Milli Mücadele Hazırlık Dönemi

563 soru

Soru 541Soru

Mustafa Kemal Paşa'nın 2828 Mayıs 19191919 tarihinde sivil ve askeri yöneticilere gönderdiği Havza Genelgesi'nde; işgallerin mitinglerle protesto edilmesi ve büyük devletlerin temsilciliklerine telgraflar çekilmesinin yanı sıra, askeri birliklerin asla dağıtılmaması ve silahların hiçbir şekilde teslim edilmemesi gerektiği bildirilmiştir.

Genelgede yer alan "askeri birliklerin dağıtılmaması ve silahların teslim edilmemesi" kararının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mondros Ateşkes Antlaşması'nın getirdiği silahsızlandırma dayatmalarına karşı koyarak savunma direncini korumak

Cevap

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın getirdiği silahsızlandırma dayatmalarına karşı koyarak savunma direncini korumak
Havza Genelgesi'nde yer alan askeri nitelikli kararlar, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın orduları terhis ederek Anadolu'yu savunmasız bırakma amacına karşı geliştirilen bir stratejidir. Mustafa Kemal, bu talimatla ileride başlayacak olan silahlı mücadelenin lojistik ve askeri zeminini korumayı hedeflemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Havza Genelgesi'nin içeriğini ve yayımlandığı dönemin şartlarını analiz etme
Genelgenin Mondros Ateşkesi'nden sonra, işgallerin başladığı bir dönemde yayımlandığı tespit edilir.
Genelgenin maddeleri, Mondros'un sınırlamalarına bir tepki niteliğindedir.
2
Askeri birliklerin dağıtılmaması ve silahların teslim edilmemesi kararını yorumlama
Bu karar, Mondros'un 5.5. ve 20.20. maddeleri gibi ordunun terhisini ve silahsızlandırılmasını öngören hükümlerine doğrudan bir başkaldırıdır.
Milli direnişin silahlı bir safhaya geçebilmesi için mevcut askeri potansiyelin korunması zorunludur.
3
Doğru seçeneği belirleme
Savunma gücünü koruma amacının en kapsamlı ve doğru açıklama olduğu görülür.
Silah ve asker, bir vatanın savunulması için temel unsurlardır.

Anahtar Kavram

Havza Genelgesi'nin Mondros Ateşkesi'ne karşı askeri direnç stratejisi

İpuçları

1
Genelgenin yayımlandığı dönemde yürürlükte olan ve Anadolu'yu savunmasız bırakmayı amaçlayan antlaşmayı düşünün.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ordunun terhis edilmesini ve silahların teslimini isteyen maddelerini hatırlayın.
3
Mustafa Kemal, silahların teslim edilmemesini isteyerek gelecekteki silahlı direnişin gücünü muhafaza etmeye çalışmıştır.

Daha Fazla Pratik

Havza Genelgesi'nin ardından Mustafa Kemal'in İstanbul'a geri çağrılmasının nedenlerini araştırarak bu kararın siyasi sonuçlarını analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 542Soru

Erzurum Kongresi'nde alınan "Osmanlı Hükümeti vatanı koruyamaz ve istiklali sağlayamazsa, geçici bir hükümet kurulacaktır. Bu hükümet üyeleri milli kongre tarafından seçilecektir. Kongre toplanmamışsa bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır." kararı, Milli Mücadele'nin hukuki ve siyasi gelişiminde kritik bir aşamayı temsil eder.

Bu kararın alınmasındaki temel siyasi strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstanbul Hükümeti'nin teslimiyetçi tutumu karşısında oluşabilecek yürütme boşluğunu dolduracak ve mücadeleyi kurumsallaştıracak bir alternatif otorite oluşturmak

Cevap

İstanbul Hükümeti'nin görevini yapamaması durumunda yürütme boşluğunu doldurmak ve direnişi kurumsallaştırmak için alternatif bir otorite oluşturulması hedeflenmiştir.
Doğru seçenek, kararın temelindeki 'hükümet kurma' ve 'yürütme' mantığını açıklar. Erzurum Kongresi'ndeki bu madde, İstanbul Hükümeti'nin işgalcilere karşı pasif kalması durumunda Anadolu'da halkın kendi kaderini tayin edecek ve yönetimi üstlenecek bir yapıyı (Temsil Heyeti) meşrulaştırmasını sağlar. Bu durum, Milli Mücadele'nin sadece bir askeri direniş değil, aynı zamanda siyasi bir egemenlik mücadelesi olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Kararın ön koşulunu analiz etmek
İstanbul Hükümeti'nin vatanı koruyamaması durumu şart koşulmuştur.
Mevcut otoritenin işlevsizliğinin tespiti, yeni bir oluşumun meşruiyet zeminini oluşturur.
2
Önerilen yapıyı tanımlamak
Geçici bir hükümet ve bu hükümeti seçecek/yönetecek bir Temsil Heyeti öngörülmüştür.
Direnişin bir şahıs hareketi olmaktan çıkıp devlet organı gibi hareket eden kurumsal bir yapıya bürünmesi sağlanır.
3
Siyasi sonucu belirlemek
Temsil Heyeti, Erzurum'da bölgesel olarak kurulsa da aldığı hükümet kurma yetkisiyle ulusal bir yürütme gücü gibi davranma sinyali vermiştir.
Siyasi boşluğun doldurulması ve uluslararası alanda muhatap alınabilecek bir temsil gücü oluşturulması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Erzurum Kongresi'nin kurumsal ve siyasi karakteri (Yürütme Gücü/Temsil Heyeti)

İpuçları

1
Kararda geçen 'geçici hükümet kurulacaktır' ifadesi, mevcut bir otoritenin yerini doldurma çabasını işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Temsil Heyeti'nin Erzurum Kongresi'ndeki temsil alanı ile Sivas Kongresi'ndeki temsil alanı arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 543Soru

Mustafa Kemal Paşa'nın 28 Mayıs 1919'da sivil ve askeri yöneticilere gönderdiği Havza Genelgesi'nde; işgallerin protesto edilmesi için yurdun her yerinde mitingler düzenlenmesi talimatı verilmiştir. Bu talimatın verilmesindeki temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli bilinci uyandırarak halkı ortak bir amaç etrafında toplamak

Cevap

Havza Genelgesi'ndeki miting talimatının temel amacı, milli bilinci uyandırarak halkı ortak bir amaç etrafında toplamaktır.
Havza Genelgesi, Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'dan sonra halkı Milli Mücadele konusunda ilk kez doğrudan eyleme davet ettiği belgedir. Mitingler ve protesto telgrafları istenerek, halkın işgallerin ciddiyetini kavraması ve ortak bir direniş (milli bilinç) sergilemesi hedeflenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Havza Genelgesi'nin içeriğini ve miting maddesini analiz et.
Genelgenin halkı protestolara davet ettiği saptanır.
Genelgenin yayımlanma sırası ve amacı Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışından sonraki ilk toplumsal hareketlilik adımıdır.
2
Mitinglerin toplumsal etkisini değerlendir.
Mitinglerin halkta işgallere karşı bir duyarlılık ve uyanış yarattığı görülür.
Toplu eylemler, bireysel tepkilerin organize bir güce dönüşmesini sağlar.
3
Öncülleri Milli Mücadele'nin diğer belgeleriyle karşılaştır.
Yöntem, gerekçe ve birleştirme gibi diğer seçeneklerin sonraki kongre ve genelgelere ait olduğu belirlenir.
Doğru kronolojik ve içerik eşleştirmesi yapmak hatayı önler.

Anahtar Kavram

Milli Bilinç ve Havza Genelgesi

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in Samsun'dan sonraki ilk sivil çağrısını düşünün.
2
Mitingler halkın bir konu hakkında bilgilenmesini ve tepki göstermesini sağlar.
3
Bu genelge, uyuşmuş olan toplumsal ruhu uyandırmayı amaçlayan bir 'uyarı' niteliğindedir.

Daha Fazla Pratik

Havza Genelgesi'nin Amasya Genelgesi'nden temel farklarını bir tablo yaparak inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 544Soru

Amasya Genelgesi'nde (2222 Haziran 19191919) yer alan "Her türlü etki ve denetimden uzak, millî bir kurulun varlığı gereklidir." kararıyla aşağıdakilerden hangisinin temelleri ilk kez atılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Temsil Heyeti

Cevap

Amasya Genelgesi'ndeki 'millî bir kurul' ifadesiyle Temsil Heyeti'nin (Heyet-i Temsiliye) kurulması gerektiği ilk kez dile getirilmiştir.
Amasya Genelgesi'nde geçen 'millî bir kurul' ifadesi, Millî Mücadele'nin kurumsallaşması yolundaki ilk adımdır ve bu ifadeyle ileride kurulacak olan Temsil Heyeti kastedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Genelgedeki 'millî bir kurul' ifadesinin bağlamını analiz etmek.
Bu ifadenin, İstanbul Hükümeti'ne alternatif ve halkın sesini duyuracak bir yürütme organını işaret ettiği görülür.
İstanbul Hükümeti'nin işgallere karşı sessiz kalması, yeni bir temsil merkezini zorunlu kılmıştır.
2
Bu fikrin hayata geçme sürecini takip etmek.
Bu fikir Erzurum Kongresi'nde somutlaşmış (9 kişilik kurul) ve Sivas Kongresi'nde tüm ülkeyi temsil eder hâle gelmiştir.
Amasya Genelgesi, bu kurumsal yapının teorik/fikrî temelidir.

Anahtar Kavram

Temsil Heyeti'nin Fikrî Temelleri
Tahmini Süre:45s
Soru 545Soru

Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından 2828 Ocak 19201920 tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi, Millî Mücadele’nin siyasi programı ve bağımsızlık stratejisi olarak kabul edilir. Bu metin büyük oranda Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan kararlara dayanmaktadır. Ancak meclisin yapısı, üyelerin siyasi eğilimleri ve İstanbul Hükümeti’nin hukuki konumu gereği, Misak-ı Millî metni Kongre kararlarındaki bazı temel ilkeleri dışarıda bırakmış veya stratejik olarak farklı bir dille kaleme almıştır.

Buna göre, Misak-ı Millî beyannamesi ile Erzurum ve Sivas Kongresi kararları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi Misak-ı Millî’nin Kongre kararlarından ayrılan temel yönlerinden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî egemenlik ve millî irade kavramlarına açıkça yer verilmeyerek odağın tamamen toprak bütünlüğü ve bağımsızlığa kaydırılması

Cevap

Misak-ı Millî beyannamesinin Erzurum ve Sivas Kongresi kararlarından en belirgin farkı, millî egemenlik ilkesine vurgu yapmamasıdır.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen 'millî egemenlik' vurgusunun yapılmaması, Misak-ı Millî’nin en karakteristik özelliğidir. Erzurum ve Sivas Kongrelerinde açıkça belirtilen 'millî iradeyi hâkim kılma' hedefi, Osmanlı Mebusan Meclisi'nin mevcut anayasal düzenine ve saltanat makamına ters düşmemek adına Misak-ı Millî metnine dahil edilmemiştir. Metin, tamamen toprak bütünlüğü ve kapitülasyonların reddi gibi bağımsızlık konularına odaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Belgenin kabul edildiği kurumsal yapıyı analiz edin.
Misak-ı Millî, Millî Mücadele yanlısı mülki amirler veya kongre delegeleri tarafından değil, resmi 'Son Osmanlı Mebusan Meclisi' tarafından kabul edilmiştir.
Meclisin yapısı, padişaha bağlılık bildiren milletvekillerini de kapsadığı için belgenin dili buna göre şekillenmiştir.
2
Kongre kararlarındaki temel ilkelerle Misak-ı Millî maddelerini karşılaştırın.
Erzurum ve Sivas'ta 'Millî iradeyi hâkim kılmak esastır' maddesi varken, Misak-ı Millî'de 'millî egemenlik' veya 'millî irade' gibi terimler yer almaz.
Bu eksiklik, belgenin meclisten geçmesini kolaylaştırmak ve padişah ile meclisi karşı karşıya getirmemek için yapılan bilinçli bir stratejidir.
3
Belgenin temel amacını belirleyin.
Odak noktası, 'millî sınırlar' içinde 'tam bağımsızlık' ve 'kapitülasyonların kaldırılması'dır.
Metin, iç siyasi yapıdan (rejimden) ziyade dış dünyaya karşı bir bağımsızlık manifestosu niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Bağımsızlık (Misak-ı Milli) ve Egemenlik (Kongreler) Kavramlarının Ayrımı

İpuçları

1
Belgenin kabul edildiği yer bir halk kongresi mi yoksa resmi bir devlet kurumu (meclis) mu?

Daha Fazla Pratik

Misak-ı Millî'nin kabulünden sonra İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u işgal etme gerekçelerini inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 546Soru

Mustafa Kemal Paşa, 9.9. Ordu Müfettişi sıfatıyla bölgedeki asayişsizliği gidermek ve silahları toplamak üzere görevlendirilmiş, ancak Samsun'a ulaştıktan kısa bir süre sonra 2222 Mayıs 19191919 tarihinde İstanbul Hükümeti'ne gönderdiği raporla resmî beklentilerin aksine bir tutum sergilemiştir. Bu raporun içeriği dikkate alındığında, Mustafa Kemal Paşa'nın kendisine verilen yetki sınırlarını aşarak konuyu bölgesel bir asayiş meselesinden çıkarıp siyasi ve ulusal bir boyuta taşıdığının en belirgin kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kendi yetki alanı dışındaki bir gelişme olan İzmir'in işgaline değinerek bu haksızlığın milletçe kabul edilmeyeceğini bildirmesi

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın kendi görev sahası dışındaki İzmir'in işgaline değinerek ulusal tepkiyi dile getirmesi, resmî yetki sınırlarını aştığının en somut kanıtıdır.
Mustafa Kemal Paşa'nın 9.9. Ordu Müfettişliği görevi Doğu Karadeniz ve çevresini kapsamaktaydı. Ancak hazırladığı raporda, bu bölgenin çok uzağında gerçekleşen ve tamamen siyasi bir mesele olan İzmir'in işgaline değinmesi, işgalin haksız olduğunu ve milletin bunu kabullenmeyeceğini belirtmesi, kendisine verilen 'asayiş memuru' görevinden sıyrılıp 'milli bir önder' gibi hareket ettiğinin ilk ve en net göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal Paşa'nın resmî görevini analiz et
9.9. Ordu Müfettişi olarak görevi Karadeniz'deki Türk-Rum çatışmasını durdurmak ve ordunun terhisini sağlamaktı.
Yetki aşımını belirlemek için önce yetki sınırlarını bilmek gerekir.
2
Samsun Raporu'nun içeriğindeki 'aykırı' unsuru tespit et
Raporda, görev sahası (Karadeniz) dışındaki İzmir'in Yunanlılarca işgalinin haksızlığı vurgulanmıştır.
Coğrafi ve idari sınırların dışına çıkılması resmî talimatların ihlal edildiğini gösterir.
3
Raporun siyasi niteliğini değerlendir
İzmir'in işgalinin milletçe kabul edilmeyeceğinin bildirilmesi, askerî bir rapordan ziyade siyasi bir protesto niteliğindedir.
Bu durum, Milli Mücadele'nin ilk resmî belgesinin kişisel bir asayiş raporundan ulusal bir duruşa evrildiğini kanıtlar.

Anahtar Kavram

Samsun Raporu'nun Resmî Görevle Çelişen Ulusal Niteliği

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in müfettişlik yetkisinin hangi coğrafi alanı kapsadığını ve İzmir'in bu alanın içinde olup olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Samsun Raporu'ndaki bu ulusal duruşun, Havza Genelgesi'nde nasıl bir eylem planına (mitingler) dönüştüğünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 547Soru

Sivas Kongresi sonrasında Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin baskıları sonucunda Damat Ferit Paşa kabinesi düşmüş, yerine Milli Mücadele'ye daha ılımlı yaklaşan Ali Rıza Paşa hükümeti kurulmuştur. Yeni hükümetin Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Amasya'ya göndererek Temsil Heyeti ile masaya oturması, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstanbul Hükümeti'nin Temsil Heyeti'nin varlığını resmen ve hukuken kabul ettiğinin

Cevap

İstanbul Hükümeti'nin Temsil Heyeti'nin varlığını resmen ve hukuken kabul ettiğinin
İstanbul Hükümeti'nin temsilcisi Bahriye Nazırı Salih Paşa'nın, Sivas Kongresi'nin seçtiği Temsil Heyeti ile resmi bir zeminde görüşüp protokol imzalaması, İstanbul'un Anadolu'daki direniş merkezini artık bir muhatap olarak kabul ettiğini ve onun varlığını hukuken onayladığını gösteren en temel gelişmedir.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi gelişmeleri analiz et.
Sivas Kongresi sonrası Damat Ferit Paşa hükümeti istifa etmiş ve yerine Ali Rıza Paşa hükümeti gelmiştir.
Hükümet değişikliği, İstanbul'un Anadolu hareketi ile uzlaşma arayışına girdiğini gösterir.
2
Amasya Görüşmeleri'nin niteliğini değerlendir.
İstanbul Hükümeti'nin bir bakanı (Bahriye Nazırı), Temsil Heyeti üyeleriyle resmi bir toplantı yapmıştır.
Bir devletin veya kurumun, rakip gördüğü bir yapı ile resmi görüşme yapması, o yapının varlığını tanındığı anlamına gelir.
3
Hukuki sonucu belirle.
İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'ni resmen ve hukuken tanımıştır.
Görüşmeler sonucunda protokoller imzalanması, bu tanınmanın hukuki bir nitelik kazandığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Hukuki Tanınma

İpuçları

1
Bir devletin temsilcisinin, başka bir grubun temsilcisiyle resmi bir masaya oturması ne anlama gelir?
2
Amasya Görüşmeleri ile Temsil Heyeti, İstanbul karşısında 'yok sayılan' bir yapıdan 'muhatap alınan' bir yapıya dönüşmüştür.
3
Bu görüşme sonucunda Temsil Heyeti, İstanbul Hükümeti tarafından ilk kez resmen tanınmış oldu.

Daha Fazla Pratik

Amasya Görüşmeleri sonrasında Temsil Heyeti'nin merkezini neden Ankara'ya taşıdığını ve bu kararın stratejik önemini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 548Soru

Sivas Kongresi’nde; Erzurum Kongresi’nde alınan kararların kapsamı genişletilerek onaylanmış, ülke genelindeki tüm cemiyetler 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' (ARMHC) adı altında birleştirilmiş ve tam bağımsızlık yolunda halkı bilinçlendirmek amacıyla 'İrade-i Milliye' gazetesi ile basın yoluyla mücadele kararı alınmıştır.

Bu kararlar ve Sivas Kongresi'nin Milli Mücadele'deki tarihsel rolü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Kongre'nin sağladığı kazanımlardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Manda ve himaye fikrinin ilk kez bir kongre kararıyla reddedilerek tam bağımsızlık ilkesinin kesin bir dış politika stratejisi haline gelmesi

Cevap

Manda ve himaye fikrinin ilk kez değil, kesin olarak reddedilmiş olması Sivas Kongresi'nin özelliğidir; ilk kez reddedilme olayı Erzurum Kongresi'nde gerçekleşmiştir.
Sivas Kongresi, Erzurum'da alınan bölgesel kararları ulusallaştırmış olsa da 'manda ve himayenin ilk kez reddedilmesi' kazanımı Erzurum Kongresi'ne aittir. Sivas Kongresi'nde bu karar sadece tartışmaya tamamen kapatılarak 'kesin' hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sivas Kongresi kararlarını analiz etme
Cemiyetlerin birleşmesi (merkeziyetçilik), İrade-i Milliye (basın/propaganda), Temsil Heyeti'nin genişlemesi (ulusal yürütme) ve manda reddinin kesinleşmesi tespit edilir.
Kongre'nin kazanımlarını belirlemek için temel maddeler incelenmelidir.
2
Manda ve himaye konusundaki kronolojiyi kontrol etme
Manda fikri ilk kez Temmuz-Ağustos 1919'da Erzurum Kongresi'nde reddedilmiş, Eylül 1919'da Sivas Kongresi'nde 'kesin olarak' reddedilmiştir.
KPSS'de 'ilk kez' ve 'kesin olarak' ayrımı tarihsel dönüm noktalarını ayırt etmek için kritiktir.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Manda ve himayenin ilk kez reddedildiğini iddia eden seçeneğin tarihsel olarak Erzurum Kongresi'ne ait olduğu sonucuna ulaşılır.
Sivas Kongresi'nin kazanımı olmayan yanlış yargıyı bulmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Sivas Kongresi'nin Ulusallaşma ve Kurumsallaşma Adımları

İpuçları

1
Erzurum ve Sivas kararları arasındaki 'ilk kez' ve 'kesin olarak' ifadelerinin tarihsel kronolojisine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sivas Kongresi sonrası Damat Ferit Paşa hükümetinin düşmesi ve Amasya Görüşmeleri'nin başlaması arasındaki bağlantıyı inceleyerek kazanımları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 549Soru

Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve delege yapısı bakımından bölgesel bir nitelik taşımasına rağmen; nizamnamesinde "Temsil Heyeti, Doğu Anadolu’nun tamamını temsil eder." maddesi yer alırken, aynı beyannamede "Manda ve himaye kabul olunamaz." ve "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." kararları ilan edilmiştir.

Bu durum, Milli Mücadele’nin hazırlık safhasındaki stratejik tutumla ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgesel güç birliğinin, topyekûn bağımsızlık hedefine ulaşmak için bir basamak olarak değerlendirildiğinin

Cevap

Bölgesel güç birliğinin, topyekûn bağımsızlık hedefine ulaşmak için bir basamak olarak değerlendirildiğini gösteren seçenek doğrudur.
Doğru cevap olan seçenek, Erzurum Kongresi'nin paradoksal yapısını (bölgesel delege - ulusal karar) en iyi açıklayan stratejik yorumdur. Kongre, Doğu illerini savunmak üzere toplanmış bir yapı olsa da, ortaya koyduğu 'Misak-ı Milli' ve 'Manda Karşıtlığı' gibi temel ilkelerle tüm vatanın kurtuluş reçetesini hazırlamıştır. Bu durum, yerel direnişlerin ulusal bağımsızlığa giden yolda birer sıçrama tahtası olarak kullanıldığını kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrenin delege yapısını ve temsil gücünü analiz et.
Delegeler sadece Doğu illerinden gelmiş ve Temsil Heyeti sadece Doğu Anadolu'yu temsil etmek üzere yetkilendirilmiştir (Bölgesellik).
Kongrenin yasal dayanağını ve sınırlılıklarını anlamak için gereklidir.
2
Alınan siyasi kararların kapsamını incele.
Manda ve himayenin reddi ve milli sınırlar vurgusu, bölgesel bir kurtuluşu değil vatanın tamamının bağımsızlığını hedefler (Ulusallık).
Kongrenin vizyonu ve Milli Mücadele'ye kattığı değeri saptamak için gereklidir.
3
Bölgesel yapı ile ulusal hedef arasındaki ilişkiyi kur.
Bölgesel bir kongre üzerinden ulusal bir programın ilan edilmesi, yerel direniş odaklarının ulusal bir merkezde toplanma stratejisinin ilk adımıdır.
Milli Mücadele'nin yöntem ve stratejisini belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bölgesellikten Ulusallığa Geçiş Stratejisi

İpuçları

1
Kongrenin delegelerinin nereden geldiği ile alınan kararların hangi bölgeleri ilgilendirdiği arasındaki farka odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sivas Kongresi ile Erzurum Kongresi arasındaki 'Temsil Heyeti Yetki Alanı' ve 'Cemiyetlerin Birleştirilmesi' farklarını inceleyerek bu stratejik geçişi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 550Soru

Amasya Genelgesi'nin yayımlanmasından sonra Dokuzuncu Ordu Müfettişliği görevinden ve askerlik mesleğinden istifa ederek "sine-i millete" dönen Mustafa Kemal Paşa'nın, sivil bir vatandaş olarak katıldığı ve başkanlığını yürüttüğü ilk kongre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erzurum Kongresi

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın sivil olarak katıldığı ilk kongre Erzurum Kongresi'dir.
Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi sonrasında İstanbul Hükümeti tarafından geri çağrılmış, bunun üzerine hem ordu müfettişliği görevinden hem de çok sevdiği askerlik mesleğinden 8-9 Temmuz 1919'da istifa etmiştir. Bu olaydan sonra katıldığı ilk resmi ve geniş kapsamlı faaliyet, sivil bir vatandaş olarak başkanlığını yaptığı Erzurum Kongresi'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal'in askerlikten istifa sürecini hatırla.
Mustafa Kemal, Amasya Genelgesi'nden sonra Erzurum'dayken 8-9 Temmuz 1919 gecesi istifasını sunmuştur.
Bu tarih, Erzurum Kongresi'nin toplanmasından (23 Temmuz) hemen öncedir.
2
İstifa sonrası katıldığı ilk büyük organizasyonu belirle.
23 Temmuz 1919'da başlayan Erzurum Kongresi.
Mustafa Kemal bu kongreye delege olarak katılmış ve kongre başkanı seçilmiştir.

Anahtar Kavram

Mustafa Kemal'in Sivil Hayata Geçişi ve Erzurum Kongresi

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in askerlikten istifası Amasya Genelgesi ile Erzurum Kongresi arasındaki süreçte gerçekleşmiştir.
2
İstifasından sonra sivil olarak başkan seçildiği kongre, Doğu illerini temsil etmek amacıyla toplanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Mustafa Kemal'in istifa ettikten sonra ordudan aldığı son emrin ne olduğunu ve kim tarafından verildiğini araştırarak bu süreci pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 551Soru

Sivas'ta bulunan Temsil Heyeti; Batı Cephesi'ndeki gelişmeleri daha yakından yönetmek ve İstanbul'da toplanacak olan Mebusan Meclisi çalışmalarını takip edebilmek amacıyla 27 Aralık 1919'da merkezini aşağıdakilerin hangisine taşımıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ankara

Cevap

Temsil Heyeti'nin 27 Aralık 1919'da merkezini taşıdığı şehir Ankara'dır.
Temsil Heyeti, Sivas Kongresi'nden sonra çalışmalarını yürütmek için Batı Cephesi'ne yakın, ulaşım ve haberleşme imkanları gelişmiş olan Ankara'yı 27 Aralık 1919'da merkez olarak seçmiştir. Bu seçimde özellikle İstanbul'da açılacak olan Mebusan Meclisi'ni yakından takip etme isteği birincil siyasi etkendir.

Adım Adım Çözüm

1
Amasya Görüşmeleri sonrası siyasi durumu analiz etme.
Mebusan Meclisi'nin İstanbul'da toplanacağı kesinleşmiş ve Temsil Heyeti'nin bu süreci takip etmesi gerekmiştir.
Milli Mücadele'nin gidişatını İstanbul'daki meclis kararları üzerinden kontrol etmek zorunluydu.
2
Ankara'nın jeopolitik konumunu değerlendirme.
Ankara; Batı Cephesi'ne yakınlığı, demir yolu ağının merkezi olması ve güvenli bir bölgede bulunmasıyla öne çıkmıştır.
Ulaşım ve haberleşme imkanları Ankara'yı en uygun yönetim merkezi yapmaktadır.
3
Tarihsel kronolojiyi doğrulama.
27 Aralık 1919 tarihi, Temsil Heyeti'nin Ankara'ya giriş yaptığı tarihtir.
Bu tarih itibarıyla Ankara, Milli Mücadele'nin fiilî merkezi haline gelmiştir.

Anahtar Kavram

Temsil Heyeti'nin Ankara'yı seçme nedenleri ve Ankara'ya gelişi.

İpuçları

1
Bu şehir, demir yolu ağının son durağı ve Batı Cephesi'ne en yakın güvenli merkezdir.

Daha Fazla Pratik

Ankara'nın merkez seçilmesinin haberleşme ve lojistik nedenlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 552Soru

İtilaf Devletleri'nin 1616 Mart 19201920 tarihinde İstanbul'u resmen işgal ederek Mebusan Meclisi'ni basması ve mebusları tutuklaması üzerine, Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'da işgalin yayılmasını önlemek amacıyla aldığı ilk askeri önlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geyve ve Ulukışla demir yolu hatlarının tahrip edilmesi

Cevap

İşgal güçlerinin Anadolu içlerine sevkıyatını önlemek için Geyve ve Ulukışla demir yolu hatlarının tahrip edilmesi
İstanbul'un 1616 Mart 19201920'de resmen işgal edilmesi üzerine Temsil Heyeti Başkanı Mustafa Kemal Paşa, işgal güçlerinin Anadolu içlerine ilerlemesini ve asker sevk etmesini zorlaştırmak amacıyla Geyve ve Ulukışla demir yolu hatlarının tahrip edilmesi emrini vermiştir. Bu, işgalin fiziksel olarak yayılmasını önlemeye yönelik doğrudan bir askeri tedbirdir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın zamanını belirleme
İstanbul'un resmen işgali 1616 Mart 19201920'dir.
Soruda sorulan önlemin bu tarihten hemen sonra alınmış olması gerekir.
2
Alınan önlemleri analiz etme
Mustafa Kemal; İstanbul ile telgraf haberleşmesini kesmiş, Anadolu'daki İtilaf subaylarını tutuklatmış ve demir yollarını tahrip ettirmiştir.
Bu önlemler işgalin fiziksel ve siyasi etkisini Anadolu'dan uzak tutmayı amaçlar.
3
Seçenekleri kronolojik ve mantıksal olarak eleme
Demir yolu tahribatı doğrudan askeri sevkıyatı engellemeye yönelik bir tepkidir.
Diğer seçenekler ya işgalden çok önce (Amasya, Sivas) ya da çok sonra (Saltanat, Tekalif-i Milliye) gerçekleşmiştir.

Anahtar Kavram

İstanbul'un işgaline karşı Anadolu'nun tepkisi ve savunma önlemleri

İpuçları

1
Mustafa Kemal'in işgale karşı aldığı önlemlerin 'askeri ve ulaşıma yönelik' olanını düşünün.
2
İşgal güçleri Anadolu'ya asker taşımak için hangi yolu kullanabilirdi? Bu yolu kapatmak mantıklı bir önlem olmaz mıydı?

Daha Fazla Pratik

İstanbul'un işgalinin Büyük Millet Meclisi'nin açılmasına nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 553Soru

İtilaf Devletleri, 1616 Mart 19201920 tarihinde İstanbul’u resmen işgal ettikleri gün yayımladıkları bildiride; işgalin geçici olduğunu, niyetlerinin saltanat makamını zayıflatmak değil aksine Osmanlı idaresindeki gücünü pekiştirmek olduğunu ve Anadolu’daki direniş devam ederse İstanbul’un Türklerden tamamen alınacağını duyurmuşlardır.

Buna göre, İtilaf Devletleri’nin İstanbul’un resmen işgali sürecindeki tutumu ve yayımlanan bildirinin içeriğiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşgal, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 77. maddesine dayanılarak Anadolu coğrafyasında gerçekleştirilen ilk fiili müdahale olduğu için halkın galeyana gelmesini önleyici bir dil kullanılmıştır.

Cevap

İşgalin Mondros'un 77. maddesine dayalı ilk müdahale olduğunu savunan seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, İstanbul'un işgalinin Mondros'un 77. maddesine dayalı 'ilk' müdahale olduğunu iddia ederek bilgi hatası yapmaktadır. Mondros sonrası ilk işgal edilen yer Musul'dur (33 Kasım 19181918). İstanbul'un 1616 Mart 19201920'deki işgali ise Misak-ı Milli'nin ilanı üzerine gerçekleştirilen 'resmi' bir işgaldir ve kronolojik olarak ilk değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Kronolojik analizi gerçekleştir.
Mondros Ateşkesi (3030 Ekim 19181918) sonrası ilk işgaller 19181918 yılı bitmeden (Musul, İskenderun vb.) başlamıştır.
1616 Mart 19201920 işgali, fiili değil resmi bir işgaldir ve süreci başlatan ilk müdahale değildir.
2
Bildirinin içeriğini ve diplomatik amacını değerlendir.
İşgalin geçici olduğu ve saltanatın korunacağı ifadeleri psikolojik bir manipülasyondur.
Halkın Milli Mücadele'ye katılımını engellemek ve padişahı bir 'rehin' gibi kullanarak Anadolu'yu pasifize etmek hedeflenmiştir.
3
İşgalin hukuki ve siyasi sonucunu tespit et.
Meclis-i Mebusan'ın dağıtılması milli iradeyi yok saymaktır.
Bu durum, Mustafa Kemal Paşa'nın Ankara'da Büyük Millet Meclisi'ni (BMM) açma sürecini hızlandırmıştır.

Anahtar Kavram

İstanbul'un Resmi İşgali ve Kronolojik Ayrım

İpuçları

1
Mondros Ateşkesi'nden hemen sonra nerelerin işgal edildiğini ve İstanbul'un durumunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İstanbul'un işgalinden sonra Mustafa Kemal'in Ankara'da aldığı önlemleri (Hıyanet-i Vataniye Kanunu, seçimlerin yenilenmesi vb.) inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 554Soru

Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde yayımlanan Havza Genelgesi'nde; işgallerin mitinglerle protesto edilmesi istenirken aynı zamanda "Hristiyan halka karşı saldırgan bir tutum sergilenmemesi ve düşmanlık yapılmaması" özellikle vurgulanmıştır.

Mustafa Kemal Paşa'nın bu uyarıyla doğrudan hedeflediği stratejik amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İtilaf Devletleri'nin Mondros Ateşkesi'nin 7.7. maddesini gerekçe göstererek yeni işgaller yapmasını engellemek

Cevap

İtilaf Devletleri'nin Mondros Ateşkesi'nin 7.7. maddesini gerekçe göstererek yeni işgaller yapmasını engellemek amacıyla azınlıklara yönelik saldırılardan kaçınılması istenmiştir.
Havza Genelgesi'nde halkın miting yapması istenirken azınlıklara dokunulmaması uyarısı, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesinin işletilmesini önlemeye yöneliktir. İtilaf Devletleri, herhangi bir karışıklığı bahane ederek Anadolu'nun geri kalanını işgal etme hakkını bu madde ile ellerinde tutuyorlardı.

Adım Adım Çözüm

1
Havza Genelgesi'ndeki azınlıklara dair uyarıyı analiz et
Halktan azınlıklara (Hristiyan halka) zarar verilmemesi istenmiştir.
Genelgenin milli bilinci uyandırma amacının yanında diplomatik bir savunma boyutu olduğunu anlamak gerekir.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7.7. maddesiyle bağ kur
İlgili madde, asayiş bozulursa İtilaf Devletleri'ne stratejik noktaları işgal hakkı tanıyordu.
Halkın yapacağı protestoların bir kargaşa veya azınlık katliamı olarak sunulması işgallere yasal zemin hazırlayabilirdi.
3
Stratejik çıkarımı yap
Uyarının amacı, işgalcilere yasal bir bahane (pretext) vermemektir.
Mustafa Kemal, askeri direniş öncesi diplomatik ve hukuki kozları korumaya çalışmıştır.

Anahtar Kavram

Havza Genelgesi'nde Azınlıklar ve Mondros 7.7. Madde İlişkisi

İpuçları

1
Mondros Ateşkesi'nin en tehlikeli ve işgallere yasal zemin hazırlayan maddesini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Amasya Genelgesi'nin Havza'dan farkını, 'ihtilal bildirisi' olma özelliği üzerinden inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 555Soru

Amasya Genelgesi'nde (2222 Haziran 19191919), Anadolu'nun her bakımdan en güvenli yeri olduğu belirtilerek ulusal bir kongrenin toplanması kararlaştırılan şehir aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sivas

Cevap

Amasya Genelgesi'nde milli bir kongrenin toplanması kararlaştırılan şehir Sivas'tır.
Amasya Genelgesi'nde Milli Mücadele'nin yol haritası çizilmiş ve bu doğrultuda her türlü etki ve denetimden uzak, milli bir kurulun oluşturulması için Anadolu'nun en güvenli yeri olan Sivas'ta bir kongre toplanması kararlaştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Amasya Genelgesi'nin maddelerini analiz edin.
Genelgenin 44. maddesinde 'Anadolu'nun her bakımdan en güvenli yeri olan Sivas'ta milli bir kongrenin acele olarak toplanması' kararı yer almaktadır.
Milli Mücadele'nin ulusal bir karaktere bürünmesi için güvenli bir merkezde tüm yurdu temsil eden bir kurulun toplanması gerekiyordu.
2
Seçeneklerdeki şehirlerin Milli Mücadele'deki rollerini karşılaştırın.
Erzurum bölgesel bir kongreye ev sahipliği yaparken, Sivas hem Amasya Genelgesi'nde hedef gösterilen hem de daha sonra ulusal kararların alındığı kongre merkezidir.
Sivas'ın işgalden uzak ve ulaşım yollarının merkezinde olması güvenli bir liman olarak görülmesini sağlamıştır.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele'nin ulusallaşması ve Sivas Kongresi kararı

İpuçları

1
Milli Mücadele'nin hazırlık döneminde ulusal kararların alındığı en geniş kapsamlı kongrenin nerede yapıldığını hatırlayın.
2
Mustafa Kemal, genelgede buranın 'her bakımdan en güvenli yer' olduğunu özellikle vurgulamıştır.

Daha Fazla Pratik

Sivas Kongresi'nin Amasya Genelgesi'ndeki bu karara rağmen neden planlanandan daha geç toplandığını araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 556Soru

İtilaf Devletleri'nin 1313 Kasım 19181918'de Mondros Ateşkesi'ne dayanarak İstanbul'u fiilen kontrol altına almaları ile 1616 Mart 19201920'de şehri resmen işgal etmeleri arasında hem hukuki nitelik hem de siyasi sonuçlar açısından önemli farklar bulunmaktadır. Özellikle 1616 Mart 19201920 resmi işgaline giden süreç ve sonrasındaki gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönemle ilgili yanlış bir değerlendirmedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşgalin ardından ortaya çıkan yönetim boşluğunu gidermek ve seçimlerin güvenliğini sağlamak amacıyla Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti arasında Amasya Protokolleri imzalanmıştır.

Cevap

İstanbul Hükümeti ile Temsil Heyeti arasında Amasya Protokolleri'nin imzalanması, İstanbul'un resmen işgalinden (Mart 19201920) aylar önce, Ekim 19191919 tarihinde gerçekleşmiş bir gelişmedir.
İstanbul Hükümeti ile Temsil Heyeti arasında Amasya Protokolleri'nin imzalanması, İstanbul'un resmen işgalinden (Mart 19201920) aylar önce, Ekim 19191919 tarihinde gerçekleşmiştir. Bu görüşmelerin amacı meclisin toplanmasını sağlamaktır; oysa Mart 19201920 işgali, o meclisin Misak-ı Milli'yi kabul etmesi üzerine gerçekleştirilen bir baskı eylemidir. Dolayısıyla protokollerin işgalden sonra imzalandığı düşüncesi kronolojik bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

1
İstanbul'un resmen işgal tarihi ile Amasya Protokolleri'nin tarihini karşılaştır.
Amasya Protokolleri Ekim 19191919'da, İstanbul'un resmen işgali ise 1616 Mart 19201920'de gerçekleşmiştir.
Zaman dizinindeki bu büyük fark, protokollerin işgalin bir sonucu olamayacağını kanıtlar.
2
Amasya Protokolleri'nin amacını analiz et.
Bu protokoller, Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti tarafından resmen tanınmasını ve seçimlerin yapılmasını sağlamıştır.
Protokoller işgale karşı bir tepki değil, aksine meclisin İstanbul'da açılmasına giden süreci başlatan diplomatik bir adımdır.
3
İşgal sonrası gerçek gelişmeleri teyit et.
İşgalden sonra haberleşme kesilmiş, demiryolları tahrip edilmiş ve Ankara'da yeni bir meclis (BMM) için seçim kararı alınmıştır.
İstanbul'un resmen işgali, Milli Mücadele'nin artık İstanbul'daki yönetimle uzlaşma zeminini tamamen kaybettiği noktadır.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Kronolojik Sıralaması ve İstanbul'un İşgali Sonuçları

İpuçları

1
Milli Mücadele hazırlık dönemindeki olayların sıralamasını düşünün: Önce görüşmeler mi yapıldı yoksa Misak-ı Milli'nin ilanıyla gelen işgal mi?

Daha Fazla Pratik

İstanbul'un resmen işgalinden sonra açılan Büyük Millet Meclisi'nin hukuki dayanaklarını ve 'kurucu meclis' özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 557Soru

Milli Mücadele hazırlık döneminde toplanan yerel kongreler, bulundukları bölgelerin savunulması için önemli kararlar almışlardır. Ancak bu kongrelerden bazıları, merkezi liderlik ve 'tam bağımsızlık' anlayışıyla her zaman tam bir uyum içinde olmamıştır.

Hacim Muhittin Bey başkanlığında toplanan Alaşehir Kongresi’ni, Erzurum ve Sivas Kongreleri’nden ayıran ve bu kongrelerin 'kayıtsız şartsız bağımsızlık' ilkesiyle çelişen temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gerektiğinde büyük devletlerin (İtilaf Devletleri) teknik ve ekonomik yardımının kabul edilebileceğine dair karar alınması

Cevap

Alaşehir Kongresi'ni ulusal kongrelerden ayıran temel fark, gerektiğinde büyük devletlerin yardımının istenebileceğine yönelik pragmatik bir karar almış olmasıdır.
Alaşehir Kongresi, bölgesel kurtuluş için 'Gerektiğinde büyük devletlerin yardımının istenebileceğini' karar altına alarak Erzurum ve Sivas Kongreleri'nin tavizsiz 'manda ve himaye reddi' (tam bağımsızlık) ilkesinden farklılaşmıştır. Bu durum, yerel kongrelerin bazen ulusal hareketin merkezi politikalarıyla tam örtüşmediğini gösteren kritik bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Ulusal ve yerel kongrelerin bağımsızlık anlayışlarını karşılaştırın.
Erzurum ve Sivas Kongreleri 'manda ve himayeyi' kesin reddederek tam bağımsızlığı savunmuştur.
Milli Mücadele'nin merkezi liderliği tavizsiz bir bağımsızlık hattı çizmiştir.
2
Alaşehir Kongresi'nin (16-25 Ağustos 1919) sonuç bildirisini inceleyin.
Kongre, Yunan işgaline karşı direnirken gerekirse 'Büyük Devletlerin' yardımına başvurulabileceğini belirtmiştir.
Bölgesel kurtuluş arayışındaki pragmatik yaklaşım, merkezi yapıdan bu noktada ayrışmıştır.

Anahtar Kavram

Yerel Kongrelerin Pragmatik Yaklaşımı ve Ulusal Bağımsızlık Çelişkisi

İpuçları

1
Erzurum ve Sivas 'tam bağımsızlık' ve 'manda reddi' konusunda çok katıdır; Alaşehir ise işgal karşısında daha esnek (pragmatik) bir çözüm aramıştır.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir Kongrelerinin Batı Cephesi'nin kuruluşundaki lojistik ve askeri etkilerini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 558Soru

Sivas Kongresi’nde, Millî Mücadele’nin haklılığını hem ulusal hem de uluslararası kamuoyuna duyurmak ve halkı doğru bilgilerle aydınlatmak amacıyla çıkarılması kararlaştırılan gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İrade-i Milliye

Cevap

İrade-i Milliye gazetesi
Sivas Kongresi'nde Millî Mücadele’nin sesini duyurmak ve halkı bilinçlendirmek amacıyla Mustafa Kemal Paşa'nın girişimiyle 'İrade-i Milliye' gazetesi çıkarılmıştır. Bu gazete, kongrede alınan kararların yayılmasında büyük rol oynamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sivas Kongresi'nde halkın Millî Mücadele lehine doğru bilgilendirilmesi gerekliliği belirlenir.
Bir yayın organı kurma kararı alınır.
Mücadelenin propagandasını yapmak ve işgallere karşı direnişi meşrulaştırmak.
2
Kongre kararıyla çıkarılan ilk gazete tespit edilir.
İrade-i Milliye gazetesi yayın hayatına başlar.
Sivas Kongresi'nin doğrudan bir sonucu olduğu için.

Anahtar Kavram

Sivas Kongresi Kararları ve İletişim

İpuçları

1
Millî Mücadele'nin ilk yayın organıdır ve Sivas'ta kurulmuştur.
2
Gazetenin ismi 'Milli İrade' (Halkın İradesi) anlamına gelmektedir.
3
Mustafa Kemal, bu gazeteyi 'Benim gazetem' olarak tanımlamıştır.

Daha Fazla Pratik

İrade-i Milliye ve Hakimiyet-i Milliye arasındaki farkları kronolojik olarak karşılaştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 559Soru

Amasya Genelgesi'nde Millî Mücadele'nin her türlü etki ve denetimden uzak bir merkezde yürütülmesi amacıyla Sivas'ta ulusal bir kongre toplanması kararlaştırılmıştır. Sivas'ın kongre merkezi olarak seçilmesinde aşağıdakilerden hangisi temel etken olmuştur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehrin işgal tehlikesinden uzak olması ve ulaşım yollarının güvenli bir konumda bulunması

Cevap

Sivas'ın işgal altında olmaması ve ulaşım yollarının güvenli olması
Sivas, Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde hem işgal altında olmaması hem de Anadolu'nun iç kesimlerinde güvenli bir ulaşım kavşağında bulunması nedeniyle kongre merkezi olarak seçilmiştir. Amasya Genelgesi'nde bu durum açıkça belirtilmiş ve Sivas'ın 'en güvenilir yer' olduğu vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Amasya Genelgesi'ndeki ilgili maddeyi analiz et.
Genelgede Sivas'ın 'Anadolu'nun en güvenli yeri' olduğu vurgulanmıştır.
Kongre yerinin seçimindeki öncelikli kriter güvenliktir.
2
1919 yılındaki işgal haritasını ve ulaşım imkanlarını değerlendir.
Sivas'ın Batı, Güney ve Doğu cephelerinden uzak, merkezi bir konumda olduğu görülür.
Merkezi konum, delegelerin şehre ulaşımını kolaylaştırır.
3
Seçenekler arasında coğrafi ve stratejik avantajı belirten ifadeyi bul.
İşgalden uzaklık ve ulaşım güvenliği kriterlerini karşılayan seçenek belirlenir.
Doğru yanıt, Amasya Genelgesi'ndeki gerekçeyle doğrudan örtüşür.

Anahtar Kavram

Sivas'ın Stratejik ve Güvenli Konumu

İpuçları

1
Amasya Genelgesi'nde Sivas'ın neden seçildiğiyle ilgili 'güvenlik' vurgusunu hatırla.
2
Şehrin coğrafi konumu ve işgal durumunu göz önünde bulundur.
3
Sivas'ın işgal altında olmaması ve stratejik bir ulaşım noktası olması en önemli sebeptir.

Daha Fazla Pratik

Sivas Kongresi sonrasında İstanbul Hükümeti ile ilişkilerin kesilmesinin nedenlerini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 560Soru

Milli Mücadele'nin kurumsallaşma sürecinde Sivas Kongresi'nde kabul edilen "Cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında birleştirilmesi" ve "Mevcut hükümetin denetlenmesi amacıyla Meclis-i Mebusan’ın bir an evvel toplanması" kararları birlikte değerlendirildiğinde; bu iki kararın ortak paydada aşağıdakilerden hangisini hedeflediği söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağımsızlık hareketini merkezi bir yapıya kavuştururken, eylemleri ulusal irade üzerinden hukuki bir zemine taşımayı

Cevap

Bağımsızlık hareketini merkezi bir yapıya kavuştururken, eylemleri ulusal irade üzerinden hukuki bir zemine taşımayı hedefleyen seçenek doğrudur.
Cemiyetlerin birleştirilmesi (ARMHC), dağınık direniş odaklarını 'tek merkezden yönetim' ilkesiyle birleştirerek askeri ve siyasi organizasyonu güçlendirmiştir. Meclis-i Mebusan'ın toplanması talebi ise bu organizasyonun aldığı kararların 'milli irade' (ulusal egemenlik yolunda bir adım) tarafından denetlenmesini sağlayarak harekete 'hukuki meşruiyet' kazandırmıştır. Bu iki durum, Milli Mücadele'nin kurumsallaşma yolundaki en büyük adımlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cemiyetlerin birleştirilmesi kararını analiz etme
Bölgesel direniş cemiyetlerinin tek çatı (ARMHC) altında toplanması, Milli Mücadele'nin tek merkezden ve koordineli bir şekilde yönetilmesini sağlar (merkeziyetçilik).
Milli Mücadele'nin başarısı için dağınık güçlerin birleştirilmesi şarttır.
2
Meclis-i Mebusan talebini değerlendirme
Seçimlerin yapılarak meclisin açılması isteği, Milli Mücadele liderlerinin kararlarını milletin onayına sunmak ve uluslararası alanda 'hukuki meşruiyet' kazanmak istemelerini gösterir.
Hukuki dayanağı olmayan bir hareketin 'isyan' olarak nitelendirilmesini engellemek ve milli iradeyi hakim kılmak amaçlanır.
3
İki kararı sentezleme
Hem merkeziyetçilik hem de hukukilik hedeflenerek Milli Mücadele'nin kurumsal bir kimlik kazanması sağlanmıştır.
Kurumsallaşma, hareketin sürekliliği ve ciddiyeti için gereklidir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele'de Kurumsallaşma ve Meşruiyet

İpuçları

1
Cemiyetlerin birleşmesi 'güç birliği' ve 'tek merkez' demektir; meclis talebi ise 'yasallık' ve 'halk onayı' arayışıdır.

Daha Fazla Pratik

Sivas Kongresi sonrasında Temsil Heyeti'nin Ali Fuat Paşa'yı atama yetkisini kullanarak hükümet gibi davrandığı olayı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 28 / 29Sonraki
Milli Mücadele Hazırlık Dönemi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 28 | Examkin