Soru

Zorluk: ZorParlamento Kararları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından alınan parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi olmayan ve yine kural olarak yargısal denetim dışında kalan işlemlerdir. Ancak Anayasa, bazı spesifik parlamento kararlarını bu genel kuraldan istisna tutarak Anayasa Mahkemesi'nin denetimine açmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM tarafından alınan bir "parlamento kararı" niteliğinde olmasına rağmen, Anayasa'da belirtilen istisnalar kapsamında yer almadığı için yargısal denetimi yapılamayan işlemlerden biridir?

  1. A
    Meclis İçtüzüğü'nün bir kısmının değiştirilmesine dair karar
  2. B
    Milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı
  3. C
    Milletvekilinin devamsızlığı nedeniyle üyeliğinin düşürülmesi kararı
  4. Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine dair kararCevap
  5. E
    Milletvekilinin istifasının kabulüyle milletvekilliğinin düşürülmesi kararı

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine dair karar
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararı, TBMM Genel Kurulu tarafından alınan bir parlamento kararıdır. Anayasa'nın hiçbir hükmünde bu karara karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabileceği öngörülmemiştir. Dolayısıyla, genel kural geçerlidir ve bu işleme karşı yargı yolu kapalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama işlemlerinin tasnifini yapın.
TBMM'nin işlemleri kanunlar ve parlamento kararları olarak ikiye ayrılır.
Soruda istenen işlemin parlamento kararı niteliğinde olması gerekmektedir.
2
Parlamento kararlarının yargısal denetim kuralını hatırlayın.
Kural olarak parlamento kararlarına karşı yargı yolu kapalıdır.
Anayasa'nın genel sistematiği yasama kısıntısı ilkesini benimsemiştir.
3
Anayasal istisnaları (denetime açık olanları) belirleyin.
Yargı denetimine tabi olan 3 istisna: Meclis İçtüzüğü, Dokunulmazlığın kaldırılması, Milletvekilliğinin düşürülmesi (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık).
Bu üç durum dışında kalan hiçbir parlamento kararı yargı denetimine tabi değildir.
4
Seçeneklerdeki işlemleri istisnalar ile karşılaştırın.
Seçimlerin yenilenmesi kararı bir parlamento kararıdır ancak istisnalar listesinde yer almaz.
Yargı yolu kapalı olan bir parlamento kararı tespit edilmiş olur.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi

İpuçları

1
Parlamento kararlarından hangilerinin yargıya gidebildiğini 'İD-Ü' (İçtüzük, Dokunulmazlık, Üyelik) şifresiyle hatırlayabilirsiniz.
2
Milletvekilliğinin düşmesi hallerinden sadece meclis kararıyla (oyla) olanlar yargıya gidebilir. İstifa ve devamsızlık bunlardandır.
3
Seçimlerin yenilenmesi kararı siyasi bir tasarruf olup yargısal bir denetime konu edilemez.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme kararı ile TBMM'nin kararı arasındaki hukuki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla