Soru

Zorluk: KolayTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin sahip olduğu yükselti, yer şekilleri, denizlere göre konumu ve kıtalar arasındaki yeri gibi özelliklerin tamamı 'özel (göreceli) konum' olarak ifade edilir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel konumunun bir sonucudur?

  1. Batıdan doğuya doğru gidildikçe sıcaklık ortalamalarının azalmasıCevap
  2. B
    Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi
  3. C
    Akdeniz kıyılarındaki tuzluluk oranının Karadeniz'den fazla olması
  4. D
    Güneyden kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısının daralması
  5. E
    2121 Haziran tarihinde en uzun gündüz süresinin yaşanması

Cevap

Batıdan doğuya doğru gidildikçe sıcaklık ortalamalarının azalması Türkiye'nin özel konumuyla ilgilidir.
Batıdan doğuya doğru gidildikçe sıcaklık ortalamalarının azalması seçeneği doğrudur çünkü Türkiye'nin ortalama yükseltisi batıdan doğuya doğru artmaktadır. Yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisi, bir yerin göreceli (özel) konum özelliklerine dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Matematik ve özel konum ayrımını yapınız.
Enlem ve boylamla açıklananlar matematik konum; yükselti, denizellik ve yer şekilleriyle açıklananlar özel konumdur.
Soruda özel konumun sonucu istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki sıcaklık değişimlerini analiz ediniz.
Batıdan doğuya sıcaklığın azalması, Türkiye'nin doğusuna doğru artan yükseltiyle (200200 metrede 1∘C1^{\circ}C azalma) açıklanır.
Yükselti faktörü özel konumun temel bileşenlerinden biridir.

Anahtar Kavram

Özel Konum (Yükselti Etkisi)

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de dağların uzanış doğrultusunun ulaşım ve iklim üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematik konum genellikle kuzey-güney yönlü değişimleri veya saat farklarını açıklar. Özel konum ise doğu-batı yönlü yükselti farklarını, denizellik-karasallığı ve yer şekillerini açıklar.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla