Examkin

Milli Mücadele Dönemi Diğer Kongreler

55 soru

Soru 21Soru →

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi’nde işgallere karşı bölgesel direnişi örgütlemek amacıyla Anadolu’nun çeşitli yerlerinde yerel kongreler düzenlenmiştir. Bu kongreler ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Afyon Kongresi, Erzurum ve Sivas kongrelerinden önce toplanarak Batı Anadolu’da ulusal egemenliğin sağlanacağını ve Temsil Heyeti'nin kurulacağını ilan etmiştir.

Cevap

Afyon Kongresi'nin Erzurum ve Sivas kongrelerinden önce toplandığı ve Temsil Heyeti'ni kurduğu bilgisi yanlıştır; kongre 1920 yılında toplanmıştır ve Temsil Heyeti Sivas'ta kurulmuştur.
Afyon Kongresi 2 Ağustos 1920 tarihinde, yani Erzurum ve Sivas kongrelerinden yaklaşık bir yıl sonra toplanmıştır. Ayrıca Temsil Heyeti'nin kuruluşu Erzurum'da başlamış, tüm yurdu temsil eder hale gelmesi ise Sivas Kongresi'nde tamamlanmıştır; Afyon Kongresi'nin bu süreçle bir ilgisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrelerin toplanma tarihlerini ve temel amaçlarını karşılaştırma.
Balıkesir, Alaşehir ve Nazilli 1919'da; Afyon ve Pozantı ise 1920'de toplanmıştır.
Yanlış olan seçeneği belirlemek için kronolojik tutarlılığı kontrol etmek esastır.
2
Kongrelerin lider kadrolarını ve alınan siyasi kararları inceleme.
Hacim Muhittin Çarıklı, Celal Bayar ve Mustafa Kemal'in ilgili kongrelerdeki rolleri doğrulanırken, Afyon Kongresi'nin Sivas'tan önce toplandığı iddiasının hatalı olduğu görülür.
Kongrelerin yerel özellikleri ve başkanlık bilgileri KPSS'de belirleyici bilgi soruları arasındadır.
3
Temsil Heyeti'nin kuruluş sürecini hatırlama.
Temsil Heyeti'nin tüm yurdu temsil eder hale gelmesi Sivas Kongresi (Eylül 1919) ile gerçekleşmiştir.
Afyon Kongresi gibi geç dönem bir kongrenin Temsil Heyeti'ni kurması tarihsel akışa aykırıdır.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Yerel Kongreleri ve Kronolojisi
Soru 22Soru →

Milli Mücadele'nin hazırlık döneminde Batı Anadolu'da Yunan işgaline karşı direnişi örgütlemek amacıyla Hacim Muhittin Bey önderliğinde toplanan Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri, bölgesel kurtuluşu hedefleyen önemli adımlardır.

Bu kongreleri, aynı dönemde toplanan Erzurum ve Sivas Kongrelerinden ayıran en belirgin fark aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mustafa Kemal Paşa'nın bu kongrelere katılım göstermemiş olması

Cevap

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerini diğer ana kongrelerden ayıran en temel fark, bu kongrelerin Mustafa Kemal Paşa'nın katılımı veya liderliği dışında, yerel güçler (Hacim Muhittin Bey gibi) tarafından toplanmış olmasıdır.
Milli Mücadele lideri Mustafa Kemal Paşa; Erzurum, Sivas, Afyon ve Pozantı kongrelerine katılarak başkanlık etmiş veya yönlendirmiştir. Ancak Balıkesir ve Alaşehir kongreleri, Mustafa Kemal'in doğrudan katılımı olmadan, Hacim Muhittin Bey gibi yerel şahsiyetlerin liderliğinde, sadece Batı Anadolu'daki Yunan işgaline karşı yerel bir savunma hattı (Batı Cephesi) kurmak amacıyla toplanmıştır. Bu durum, onları Amasya, Erzurum ve Sivas süreciyle başlayan 'ulusal merkezli' hareketten ayıran en somut yapısal farktır.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrelerin toplanış amaçlarını analiz et.
Balıkesir ve Alaşehir kongreleri Batı Cephesi'ni örgütlemeye yönelik bölgesel hareketlerdir.
Soruda istenen 'fark' kriterini belirlemek için yerel ve ulusal ayrımı yapılmalıdır.
2
Mustafa Kemal'in katıldığı kongreleri hatırla.
Mustafa Kemal; Erzurum, Sivas, Afyon ve Pozantı kongrelerine katılmıştır.
Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde Mustafa Kemal'in bulunmadığı bilgisi, kronolojik ve biyografik bir farktır.
3
Kongrelerin siyasi içeriklerini karşılaştır.
Erzurum ve Sivas ulusal bağımsızlık ve yeni bir devlet yapılanmasına vurgu yaparken, Balıkesir/Alaşehir saltanata bağlı kalarak bölgesel savunmaya odaklanmıştır.
Seçeneklerdeki diğer unsurlar (manda, azınlıklar, Temsil Heyeti) ulusal kongrelerin karakteristik özellikleridir.

Anahtar Kavram

Bölgesel ve Ulusal Kongrelerin Karşılaştırılması

İpuçları

1
Bu kongrelerin düzenleyicisi olan Hacim Muhittin Bey'in adını ve bu kongrelerin sadece Batı Anadolu'ya odaklandığını düşünün.
2
Mustafa Kemal Paşa'nın Milli Mücadele boyunca bizzat katıldığı 4 kongre vardır; Balıkesir ve Alaşehir bunlardan biri değildir.
3
Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde padişaha bağlılık bildirilmiş olması, Mustafa Kemal'in katıldığı kongrelerdeki 'ulusal egemenlik' ruhuyla çelişen önemli bir ayrıntıdır.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir Kongrelerinin sonucunda kurulan ve düzenli ordunun temeli sayılan 'Batı Cephesi' oluşumunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 23Soru →

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi’nde Hacim Muhittin Bey’in başkanlığında toplanan Balıkesir ve Alaşehir kongrelerini; Erzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararlar ile karşılaştırdığımızda, bu kongrelerin en belirgin farklılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mücadelenin sadece bölgesel kurtuluşla sınırlandırılması ve saltanat makamına bağlılığın açıkça vurgulanması

Cevap

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin en temel farkı, mücadelenin bölgesel sınırlarla tutulması ve saltanat makamına bağlılığın ifade edilmesidir.
Doğru cevap olan ifade, Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin tarihsel gerçeğini yansıtır. Hacim Muhittin Bey önderliğindeki bu kongreler, Batı Anadolu'da seferberlik ilan ederek direnişi kurumsallaştırmış olsa da Erzurum ve Sivas kongrelerinden farklı olarak 'saltanat ve hilafet makamına bağlılık' bildirilmiş ve hareketin kapsamı bölgesel düzeyde kalmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrelerin toplanış amaçlarını analiz etme
Balıkesir ve Alaşehir kongreleri Batı Anadolu'daki Yunan işgaline karşı yerel direnişi (Kuvayı-milliye) örgütlemek için toplanmıştır.
Bu kongrelerin Erzurum ve Sivas gibi tüm yurdu kapsayan ulusal bir hedefi başlangıçta yoktur.
2
Siyasi duruş ve otorite ile ilişkileri değerlendirme
Bu kongreler, Erzurum ve Sivas'ta gelişen 'milli egemenlik' fikrinden ziyade 'padişaha bağlı kalarak bölgeyi kurtarma' düşüncesine sahiptir.
Milli Mücadele'nin yerel evresinde İstanbul Hükümeti ile doğrudan karşı karşıya gelmekten kaçınılmıştır.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi'ndeki Bölgesel Kongrelerin Karakteri

Daha Fazla Pratik

Nazilli Kongresi'nde 'Galip Hoca' takma adıyla faaliyet yürüten devlet adamının kim olduğunu ve bu kongrenin önemini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Soru 24Soru →

Milli Mücadele hazırlık döneminde işgallere karşı yerel direnişi örgütlemek amacıyla Anadolu'nun pek çok yerinde bölgesel nitelikli kongreler toplanmıştır. Bu kongrelerden bazıları, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasından sonra bile devam etmiş ve Mustafa Kemal Paşa'nın katılımıyla yerel güçlerin merkezi otoriteye bağlanmasında kritik rol oynamıştır. Buna göre; 5 Ağustos 1920 tarihinde gerçekleşen, Mustafa Kemal Paşa ve Fevzi (Çakmak) Paşa'nın da bizzat katıldığı, Güney Cephesi'ndeki direnişi organize eden son yerel kongre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pozantı Kongresi

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın katıldığı ve Güney Cephesi direnişini organize eden son kongre Pozantı Kongresi'dir.
Pozantı Kongresi, 5 Ağustos 1920'de Mustafa Kemal Paşa'nın katılımıyla gerçekleşmiş olup Milli Mücadele'nin Güney Cephesi'ndeki yerel direnişini TBMM çatısı altında birleştiren son büyük organizasyondur.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrelerin toplanış amaçlarını ve liderlerini belirle.
Balıkesir, Alaşehir ve Nazilli kongreleri Batı Anadolu'daki Yunan işgaline karşı yerel sivil-asker işbirliğiyle (Hacim Muhittin, Celal Bayar) toplanmıştır.
Milli Mücadele'deki yerel direniş odaklarını ayırt etmek için gereklidir.
2
Mustafa Kemal Paşa'nın katıldığı yerel nitelikli kongreleri süzgeçten geçir.
Mustafa Kemal; Erzurum ve Sivas'ın yanı sıra TBMM açıldıktan sonra Afyon (2 Ağustos 1920) ve Pozantı (5 Ağustos 1920) kongrelerine katılmıştır.
Soruda istenen 'katılım' kriterini karşılamak için gereklidir.
3
Güney Cephesi odağını ve kronolojik sırayı analiz et.
Pozantı Kongresi, Adana ve çevresindeki Fransız işgaline karşı direnişi yöneten ve kronolojik olarak bu sürecin son halkası olan kongredir.
Sorunun 'son kongre' ve 'Güney Cephesi' vurgusuna yanıt vermek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Yerel Kongreler ve Mustafa Kemal'in Katılımı

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin aksine Sivas Kongresi'nin tüm yurdu temsil etme özelliğini karşılaştırarak yerel-ulusal ayrımını pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru →

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Batı Anadolu'da Yunan işgaline karşı düzenlenen yerel kongreler, kurtuluş çareleri ararken zaman zaman ulusal kongrelerin ilkeleriyle çelişen kararlar alabilmişlerdir. Hacim Muhittin Bey’in başkanlık ettiği Alaşehir Kongresi’ni, Sivas Kongresi’nde benimsenen "tam bağımsızlık" ve "ulusal egemenlik" ilkelerinden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşgallerden kurtulmak için gerekirse büyük devletlerin yardımına başvurulabileceğinin belirtilmesi ve saltanat makamına bağlılık bildirilmesi

Cevap

İşgallerden kurtulmak için gerekirse büyük devletlerin yardımına başvurulabileceğinin belirtilmesi ve saltanat makamına bağlılık bildirilmesi.
Alaşehir Kongresi (1616-2525 Ağustos 19191919), Balıkesir Kongresi'nin devamı niteliğindedir. Bu kongrede alınan kararlar arasında, kurtuluş için gerekirse büyük devletlerin (İtilaf Devletleri kastedilmiştir) yardımının istenebileceği maddesi yer almaktadır. Ayrıca hareketin saltanat makamına karşı olmadığı, aksine padişahı kurtarmayı amaçladığı vurgulanmıştır. Bu durum, Sivas Kongresi'nde benimsenen tam bağımsızlık ve manda-himayenin reddi kararlarıyla açıkça çelişen yerel bir özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrenin niteliğini ve başkanını tespit et.
Alaşehir Kongresi, Batı Anadolu'daki direnişi örgütlemek amacıyla Hacim Muhittin Çarıklı başkanlığında toplanan bölgesel bir kongredir.
Kongrenin kim tarafından ve hangi amaçla toplandığını bilmek kararların çerçevesini anlamayı sağlar.
2
Alınan kararları Sivas Kongresi ilkeleriyle karşılaştır.
Sivas Kongresi tam bağımsızlığı savunurken, Alaşehir Kongresi'nde dış yardım (himaye benzeri) alma fikri tartışılmış ve padişaha bağlılık vurgulanmıştır.
Ulusal egemenlik odaklı merkezi hareket ile bölgesel/gelenekçi direniş arasındaki farkı belirlemek için bu karşılaştırma gereklidir.

Anahtar Kavram

Alaşehir Kongresi'nin Siyasi Tutumu
Soru 26Soru →

Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Anadolu’daki direnişin örgütlenmesi amacıyla toplanan Nazilli Kongresi (6-8 Ağustos 1919) ve bu süreçte "Galip Hoca" takma adıyla faaliyet yürüten Celal Bayar’ın rolü dikkate alındığında; bu yapılanmanın yerel direniş stratejisine sağladığı en özgün ve ayırt edici katkı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki yerel milis güçleri (efeler ve çeteler) ile sivil-askeri bürokrasi arasında uzlaşma sağlayarak direnişin koordinasyonunu ve sürekliliğini güçlendirmesi

Cevap

Nazilli Kongresi'nin en özgün katkısı, yerel milis güçleri ile sivil-askeri idareciler arasında koordinasyon sağlayarak direnişi kurumsallaştırmasıdır.
Doğru seçenek, Nazilli Kongresi'nin yerel bir direniş merkezi olarak sivil, askeri ve milis unsurları (özellikle Demirci Mehmet Efe gibi isimleri) bir araya getirerek işgale karşı daha etkili bir cephe oluşturduğunu belirtmektedir. Celal Bayar'ın 'Galip Hoca' lakabıyla yürüttüğü faaliyetler bu uzlaşmanın temel taşıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Nazilli Kongresi ve Celal Bayar'ın faaliyetlerini analiz etme
Celal Bayar'ın 'Galip Hoca' kimliğiyle halkı ve yerel milisleri (efeleri) direnişe ikna ettiği saptanır.
Kongrenin en temel özelliği, yerel dinamikleri (milisler) askeri disiplin ve sivil idareyle barıştırmasıdır.
2
Kongrenin bölgesel sınırlarını ve hedeflerini değerlendirme
Nazilli'nin, Aydın ve çevresindeki Yunan işgaline karşı 'Hareket-i Milliye' ruhunu kurumsallaştırdığı görülür.
Bölgedeki direnişin dağınık yapısı bu kongre sayesinde daha organize bir 'cephe' haline gelmiştir.
3
Seçenekleri karşılaştırarak ayırt edici özelliği belirleme
Diğer seçeneklerin Sivas veya Erzurum gibi ulusal kongrelere ait özellikler olduğu, A seçeneğinin ise Nazilli'nin yerel başarısını yansıttığı belirlenir.
Hard düzeydeki sorularda bölgesel ve ulusal kararların nüansları belirleyicidir.

Anahtar Kavram

Nazilli Kongresi ve Galip Hoca'nın Koordinasyon Rolü

İpuçları

1
Nazilli Kongresi'nin Batı Anadolu'daki efelerin direnişine nasıl bir düzen getirdiğini düşünün.
2
Celal Bayar'ın 'Galip Hoca' takma adıyla bölgeye gitmesi, halk ve yerel güçler üzerindeki etkisini kolaylaştırmıştır.
3
Bu kongre, yerel çetelerin askeri bir disiplin içine girmesi ve sivil idareyle ortak hareket etmesi sürecinde kritik bir 'köprü' görevi görmüştür.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin idari yapısı ile Erzurum-Sivas kongrelerinin siyasi vizyonu arasındaki farkları karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'bölgesel' ile 'ulusal' farkını gözetin. Eğer bir seçenek tüm Türkiye'yi ilgilendiriyorsa (manda reddi, cemiyet birleşmesi), bu Nazilli gibi bölgesel bir kongrenin değil, Sivas'ın özelliğidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 27Soru →

Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde bölgesel direnişi teşkilatlandırmak amacıyla Anadolu'nun çeşitli yerlerinde kongreler toplanmıştır. Mustafa Kemal Paşa'nın TBMM Başkanı sıfatıyla bizzat katıldığı en son kongre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pozantı Kongresi

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın bizzat katıldığı son kongre Pozantı Kongresi'dir.
Mustafa Kemal Paşa; Erzurum, Sivas, Afyon ve en son Pozantı kongrelerine katılmıştır. 5 Ağustos 1920 tarihinde Adana'nın işgal altında olması nedeniyle Pozantı'da toplanan kongre, Mustafa Kemal'in bizzat katılarak milli direnişi yerinde denetlediği son yerel toplantıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal'in Milli Mücadele boyunca katıldığı kongreleri hatırla.
Erzurum, Sivas, Afyon ve Pozantı Kongreleri.
Bu dört kongre Mustafa Kemal'in bizzat iştirak ettiği toplantılardır.
2
Bu kongrelerin kronolojik sırasını kontrol et.
Erzurum (Temmuz 1919), Sivas (Eylül 1919), Afyon (2 Ağustos 1920), Pozantı (5 Ağustos 1920).
Soruda istenen 'en son katıldığı' bilgisini teyit etmek için tarihsel sıralama gereklidir.
3
Doğru seçeneği belirle.
Pozantı Kongresi.
Kronolojik olarak en son gerçekleşen kongre olması sebebiyle doğru cevaptır.

Anahtar Kavram

Mustafa Kemal'in Katıldığı Kongreler

İpuçları

1
Mustafa Kemal Paşa sadece büyük ulusal kongrelere değil, 1920 yılında yapılan bazı yerel kongrelere de katılmıştır.
2
Sözü edilen kongre, TBMM açıldıktan sonra Güney Cephesi'ndeki Fransız işgaline karşı direnişi organize etmek için toplanmıştır.
3
Mustafa Kemal ve Fevzi Çakmak'ın birlikte katıldığı bu kongre, Ağustos 1920'de gerçekleşmiştir.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin toplanış amacı ve Erzurum Kongresi ile olan temel farklarını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru →

Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde Batı Anadolu'da düzenlenen yerel kongreler, bölgedeki direnişi kurumsallaştırarak Batı Cephesi'nin askeri ve siyasi temellerini atmıştır. Hacim Muhittin Bey'in başkanlığında toplanan Alaşehir Kongresi, hem teşkilatlanma biçimi hem de dış politikaya yönelik yaklaşımıyla Erzurum ve Sivas kongrelerinden belirli noktalarda ayrılmaktadır.

Buna göre, Alaşehir Kongresi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, bu kongreyi Erzurum ve Sivas kongrelerinin "koşulsuz tam bağımsızlık" çizgisinden ayıran ve daha yerel/pragmatik bir anlayışa sahip olduğunu gösteren en temel özelliktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstiklal ve hürriyetin korunması şartıyla büyük devletlerin yardımının kabul edilebileceğinin öngörülmesi

Cevap

İstiklal ve hürriyetin korunması şartıyla büyük devletlerin yardımının kabul edilebileceğinin öngörülmesi
Alaşehir Kongresi'ni diğerlerinden ayıran en çarpıcı ve eleştirilen özelliği, kurtuluş için gerekirse büyük devletlerden (İtilaf Devletleri dahil) yardım alınabileceğine dair kapı aralamasıdır. Bu durum, Sivas ve Erzurum kongrelerindeki 'hiçbir şekilde manda ve himaye kabul edilemez' şeklindeki kesin ve tavizsiz duruşla çelişir ve kongrenin yerel, savunmacı ve pragmatik karakterini yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrenin niteliğini belirle
Alaşehir Kongresi, Batı Anadolu'da Yunan işgaline karşı toplanan yerel bir kongredir.
Soruda istenen 'yerel/pragmatik' ayrımını yapmak için kongrenin kapsamını anlamak gerekir.
2
Erzurum ve Sivas kararlarıyla karşılaştır
Erzurum ve Sivas'ta manda ve himaye 'koşulsuz' reddedilmiştir.
Ulusal kongreler tam bağımsızlık ilkesinden taviz vermez.
3
Alaşehir Kongresi'nin spesifik kararını analiz et
Alaşehir'de 'bağımsızlığa halel gelmemek kaydıyla' dış yardımın (büyük devletlerin desteğinin) kabul edilebileceği kararlaştırılmıştır.
Bu durum, bölgenin içinde bulunduğu zor şartlar nedeniyle alınan daha esnek ve pragmatik bir karardır.

Anahtar Kavram

Yerel Kongrelerin Ulusal Kongrelerden Farkı

İpuçları

1
Ulusal kongreler (Sivas/Erzurum) tam bağımsızlık konusunda tavizsizdir; yerel kongreler ise bazen daha 'pazarlıkçı' kararlar alabilir.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin 'Batı Cephesi'ni kurma ve asker toplama yetkilerini' kullanarak bir hükümet gibi davranması özelliğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru →

Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde Batı Anadolu'da Hacim Muhittin Bey ve Galip Hoca (Celal Bayar) gibi isimlerin öncülüğünde toplanan Balıkesir, Alaşehir ve Nazilli kongreleri ile Trakya’da toplanan Edirne ve Lüleburgaz kongrelerinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgesel kurtuluşu amaçlamaları ve yerel dinamiklerle organize edilmeleri

Cevap

Sözü edilen kongrelerin ortak özelliği, bölgesel kurtuluşu hedeflemeleri ve Mustafa Kemal Paşa’nın katılımı olmadan yerel imkânlarla toplanmalarıdır.
Milli Mücadele'nin ilk aşamasında halk, kendi bölgesini savunmak için yerel cemiyetler aracılığıyla kongreler düzenlemiştir. Balıkesir, Alaşehir, Nazilli, Edirne ve Lüleburgaz kongreleri bu bölgesel direnişin en önemli örnekleridir. Bu kongrelerin ortak paydası, kararlarının sadece ilgili bölgeyi bağlaması ve Mustafa Kemal Paşa'nın bu süreçte doğrudan bir liderlik veya katılım göstermemiş olmasıdır. Ayrıca bu kongreler, Batı Cephesi'nin kurulmasında ve Kuva-yi Milliye'nin ihtiyaçlarının karşılanmasında hayati rol oynamışlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrelerin kapsamını belirle
Balıkesir, Alaşehir, Nazilli, Edirne ve Lüleburgaz kongreleri 'yerel' (bölgesel) nitelikli kongrelerdir.
Bu kongreler sadece toplandıkları bölgenin (Batı Anadolu veya Trakya) kurtuluşuna odaklanmıştır.
2
Liderlik ve katılımı kontrol et
Mustafa Kemal Paşa bu kongrelerin hiçbirine katılmamıştır.
Mustafa Kemal sadece Erzurum, Sivas, Afyon ve Pozantı kongrelerine katılarak ulusal mücadeleyi yönlendirmiştir.
3
Ulusal kongre kararlarıyla karşılaştır
Manda reddi, cemiyetlerin birleşmesi ve Ali Fuat Paşa'nın atanması gibi kararlar ulusal kongrelerin (Erzurum ve Sivas) özellikleridir.
Yerel kongreler daha çok bölgesel Kuva-yi Milliye birliklerinin organizasyonu ve yerel idarenin sağlanmasıyla ilgilenmiştir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele'de Yerel Kongreler ve Ulusal Kongreler Arasındaki Farklar

İpuçları

1
Mustafa Kemal Paşa'nın katıldığı kongreleri hatırlayın: Erzurum, Sivas, Afyon ve Pozantı.

Daha Fazla Pratik

Mustafa Kemal'in katıldığı son kongre olan Pozantı Kongresi'nin özelliklerini inceleyerek yerel kongrelerden ulusal otoriteye geçiş sürecini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 30Soru →

Erzurum ve Sivas kongreleri ulusal nitelik taşıyan ve Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğinde şekillenen hareketler iken, Batı Anadolu’da düzenlenen Balıkesir ve Alaşehir kongreleri daha çok yerel dinamiklerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Buna göre, Balıkesir ve Alaşehir kongrelerini Mustafa Kemal Paşa liderliğinde yürütülen merkezi kongre hareketinden ayıran en belirgin fark aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplanmalarında ve kararlarında Mustafa Kemal Paşa’nın doğrudan bir katılımının veya yönlendirmesinin bulunmaması

Cevap

Toplanmalarında ve kararlarında Mustafa Kemal Paşa’nın doğrudan bir katılımının veya yönlendirmesinin bulunmaması
Balıkesir ve Alaşehir kongreleri, Mustafa Kemal Paşa'nın doğrudan bir müdahalesi veya katılımı olmaksızın, Batı Anadolu'daki işgallere karşı bölge halkının ve yerel cemiyetlerin kendi imkanlarıyla topladıkları 'kendiliğinden' gelişen direniş meclisleridir. Bu durum, Milli Mücadele'nin sadece merkezi bir emirle değil, halkın tabanından gelen bir tepkiyle de başladığını göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrelerin düzenleyicilerini analiz etme
Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin Redd-i İlhak ve Hareket-i Milliye gibi yerel cemiyetler tarafından, Hacim Muhittin Bey liderliğinde toplandığı saptanır.
Mustafa Kemal'in bu süreçteki rolünü belirlemek için organizasyon yapısını bilmek gerekir.
2
Liderlik ve katılım kontrolü yapma
Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışından sonra Anadolu'da katıldığı kongreler Erzurum, Sivas, Afyon ve Pozantı'dır; Balıkesir ve Alaşehir'e katılmamıştır.
Merkezi hareket ile yerel hareket arasındaki liderlik farkını ayırt etmek.
3
Hedef ve kapsam değerlendirmesi yapma
Bu kongrelerin temel amacı, Sivas'taki gibi tüm vatanı kurtarmak değil, sadece Batı Anadolu'daki Yunan işgalini durdurmaktır.
Bölgesel ve ulusal ayrımını kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Mahalli (Yerel) Kongrelerin Bağımsız Karakteri

İpuçları

1
Mustafa Kemal Paşa'nın Milli Mücadele boyunca bizzat katıldığı kongreleri hatırlayın.
2
Batı Anadolu'daki direnişin, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında birleşmeden önceki durumunu düşünün.
3
Bu kongreler tamamen yerel sivil liderler ve askerler tarafından, Mustafa Kemal'den talimat almadan toplanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Mustafa Kemal'in katıldığı son kongre olan Pozantı Kongresi'nin özelliklerini inceleyerek mahalli kongrelerin gelişim sürecini tamamlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 31Soru →

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Batı Anadolu'daki direnişi organize etmek amacıyla toplanan Balıkesir, Alaşehir ve Nazilli gibi yerel kongrelerin ortak özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli egemenlik ilkesini temel alarak saltanat ve hilafet makamını reddetme kararı almaları

Cevap

Yerel kongrelerin milli egemenlik ilkesini temel alarak saltanat ve hilafet makamını reddetme kararı almaları ortak bir özellik değildir; aksine bu kongreler geleneksel yapıya bağlılık bildirmişlerdir.
Doğru yanıt olan seçenek, yerel kongrelerin ideolojik yapısıyla çelişmektedir. Milli Mücadele’nin başlangıcında toplanan yerel kongreler, halkı bir arada tutmak ve meşruiyet sağlamak adına saltanat ve hilafet makamına bağlılıklarını ilan etmişlerdir. Ulusal egemenlik ilkesi ve yeni bir devlet düzeni kurma fikri, ancak Sivas Kongresi ve sonrasında TBMM'nin açılmasıyla netlik kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrelerin toplanış amaçlarını analiz etme
Balıkesir, Alaşehir ve Nazilli kongrelerinin temel amacının bölgesel kurtuluş ve Yunan işgaline karşı direniş olduğu saptandı.
Soruda istenen ortak özelliklerin kapsamını belirlemek için.
2
Kongrelerin siyasi ve ideolojik tutumlarını değerlendirme
Bu kongrelerin bağımsızlık (düşmanla mücadele) konusunda kararlı oldukları ancak rejim (milli egemenlik) konusunda muhafazakar bir tutum sergiledikleri anlaşıldı.
Milli egemenlik ile milli bağımsızlık arasındaki ayrımı netleştirmek için.
3
Hatalı seçeneği belirleme
Saltanatın reddedilmesi düşüncesinin bu aşamada yerel kongrelerde bulunmadığı, aksine bağlılık bildirildiği sonucuna varıldı.
Doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Yerel Kongrelerin Bölgeselliği ve Geleneksel Bağlılığı

İpuçları

1
Bu kongrelerin 'bölgesel' mi yoksa 'ulusal' mı olduğunu düşünün.
2
Kongrelerin toplandığı dönemde padişah ve halifeye karşı tutumlarını hatırlayın.
3
Milli egemenlik (halkın yönetimi) fikri mi yoksa milli bağımsızlık (vatanın kurtarılması) fikri mi ön plandaydı?

Daha Fazla Pratik

Mustafa Kemal'in katıldığı kongreleri (Erzurum, Sivas, Afyon, Pozantı) ezberlemek, yerel kongre sorularını elemede size yardımcı olur.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 32Soru →

Batı Anadolu’da Yunan işgaline karşı toplanan Balıkesir Kongresi; bölgede seferberlik ilan etmiş, askeri ihtiyaçlar için vergi toplamış ve idari mekanizmalar kurarak adeta bir yürütme organı gibi hareket etmiştir. Kongrenin, merkezi bir otoriteye bağlı olmaksızın bu geniş yetkileri kendi inisiyatifiyle kullanması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İstanbul Hükümeti'nin işgaller karşısında yetersiz kalmasıyla oluşan otorite boşluğunun

Cevap

İstanbul Hükümeti'nin işgaller karşısında yetersiz kalmasıyla oluşan otorite boşluğunun bir göstergesidir.
Doğru seçenek, İstanbul Hükümeti'nin görevini yapamaması sonucu oluşan boşluğu vurgulayan ifadedir. Bir sivil oluşumun vergi toplaması ve asker çağırması, devlet otoritesinin yokluğunda halkın kendi kaderini eline aldığını (meşru müdafaa) kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrenin aldığı kararları analiz etme
Seferberlik, vergi toplama ve idari düzenlemeler devletin temel 'yürütme' yetkileridir.
Halkın neden devlet gibi hareket ettiğini anlamak için yetki kapsamını belirlemek gerekir.
2
Dönemin siyasi koşullarını değerlendirme
İstanbul Hükümeti işgallere karşı pasif kalmış, Anadolu'daki otoritesini yitirmiştir.
Merkezi otorite görevini yapamadığında, yerel güçlerin bu boşluğu doldurması sosyolojik ve siyasi bir gerekliliktir.
3
Diğer kongrelerle kıyaslama
Balıkesir Kongresi bölgeseldir ve henüz ulusal bir merkez (Sivas/TBMM) oluşmadan bu yetkileri kullanmıştır.
Doğru cevabın 'yerel inisiyatif' ve 'otorite boşluğu' ile ilgili olduğunu teyit eder.

Anahtar Kavram

Yerel Kongrelerin Hükümet Gibi Hareket Etmesi ve Otorite Boşluğu

İpuçları

1
Bir sivil yapının vergi toplaması ve ordu kurması, normalde hangi kurumun görevidir?
2
İstanbul Hükümeti'nin işgaller karşısındaki tutumunu (teslimiyetçi/pasif) hatırlayın.
3
Halkın kendi başının çaresine bakması, merkezi yönetimin işlevsiz kaldığını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin Sivas Kongresi'ne delege gönderip göndermeme konusundaki çekincelerini araştırarak yerelcilik ile ulusallık arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu 'yürütme yetkisi' kavramı üzerinden çözebilirsiniz. Devletin yürütme gücünü yerel bir kongrenin kullanması, devletin o bölgede varlık gösteremediği anlamına gelir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 33Soru →

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Batı Anadolu'daki direnişi örgütlemek amacıyla toplanan Nazilli Kongresi'ne, bölgedeki faaliyetlerini gizlemek için "Galip Hoca" takma adıyla katılan ve halkı işgallere karşı teşkilatlandıran devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Celal Bayar

Cevap

Nazilli Kongresi'ne 'Galip Hoca' takma adıyla katılarak direnişi örgütleyen kişi Celal Bayar'dır.
Celal Bayar, İzmir'in işgalinden sonra Batı Anadolu'da direnişi örgütlemek için Nazilli Kongresi'ni toplamış ve burada 'Galip Hoca' takma adını kullanarak halkı bilinçlendirmiştir. Kendisi daha sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin 3. Cumhurbaşkanı olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünde verilen 'Nazilli Kongresi' ve 'Galip Hoca' anahtar kelimelerini belirleyin.
Bu bilgiler doğrudan Batı Anadolu'daki yerel kongreler sürecine işaret eder.
Milli Mücadele'de bazı devlet adamları işgal bölgelerinde gizli kimliklerle faaliyet yürütmüştür.
2
Seçeneklerdeki isimlerin Milli Mücadele'deki rollerini ve lakaplarını eşleştirin.
Celal Bayar isminin Reşad-ı Sani ve Galip Hoca gibi takma adlarla özdeşleştiği sonucuna varılır.
Tarihsel bilgi düzeyinde Galip Hoca lakabı Celal Bayar'a aittir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Yerel Kongreler ve Önemli Şahsiyetler

İpuçları

1
Bu isim daha sonra Türkiye'nin 3. Cumhurbaşkanı olmuştur.
2
Söz konusu kişi İktisat Vekilliği ve İş Bankası Genel Müdürlüğü görevlerinde de bulunmuştur.
3
Nazilli Kongresi'nde halkı camilerde toplamak ve ikna etmek için 'Hoca' kimliğini kullanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Pozantı Kongresi'nin özelliğini ve Mustafa Kemal'in katıldığı kongrelerin sırasını tekrar etmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:30s
Soru 34Soru →

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Batı Anadolu direnişini organize etmek amacıyla toplanan Alaşehir Kongresi'nde (16-25 Ağustos 1919), bölgenin Yunan işgalinden kurtarılması için 'gerekirse büyük devletlerin yardımından istifade edilebileceği' yönünde bir karar alınmıştır. Bu karar, Erzurum ve Sivas kongrelerinde benimsenen aşağıdaki temel ilkelerden hangisiyle 'yerel pragmatizm' (faydacılık) nedeniyle tam olarak bağdaşmamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Manda ve himaye fikrinin kesin olarak reddedilmesi

Cevap

Manda ve himaye fikrinin kesin olarak reddedilmesi
Alaşehir Kongresi delegeleri, Yunan işgali karşısında duydukları endişe ile 'şartlı da olsa' dış yardıma kapı açmışlardır. Bu durum, Amasya Genelgesi ile başlayan ve Sivas Kongresi'nde kesinleşen 'manda ve himayenin kesin reddi' ilkesiyle bağdaşmaz. Sivas'ta dış yardımın her türlüsü tam bağımsızlığa aykırı görülerek reddedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Alaşehir Kongresi'nin kararlarını analiz etme
Kongrenin, bölgeyi kurtarmak için 'büyük devletlerin yardımından faydalanma' kararı aldığı belirlendi.
Alaşehir Kongresi, bölgesel kurtuluş için pragmatik (sonuç odaklı) bir yol izlemiştir.
2
Erzurum ve Sivas Kongresi ilkeleriyle karşılaştırma
Ulusal kongrelerin 'tam bağımsızlık' ve 'kayıtsız şartsız manda reddi' ilkeleriyle Alaşehir'in 'yardım alma' kararı çelişmektedir.
Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki ulusal hareket, hiçbir yabancı gücün korumasını veya yardımını kabul etmeyen kesin bir bağımsızlık hattı çizmiştir.

Anahtar Kavram

Bölgesel Kongrelerde Pragmatizm ve Tam Bağımsızlık Çelişkisi

İpuçları

1
Balıkesir ve Alaşehir kongreleri, Mustafa Kemal Paşa'nın liderliğinden bağımsız yerel hareketlerdir.
2
Bu kongreler Yunan işgalini durdurmak için her türlü imkanı değerlendirmeyi amaçlayan pragmatik bir tutum sergilemişlerdir.
3
Erzurum ve Sivas kongrelerinde manda fikri (başka devletin yardımı/koruması) kesin olarak reddedilirken, Alaşehir'de buna dair esnek bir madde kabul edilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Erzurum Kongresi ile Balıkesir Kongresi arasındaki toplanış ve karar niteliği farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 35Soru →

Batı Anadolu’da Hacim Muhittin Bey önderliğinde toplanan Alaşehir Kongresi’nde; "milli davanın başarısı için gerekirse büyük devletlerin yardımına başvurulabileceği" yönünde bir karar alınmıştır.

Bu kararın, Sivas Kongresi’nde kesin bir hükme bağlanan aşağıdaki anlayışlardan hangisiyle çeliştiği söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi

Cevap

Alaşehir Kongresi'nde kabul edilen dış yardım maddesi, Sivas Kongresi'nde kesinleşen "Manda ve himaye kabul olunamaz" ilkesiyle çelişmektedir.
Doğru cevap, manda ve himaye fikrinin kesin reddidir. Alaşehir Kongresi, Yunan işgaline karşı mücadele ederken 'gerekirse büyük devletlerden yardım alma' kararıyla tam bağımsızlık ilkesinden farklı bir yol izlemiştir. Oysa Sivas Kongresi, her türlü yabancı korumasını (manda ve himaye) kesin olarak reddederek tam bağımsızlığı tek hedef haline getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Alaşehir Kongresi kararını analiz etme
"Gerekirse büyük devletlerin yardımına başvurulabilir" maddesi, bağımsızlığın bir dış güce dayanabileceğini öngörür.
Alaşehir Kongresi, yerel bir direniş odağı olarak pragmatik çözümler aramış, bu süreçte tam bağımsızlık idealinden geçici olarak ödün vermiştir.
2
Sivas Kongresi kararlarıyla karşılaştırma
Sivas Kongresi'nde manda ve himaye kesin olarak reddedilmiş, tam bağımsızlık temel ilke seçilmiştir.
Mustafa Kemal Paşa liderliğindeki ulusal hareket, hiçbir devletin himayesini kabul etmeyen tam bağımsızlık politikasını benimsemiştir.

Anahtar Kavram

Yerel kongrelerin bölgesel ve pragmatik yaklaşımları ile ulusal kongrelerin tam bağımsızlık ilkesi arasındaki farklar.

İpuçları

1
Alaşehir Kongresi'ndeki 'dış yardım' ifadesi ile Sivas'taki 'manda ve himaye' konusunu karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin Batı Cephesi'nin oluşumundaki rolünü incelemek için Kuvayı Milliye konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 36Soru →

Milli Mücadele Dönemi’nde yerel halkın işgallere karşı tepkisini organize etmek amacıyla yurdun çeşitli yerlerinde birçok kongre toplanmıştır. Bu kongrelerin büyük çoğunluğu Sivas Kongresi ile merkezîleşme yoluna gitse de, yerel ihtiyaçlar doğrultusunda Sivas Kongresi sonrasında da bölgesel toplantılar yapılmıştır.

Özellikle Güney Cephesi’nde Fransız ve Ermeni işgallerine karşı sivil-asker iş birliğini pekiştirmek amacıyla düzenlenen, Mustafa Kemal Paşa’nın da bizzat katılarak açılışını yaptığı son yerel kongre aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pozantı Kongresi

Cevap

Mustafa Kemal Paşa'nın katıldığı son yerel kongre olan ve Güney Cephesi'ndeki direnişi örgütleyen Pozantı Kongresi'dir.
Pozantı Kongresi, 5 Ağustos 1920'de Adana'nın işgal altında olması nedeniyle Pozantı'da toplanmıştır. Mustafa Kemal Paşa ve Fevzi Çakmak Paşa'nın katılımıyla gerçekleşen bu kongre, yerel direnişin merkezî otorite (Ankara Hükümeti) ile bağlarını güçlendirmiş ve kronolojik olarak toplanan son yerel kongre olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrenin toplandığı bölgeyi ve amacı belirle.
Güney Cephesi (Adana ve çevresi), Fransız işgaline karşı direniş.
Soru kökünde özellikle Güney Cephesi ve Fransız işgali vurgulanmaktadır.
2
Mustafa Kemal Paşa'nın katılım durumunu kontrol et.
Mustafa Kemal, Sivas Kongresi'nden sonra 1920 yılında Pozantı'daki toplantıya katılmıştır.
Pozantı Kongresi, Mustafa Kemal'in katıldığı yerel kongreler (Erzurum ve Sivas ulusal kabul edilir) arasında kronolojik olarak sondur.
3
Seçenekler arasındaki diğer kongrelerin özelliklerini ele.
Balıkesir, Alaşehir ve Nazilli kongreleri Batı Anadolu'dadır ve 1919 yılında toplanmıştır.
Bu kongreler hem zamanlama hem de bölge olarak soru köküne uymaz.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi'nde yerel kongrelerin bölgesel özellikleri ve Pozantı Kongresi'nin önemi.

İpuçları

1
Sözü edilen kongre, günümüzde Adana il sınırları içerisinde kalan bir ilçede toplanmıştır.
2
Bu kongre, 1920 yılında, yani Sivas Kongresi'nden ve TBMM'nin açılışından sonra gerçekleşmiştir.
3
Mustafa Kemal Paşa'nın 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' başkanı sıfatıyla katıldığı son bölgesel kongredir.

Daha Fazla Pratik

Mustafa Kemal Paşa'nın katıldığı kongreleri (Erzurum, Sivas, Afyon, Pozantı) kronolojik olarak sıralayarak çalışma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 37Soru →

Milli Mücadele Hazırlık Dönemi'nde Batı Anadolu’daki Yunan işgallerine karşı halkın direnişini örgütlemek amacıyla düzenlenen Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin en temel ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgesel kurtuluşu hedefleyen yerel bir yapıya sahip olmaları

Cevap

Bölgesel kurtuluşu hedefleyen yerel bir yapıya sahip olmaları
Doğru cevap olan bölgesel kurtuluşu hedefleyen yerel bir yapıya sahip olmaları ifadesi, bu kongrelerin sadece Batı Anadolu'yu (Balıkesir, Manisa, Alaşehir çevresini) savunmak için toplandığını ve yetkilerinin sınırlı olduğunu vurgular. Bu durum, onların Sivas gibi 'ulusal' kongrelerden en büyük farkıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kongrelerin toplanma amacını analiz etmek
Balıkesir ve Alaşehir kongreleri, Batı Anadolu'daki Yunan ilerleyişini durdurmak ve yerel Kuva-yı Milliye birliklerini koordine etmek için toplanmıştır.
Bu kongrelerin temel motivasyonu tüm vatanın kurtuluşundan ziyade, kendi bölgelerini savunmaktır.
2
Kongrelerin kapsamını ve liderliğini değerlendirmek
Bu toplantılar yerel direnişçiler (Hacim Muhittin Çarıklı gibi) tarafından düzenlenmiş, kararları sadece o bölgeyi bağlamıştır.
Ulusal bir liderliğin (Mustafa Kemal gibi) eksikliği, bu kongrelerin 'yerel/bölgesel' karakterini belirler.

Anahtar Kavram

Yerel Kongrelerin Bölgesel Niteliği

İpuçları

1
Bu kongrelerin toplandığı illere (Balıkesir, Alaşehir) ve hangi düşmana karşı olduklarına odaklanın.
2
Mustafa Kemal'in bu toplantılara bizzat katılıp katılmadığını hatırlamaya çalışın.
3
Sivas Kongresi tüm yurdu temsil ederken, bu kongreler sadece Batı Cephesi'ni ve yerel direnişi koordine etmeyi amaçlamıştır.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir Kongresi'nin Batı Cephesi'nin kurulmasındaki rolünü ve neden ulusal bir lider tarafından değil de yerel halk tarafından organize edildiğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 38Soru →

Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Anadolu’da Yunan işgallerine karşı sivil ve askeri direnişi koordine etmek, Batı Cephesi'ni kurmak ve bölgedeki Kuvayı Milliye birliklerinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Balıkesir ve Alaşehir kongreleri düzenlenmiştir. Bu kongrelerin toplanmasında ve bölgedeki direnişin siyasi-hukuki zemininin oluşturulmasında öncü rol oynayan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Redd-i İlhak Cemiyeti

Cevap

Batı Anadolu'daki bölgesel direnişi ve kongreleri organize eden temel yapı Redd-i İlhak Cemiyeti'dir.
Redd-i İlhak Cemiyeti, İzmir'in işgalini protesto etmek ve Batı Anadolu'daki silahlı direnişi (Kuvayı Milliye) bir merkezden yönetmek için Balıkesir ve Alaşehir kongrelerini organize etmiştir. Bu kongreler, Batı Cephesi'nin çekirdeğini oluşturmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Bölge Analizi
Soruda Batı Anadolu ve Yunan işgali vurgulanmaktadır. Balıkesir ve Alaşehir kongreleri bu bölgedeki yerel direnişin merkezleridir.
Milli Mücadele'de her bölge kendi cemiyeti aracılığıyla direniş başlatmıştır.
2
Cemiyet Eşleştirmesi
İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin devamı niteliğindeki Redd-i İlhak Cemiyeti, İzmir'in işgaline tepki olarak kurulmuş ve Batı Anadolu'daki kongreleri düzenlemiştir.
Redd-i İlhak, adından da anlaşılacağı üzere (İlhaka ret), bölgenin Yunanistan'a katılmasına karşı çıkan ana örgüttür.
3
Zaman ve Kapsam Kontrolü
Balıkesir ve Alaşehir kongreleri (Haziran-Ağustos 1919), cemiyetlerin henüz Sivas Kongresi'nde (Eylül 1919) birleşmediği bir dönemde toplanmıştır.
Yerel kongreler, ulusal birliktelikten önce bölgesel savunma refleksiyle ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele'de Yerel Kongreler ve Bölgesel Direniş Örgütleri

İpuçları

1
Soruda geçen Balıkesir ve Alaşehir, Batı Anadolu (Ege) bölgesindedir.
2
Cemiyetin ismi, 'İzmir'in Yunanistan'a bağlanmasını (ilhakını) reddetmek' anlamına gelir.
3
İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, işgalden hemen önce ismini bu şekilde değiştirerek direnişin şiddetini artırmıştır.

Daha Fazla Pratik

Diğer yerel kongrelerden biri olan ve Celal Bayar'ın 'Galip Hoca' takma adıyla katıldığı Nazilli Kongresi'ni inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 39Soru →

Milli Mücadele Dönemi'nde toplanan bölgesel kongreler, bazen ulusal kongre kararlarıyla nüans farkları taşıyan kararlar almışlardır. Örneğin Alaşehir Kongresi’nde (16-25 Ağustos 1919), vatanın kurtuluşu için bağımsızlığa zarar vermemek kaydıyla 'herhangi bir büyük devletin yardımının kabul edilebileceği' görüşü benimsenmiştir.

Alaşehir Kongresi'nde benimsenen bu yaklaşım, Sivas Kongresi’nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisiyle temelden bağdaşmamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi

Cevap

Manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi
Sivas Kongresi'nde manda ve himaye fikrinin kesin olarak reddedilmesi, Milli Mücadele'nin herhangi bir dış devletin vesayeti altına girmeyeceğini ve tam bağımsızlığın tek yol olduğunu ilan eder. Alaşehir Kongresi'nin 'ihtiyaç duyulursa büyük devletlerden yardım alınabilir' şeklindeki esnek tutumu, Sivas'taki bu tavizsiz ilke ile temelden çelişmektedir çünkü o dönemde dış yardım arayışları genellikle manda tartışmalarıyla iç içe geçmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Alaşehir Kongresi kararını analiz et
Kongre, vatanın kurtuluşu için 'bağımsızlığa zarar vermemek şartıyla' büyük bir devletin (özellikle İtilaf Devletleri'nden birinin) yardımının alınabileceğini öngörmüştür.
Bölgesel direnişçilerin Yunan işgaline karşı kendilerini yalnız ve çaresiz hissetmeleri, onları daha pragmatik ve esnek çözümler aramaya itmiştir.
2
Sivas Kongresi'ndeki 'Manda ve Himaye' kararını değerlendir
Sivas'ta Türk milletinin başka bir devletin koruyuculuğu altına girmesi kesin olarak reddedilmiş, 'Ya istiklal ya ölüm' parolası benimsenmiştir.
Manda fikri, her ne kadar yardım gibi görünse de başka bir devletin boyunduruğu anlamına geldiği için tam bağımsızlık ilkesine tamamen aykırıdır.
3
İki karar arasındaki farkı karşılaştır
Alaşehir'in yardım konusunda bıraktığı esneklik, Sivas'ın tavizsiz bağımsızlık (manda reddi) ilkesiyle çelişmektedir.
Bir büyük devletten yardım veya himaye istemek, manda sisteminin tartışıldığı o dönemde doğrudan bağımsızlık anlayışını zayıflatan bir unsur olarak görülmüştür.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele'de Tam Bağımsızlık ve Manda Tartışmaları

İpuçları

1
Alaşehir Kongresi bölgesel bir kongre olup dış yardım konusuna 'kapıyı aralık' bırakmıştır.
2
Sivas Kongresi'nde tam bağımsızlık konusunda en sert ve tavizsiz karar 'Manda ve Himaye' üzerine alınmıştır.
3
Başka bir büyük devletten 'koruma veya yardım' istemek, o dönemde tartışılan manda fikriyle doğrudan ilişkilidir.

Daha Fazla Pratik

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin 'yerel hükümet' gibi davranmalarını sağlayan yasama ve yürütme kararlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 40Soru →

Milli Mücadele hazırlık sürecinde düzenlenen yerel kongrelerin büyük çoğunluğu, Sivas Kongresi öncesinde veya hemen sonrasında toplanarak bölgesel direnişi örgütlemiştir. Ancak direnişin kurumsallaşma ve merkezileşme evresinde öyle bir kongre vardır ki; hem Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) açılışından sonra gerçekleştirilmiş olması hem de bizzat Mustafa Kemal Paşa tarafından 'TBMM Başkanı' sıfatıyla yönetilmesi bakımından diğerlerinden ayrılmaktadır. Bu özelliklere sahip olan ve Milli Mücadele döneminin 'son büyük kongresi' olarak kabul edilen organizasyon aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pozantı Kongresi

Cevap

Milli Mücadele'nin TBMM açıldıktan sonra toplanan ve Mustafa Kemal Paşa'nın katıldığı son kongresi Pozantı Kongresi'dir.
Doğru cevap olan Pozantı Kongresi (5 Ağustos 1920), Güney Cephesi'ndeki Fransız işgaline karşı direnişi güçlendirmek amacıyla toplanmıştır. Mustafa Kemal Paşa ve Fevzi Çakmak gibi isimlerin katılımıyla gerçekleşmesi ve TBMM başkanı sıfatıyla yönetilmesi, bu kongreyi diğer yerel sivil örgütlenmelerden ayırarak merkezi otoriteye bağlayan son büyük adım yapmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin açılış tarihini hatırla.
23 Nisan 1920.
Soruda kongrenin TBMM'nin açılışından sonra toplandığı belirtilmiştir.
2
Mustafa Kemal Paşa'nın katıldığı yerel nitelikli kongreleri belirle.
Erzurum, Sivas, Afyon ve Pozantı.
Seçenekler arasından sadece bu dört kongrede Mustafa Kemal bizzat bulunmuştur.
3
Bu kongreler arasında kronolojik sıralama yap.
Erzurum (Temmuz 1919) < Sivas (Eylül 1919) < Afyon (2 Ağustos 1920) < Pozantı (5 Ağustos 1920).
En son toplanan kongreyi belirlemek için tam tarih bilgisi gereklidir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi Kongreler Kronolojisi ve Pozantı Kongresi'nin Önemi

İpuçları

1
Mustafa Kemal Paşa'nın katıldığı dört kongre vardır; bunlardan ikisi TBMM açılmadan önce, ikisi ise açıldıktan sonradır.

Daha Fazla Pratik

Güney Cephesi'nde Fransızlara karşı verilen mücadelede yerel kongrelerin askeri örgütlenmeye (Kuvayı Milliye) etkisini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Milli Mücadele Dönemi Diğer Kongreler Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 2 | Examkin