Türkiye'de dış kuvvetler ve kütle hareketleri sonucunda meydana gelen erozyon ve heyelan olayları, hem doğal çevre hem de ekonomik faaliyetler üzerinde ciddi etkilere sahiptir. Bu iki doğa olayının oluşum süreçleri ve doğurduğu sonuçlar dikkate alındığında; heyelanı erozyondan ayıran en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- AOluşumunda sadece beşerî faktörlerin ve yanlış arazi kullanımının etkili olması
- Toprağın ana kaya üzerindeki tabakalarla birlikte blok hâlinde yer değiştirmesiCevap
- CBitki örtüsünün cılız olduğu kurak ve yarı kurak bölgelerde daha şiddetli görülmesi
- DOluşumunun sadece ağaçlandırma çalışmalarıyla tamamen engellenebilmesi
- EToprağın sadece en üstteki verimli kısmının dış kuvvetler tarafından taşınması
Cevap
Heyelanı erozyondan ayıran temel fark, toprağın ana kaya üzerindeki tabakalarla birlikte blok hâlinde yer değiştirmesidir.
Heyelan (toprak kayması), toprağın üzerindeki gevşek materyalin, altındaki ana kaya ile birlikte bir kayma düzlemi boyunca yer çekimine bağlı olarak aşağı doğru hareket etmesidir. Bu süreçte sadece yüzey değil, derin tabakalar da blok hâlinde yer değiştirir. Erozyon ise toprağın yalnızca üstteki verimli kısmının rüzgar veya akarsularla yavaş yavaş taşınmasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Erozyon ve Heyelan Arasındaki Yapısal Farklar
İpuçları
1
Olayların derinliğini ve hareket eden materyalin hacmini düşünün.
2
Erozyon rüzgar veya suyla 'süpürülme' iken, heyelan yer çekimiyle bir 'kayma' olayıdır.
3
Hangi olayın gerçekleştiği bölgede ağaçların dahi kökleriyle birlikte aşağı kaydığını hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de heyelan set göllerinin dağılışı ile erozyonun yoğun olduğu İç Anadolu arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s