Türkiye'nin Yer Şekilleri

Türkiye'nin yer şekillerinin oluşumunda etkili olan dış kuvvetler ve kütle hareketleri incelendiğinde; erozyon ve heyelan olaylarının hem oluşum süreçleri hem de korunma yöntemleri açısından temel farklara sahip olduğu görülmektedir.

Buna göre, Türkiye'deki erozyon ve heyelan olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'nin sahip olduğu platolar, oluştukları dönemdeki jeolojik süreçlere ve dış kuvvetlerin etkisine bağlı olarak farklı karakteristik özellikler kazanmıştır. Bu durum platoların yükselti değerlerini, toprak verimliliğini ve dolayısıyla üzerindeki ekonomik faaliyetleri doğrudan etkilemiştir.

Buna göre, Türkiye'deki platolarla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye'de dağların uzanış yönü ile akarsuların aşındırma faaliyetleri arasındaki etkileşim sonucunda çeşitli vadi tipleri meydana gelmiştir. Özellikle kıyıya paralel uzanan dağ sıralarını aşarak denize ulaşan akarsular, bu dağları enine yararak doğal geçitlerin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Bu vadi tipi, Karadeniz ve Akdeniz gibi bölgelerde iç kesimler ile kıyı kuşağı arasındaki karayolu ve demiryolu ulaşımında stratejik bir öneme sahiptir.

Buna göre, paragrafta özellikleri belirtilen ve ulaşım açısından büyük kolaylık sağlayan bu vadi tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de dış kuvvetler ve kütle hareketleri sonucunda meydana gelen erozyon ve heyelan olayları, hem doğal çevre hem de ekonomik faaliyetler üzerinde ciddi etkilere sahiptir. Bu iki doğa olayının oluşum süreçleri ve doğurduğu sonuçlar dikkate alındığında; heyelanı erozyondan ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de akarsuların ağız kısımlarında delta ovalarının oluşabilmesi için hem akarsu havzasının hem de döküldüğü kıyının belirli fiziksel özelliklere sahip olması gerekir. Akarsuyun bol miktarda alüvyon taşımasına rağmen bazı kıyılarda delta oluşumunun gözlenmemesi, bu şartların bir veya birkaçının eksikliğiyle açıklanır.

Buna göre, Türkiye'deki delta ovalarının oluşum şartları ve süreçleri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Türkiye’de dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusu; ulaşım ağlarının yönünü, yol yapım maliyetlerini ve limanların art bölge (hinterland) kapasitesini belirleyen temel faktörlerden biridir.

Buna göre, yer şekillerinin ulaşım üzerindeki etkisiyle ilgili;

I. Kuzey Anadolu Dağları’nın kıyıya paralel uzanması, Karadeniz Bölgesi’nde kıyı ile iç kesimler arasındaki demir yolu bağlantısının kısıtlı kalmasına neden olmuştur.
II. Ege Bölgesi’nde dağların kıyıya dik uzanması, kara ve demir yolu ulaşımının graben alanları boyunca iç kesimlere doğru kolayca gelişmesini sağlamıştır.
III. Menteşe Yöresi’nde dağların uzanış biçimi ve engebeli yapı, bu alanın ana ulaşım güzergâhları üzerinde yer almasını sağlayarak ulaşım kolaylığını artırmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması ve yer şekillerinin çeşitliliği, akarsuların ağız kısımlarında farklı biriktirme süreçlerinin yaşanmasına neden olmuştur. Bir akarsuyun denize döküldüğü alanda delta ovası inşa edebilmesi için hem akarsuyun özelliklerinin hem de döküldüğü kıyının fiziksel şartlarının uygun olması gerekir. Buna göre, bir akarsuyun döküldüğü alanda geniş bir delta ovası oluşturabilmesi için aşağıdaki özelliklerden hangisinin bulunması en temel zorunluluktur?

Türkiye’nin doğusunda yer alan Iğdır Ovası, çevresindeki yüksek dağlık kütlelere göre oldukça alçakta (yaklaşık $800-900$ metre) yer alan bir çöküntü alanıdır. Bu durum ovanın çevresinden farklı iklim ve tarım özelliklerine sahip olmasını sağlamıştır. Iğdır Ovası’nın bu özellikleri dikkate alındığında, ovanın oluşum kökeni ve ekonomik faaliyetleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?