Soru

Zorluk: OrtaDiğer Türk-İslam Devletleri

Gazneli Devleti, Afganistan topraklarında kurulmuş ve kısa sürede sınırlarını Hindistan'dan Horasan'a kadar genişletmiştir. Geniş bir coğrafyaya yayılan bu devlette halkın; Arap, Fars, Hint ve Türk gibi farklı etnik kökenlerden oluşması, Karahanlılar'ın aksine kozmopolit (çok uluslu) bir yapının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Gazneliler'in bu kozmopolit yapısı, aşağıdaki gelişmelerden hangisinin temel nedeni olarak gösterilebilir?

  1. Bilim ve edebiyat dilinde Arapça ile Farsçanın Türkçenin önüne geçmesiCevap
  2. B
    İlk Türk-İslam edebi eserlerinin bu dönemde verilmesi
  3. C
    Halifeliğin saltanat makamına dönüştürülmesi
  4. D
    İslamiyet'in ilk kez Orta Asya'da yayılmaya başlaması
  5. E
    Veraset sisteminde 'ülke hanedanın ortak malıdır' anlayışının terk edilmesi

Cevap

Bilim ve edebiyat dilinde Arapça ile Farsçanın Türkçenin önüne geçmesi
Gazneliler, kuruldukları coğrafya (Horasan-Afganistan-Hindistan) ve yönettikleri halkın heterojen yapısı nedeniyle kültürel bir sentez oluşturmuşlardır. Bu durum, sarayda Türkçe konuşulsa bile bürokraside ve edebiyatta Farsçanın, bilimde ise Arapçanın egemen olmasına yol açmıştır. Bu durum, halkı tamamen Türk olan Karahanlılar'ın Türkçeyi resmi dil ilan etmesiyle taban tabana zıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Gazneli Devleti'nin demografik yapısını analiz etme
Devletin Afgan, Hint, Fars ve Türklerden oluşan çok uluslu bir yapıya sahip olduğu belirlenir.
Sorunun kökünde belirtilen kozmopolit yapının sonuçlarını anlamak için temel veridir.
2
Kültürel etkileşimin dil üzerindeki etkisini değerlendirme
Farsçanın yönetim ve edebiyat dili, Arapçanın ise bilim dili olarak benimsendiği görülür.
Çok uluslu yapılar genellikle o bölgedeki baskın kültürlerin dillerinden etkilenir.
3
Karahanlılar ile kıyaslama yaparak sonuca ulaşma
Tamamı Türklerden oluşan Karahanlılar Türkçeyi korurken, Gazneliler kozmopolit yapı nedeniyle diğer dillere ağırlık vermiştir.
Milli kimlik ile kozmopolit kimlik arasındaki farkı ayırt etmek cevabı doğrular.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Devletlerinde Kültürel ve Etnik Yapının Dil Üzerindeki Etkisi

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar ile Gazneliler'in 'milli kimlik' ve 'kozmopolit yapı' farkını bir tablo üzerinden çalışmak, KPSS'de sıkça sorulan dil ve yönetim farklarını anlamanızı kolaylaştıracaktır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla