Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın müzakere sürecinde İngiltere'de hükümet değişikliğine yol açan 'Çanakkale Olayı'nın (Chanak Crisis) diplomatik yansımaları ve antlaşma metninde Doğu Trakya'nın devri için öngörülen idari kısıtlamalar birlikte değerlendirildiğinde; ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Batı Cephesi'nde Yunan taarruzuna karşı elde edilen $I.$ İnönü Zaferi, TBMM’nin hem halk nezdindeki itibarını artırmış hem de uluslararası alanda diplomatik bir atağa geçilmesini sağlamıştır. Bu zafer sonrası İtilaf Devletleri, Sevr Antlaşması’nda bazı değişiklikler yaparak Türk tarafına kabul ettirmek amacıyla Londra’da bir barış konferansı düzenleme kararı almışlardır.

Buna göre, Londra Konferansı’na TBMM Hükümeti'nin de davet edilmesinin TBMM açısından taşıdığı en temel siyasi önem aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ Aralık $1920$ tarihinde Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda kazandığı ilk askerî ve siyasi başarıdır. Bu antlaşmanın Millî Mücadele’nin seyri üzerindeki etkileri ve diplomatik sonuçları değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisinin bu antlaşmanın sağladığı kazanımlardan biri olduğu söylenemez?

Batı Cephesi’nde düzenli ordunun kazandığı ilk askeri başarı olan $I.$ İnönü Muharebesi, TBMM’nin hem iç otoritesini güçlendirmiş hem de dış dünyadaki saygınlığını artırmıştır. Bu zaferin ardından yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi Milli Mücadele’nin "ulusal" (iç siyasi) boyutuyla doğrudan ilgilidir?

Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Zaferi, Milli Mücadele'nin askeri safhasında kritik bir dönüm noktası olmuş ve İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştirmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Muharebesi'nin kazanılmasının ardından yaşanan gelişmelerden biri değildir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi'nde yürütülen mücadelelerin askeri yapısı ve bu cepheyi resmen kapatan siyasi gelişme ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Milli Mücadele Dönemi’nde Kazım Karabekir Paşa komutasındaki $15.$ Kolordu'nun Ermeni kuvvetlerini yenilgiye uğratması üzerine $3$ Aralık $1920$ tarihinde Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. TBMM’nin uluslararası alandaki ilk siyasi zaferi kabul edilen bu antlaşmanın aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Sevr Antlaşması’nın geçersizliğinin uluslararası bir belgede ilk kez tescil edildiğini doğrudan kanıtlamaktadır?

Sakarya Meydan Muharebesi, Türk ordusunun $1683$ II. Viyana Kuşatması'ndan itibaren devam eden geri çekilişini durdurmuş ve diplomatik sahada önemli kazanımların önünü açmıştır. Bu muharebenin askeri stratejisi ve uluslararası siyasi sonuçları dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi sürecin etkilerini en kapsamlı ve doğru şekilde yansıtmaktadır?

Büyük Taarruz'un başarıyla sonuçlanmasının ardından TBMM Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması, Milli Mücadele'nin askerî safhasını sona erdirmiştir. Bu antlaşma sürecinde TBMM'yi temsil eden devlet adamı ile görüşmelere doğrudan katılmayıp İngiltere tarafından temsil edilen devlet aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

Birinci İnönü Muharebesi'nin zaferle sonuçlanması, TBMM Hükümeti'nin hem iç politikada hem de dış politikada rüştünü ispat etmesini sağlamıştır. Bu zafer sonrası ortaya çıkan gelişmeler, genellikle "TALİM" ($T$ eşkilat-ı Esasiye, $A$ fganistan Dostluk Antlaşması, $L$ ondra Konferansı, $İ$ stiklal Marşı, $M$ oskova Antlaşması) şeklinde kodlanmaktadır.

Bu bilgilere dayanarak, I. İnönü Savaşı’nın sonuçları ve bu sonuçların taşıdığı tarihi önem ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

$I. \text{ İnönü Muharebesi}$ sonrasında TBMM ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'nın; "Her iki devlet, o güne kadar taraflar arasında yapılmış olan antlaşmaların geçersiz olduğunu kabul ederler." maddesi aşağıdaki çıkarımlardan hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

$I.$ İnönü Muharebesi'nin kazanılmasının ardından TBMM Hükümeti, uluslararası alanda meşruiyetini artırmak amacıyla yoğun bir diplomasi trafiği yürütmüştür. Bu süreçte imzalanan Afganistan Dostluk Antlaşması ile Moskova Antlaşması dikkate alındığında, bu iki siyasi gelişmenin ortak özelliği olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

Sakarya Meydan Muharebesi, $22$ gün $22$ gece süren ve Türk ordusunun "Sathı müdafaa" doktrini ile kazandığı, Milli Mücadele'nin en kritik dönüm noktalarından biridir. Bu zaferin ardından hem ulusal hem de uluslararası alanda köklü siyasi ve askeri değişimler yaşanmıştır.

Buna göre, Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Batı Cephesi'nde düzenli ordunun Yunan kuvvetleri karşısında aldığı Kütahya-Eskişehir mağlubiyeti, Millî Mücadele’nin en kritik safhalarından birini teşkil etmiştir. Bu mağlubiyetin ardından yaşanan tartışmalar ve alınan tedbirler göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi bu savaşın doğrudan bir sonucu veya bu süreçte yaşanan gelişmelerden biri değildir?

Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından yaklaşık bir yıl süren hazırlık evresinde, Türk ordusunun kesin bir imha harekatı gerçekleştirebilmesi için lojistik eksikler tamamlanmış ve Mustafa Kemal Paşa'nın askeri liderliği TBMM tarafından 'Başkomutanlık' yetkisinin süresiz hale getirilmesiyle pekiştirilmiştir. 26 Ağustos 1922'de Kocatepe'den başlatılan Büyük Taarruz, 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da kazanılan zaferle sonuçlanmış ve Mustafa Kemal Paşa'nın meşhur 'Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!' emriyle Batı Anadolu düşman işgalinden temizlenmiştir.

Bu askeri harekatın stratejik gelişimi ve sonrasındaki diplomatik süreç dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu döneme ilişkin yanlış bir değerlendirmedir?

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda yer alan "İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetimi, barış antlaşması imzalanıncaya kadar TBMM Hükümeti'ne bırakılacaktır." maddesi, Türk tarafının diplomatik bir başarısı olarak kabul edilmektedir.

Antlaşmada yer alan bu hükmün temel siyasi sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Konferansı’nın birinci döneminde İtilaf Devletleri; kapitülasyonların kaldırılmasına karşılık, Türkiye’de yaşayan yabancı uyrukluların hukuki güvenliğini sağlamak amacıyla 'adli murakabe' (denetim) adı altında Türk mahkemelerine yabancı hakimlerin atanmasını teklif etmişlerdir. Türk heyeti bu teklifi 'tam bağımsızlık' anlayışına aykırı bularak kesin bir dille reddetmiştir. $1923$ yılındaki ikinci dönem görüşmelerinde ise bu mesele, antlaşmaya eklenen bir 'Adli Beyanname' (Judicial Declaration) ile çözüme ulaştırılmıştır.

Bu beyannamenin içeriği ve Lozan Antlaşması’nın getirdiği adli düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Batı Cephesi'nde kazanılan I. İnönü Zaferi, TBMM'nin hem yurt içinde otoritesini pekiştirmiş hem de uluslararası alanda diplomatik ataklar yapmasını sağlamıştır. Bu zaferin sonuçları genellikle "MİLAT" veya "TALİM" kelimeleriyle şifrelenmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi I. İnönü Savaşı'nın uluslararası (dış) sonuçlarından biri değildir?

Batı Cephesi'nde Yunan taarruzunun kırılmasıyla sonuçlanan II. İnönü Muharebesi'nin ardından Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya çektiği tebrik telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." demiştir. Bu askeri zafer, aynı zamanda İtilaf Devletleri bloğunda çatlakların oluşmasına ve Türk tarafının diplomatik elinin güçlenmesine neden olmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Savaşı'nın sonuçları arasında gösterilemez?

1918 yılında imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi kapsamında İtilaf Devletleri'nin fiili denetimine giren İstanbul ve Boğazlar bölgesinin, 1922 Mudanya Ateşkes Antlaşması ile barış antlaşması imzalanana kadar TBMM Hükümeti'nin mülki idaresine bırakılmasına karar verilmiştir.

Bu hükmün, Türk siyasi tarihi ve uluslararası hukuk açısından doğurduğu en kapsamlı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?