Examkin

Soru

Zorluk: Zorİdari İşlemler

İdari işlemlerin idare tarafından geri alınması (istirdat), işlemin tesis edildiği andan itibaren hukuk aleminden silinmesi sonucunu doğurur. Ancak hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan 'kazanılmış hakların korunması', idarenin bu yetkisini belirli şartlarla sınırlandırmaktadır. Buna göre, idarenin sakat bir idari işlemi geri alma yetkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yoklukla malul olan işlemler, hukuk aleminde hiç doğmamış sayıldıkları ve kazanılmış hak oluşturmadıkları için herhangi bir süreye tabi olmaksızın her zaman geri alınabilir.
  2. B
    Hukuka uygun olarak tesis edilmiş ve ilgilisi lehine subjektif hak doğurmuş işlemler, kural olarak geri alınamaz; ancak şartları oluşmuşsa ileriye dönük olarak kaldırılabilir.
  3. C
    İlgilisinin hilesi, yalan beyanı veya ağır kusuru sonucunda tesis edilen idari işlemler, üzerinden ne kadar süre geçerse geçsin idare tarafından her zaman geri alınabilir.
  4. İptal davası açma süresi geçtikten sonra, idari işlemde 'açık bir hata' (bariz hukuka aykırılık) bulunsa dahi idare bu işlemi artık geri alamaz.Cevap
  5. E
    Geri alma işlemi, sakat olan asıl işlemin yapıldığı tarihten itibaren hüküm ve sonuçlarını ortadan kaldırarak hukuk düzenini işlemin hiç yapılmadığı hale döndürür.

Cevap

İptal davası açma süresi geçtikten sonra bile işlemde 'açık bir hata' bulunması durumunda idarenin işlemi geri alma yetkisi devam eder; bu nedenle ilgili ifadenin 'geri alamaz' şeklinde belirtilmesi yanlıştır.
İdari yargılama hukukunda ve Danıştay içtihatlarında kabul edilen 'açık hata' doktrinine göre, idari işlemde ilk bakışta anlaşılabilen bariz bir hukuka aykırılık (örneğin yanlış maaş derecesi hesaplanması) varsa, bu işlem ilgilisi için kazanılmış hak doğurmaz. Dolayısıyla idare, 60 günlük genel dava açma süresi geçmiş olsa dahi, bu işlemi her zaman geri alabilir. Seçenekte belirtilen 'artık geri alamaz' ifadesi bu hukuki gerçeğe aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Geri alma işleminin hukuki niteliğini ve geçmişe etkili olma özelliğini belirlemek.
Geri alma, sakat bir işlemi yapıldığı andan itibaren hukuk düzeninden silen bir işlemdir.
İdari işlemlerin zaman içindeki etkisini anlamak için 'geri alma' ile 'kaldırma' arasındaki farkın bilinmesi gerekir.
2
Kazanılmış hakların geri alma üzerindeki sınırlayıcı etkisini değerlendirmek.
Sakat olan ancak hak doğuran işlemler, normal şartlarda ancak 60 günlük dava açma süresi içinde geri alınabilir.
Hukuki istikrar ilkesi gereği, belirli bir süreden sonra sakat işlemlerin bile kazanılmış hak oluşturabileceği kabul edilir.
3
Dava açma süresinden sonra bile geri alma yapılabilecek istisnai durumları (yokluk, hile, açık hata) tespit etmek.
İşlemde açık hata, ilgilinin hilesi veya yokluk derecesinde sakatlık varsa süre sınırlaması uygulanmaz.
Ağır hukuka aykırılık hallerinde kamu yararı ve hukuk devleti ilkesi, hukuki istikrardan üstün tutulur.
4
Seçeneklerdeki 'açık hata' ifadesinin doğruluğunu analiz etmek.
Danıştay'ın yerleşik içtihatlarına göre açık hata içeren işlemler her zaman geri alınabilir.
İptal davası açma süresinin geçmesinin bu tür ağır hatalı işlemleri 'dokunulmaz' kılmayacağını teyit etmek.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerin Geri Alınması ve Kazanılmış Haklar

İpuçları

1
İdarenin işlemlerini geri alma yetkisi ile kazanılmış hakların korunması arasındaki dengeyi düşünün.
2
Genellikle sakat işlemlerin geri alınması 60 günlük dava açma süresi ile sınırlıdır; ancak bazı ağır durumlar bu sürenin dışındadır.
3
Açık hata (bariz hukuki yanlışlık) durumunda idarenin hata yapma hakkı olmadığını ve bu hatanın her zaman düzeltilebileceğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerin 'kaldırılması' (ileri etkili sonuçlar) ile 'geri alınması' (geçmişe etkili sonuçlar) arasındaki farkları karşılaştıran tabloyu inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari İşlemler

Bu konudan daha fazla soru