Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 soru
Misak-ı Millî beyannamesi, Millî Mücadele'nin temel hedeflerini içermesine ve Erzurum ile Sivas Kongrelerinde alınan kararlarla büyük oranda örtüşmesine rağmen; bu kongrelerde vurgulanan 'millî iradeyi hâkim kılma' (ulusun kendi geleceğine karar vermesi) ilkesinin Misak-ı Millî metninde yer almadığı görülmektedir. Bu durumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Haziran ’da Mustafa Kemal Paşa tarafından yayımlanan ve Rauf Bey, Ali Fuat Paşa, Refet Bey gibi önemli isimlerce imzalanan Amasya Genelgesi’nde yer alan şu maddeler dikkate alındığında:
Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş gibi göstermektedir.
Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
Bu maddelerden hangileri Millî Mücadele’nin "gerekçesini" (nedenini) oluşturmaktadır?
- Ekim tarihleri arasında gerçekleşen Amasya Görüşmeleri'ne İstanbul Hükümeti adına Bahriye Nazırı Salih Paşa, Temsil Heyeti adına ise Mustafa Kemal Paşa katılmıştır. Bu görüşmeler sonucunda ortak protokollerin imzalanmış olması, Millî Mücadele süreci açısından aşağıdakilerden hangisinin kesin bir göstergesidir?
Sivas Kongresi'nden sonra Anadolu'da artan milli direnç karşısında İstanbul'daki hükümet değişikliği sonrası gerçekleşen diplomatik temas aşağıda özetlenmiştir:
| Temsil Edilen Makam | Başlıca Temsilci |
|---|---|
| İstanbul Hükümeti | Bahriye Nazırı Salih Paşa |
| Temsil Heyeti | Mustafa Kemal Paşa |
- Ekim tarihlerinde gerçekleşen bu görüşme ve imzalanan protokoller dikkate alındığında, Amasya Görüşmeleri'nin Milli Mücadele süreci açısından doğurduğu en temel hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi, toplanış yetkisi ve delege tabanı açısından Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz illerini kapsayan bölgesel bir organizasyon olmasına rağmen, aldığı kararların içeriği bakımından ulusal bağımsızlık ve egemenlik mücadelesinin temel ilkelerini belirlemiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, Erzurum Kongresi'nin "toplanış biçimi ile yürütme yetkisi" arasındaki bölgesel sınırlılığın, kararların "ulusal" niteliğiyle çeliştiğini gösteren en somut kanıttır?
Erzurum Kongresi'nde Doğu Anadolu'daki cemiyetlerin birleştirilmesiyle başlayan süreç, Sivas Kongresi'nde tüm yurttaki millî cemiyetlerin 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' çatısı altında toplanmasıyla tamamlanmıştır.
Bu uygulama ve Temsil Heyeti'nin yetkilerinin tüm vatanı temsil edecek şekilde genişletilmesiyle ulaşılmak istenen temel hedef aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, Samsun'dan Havza'ya geçtikten sonra yayımladığı genelgede; yurdun her yerinde işgalleri kınayan mitingler düzenlenmesini ve büyük devletlerin temsilciliklerine protesto telgrafları çekilmesini isterken, bu süreçte Hristiyan azınlığa karşı herhangi bir saldırı veya düşmanlıkta bulunulmamasını kesin bir dille emretmiştir.
Mustafa Kemal Paşa'nın bu tutumuyla doğrudan aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?
İşgallere karşı milli bilinci uyandırmak amacıyla yayımlanan Havza Genelgesi'nde; protesto mitingleri düzenlenmesi istenirken, gösteriler sırasında Hristiyan halka yönelik saldırgan tutumlardan kesinlikle uzak durulması gerektiği bildirilmiştir.
Bu talimatla ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi sonrasında İstanbul'da kurulan Ali Rıza Paşa hükümeti, Anadolu'daki Temsil Heyeti ile uzlaşma sağlamak amacıyla Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Amasya'ya göndermiştir. - Ekim tarihlerinde gerçekleşen bu görüşmelerin Türk Milli Mücadelesi açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
16 Mart 1920'de İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi ve Mebusan Meclisi'nin basılarak dağıtılması, Milli Mücadele'nin seyri açısından hukuki bir meşruiyet krizine yol açmıştır. Mustafa Kemal Paşa, Ankara'da yeni bir meclisin açılması sürecinde 'Padişah ve halifenin esaret altında olduğu' söylemini ön plana çıkarmıştır.
Mustafa Kemal Paşa'nın bu stratejiyle ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Hacim Muhittin Bey'in başkanlığında toplanan ve Batı Anadolu direnişinin teşkilatlanmasında kritik rol oynayan Alaşehir Kongresi, aldığı kararların içeriği bakımından Erzurum ve Sivas kongrelerinde olgunlaşan "ulusal bağımsızlık" stratejisiyle tam bir uyum içerisinde değildir. Özellikle bağımsızlık yolunda izlenecek yöntemler ve dış destek arayışları konusunda, bölgesel şartların dayattığı daha esnek bir tutum sergilemiştir.
Buna göre Alaşehir Kongresi'nde kabul edilen aşağıdaki kararlardan hangisi, Sivas Kongresi'nde kesin bir dille reddedilen "manda ve himaye" fikrine karşı gösterilen tavizsiz duruşun, bu kongrede "yardım alma" adı altında daha esnek bir zeminde tartışıldığını kanıtlar?
Amasya Genelgesi ( Haziran ); Mustafa Kemal Paşa tarafından kaleme alınmış, Rauf Bey, Ali Fuat Paşa ve Refet Bey tarafından imzalanmış, Kazım Karabekir ve Mersinli Cemal Paşa'nın ise telgrafla onayı alınarak yayımlanmıştır. Bu genelgede yer alan "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddesi, Millî Mücadele'nin hazırlanış süreci ve genelgenin bütünü dikkate alındığında, Türk siyasi tarihi açısından aşağıdakilerden hangisinin en temel kanıtıdır?
Ocak tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi, Millî Mücadele’nin siyasi programını ve bağımsızlık sınırlarını çizen temel belge niteliğindedir. Bu metin, Erzurum ve Sivas Kongreleri’nde alınan kararların büyük bir kısmını içermesine rağmen, meclisin siyasi kimliği ve dönemin şartları gereği bazı kavramsal farklılıklar barındırmaktadır.
Buna göre, Misak-ı Millî beyannamesinin içeriği ve siyasi arka planı dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a ulaştıktan kısa bir süre sonra İstanbul Hükümeti'ne sunduğu raporda yer alan; "Türklüğün yabancı mandasına ve kontrolüne tahammülü yoktur." ve "Millet, milli hakimiyet esasını ve Türk milliyetçiliğini kabul etmiştir." ifadeleri, kendisine İstanbul'dan ayrılırken verilen resmî talimatlarla açıkça çelişmektedir. Rapordaki bu yaklaşım dikkate alındığında, Samsun Raporu'nun Milli Mücadele süreci açısından taşıdığı temel anlam aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nden sonra Anadolu ile İstanbul arasındaki siyasi kopukluğu gidermek amacıyla - Ekim tarihlerinde gerçekleştirilen Amasya Görüşmeleri'nde; Temsil Heyeti, meclisin güvenli bir yer olan Anadolu'da toplanmasını teklif etmiştir. İstanbul Hükümeti temsilcisi Bahriye Nazırı Salih Paşa ise meclisin mutlaka İstanbul'da toplanması gerektiğini savunarak bu teklife karşı çıkmıştır. Salih Paşa'nın meclisin toplanma yeri konusundaki bu ısrarlı tutumuna gerekçe gösterdiği temel hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi'nde, İstanbul’un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edildiğini ve Şehzadebaşı Karakolu'nun basıldığını hayatı pahasına Ankara'daki Mustafa Kemal Paşa'ya telgrafla ulaştıran vatansever telgrafçı aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nden sonra Anadolu ve İstanbul arasındaki siyasi gerginliği azaltmak amacıyla gerçekleştirilen Amasya Görüşmeleri'nde, İstanbul Hükümeti adına Bahriye Nazırı sıfatıyla yer alan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, yılında yayımladığı Havza Genelgesi'nde halkın işgallere karşı protesto mitingleri düzenlemesini ve büyük devletlerin temsilciliklerine telgraflar çekilmesini isterken; bu eylemler sırasında Hristiyan azınlığa yönelik herhangi bir taşkınlık veya kötü muamelede bulunulmamasını kesin bir dille emretmiştir.
Mustafa Kemal Paşa'nın bu yöndeki talimatının altında yatan temel stratejik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
Temsil Heyeti’nin Milli Mücadele’nin yönetim merkezini Sivas’tan Ankara’ya taşıma kararında etkili olan aşağıdaki unsurlardan hangisi, hareketin merkezi bir haberleşme ve sevkiyat ağı kurma ihtiyacıyla doğrudan ilişkilidir?
Mustafa Kemal Paşa, Havza Genelgesi aracılığıyla ülkenin her köşesindeki askeri ve mülki idarecilere gönderdiği talimatlarda; işgallerin sessizce kabullenilmemesini, halkın tepkisini mitingler ve protesto telgrafları ile en gür sesle duyurmasını istemiştir. Bu çağrı, halkın sadece kendi bölgesini değil, tüm vatanın geleceğini düşünerek hareket etmesini hedefleyen bir uyanış hamlesi niteliğindedir.
Bu bilgiler doğrultusunda Havza Genelgesi'nin Milli Mücadele sürecindeki temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?