Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanlığına Vekalet

19821982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle "boşalması" durumunda; yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar makama vekâlet edilmesi ve yetkilerin kullanılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. En kıdemli Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.Cevap
  2. B
    TBMM Başkanı makama vekâlet eder ve yeni seçim yapılana kadar yürütmenin başı sıfatını taşır.
  3. C
    Cumhurbaşkanının daha önce geçici ayrılıklar (hastalık, yurt dışı vb.) için görevlendirdiği yardımcısı vekâlet görevini sürdürür.
  4. D
    En yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ancak Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarma yetkisini kullanamaz.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi Başkanı vekâlet eder ve 45 gün içerisinde seçimin yapılmasını koordine eder.

Cevap

En kıdemli Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.
Doğru ifade, en kıdemli yardımcının vekâlet edeceği ve tam yetkili olacağıdır. 19821982 Anayasası Madde 106106'ya göre, makamın boşalması halinde en kıdemli Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Makamın durumunu analiz etme
Makam 'geçici' olarak değil, 'boşalma' (ölüm, istifa vb.) nedeniyle sahipsiz kalmıştır.
Vekâlet kuralları geçici ayrılma ve makamın boşalması durumlarında farklılık gösterir.
2
Vekil tayin yöntemini belirleme
Makamın boşalması halinde anayasal kural 'En Kıdemli Cumhurbaşkanı Yardımcısı'nın görevi üstlenmesidir.
20172017 değişikliği ile vekâlet görevi TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı yardımcılarına verilmiştir.
3
Yetki kapsamını kontrol etme
Vekil olan kişi, asilin tüm yetkilerini (Kararname, atama, OHAL ilanı vb.) tam yetkiyle kullanır.
Anayasa vekile yetki kısıtlaması getirmemiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Vekâleti: Geçici Ayrılma vs. Makamın Boşalması

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütmeye vekâlet görevi artık Meclis dışından birine aittir.
2
Makamın boşalması (kesin ayrılık) ile yurt dışına çıkış (geçici ayrılık) arasında vekilin belirlenme usulü farklıdır.
3
Geçici ayrılıkta Cumhurbaşkanı istediği birini 'görevlendirir', ancak ölüm/istifa gibi kesin boşalmalarda 'en kıdemli' olan kanunen görevi alır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda seçimlerin kaç gün içinde tamamlanması gerektiğini ve TBMM seçimlerinin bu süreçten nasıl etkilendiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla