Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorCumhurbaşkanlığına Vekalet

Cumhurbaşkanı, bir resmi devlet ziyareti kapsamında yurt dışına çıkmadan önce, yaşları sırasıyla 4848, 5555 ve 6262 olan üç yardımcısından en genci olan 4848 yaşındaki yardımcısını vekil olarak tayin etmiştir. Ancak Cumhurbaşkanı henüz yurda dönmeden yurt dışında vefat etmiştir. Bu hukuki durum karşısında, 19821982 Anayasası uyarınca yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar vekalet görevinin yürütülmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Makamın ölüm nedeniyle boşalmasıyla birlikte vekalet görevi, herhangi bir görevlendirmeye bakılmaksızın en yaşlı yardımcı olan 6262 yaşındaki Cumhurbaşkanı yardımcısına geçer.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı tarafından yurt dışına çıkarken resmen görevlendirilmiş olan 4848 yaşındaki yardımcı, seçim süreci tamamlanana kadar vekalet görevini sürdürür.
  3. C
    Cumhurbaşkanlığı makamı ölüm nedeniyle boşaldığı ve seçim sürecine girildiği için vekalet yetkisi kendiliğinden TBMM Başkanına devredilir.
  4. D
    Kalan iki yardımcı arasından TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilecek olan yardımcı vekil olarak belirlenir.
  5. E
    Vekalet görevi, yaş kriterine göre değil, görevde en uzun süre bulunan (en kıdemli) Cumhurbaşkanı yardımcısına verilir.

Cevap

Makamın ölüm nedeniyle boşalması durumunda vekalet görevi, önceden yapılan şahsi görevlendirmeyi hükümsüz kılarak doğrudan en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısına (62 yaşındaki yardımcıya) geçer.
Cumhurbaşkanlığı makamı herhangi bir nedenle (ölüm, istifa vb.) boşaldığında, yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar vekalet görevi Anayasa'nın 106106. maddesi gereğince 'en yaşlı' Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yürütülür. Sorudaki senaryoda Cumhurbaşkanı yurt dışına çıkarken (geçici ayrılma) bir görevlendirme yapmış olsa da, ölüm olayı ile birlikte 'makamın boşalması' hükümleri devreye girer ve vekalet yetkisi otomatik olarak en yaşlı olan 6262 yaşındaki yardımcıya geçer.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın hukuki niteliğini tespit etme
Durum 'geçici ayrılma' (yurt dışı) halinden, 'makamın boşalması' (ölüm) haline dönüşmüştür.
Anayasa'nın 106. maddesi bu iki durum için farklı vekalet usulleri öngörmüştür.
2
Geçici ayrılma kuralını değerlendirme
Geçici ayrılmalarda (hastalık, yurt dışı vb.) Cumhurbaşkanının 'görevlendirdiği' yardımcı vekil olur.
Bu durumda başlangıçta 48 yaşındaki yardımcının vekil olması yasaldır.
3
Makamın boşalması kuralını uygulama
Ölüm, istifa veya başka bir nedenle makam boşaldığında, 'en yaşlı' Cumhurbaşkanı yardımcısı vekil olur.
Anayasa 106/4 fıkrası, makam boşaldığında otomatik olarak en yaşlı yardımcının yetkiyi devralacağını emreder.
4
Hiyerarşik geçişi tamamlama
Ölüm anı itibarıyla 48 yaşındaki yardımcının vekalet yetkisi sona erer ve 62 yaşındaki yardımcı görevi devralır.
Makamın boşalması kuralı, geçici ayrılma görevlendirmesinden daha öncelikli ve emredicidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalette Geçici Ayrılma ve Makamın Boşalması Farkı

İpuçları

1
Anayasa'nın 106. maddesindeki 'geçici ayrılma' ile 'makamın boşalması' durumlarını birbirinden ayırın.
2
Cumhurbaşkanı hayattayken vekalet kimin elindedir, öldüğü anda bu yetki kime geçer?
3
Makamın boşalması halinde vekalet edilecek kişinin belirlenmesinde 'yaş' tek anayasal kriterdir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda yapılacak seçimin sürelerini (45 gün kuralı ve TBMM seçimleri ile ilişkilendirilmesi) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

Bu konudan daha fazla soru