Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 soru
İstanbul'un 16 Mart 1920'de İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesinin ardından Mustafa Kemal Paşa, yayımladığı bir genelgeyle Ankara'da "olağanüstü yetkilere sahip bir meclis" toplanacağını ilan etmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın bu süreçte başlangıçta düşündüğü "Kurucu Meclis" (Meclis-i Müessisan) kavramı yerine bu ifadeyi tercih etmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi'nde Temsil Heyeti'nin yetki alanı "Doğu Anadolu'nun tamamını temsil eder." şeklinde belirlenmişken, Sivas Kongresi'nde bu ifade "Temsil Heyeti vatanın bütününü temsil eder." şeklinde değiştirilmiştir.
Bu değişiklik aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
Erzurum ve Sivas Kongrelerinde vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığı yönünde alınan kararlar, 28 Ocak 1920’de Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilerek "Misak-ı Millî" adıyla ilan edilmiştir.
Bu durumun Millî Mücadele hareketi için sağladığı en temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde Temsil Heyeti, Sivas Kongresi ile birlikte sadece bölgesel bir kurul olmaktan çıkmış, tüm vatanı temsil eden bir yapıya kavuşmuştur. Bu değişimle birlikte kurulun idari ve siyasi otoritesi de pekişmiştir. Aşağıdakilerden hangisi, Temsil Heyeti'nin bu süreçte bir 'yürütme organı' sıfatıyla, bir hükümet gibi hareket ettiğinin en somut kanıtıdır?
Sivas Kongresi'nden sonra toplanan "Komutanlar Toplantısı"nda (16-29 Kasım 1919), Mebusan Meclisinin İstanbul'da toplanması durumunda Meclis çalışmalarının dışarıdan bir merkez aracılığıyla denetlenmesi ve yönlendirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu doğrultuda Temsil Heyeti, 27 Aralık 1919'da merkezini Ankara'ya taşımıştır.
Temsil Heyeti'nin Ankara'yı merkez seçerek İstanbul'daki Meclis çalışmalarını buradan etkilemeyi amaçlamasının temel siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nde; manda ve himaye fikri kesin olarak reddedilmiş, Temsil Heyeti'nin yetki alanı tüm vatanı kapsayacak şekilde genişletilmiş ve ülkedeki tüm cemiyetler 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' adı altında birleştirilmiştir.
Bu kararlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Sivas Kongresi ile ilgili ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi sonrasında Anadolu’daki Milli Mücadele hareketi ile diyalog kurmak amacıyla kurulan Ali Rıza Paşa Hükümeti, Bahriye Nazırı Salih Paşa’yı Amasya’ya göndererek Temsil Heyeti ile bir araya gelmesini sağlamıştır. 20-22 Ekim 1919 tarihlerinde gerçekleşen Amasya Görüşmeleri'nde; Mebusan Meclisi'nin güvenli bir yerde toplanması, seçimlerin serbestçe yapılması ve azınlıklara egemenlik haklarını kısıtlayıcı imtiyazlar verilmemesi gibi konularda protokoller imzalanmıştır.
Buna göre, Amasya Görüşmeleri’nin Milli Mücadele hareketi açısından sağladığı en temel siyasi kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Hazırlık Dönemi’nde Batı Anadolu’da Yunan ilerleyişini durdurmak ve direnişi teşkilatlandırmak amacıyla toplanan Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri pek çok ortak özelliğe sahip olsa da alınan kararlar bakımından bazı farklılıklar barındırmaktadır.
Buna göre, Alaşehir Kongresi’nde alınan ve tam bağımsızlık ilkesine tam olarak uymadığı gerekçesiyle Sivas Kongresi delegeleri tarafından da eleştirilen ayırt edici karar aşağıdakilerden hangisidir?
İtilaf Devletleri 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'u resmen işgal etmiş, Mebusan Meclisini dağıtmış ve baskılar sonucunda Salih Paşa Hükümetinin istifasına yol açmışlardır. İtilaf Devletleri bu işgali haklı çıkarmak için yayımladıkları bildiride, işgalin geçici olduğunu ve amacın Saltanat makamını güçlendirmek olduğunu iddia etmişlerdir.
Bu gelişmelerin Millî Mücadele süreci üzerindeki en doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi sonrasında yaşanan siyasi gelişmeler sonucunda İstanbul’da Ali Rıza Paşa Hükümeti kurulmuş ve Bahriye Nazırı Salih Paşa, Temsil Heyeti ile görüşmek üzere Amasya’ya gönderilmiştir. 20-22 Ekim 1919 tarihlerinde gerçekleşen Amasya Görüşmeleri'nde Mebusan Meclisi'nin açılması ve seçimlerin yapılması gibi konularda mutabakata varılmıştır. Bu görüşmelerin Millî Mücadele süreci açısından sağladığı en temel siyasi kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, Mayıs 'da Samsun'a ayak bastıktan kısa bir süre sonra İstanbul Hükümeti'ne sunduğu raporda; İngilizlerin Mondros Ateşkesi'nin maddesine dayanarak bölgeyi işgal etme tehditlerinin aksine, bölgedeki asayişsizliğin kaynağına dair yaptığı temel tespit aşağıdakilerden hangisidir?
İngilizlerin, Karadeniz’deki Rum-Türk çatışmalarını gerekçe göstererek Mondros Ateşkes Antlaşması’nın maddesini uygulama tehdidinde bulunması üzerine Mustafa Kemal Paşa, bölgede asayişi sağlamak amacıyla Ordu Müfettişi olarak görevlendirilmiştir. Ancak Paşa, Mayıs ’da hazırladığı Samsun Raporu’nda; karışıklıklardan Rumların sorumlu olduğunu, İzmir’in işgalinin haksızlığını ve Türk milletinin yabancı mandasına tahammülü olmadığını vurgulamıştır.
Bu bilgiler ışığında, Samsun Raporu'nun Mustafa Kemal Paşa'nın Milli Mücadele sürecindeki konumu açısından temel önemi aşağıdakilerden hangisidir?
Ordu Müfettişi Mustafa Kemal Paşa, Mayıs tarihinde İstanbul Hükümeti’ne sunduğu Samsun Raporu’nda; bölgedeki Rumların siyasi emellerinden vazgeçmesi hâlinde asayişin kendiliğinden düzeleceğini belirterek asıl sorumlu olarak Rumları ve onlara destek veren İngilizleri işaret etmiş, ayrıca İzmir’in haksız yere işgal edildiğini ve Türk milletinin "millî hâkimiyet" esasını benimsediğini resmen bildirmiştir.
Buna göre, Samsun Raporu'nun niteliği ve içeriği hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Sivas Kongresi’ne katılacak delegelerin belirlenmesinde; bu kişilerin Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri ve belediyeler tarafından, halkın güvenini kazanmış isimler arasından seçilmesi şartı getirilmiştir.
Kongre hazırlık sürecinde uygulanan bu yöntemin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Temsil Heyeti'nin Aralık 'da Ankara'ya gelerek burayı Milli Mücadele'nin fiilî merkezi olarak seçmesinde; İstanbul'daki gelişmeleri yakından izleyebilme isteği ve şehrin ulaşım-haberleşme avantajları kadar, bölgedeki askeri emniyet de büyük rol oynamıştır. Temsil Heyeti üyeleri Ankara'ya geldiklerinde "Ziraat Mektebi" binasını karargâh olarak kullanmaya başlamışlar ve bu süreçte bölgedeki düzenli askeri gücün desteğini almışlardır.
Buna göre, Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelmesinde ve burada güvenle çalışmasında belirleyici olan askeri birlik ve komutanı aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi’nde, Temsil Heyeti’nin üye sayısı artırılarak tüm vatanı temsil eder hale getirilmesi ve çeşitli bölgelerde faaliyet gösteren milli cemiyetlerin "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmesinin yanı sıra Ali Fuat Paşa, Batı Cephesi Umum Kuvayı Milliye Komutanlığına atanmıştır.
Bu gelişmeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Sivas Kongresi ve Temsil Heyeti’nin bu süreçteki rolü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudan söylenebilir?
Mustafa Kemal Paşa tarafından 28 Mayıs 1919'da yayımlanan ve milli bilincin uyandırılmasında 'ilk ulusal tepki' olarak kabul edilen Havza Genelgesi'nde; işgalleri kınayan mitingler düzenlenmesi istenirken, bu süreçte azınlıklara yönelik kötü muameleden kaçınılması gerektiği vurgulanmıştır.
Genelgede yer alan bu uyarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi seçimlerinin tamamlanmasının ardından meclisin nerede toplanacağı konusu, Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti arasında ciddi görüş ayrılıklarına neden olmuştur. Mustafa Kemal'in güvenlik gerekçesiyle meclisin Anadolu'da toplanması yönündeki görüşüne rağmen, meclisin İstanbul'da açılması kesinleşmiştir.
Bu gelişmenin ardından Temsil Heyeti’nin çalışmalarını yürütmek üzere Ankara’yı merkez seçmesinde aşağıdakilerden hangisinin daha etkili olduğu söylenebilir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisinde kabul edilen Misak-ı Millî kararlarında yer alan; "Millî ve ekonomik gelişmemizi mümkün kılmak amacıyla, siyasi, adli ve mali gelişmemize engel olan sınırlamalar kabul edilemez." hükmü, Millî Mücadele’nin temel hedefleriyle doğrudan ilişkilidir.
Buna göre, söz konusu kararın öncelikli amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından 28 Ocak 1920 tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde yer alan; "Marmara Denizi'nin ve İstanbul'un güvenliğinin her türlü tehlikeden uzak tutulması şartıyla Boğazların dünya ticaretine ve ulaşımına açılması" kararı dikkate alındığında, Milli Mücadele’nin dış politika vizyonu hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?