Soru

Zorluk: Çok zorDevlet Denetleme Kurulu (DDK)

1982 Anayasası'nın 108. maddesinde düzenlenen ve 2017 Anayasa değişiklikleri ile yetki alanı ile hukuki dayanakları yeniden formüle edilen Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi tam ve doğru bir bilgidir?

  1. Kurulun başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından atanır; kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir ve kurul, yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarında idari soruşturma yapma yetkisine sahiptir.Cevap
  2. B
    Kurul; Türk Silahlı Kuvvetleri, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve yüksek yargı organları dahil olmak üzere devletin tüm birimlerinde inceleme, araştırma ve denetleme yapma yetkisiyle donatılmıştır.
  3. C
    Kurulun kuruluşu, teşkilat yapısı ve çalışma usulleri idari bağımsızlığın korunması amacıyla yalnızca Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan özel bir kanunla belirlenir.
  4. D
    Kurul üyeleri, görevlerini ifa ederken hakimlik teminatına sahip olup, görev süreleri dolmadan Cumhurbaşkanı tarafından görevden alınamazlar ve disiplin soruşturmasına tabi tutulamazlar.
  5. E
    Kurulun inceleme ve denetleme alanı; sadece merkezi idare kuruluşları ve yerel yönetimlerle sınırlı olup, kamuya yararlı dernek ve vakıflar ile işçi ve işveren meslek kuruluşlarını kapsamaz.

Cevap

Kurulun başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından atanır; kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir ve kurul, yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarında idari soruşturma yapma yetkisine sahiptir.
Doğru ifade, DDK'nın başkan ve üyelerinin Cumhurbaşkanı tarafından atandığını, işleyişinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile belirlendiğini ve yargı organları hariç tüm kamu birimlerinde 'idari soruşturma' yapabildiğini belirten seçenektir. Bu tanım, 1982 Anayasası'nın 108. maddesinin 2017 sonrası güncel halini tam olarak yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın bağlı olduğu makamı ve atama usulünü belirleme
DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlıdır ve tüm üyeleri Cumhurbaşkanınca atanır.
Anayasa m. 108 uyarınca yürütme organının en üst denetim birimidir.
2
Kurulun hukuki dayanağını kontrol etme
Kurulun teşkilat, işleyiş ve özlük işleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile düzenlenir.
2017 değişikliği ile 'kanunla düzenlenir' ibaresi 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir' şeklinde değiştirilmiştir.
3
Denetim kapsamı ve istisnaları analiz etme
Tüm kamu kurumları, meslek kuruluşları, sendikalar ve kamu yararına dernekler kapsama dahilken, yargı organları istisnadır.
Yargı bağımsızlığı gereği yargı organları denetim dışı tutulmuştur (Not: 2017 öncesi TSK da dışarıdaydı, artık TSK denetlenebilir).
4
Yeni eklenen yetkiyi doğrulama
Kurulun 'inceleme, araştırma ve denetleme' yetkilerine 'idari soruşturma' yetkisi eklenmiştir.
2017 değişikliği ile Kurul'un denetim gücü artırılmıştır.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulunun (DDK) 2017 sonrası anayasal statüsü ve idari soruşturma yetkisi.
Bu soruyu puanla