Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye arazisinin jeolojik gelişimi incelendiğinde; linyit, bor, kaya tuzu ve petrol yataklarının oldukça geniş bir dağılım gösterdiği görülmektedir. Bu yeraltı kaynaklarının Türkiye'deki varlığı ve yaygınlığı, ülkemizin jeolojik geçmişiyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

  1. Arazinin büyük bir bölümünün III.III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) şekillendiğininCevap
  2. B
    I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşmuş masif kütlelerin baskın olduğunun
  3. C
    İstanbul ve Çanakkale boğazlarının IV.IV. Jeolojik Zaman'da (Kuvaterner) oluştuğunun
  4. D
    Yer şekillerinin oluşumunda karstik süreçlerin temel belirleyici olduğunun
  5. E
    Türkiye'nin ortalama yükseltisinin epirojenik yükselme sonucu arttığının

Cevap

Türkiye'deki linyit, bor, kaya tuzu ve petrol gibi yeraltı kaynaklarının yaygınlığı, arazinin büyük bir bölümünün III.III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) şekillendiğini gösterir.
Linyit, bor, petrol ve kaya tuzu gibi kaynaklar yer kabuğunun III.III. Jeolojik Zaman'daki (Tersiyer) hareketleri ve gölsel/karasal birikim süreçleri sonucunda oluşmuştur. Türkiye'de bu kaynakların geniş alanlara yayılmış olması, ülkemizin bu dönemde büyük ölçüde şekillendiğinin ve jeolojik olarak genç bir yapıya sahip olduğunun en temel kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yeraltı kaynaklarının oluşum dönemlerini belirlemek.
Linyit, bor, petrol ve kaya tuzu yataklarının III.III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) oluştuğu bilgisine ulaşılır.
Madenlerin oluşum zamanları, arazinin yaşını belirlemede en somut kanıtlardan biridir.
2
Türkiye'nin genel jeolojik yapısı ile ilişkilendirmek.
Bu madenlerin Türkiye'nin hemen her bölgesinde bulunması, arazinin çoğunluğunun genç yapıda (yakın zamanda oluşmuş) olduğunu gösterir.
Genç oluşumlu arazilerde Tersiyer dönemi tortullaşmaları ve volkanizması yaygındır.
3
Diğer zamanlara ait kanıtlarla karşılaştırmak.
Taş kömürünün I.I. Zaman'ı, boğazların oluşumunun ise IV.IV. Zaman'ı simgelediği ayırt edilir.
Zamanlar arası olay farkını bilmek doğru sonuca ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Jeolojik Zamanlar ve Türkiye'nin Oluşum Kanıtları

İpuçları

1
Türkiye'nin jeolojik olarak 'genç' mi yoksa 'yaşlı' mı bir ülke olduğunu düşünün.
2
Taş kömürü I.I. Zaman'da, linyit ve bor ise III.III. Zaman'da oluşmuştur.
3
Yaygın olan maden türü, o ülkenin en çok hangi jeolojik zamanda şekillendiğine dair ipucu verir.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki masif arazilerin (Yıldız, Menderes, Kırşehir, Bitlis) konumlarını harita üzerinde inceleyerek deprem riskleriyle ilişkilendirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla