Türkiye'de dağların uzanış yönü ile akarsuların aşındırma faaliyetleri arasındaki etkileşim sonucunda çeşitli vadi tipleri meydana gelmiştir. Özellikle kıyıya paralel uzanan dağ sıralarını aşarak denize ulaşan akarsular, bu dağları enine yararak doğal geçitlerin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Bu vadi tipi, Karadeniz ve Akdeniz gibi bölgelerde iç kesimler ile kıyı kuşağı arasındaki karayolu ve demiryolu ulaşımında stratejik bir öneme sahiptir.
Buna göre, paragrafta özellikleri belirtilen ve ulaşım açısından büyük kolaylık sağlayan bu vadi tipi aşağıdakilerden hangisidir?
- Boğaz VadiCevap
- BKanyon Vadi
- CÇentik Vadi
- DTabanlı Vadi
- EAsimetrik Vadi
Cevap
Dağ sıralarını enine yararak doğal geçitlerin oluşmasını sağlayan 'Boğaz Vadi' seçeneği doğrudur.
Boğaz (yarma) vadiler, akarsuların dağ sıralarını enine keserek oluşturduğu, tabanı dar ve yamaçları dik vadilerdir. Türkiye'de özellikle Toroslar ve Kuzey Anadolu Dağları'nın kıyıya paralel uzandığı alanlarda, akarsuların bu dağları aşmasıyla oluşan boğazlar, iç kesimler ile kıyı arasında ulaşımı sağlayan doğal geçitlerdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Akarsu Vadi Tipleri ve Beşerî Faaliyetlere Etkisi
İpuçları
1
Bu vadi tipi genellikle 'U' şekline benzer bir profil çizer ve bir dağı baştan başa geçer.
2
Türkiye'de özellikle ulaşımdaki 'Geçit' (örneğin Gülek Geçidi) isimleriyle özdeşleşmiştir.
Daha Fazla Pratik
Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde yer alan önemli geçitlerin (Sertavul, Belen, Zigana, Kop) hangi vadi tipleri üzerinde konumlandığını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Vadilerin profillerini (V, U, Basamaklı) gözünüzün önüne getirin. 'U' şekline yakın olan ve dağları dik kesenlerin ulaşıma en uygun olduğunu hatırlayın.
Tahmini Süre:50s