Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 soru
Mustafa Kemal Paşa'nın Mayıs tarihinde sivil ve askeri yöneticilere gönderdiği Havza Genelgesi'nde; işgallerin mitinglerle protesto edilmesi ve büyük devletlerin temsilciliklerine telgraflar çekilmesinin yanı sıra, askeri birliklerin asla dağıtılmaması ve silahların hiçbir şekilde teslim edilmemesi gerektiği bildirilmiştir.
Genelgede yer alan "askeri birliklerin dağıtılmaması ve silahların teslim edilmemesi" kararının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi'nde alınan "Osmanlı Hükümeti vatanı koruyamaz ve istiklali sağlayamazsa, geçici bir hükümet kurulacaktır. Bu hükümet üyeleri milli kongre tarafından seçilecektir. Kongre toplanmamışsa bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır." kararı, Milli Mücadele'nin hukuki ve siyasi gelişiminde kritik bir aşamayı temsil eder.
Bu kararın alınmasındaki temel siyasi strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa'nın 28 Mayıs 1919'da sivil ve askeri yöneticilere gönderdiği Havza Genelgesi'nde; işgallerin protesto edilmesi için yurdun her yerinde mitingler düzenlenmesi talimatı verilmiştir. Bu talimatın verilmesindeki temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Genelgesi'nde ( Haziran ) yer alan "Her türlü etki ve denetimden uzak, millî bir kurulun varlığı gereklidir." kararıyla aşağıdakilerden hangisinin temelleri ilk kez atılmıştır?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından Ocak tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi, Millî Mücadele’nin siyasi programı ve bağımsızlık stratejisi olarak kabul edilir. Bu metin büyük oranda Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan kararlara dayanmaktadır. Ancak meclisin yapısı, üyelerin siyasi eğilimleri ve İstanbul Hükümeti’nin hukuki konumu gereği, Misak-ı Millî metni Kongre kararlarındaki bazı temel ilkeleri dışarıda bırakmış veya stratejik olarak farklı bir dille kaleme almıştır.
Buna göre, Misak-ı Millî beyannamesi ile Erzurum ve Sivas Kongresi kararları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi Misak-ı Millî’nin Kongre kararlarından ayrılan temel yönlerinden biridir?
Mustafa Kemal Paşa, Ordu Müfettişi sıfatıyla bölgedeki asayişsizliği gidermek ve silahları toplamak üzere görevlendirilmiş, ancak Samsun'a ulaştıktan kısa bir süre sonra Mayıs tarihinde İstanbul Hükümeti'ne gönderdiği raporla resmî beklentilerin aksine bir tutum sergilemiştir. Bu raporun içeriği dikkate alındığında, Mustafa Kemal Paşa'nın kendisine verilen yetki sınırlarını aşarak konuyu bölgesel bir asayiş meselesinden çıkarıp siyasi ve ulusal bir boyuta taşıdığının en belirgin kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi sonrasında Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin baskıları sonucunda Damat Ferit Paşa kabinesi düşmüş, yerine Milli Mücadele'ye daha ılımlı yaklaşan Ali Rıza Paşa hükümeti kurulmuştur. Yeni hükümetin Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Amasya'ya göndererek Temsil Heyeti ile masaya oturması, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
Sivas Kongresi’nde; Erzurum Kongresi’nde alınan kararların kapsamı genişletilerek onaylanmış, ülke genelindeki tüm cemiyetler 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' (ARMHC) adı altında birleştirilmiş ve tam bağımsızlık yolunda halkı bilinçlendirmek amacıyla 'İrade-i Milliye' gazetesi ile basın yoluyla mücadele kararı alınmıştır.
Bu kararlar ve Sivas Kongresi'nin Milli Mücadele'deki tarihsel rolü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Kongre'nin sağladığı kazanımlardan biri değildir?
Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve delege yapısı bakımından bölgesel bir nitelik taşımasına rağmen; nizamnamesinde "Temsil Heyeti, Doğu Anadolu’nun tamamını temsil eder." maddesi yer alırken, aynı beyannamede "Manda ve himaye kabul olunamaz." ve "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." kararları ilan edilmiştir.
Bu durum, Milli Mücadele’nin hazırlık safhasındaki stratejik tutumla ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
Amasya Genelgesi'nin yayımlanmasından sonra Dokuzuncu Ordu Müfettişliği görevinden ve askerlik mesleğinden istifa ederek "sine-i millete" dönen Mustafa Kemal Paşa'nın, sivil bir vatandaş olarak katıldığı ve başkanlığını yürüttüğü ilk kongre aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas'ta bulunan Temsil Heyeti; Batı Cephesi'ndeki gelişmeleri daha yakından yönetmek ve İstanbul'da toplanacak olan Mebusan Meclisi çalışmalarını takip edebilmek amacıyla 27 Aralık 1919'da merkezini aşağıdakilerin hangisine taşımıştır?
İtilaf Devletleri'nin Mart tarihinde İstanbul'u resmen işgal ederek Mebusan Meclisi'ni basması ve mebusları tutuklaması üzerine, Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'da işgalin yayılmasını önlemek amacıyla aldığı ilk askeri önlem aşağıdakilerden hangisidir?
İtilaf Devletleri, Mart tarihinde İstanbul’u resmen işgal ettikleri gün yayımladıkları bildiride; işgalin geçici olduğunu, niyetlerinin saltanat makamını zayıflatmak değil aksine Osmanlı idaresindeki gücünü pekiştirmek olduğunu ve Anadolu’daki direniş devam ederse İstanbul’un Türklerden tamamen alınacağını duyurmuşlardır.
Buna göre, İtilaf Devletleri’nin İstanbul’un resmen işgali sürecindeki tutumu ve yayımlanan bildirinin içeriğiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılamaz?
Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde yayımlanan Havza Genelgesi'nde; işgallerin mitinglerle protesto edilmesi istenirken aynı zamanda "Hristiyan halka karşı saldırgan bir tutum sergilenmemesi ve düşmanlık yapılmaması" özellikle vurgulanmıştır.
Mustafa Kemal Paşa'nın bu uyarıyla doğrudan hedeflediği stratejik amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Genelgesi'nde ( Haziran ), Anadolu'nun her bakımdan en güvenli yeri olduğu belirtilerek ulusal bir kongrenin toplanması kararlaştırılan şehir aşağıdakilerden hangisidir?
İtilaf Devletleri'nin Kasım 'de Mondros Ateşkesi'ne dayanarak İstanbul'u fiilen kontrol altına almaları ile Mart 'de şehri resmen işgal etmeleri arasında hem hukuki nitelik hem de siyasi sonuçlar açısından önemli farklar bulunmaktadır. Özellikle Mart resmi işgaline giden süreç ve sonrasındaki gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönemle ilgili yanlış bir değerlendirmedir?
Milli Mücadele hazırlık döneminde toplanan yerel kongreler, bulundukları bölgelerin savunulması için önemli kararlar almışlardır. Ancak bu kongrelerden bazıları, merkezi liderlik ve 'tam bağımsızlık' anlayışıyla her zaman tam bir uyum içinde olmamıştır.
Hacim Muhittin Bey başkanlığında toplanan Alaşehir Kongresi’ni, Erzurum ve Sivas Kongreleri’nden ayıran ve bu kongrelerin 'kayıtsız şartsız bağımsızlık' ilkesiyle çelişen temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi’nde, Millî Mücadele’nin haklılığını hem ulusal hem de uluslararası kamuoyuna duyurmak ve halkı doğru bilgilerle aydınlatmak amacıyla çıkarılması kararlaştırılan gazete aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Genelgesi'nde Millî Mücadele'nin her türlü etki ve denetimden uzak bir merkezde yürütülmesi amacıyla Sivas'ta ulusal bir kongre toplanması kararlaştırılmıştır. Sivas'ın kongre merkezi olarak seçilmesinde aşağıdakilerden hangisi temel etken olmuştur?
Milli Mücadele'nin kurumsallaşma sürecinde Sivas Kongresi'nde kabul edilen "Cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında birleştirilmesi" ve "Mevcut hükümetin denetlenmesi amacıyla Meclis-i Mebusan’ın bir an evvel toplanması" kararları birlikte değerlendirildiğinde; bu iki kararın ortak paydada aşağıdakilerden hangisini hedeflediği söylenebilir?