XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

819 soru

Soru 41Soru →

II. Meşrutiyet Dönemi'nde meşrutiyet rejimini yıkmak ve anayasal düzeni ortadan kaldırmak amacıyla İstanbul'da başlayan 31 Mart Vakası, Selanik’ten gelen ve Mustafa Kemal’in kurmay heyetinde yer aldığı Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. Bu olayın hemen ardından II. Abdülhamid, Meclis-i Mebusan kararıyla tahttan indirilmiştir.

Buna göre 31 Mart Vakası'nın Türk siyasi tarihindeki yeri ve önemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Osmanlı tarihinde mevcut devlet rejimine karşı gerçekleştirilen ilk isyan hareketidir.

Cevap

Osmanlı tarihinde mevcut devlet rejimine karşı gerçekleştirilen ilk isyan hareketi olması
31 Mart Vakası, Osmanlı tarihinde sadece padişahı değiştirmeyi değil, mevcut anayasal düzeni (meşrutiyeti) tamamen ortadan kaldırmayı hedefleyen ilk isyan hareketidir. Bu yönüyle Türk siyasi tarihinde rejim karşıtı ilk ayaklanma olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
İsyanın hedefleri arasında meşrutiyetin kaldırılması ve mutlakiyete geri dönülmesi yer almaktadır.
Olayın kişisel bir taht kavgası mı yoksa sistem karşıtı bir hareket mi olduğunu anlamak için hedeflerine bakılmalıdır.
2
Olayın bastırılma şekli ve sonuçlarını değerlendirme
Hareket Ordusu'nun müdahalesi meşrutiyeti korumuştur; II. Abdülhamid'in meclis kararıyla indirilmesi parlamenter gücü kanıtlamıştır.
Ordunun ve meclisin tavrı, anayasal düzenin (rejimin) savunulduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Rejim Karşıtı İlk İsyan

Daha Fazla Pratik

31 Mart Vakası'ndan sonra yapılan 1909 Anayasa değişikliklerinin padişahın yetkilerini nasıl kısıtladığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 42Soru →

I. Balkan Savaşı'nı sona erdiren 19131913 Londra Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nden en büyük toprak payını alarak Ege Denizi'ne ulaşan ve bu durumla diğer Balkan devletlerinin tepkisini çekerek II. Balkan Savaşı'nın çıkmasına neden olan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bulgaristan

Cevap

Bulgaristan
I. Balkan Savaşı'nı bitiren Londra Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Midye-Enez hattının batısındaki topraklarını kaybetmiştir. Bu toprakların aslan payını alan Bulgaristan, Ege Denizi'ne ulaşmış ve bölgedeki en güçlü devlet konumuna gelmiştir. Bulgaristan'ın bu denli güçlenmesi Yunanistan, Sırbistan ve Karadağ'ın tepkisini çekerek II. Balkan Savaşı'nın başlamasına zemin hazırlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Londra Antlaşması'nın toprak paylaşımı maddelerini incele.
Antlaşmaya göre Osmanlı Devleti'nin Batı sınırının Midye-Enez hattı olduğu belirlenmiştir.
Osmanlı Devleti'nin kaybettiği toprakların Balkan devletleri arasındaki dağılımını anlamak için.
2
Balkan devletlerinin kazanımlarını karşılaştır.
Bulgaristan'ın Ege Denizi'ne kıyısı olacak şekilde çok geniş bir alana yayıldığı görülür.
Savaşın hangi devlet lehine orantısız sonuçlandığını tespit etmek için.
3
Toprak paylaşımının siyasi sonuçlarını değerlendir.
Bulgaristan'ın aşırı büyümesi diğer müttefikleri rahatsız etmiş ve II. Balkan Savaşı'na yol açmıştır.
Savaşlar arasındaki neden-sonuç ilişkisini kurmak için.

Anahtar Kavram

I. Balkan Savaşı Sonuçları ve Londra Antlaşması
Tahmini Süre:45s
Soru 43Soru →

Trablusgarp Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin gönderdiği gönüllü subayların yerel halkı örgütleyerek Derne ve Tobruk'ta başarılı savunmalar yapması üzerine İtalya, Osmanlı Devleti'ni barış masasına oturtmak için doğrudan Osmanlı topraklarını tehdit eden çeşitli baskı stratejileri izlemiştir. Aşağıdakilerden hangisi İtalya'nın bu süreçte Osmanlı Devleti üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla gerçekleştirdiği eylemlerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Balkan Devletleri ile askeri bir ittifak kurarak Balkan Savaşları'nın başlamasını bizzat organize etmek

Cevap

Balkan Devletleri ile askeri bir ittifak kurularak Balkan Savaşları'nın başlatılması İtalya'nın bir eylemi değildir.
İtalya, Trablusgarp'taki kara savaşlarında başarılı olamayınca Osmanlı Devleti'ni barışa zorlamak için Rodos ve On İki Ada'yı işgal etmiş, Çanakkale Boğazı'nı abluka altına almış ve Beyrut ile Kızıldeniz'deki Osmanlı hedeflerine saldırmıştır. Ancak Balkan Savaşları'nın başlaması, Balkan devletlerinin Rusya'nın desteğiyle kendi bağımsız politikaları çerçevesinde gerçekleşmiştir. İtalya bu savaşı organize etmemiş, sadece bu durumun Osmanlı'da yarattığı zorunluluktan faydalanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İtalya'nın Trablusgarp Savaşı'ndaki karadaki başarısızlığını ve Osmanlı subaylarının örgütlenme başarısını analiz et.
İtalya'nın Trablusgarp'ta beklediği hızlı zaferi elde edemediği görülür.
Gönüllü subayların Derne ve Tobruk'taki savunmaları İtalya'yı zor durumda bırakmıştır.
2
İtalya'nın Osmanlı'yı barışa zorlamak için kullandığı deniz aşırı baskı yöntemlerini gözden geçir.
Adalar işgali, Boğazlar ablukası ve liman saldırıları İtalya'nın uyguladığı aktif stratejilerdir.
İtalya, donanma üstünlüğünü kullanarak Osmanlı'nın merkezini ve stratejik noktalarını tehdit etmiştir.
3
Balkan Savaşları'nın çıkış nedenlerini değerlendir.
Balkan Savaşları'nın İtalya'nın bir ittifakı sonucu değil, Balkan uluslarının Osmanlı'yı Balkanlar'dan atma isteğiyle çıktığı anlaşılır.
İtalya bu süreci başlatmamış, ancak çıkan savaştan yararlanarak Osmanlı'yı Uşi Antlaşması'na razı etmiştir.

Anahtar Kavram

İtalya'nın Trablusgarp Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti'ni barışa zorlama stratejileri.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 44Soru →

II. Meşrutiyet Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin dağılmasını önlemek amacıyla savunulan fikir akımları, dönemin siyasi partilerinin programlarında belirleyici olmuştur. Başlangıçta tüm unsurları kapsayan bir üst kimlik olan "Osmanlıcılık" fikrini benimseyen, ancak Balkan Savaşları sonrası bu politikanın iflas etmesiyle "Türkçülük" akımını resmi devlet politikası haline getiren siyasi oluşum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İttihat ve Terakki Fırkası

Cevap

İttihat ve Terakki Fırkası, Balkan Savaşları'ndan sonra Türkçülük akımını devlet politikası haline getirmiştir.
İttihat ve Terakki Fırkası, başlangıçta 1908 devrimi sırasında tüm Osmanlı unsurlarını bir arada tutmayı amaçlayan 'Osmanlıcılık' fikrini savunmuştur. Ancak Balkan Savaşları'nda Hristiyan toplulukların ayrılması bu fikrin uygulanabilirliğini yitirmesine neden olmuş; fırka, devletin kurtuluşunu Türk unsurların birliği ve milliyetçilik (Türkçülük) politikasında aramaya başlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
II. Meşrutiyet dönemindeki ana siyasi partilerin ideolojik temellerini hatırla.
İttihat ve Terakki (İktidar), Ahrar ve Hürriyet ve İtilaf (Muhalefet) partilerinin temel görüşleri belirlendi.
Partilerin hangi fikir akımını savunduğunu bilmek, sorunun çözümünün ilk basamağıdır.
2
Balkan Savaşları'nın (1912-1913) siyasi sonuçlarını ve fikir akımları üzerindeki etkisini analiz et.
Hristiyan tebaanın bağımsızlık kazanmasıyla 'Osmanlıcılık' fikrinin imparatorluğu bir arada tutamadığı görüldü.
Dış siyasi olayların iç politikadaki fikir değişimlerine etkisini kavramak gerekir.
3
Bu süreçte iktidarda olan ve devlet yönetimini yönlendiren partiyi tespit et.
İttihat ve Terakki Fırkası'nın Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura gibi isimlerin etkisiyle Türkçülüğe yöneldiği sonucuna ulaşıldı.
Siyasi partilerin dönemsel politika değişikliklerini belirlemek doğru cevabı verir.

Anahtar Kavram

II. Meşrutiyet Dönemi Siyasi Partileri ve Fikir Akımları Etkileşimi
Tahmini Süre:55s
Soru 45Soru →

II.Mes\crutiyetII. Meşrutiyet Dönemi'nde I˙ttihatveTerakkiFırkasıİttihat ve Terakki Fırkası'nın otoritesini sarsan, muhalefet bloğunun güçlendiğini somut bir şekilde gösteren ve tarihe "tek oy farkla kazanılan seçim" olarak geçen gelişme aşağıdakilerden hangisidir? Bu olay, İttihatçıların meclisi feshederek erken seçime gitmesine ve 19121912 yılında "Sopalı Seçimler" olarak bilinen sürecin yaşanmasına zemin hazırlamıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19111911 İstanbul Ara Seçimi

Cevap

19111911 yılında yapılan İstanbul Ara Seçimi, muhalefetin güçlendiğini kanıtlayan ve İttihatçıları radikal önlemler almaya iten dönüm noktasıdır.
Doğru cevap 19111911 İstanbul Ara Seçimi'dir. Bu seçimde muhalefetin adayı olan Rifat Bey, I˙ttihatveTerakkiİttihat ve Terakki'nin adayı Memduh Bey'e karşı sadece bir oy farkla kazanmıştır. Bu yenilgi İttihatçıları paniğe sevk etmiş, meclis içindeki güçlerini kaybetmemek için 19121912 yılında baskı ve hile iddialarının gölgesinde yapılan "Sopalı Seçimler"e gidilmesine yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
II.Mes\crutiyetII. Meşrutiyet dönemindeki siyasi partiler arasındaki rekabeti analiz et.
I˙ttihatveTerakkiİttihat ve Terakki ile muhalefet (Hu¨rriyetveI˙tilafHürriyet ve İtilaf) arasındaki mücadelenin 19111911 yılında zirveye ulaştığı görülür.
Dönemin siyasi dengelerini anlamak için seçim sonuçlarını ve meclis yapısını bilmek gerekir.
2
"Tek oy farkla kazanılan seçim" ve "Sopalı Seçimler" ifadelerini ilişkilendir.
19111911 İstanbul Ara Seçimi'nin kaybedilmesi üzerine İttihatçıların baskıyla erken seçime gittiği sonucuna ulaşılır.
Tarihsel neden-sonuç ilişkisi kurarak doğru olayı tespit etmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

II.Mes\crutiyetII. Meşrutiyet Dönemi Siyasi Mücadeleler ve Seçimler
Tahmini Süre:50s
Soru 46Soru →

Osmanlı Devleti'nde IIII. Meşrutiyet'in ilanı ile birlikte parlamenter sistem güçlenmiş ve Türk tarihinin ilk çok partili siyasi hayatı başlamıştır. Bu dönemde, Prens Sabahattin'in savunduğu "ademimerkeziyetçilik" ve "şahsi teşebbüs" ilkelerini programının temeline oturtan ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne karşı kurulan ilk muhalefet partisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahrar Fırkası

Cevap

Prens Sabahattin'in yerinden yönetim (ademimerkeziyet) fikrini savunan Ahrar Fırkası, Türk siyasi tarihinin ilk muhalefet partisidir.
Ahrar Fırkası, IIII. Meşrutiyet'in ilanından kısa süre sonra (19081908) Prens Sabahattin'in ademimerkeziyetçi görüşlerini benimseyen kişiler tarafından kurulmuştur. İttihat ve Terakki'nin merkeziyetçi politikasına karşı kurulan ilk gerçek muhalefet partisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin siyasi koşullarını analiz etmek.
IIII. Meşrutiyet (19081908) sonrası İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne karşı bir muhalefet ihtiyacı doğmuştur.
Siyasi partilerin kuruluş kronolojisini belirlemek için başlangıç noktasını saptamak gerekir.
2
Fikir akımı ve lider eşleştirmesi yapmak.
Prens Sabahattin = Ademimerkeziyetçilik ve Özel Teşebbüs.
Soruda verilen ipuçları doğrudan Prens Sabahattin'in savunduğu Liberal (Ahrar) düşünceye işaret eder.
3
Seçenekler arasından doğru partiyi belirlemek.
Ahrar Fırkası (19081908 yılında kurulmuştur).
Ahrar kelimesi 'Hürler' anlamına gelir ve liberal kanadı temsil eder.

Anahtar Kavram

II. Meşrutiyet Dönemi Çok Partili Hayat ve Muhalefet

İpuçları

1
Soruda geçen 'ademimerkeziyet' terimi 'yerinden yönetim' demektir ve Prens Sabahattin ile özdeşleşmiştir.
2
Bu parti, 19081908 seçimlerinde İttihat ve Terakki'ye karşı yarışan temel güçtür.

Daha Fazla Pratik

İttihat ve Terakki ile Ahrar Fırkası arasındaki temel görüş ayrılıklarını (Merkeziyetçilik vs Ademimerkeziyetçilik) tablo halinde çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
Soru 47Soru →

İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin, I.I. Balkan Savaşı'ndaki askeri başarısızlıkları ve Londra Konferansı görüşmelerinde Edirne'nin Bulgarlara bırakılacağı söylentilerini gerekçe göstererek gerçekleştirdiği Bâb-ı Âli Baskını'nın Osmanlı siyasi hayatındaki en doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kâmil Paşa hükûmetinin istifaya zorlanarak yerine Mahmud Şevket Paşa hükûmetinin kurulması

Cevap

Bâb-ı Âli Baskını sonucunda Kâmil Paşa hükûmeti istifa ettirilmiş ve yerine Mahmud Şevket Paşa hükûmeti kurulmuştur.
Doğru yanıt olan seçenek, baskının en somut siyasi sonucunu ifade etmektedir. 23 Ocak 1913'te gerçekleşen bu darbe ile İttihat ve Terakki Cemiyeti, Enver Bey öncülüğünde Sadrazam Kâmil Paşa'yı silah zoruyla istifaya zorlamış ve yerine Mahmud Şevket Paşa'nın sadrazamlığa getirilmesini sağlamıştır. Bu olay Türk tarihindeki ilk hükümet darbesi olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Baskının siyasi niteliğini analiz et
Bâb-ı Âli Baskını bir rejim değişikliği değil, bir hükümet (kabine) darbesidir.
Darbe sonucunda padişah değil, yürütme organı olan hükümet değişmiştir.
2
Görevden alınan ve göreve getirilen şahsiyetleri belirle
Hürriyet ve İtilaf yanlısı Kâmil Paşa istifa etmiş, İttihatçıların desteklediği Mahmud Şevket Paşa sadrazam olmuştur.
İttihat ve Terakki, Balkan Savaşı'ndaki toprak kayıplarının sorumluluğunu mevcut hükümete yükleyerek yönetimi ele almıştır.

Anahtar Kavram

Bâb-ı Âli Baskını'nın 'Hükümet Darbesi' niteliği

Alternatif Yöntem

Soruya yaklaşırken darbenin 'kimden kime' yapıldığını hatırlamak yeterlidir: Hürriyet ve İtilaf (Kamil Paşa) ekolünden, İttihat ve Terakki (Mahmud Şevket Paşa/Enver Paşa) ekolüne geçiş yaşanmıştır.
Tahmini Süre:50s
Soru 48Soru →

I.I. Balkan Savaşı sonunda imzalanan Londra Antlaşması ile Makedonya topraklarının paylaşımında yaşanan adaletsizlikler, Balkan devletlerinin kendi aralarında çatışmasına ve II.II. Balkan Savaşı'nın başlamasına neden olmuştur. Bu savaşın süreci ve sonuçları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 'Hamidiye Kahramanı' Rauf Orbay, bu savaş sırasında gerçekleştirdiği deniz harekatıyla Ege Adaları'nın Yunanistan'dan geri alınmasını sağlamıştır.

Cevap

Yanlış olan bilgi 'Hamidiye Kahramanı' Rauf Orbay'ın II. Balkan Savaşı'nda adaları geri aldığı ifadesidir; çünkü Rauf Orbay bu harekatı I. Balkan Savaşı'nda gerçekleştirmiştir ve adalar kurtarılamamıştır.
Verilen seçenekler arasında yanlış olan ifade 'Hamidiye Kahramanı' Rauf Orbay ile ilgili olandır. Rauf Orbay, Hamidiye Kruvazörü ile yürüttüğü harekatı I. Balkan Savaşı sırasında, Ege'deki Yunan ablukasını kırmak ve moral sağlamak amacıyla gerçekleştirmiştir. Ayrıca II. Balkan Savaşı sonunda Ege Adaları geri alınmamış, Yunanistan ile yapılan Atina Antlaşması ile bu adaların Yunan hakimiyetinde kalması kabul edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Savaşın nedenlerini analiz et.
II. Balkan Savaşı'nın temel sebebi Londra Antlaşması sonrası Makedonya topraklarının paylaşımında Bulgaristan'ın fazla pay almasıdır.
Savaşın taraflarını ve çıkış noktasını anlamak için gereklidir.
2
Osmanlı Devleti'nin askeri kazanımlarını kontrol et.
Osmanlı Devleti, Midye-Enez hattını aşarak Edirne ve Kırklareli'yi geri almıştır.
Doğu Trakya'nın statüsündeki değişimi doğrulamak için gereklidir.
3
Teknik terimlerin ve şahsiyetlerin zamanlamasını doğrula.
Rauf Orbay (Hamidiye Kahramanı) I. Balkan Savaşı'nda görev yapmıştır. Ege Adaları ise II. Balkan Savaşı sonunda geri alınamamış, Atina Antlaşması ile Yunanistan'a bırakıldığı teyit edilmiştir.
Kronolojik ve olaysal hataları tespit etmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

II. Balkan Savaşı sonuçları ve Osmanlı-Bulgaristan/Yunanistan sınır-azınlık antlaşmaları.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 49Soru →

19091909 yılında meşrutiyet rejimine karşı çıkan 3131 Mart Vakası, Mahmut Şevket Paşa komutasındaki ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal’in yaptığı Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. Ayaklanmanın ardından toplanan Meclis-i Umumi-i Milli (Genel Meclis), II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesine ve yerine V. Mehmed Reşad’ın getirilmesine karar vermiştir. Bu gelişmeler doğrultusunda, bir padişahın görevine son verilmesi kararının meclis tarafından alınması, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli iradenin ve parlamento otoritesinin hükümdarın şahsi otoritesi karşısında güçlendiğinin

Cevap

Padişahın meclis kararıyla görevden alınması, parlamento otoritesinin ve milli iradenin hükümdar karşısında üstünlük kazandığını gösterir.
Osmanlı tarihinde bir padişahın (II. Abdülhamid) halkın temsilcilerinden oluşan meclis (Mebusan Meclisi ve Ayan Meclisi'nin ortak toplantısı) kararıyla görevden alınması, parlamentonun yürütme gücü ve monarşi üzerindeki denetim yetkisinin en somut göstergesidir. Bu durum milli iradenin kurumsallaşması yolunda atılmış büyük bir adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini belirle
3131 Mart Vakası, mevcut meşrutiyet rejimine karşı çıkan gerici (irticai) nitelikli bir isyandır.
İsyanın bastırılması rejimin devamlılığını sağlamıştır.
2
Müdahale eden gücü ve yöntemi analiz et
İsyan, Selanik'ten gelen Hareket Ordusu tarafından bastırılmış, sonrasında hukuki süreç meclis eliyle yürütülmüştür.
Askeri müdahalenin ardından meşruiyetin sivil otorite (meclis) tarafından sağlanması önemlidir.
3
Hukuki sonucun önemini kavra
Osmanlı tarihinde ilk kez bir padişahın tahttan indirilmesi kararı bir parlamento tarafından alınmıştır.
Bu durum, egemenlik anlayışında hükümdardan halk iradesine (meclise) doğru bir kayma yaşandığının kanıtıdır.

Anahtar Kavram

Parlamento Üstünlüğü ve Milli İrade
Soru 50Soru →

Bab-ı Ali Baskını sonrasında yönetimi devralan İttihat ve Terakki Hükümeti, Balkan devletlerinin I. Balkan Savaşı sonunda paylaşılamayan Makedonya toprakları için kendi aralarında çatışmaya girmesini fırsat bilmiştir. Bu süreçte "Edirne Fatihi" Enver Paşa komutasındaki ordunun şehre girişiyle askeri bir kazanım elde edilmiş, ardından gelen diplomatik süreçle de bölgedeki yeni statüko belirlenmiştir.

II. Balkan Savaşı sonucunda ortaya çıkan diplomatik tablo ve imzalanan antlaşmalarla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Balkan devletlerinin kendi aralarında imzaladığı Bükreş Antlaşması’na Osmanlı Devleti de taraf olmuş ve Ege Adaları üzerindeki hakimiyetini yeniden tescil ettirmiştir.

Cevap

Balkan devletlerinin kendi aralarında imzaladığı Bükreş Antlaşması'na Osmanlı Devleti katılmamıştır ve bu antlaşma Ege Adaları ile ilgili bir hüküm içermemektedir.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü Osmanlı Devleti, II. Balkan Savaşı'nı bitiren genel barış antlaşması olan Bükreş Antlaşması'na (10 Ağustos 1913) imza koyan devletlerden biri değildir. Osmanlı Devleti bu dönemde ilgili devletlerle İstanbul ve Atina antlaşmaları gibi ikili metinler imzalamıştır. Ayrıca Ege Adaları'nın hakimiyeti bu süreçte Osmanlı lehine sonuçlanmamış, adaların geleceği büyük devletlerin kararına bırakılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
II. Balkan Savaşı'nın çıkış nedenini analiz etme.
Savaş, I. Balkan Savaşı (Londra Antlaşması) sonrası Bulgaristan'ın Makedonya'dan en büyük payı almasına diğer Balkan devletlerinin tepki göstermesiyle başlamıştır.
Savaşın temel dinamiklerini anlamak diplomatik sonuçları yorumlamak için gereklidir.
2
Osmanlı Devleti'nin savaştaki rolünü ve askeri kazanımlarını belirleme.
Bab-ı Ali Baskını sonrası yönetime gelen İttihatçılar, karışıklıktan faydalanarak Edirne ve Kırklareli'yi (Doğu Trakya) geri almıştır.
Savaşın Osmanlı açısından somut sonucunu saptamak için.
3
Savaş sonu imzalanan antlaşmaların taraflarını ayırt etme.
Bükreş Antlaşması Balkan devletlerinin (Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan, Romanya, Karadağ) kendi arasındadır. Osmanlı; Bulgaristan (İstanbul), Yunanistan (Atina) ve Sırbistan (İstanbul) ile ikili antlaşmalar yapmıştır.
Diplomatik hataları ve yanlış eşleştirmeleri tespit etmek için.
4
Ege Adaları'nın statüsünü kontrol etme.
Ege Adaları'nın kaderi I. Balkan Savaşı sonrası Büyükelçiler Konferansı'na bırakılmış, II. Balkan Savaşı sonunda Osmanlı lehine bir kazanım olmamıştır.
Seçenekteki bilginin doğruluğunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

II. Balkan Savaşı sonrasında imzalanan antlaşmalar ve tarafları
Soru 51Soru →

I. Balkan Savaşı devam ederken, ordunun siyasete karışması ve Edirne’nin elden çıkacağı endişesiyle 23 Ocak 1913 tarihinde gerçekleştirilen Bâb-ı Âli Baskını’nın temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kâmil Paşa hükûmetinin istifaya zorlanarak yerine Mahmud Şevket Paşa hükûmetinin kurulması

Cevap

Bâb-ı Âli Baskını sonucunda Kâmil Paşa hükûmeti düşürülmüş, yerine İttihatçıların desteklediği Mahmud Şevket Paşa hükûmeti getirilmiştir.
Bâb-ı Âli Baskını, Türk tarihindeki ilk modern hükûmet darbesidir. I. Balkan Savaşı'ndaki başarısızlıkları ve Edirne'nin elden çıkma ihtimalini bahane eden İttihat ve Terakki Cemiyeti, Kâmil Paşa hükûmetini devirerek kendi kontrollerindeki Mahmud Şevket Paşa hükûmetini kurmuşlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini belirle
Hükûmet darbesi
Bâb-ı Âli, Osmanlı Devleti'nde hükûmet merkezini temsil eder; baskın bizzat sadrazama yöneliktir.
2
Aktörleri ve sonuçları analiz et
Kâmil Paşa'dan Mahmud Şevket Paşa'ya geçiş
Enver Bey liderliğindeki grup Kâmil Paşa'ya silah zoruyla istifasını imzalattırmıştır.

Anahtar Kavram

Bâb-ı Âli Baskını ve İttihat-Terakki İktidarı

Alternatif Yöntem

Olayı 'hükûmet darbesi' (Bâb-ı Âli) ile 'rejim darbesi' (31 Mart) arasındaki farkı hatırlayarak çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 52Soru →

I. Balkan Savaşı sonunda imzalanan Londra Antlaşması ile belirlenen sınırların, Balkan devletlerinin kendi aralarındaki paylaşım anlaşmazlığı (özellikle Makedonya sorunu) nedeniyle bozulması II. Balkan Savaşı’na yol açmıştır. Bab-ı Ali Baskını ile yönetimi ele geçiren İttihat ve Terakki kadrosunun "Edirne’yi geri alma" politikası da bu süreçteki askeri hareketliliğin siyasi zeminini oluşturmuştur.

Bu gelişmeler ve sonucunda imzalanan antlaşmalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi II. Balkan Savaşı dönemi ve sonuçları ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arnavutluk’un bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı Devleti’nden ayrılan son Balkan devleti olması ve bu durumun Londra Antlaşması ile uluslararası alanda tescil edilmesi.

Cevap

Arnavutluk’un bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı Devleti’nden ayrılan son Balkan devleti olması ve bu durumun Londra Antlaşması ile tescil edilmesi ifadesi yanlıştır, çünkü bu durum I. Balkan Savaşı'nın bir sonucudur.
Arnavutluk'un bağımsızlığını kazanması ve Londra Antlaşması ile bu durumun tescil edilmesi tamamen I. Balkan Savaşı sürecine ait gelişmelerdir. II. Balkan Savaşı'nı bitiren antlaşmalar Bükreş, İstanbul ve Atina antlaşmalarıdır. Arnavutluk meselesi II. Balkan Savaşı'ndan önce diplomatik olarak sonuçlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
II. Balkan Savaşı'nın nedenini analiz etme
I. Balkan Savaşı sonrası Makedonya'nın paylaşımı konusunda Bulgaristan ile diğer Balkan devletleri arasında çıkan anlaşmazlık tespit edildi.
Savaşın çıkış noktası Londra Antlaşması'nın yarattığı dengesizliktir.
2
Osmanlı Devleti'nin askeri kazanımlarını değerlendirme
Edirne ve Kırklareli'nin (Doğu Trakya) savaşın yarattığı kargaşadan faydalanılarak geri alındığı doğrulandı.
Enver Paşa komutasındaki ordunun Midye-Enez hattını geçerek Edirne'ye girmesi temel askeri başarıdır.
3
Diplomatik antlaşmaları karşılaştırma
Bükreş, İstanbul (1913) ve Atina antlaşmalarının II. Balkan Savaşı sonrası imzalandığı, ancak Londra Antlaşması'nın I. Balkan Savaşı'nı bitirdiği belirlendi.
Kronolojik ve içeriksel ayrım yapmak sorunun çözüm anahtarıdır.
4
Azınlık haklarını inceleme
İstanbul ve Atina antlaşmalarında kalan Türklerin mülkiyet ve dini özgürlük haklarının (müftü seçimi vb.) güvenceye alındığı teyit edildi.
Bu antlaşmalar modern dönem azınlık hakları sözleşmelerinin ilk örneklerindendir.

Anahtar Kavram

II. Balkan Savaşı Diplomasisi ve I. Balkan Savaşı ile Kronolojik Ayrımı
Soru 53Soru →

Osmanlı Devleti'nin II. Balkan Savaşı'nda yaşadığı ağır mağlubiyetler ve Londra Konferansı'nda Edirne'nin Bulgarlara bırakılacağı yönündeki diplomatik baskılar, başkentte büyük bir huzursuzluğa yol açmıştır. Bu siyasi atmosferde, 2323 Ocak 19131913 tarihinde İttihat ve Terakki liderleri tarafından gerçekleştirilen Bâb-ı Âli Baskını ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olayın temel amacı, mevcut anayasal monarşi düzenini yıkarak cumhuriyet rejimine geçişi sağlamaktır.

Cevap

Bâb-ı Âli Baskını'nın temel amacının anayasal monarşiyi yıkarak cumhuriyet rejimine geçmek olduğu yönündeki ifade savunulamaz.
Bâb-ı Âli Baskını, Osmanlı siyasi tarihinde gerçekleşen bir hükümet darbesidir. Bu olayda padişah değiştirilmemiş, meşrutiyet rejimi sona erdirilmemiş veya cumhuriyet ilanı gibi bir amaç güdülmemiştir. Sadece yürütme organı olan kabine (hükümet), silah zoruyla değiştirilerek İttihat ve Terakki'nin yönetimde mutlak hakimiyeti sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini belirlemek.
Bâb-ı Âli Baskını'nın bir 'hükümet darbesi' (coup d'état) olduğu, bir rejim değişikliği hareketi olmadığı saptanır.
Olay sırasında padişah VV. Mehmed Reşad tahtında kalmış ve Kanun-i Esasi yürürlükte kalmaya devam etmiştir.
2
Dönemin siyasi aktörlerini ve hükümet değişikliğini analiz etmek.
Kâmil Paşa hükümetinin gidip yerine Mahmud Şevket Paşa'nın geldiği doğrulanır.
İttihat ve Terakki, Balkan Savaşı'ndaki başarısızlıktan sorumlu tuttukları mevcut kabineyi devirerek yönetimi ele almıştır.
3
Darbeye sunulan meşruiyet gerekçesini incelemek.
Londra Konferansı ve Edirne'nin Bulgarlara verilmesi endişesinin temel propaganda aracı olduğu görülür.
İttihatçılar, Edirne'nin kaybedileceği korkusunu darbenin toplumsal ve askeri zemini için kullanmışlardır.

Anahtar Kavram

Bâb-ı Âli Baskını: Hükümet Darbesi vs. Rejim Değişikliği Ayrımı

Alternatif Yöntem

Olayı analiz ederken 'Padişah değişti mi?' ve 'Rejim (Sistem) değişti mi?' sorularını sormak, bunun bir hükümet darbesi olduğunu anlamayı kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 54Soru →

1909 yılında meşrutiyet rejimini yıkmaya yönelik çıkan 31 Mart Vakası, Selanik'ten gelen ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır.

Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir kanıtıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ordunun, mevcut anayasal düzeni ve yenilikleri koruma altına aldığının

Cevap

Ordunun, mevcut anayasal düzeni ve yenilikleri koruma altına aldığının
Doğru cevap, ordunun mevcut anayasal düzeni koruduğunu belirtmektedir. Çünkü 31 Mart Vakası, II. Meşrutiyet ile gelen yeni düzene ve anayasaya karşı bir başkaldırıdır. Bu isyanın Hareket Ordusu tarafından bastırılması, ordunun demokratikleşme adımlarını ve yeni rejimi gerici unsurlara karşı muhafaza ettiğini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
31 Mart Vakası, Osmanlı tarihinde mevcut rejime (meşrutiyete) karşı çıkarılan ilk isyandır.
Soruda bahsedilen isyanın kime veya neye karşı olduğunu anlamak çözüm için gereklidir.
2
Ordunun rolünü değerlendirme
Hareket Ordusu'nun İstanbul'a gelerek isyanı bastırması, askeri gücün meşrutiyet rejiminin tarafında yer aldığını gösterir.
Müdahaleyi gerçekleştiren gücün amacını belirlemek, sonucun neyi kanıtladığını ortaya koyar.
3
Siyasi sonucu belirleme
Bu gelişme ile meşrutiyet rejimi korunmuş, anayasal düzenin devamlılığı sağlanmıştır.
Askeri müdahalenin siyasi literatürdeki karşılığı rejimi koruma misyonudur.

Anahtar Kavram

Rejimi Koruma Misyonu

İpuçları

1
İsyanın kimler tarafından ve neye karşı çıkarıldığını düşünün.
2
Hareket Ordusu'nun isyanı bastırması, statükonun mu yoksa yeni kurulan rejimin mi yanında olduğunu gösterir?
3
Mustafa Kemal'in de içinde bulunduğu ordunun meşrutiyet yanlısı tutumunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

31 Mart Vakası sonrası yapılan 1909 Anayasa değişikliklerini ve padişahın yetkilerinin nasıl kısıtlandığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 55Soru →

I. Balkan Savaşı sonunda imzalanan Londra Antlaşması'nın Balkan devletleri arasındaki toprak paylaşımı krizini çözememesi üzerine II. Balkan Savaşı çıkmıştır. Bu süreçte Edirne ve Kırklareli'yi geri alan Osmanlı Devleti; Bulgaristan, Yunanistan ve Sırbistan ile çeşitli antlaşmalar imzalayarak bölgedeki durumunu netleştirmiştir. Buna göre, II. Balkan Savaşı'ndan sonra imzalanan İstanbul, Atina ve İstanbul (Sırbistan ile) antlaşmalarının hükümleri ve sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı Devleti'nden ayrılan son Balkan devleti olması

Cevap

Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı Devleti'nden ayrılması II. Balkan Savaşı'nın değil, I. Balkan Savaşı'nın sonuçları ve süreciyle ilgili bir gelişmedir.
Arnavutluk'un bağımsızlığını kazanması I. Balkan Savaşı sürecinde gerçekleşmiş olup, II. Balkan Savaşı sonrasındaki İstanbul veya Atina antlaşmalarının bir sonucu değildir. Osmanlı Devleti'nden ayrılan son Balkan devleti olması I. Balkan Savaşı'nın en önemli siyasi sonuçlarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
II. Balkan Savaşı'nın nedenini ve sonuçlarını analiz etme
Savaşın Balkan devletlerinin kendi arasındaki anlaşmazlıktan çıktığı ve Osmanlı'nın Edirne'yi geri aldığı belirlenir.
Savaşın kapsamını ve hangi antlaşmaların (İstanbul, Atina) bu savaşla ilgili olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Antlaşma hükümlerini değerlendirme
İstanbul (1913) ve Atina (1913) antlaşmalarının sınır ve azınlık haklarını (Meriç sınırı, müftü seçimi) düzenlediği teyit edilir.
Seçeneklerdeki doğru bilgileri elemek ve hatalı kronolojiyi bulmak için gereklidir.
3
I. Balkan Savaşı sonuçlarıyla karşılaştırma
Arnavutluk'un 1912'de (I. Balkan Savaşı sırasında) bağımsız olduğu tespit edilir.
Sık yapılan bir kronolojik hatayı tespit ederek doğru seçeneğe ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

II. Balkan Savaşı Sonrası İmzalanan Diplomatik Antlaşmalar

İpuçları

1
Osmanlı'dan ayrılan son Balkan devletinin ne zaman bağımsız olduğunu düşünün.
2
II. Balkan Savaşı'nda Osmanlı, Midye-Enez hattını geçerek Edirne'yi geri almıştır. Bu durum hangi antlaşma ile yasallaşmıştır?

Daha Fazla Pratik

Balkan Savaşları sonucunda ortaya çıkan 'Batı Trakya Türkleri Sorunu'nun günümüzdeki etkilerini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 56Soru →

Balkan devletlerinin I.BalkanSavas\cıI. Balkan Savaşı sonunda elde edilen Makedonya topraklarını paylaşamaması üzerine çıkan II.BalkanSavas\cıII. Balkan Savaşı'nda Osmanlı Devleti, kaybettiği bazı toprakları geri alma fırsatı bulmuştur. Savaşın ardından taraflar arasında çeşitli diplomatik antlaşmalar imzalanmıştır. Buna göre, 19131913 yılında imzalanan Atina Antlaşması ile kesinleşen ve Osmanlı Devleti'nin Ege'deki hakimiyet alanını daraltan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Girit Adası'nın Yunanistan'a ait olduğunun resmen kabul edilmesi

Cevap

Atina Antlaşması ile Girit Adası'nın Yunanistan'a ait olduğu resmen kabul edilmiştir.
Atina Antlaşması (1414 Kasım 19131913), Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında imzalanmıştır. Bu antlaşmanın en kritik siyasi sonucu, Osmanlı'nın Girit Adası üzerindeki haklarından tamamen vazgeçmesi ve adanın Yunanistan'a ait olduğunu resmen tescil etmesidir. Ayrıca antlaşma, Yunanistan sınırları içinde kalan Müslüman Türk azınlığın dini, kültürel ve mülkiyet haklarını güvence altına almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Savaşın nedenini ve taraflarını belirle.
II. Balkan Savaşı, Balkan devletlerinin (Yunanistan, Sırbistan, Karadağ) Bulgaristan'a karşı Makedonya topraklarının paylaşımı nedeniyle açtığı savaştır.
Savaşın arka planını anlamak, sonuç antlaşmalarını ayırt etmeyi sağlar.
2
Atina Antlaşması'nın hangi devletler arasında imzalandığını hatırla.
Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında imzalanmıştır.
Antlaşmanın tarafları, hükümlerin kapsamını belirler.
3
Antlaşmanın temel hükümlerini analiz et.
Atina Antlaşması ile Yunanistan'da kalan Türklerin hakları düzenlenmiş ve Girit'in Yunanistan'a ilhakı resmen tanınmıştır.
Soruda istenen Ege'deki hakimiyet alanını daraltan madde budur.

Anahtar Kavram

Balkan Savaşları Sonrası Diplomatik Düzenlemeler

Daha Fazla Pratik

Osmanlı Devleti'nin II. Balkan Savaşı sonunda Bulgaristan ve Sırbistan ile imzaladığı İstanbul Antlaşmalarının farklarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 57Soru →

I.BalkanSavas\cıI. Balkan Savaşı sonunda imzalanan LondraAntlas\cmasıLondra Antlaşması'nın yarattığı statüko, Balkan devletleri arasındaki güç dengesini bozmuş ve kısa süre sonra II.BalkanSavas\cıII. Balkan Savaşı'na zemin hazırlamıştır. Bu süreçte yaşanan siyasi ve askeri gelişmeler ile bu savaşı sonlandıran diplomatik belgeler incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisinin bu savaşın doğrudan sonuçlarından biri olduğu savunulamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı Devleti'nden ayrılan son Balkan devleti olması

Cevap

Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan ederek ayrılması I. Balkan Savaşı dönemine ait bir gelişmedir.
Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan etmesi, I.BalkanSavas\cıI. Balkan Savaşı sırasında (19121912) gerçekleşen bir olaydır ve bu devlet Osmanlı'dan ayrılan son Balkan topluluğudur. II.BalkanSavas\cıII. Balkan Savaşı ise 19131913 yılında Balkan devletlerinin kendi aralarındaki anlaşmazlık nedeniyle çıkmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Savaşın çıkış nedenini analiz etme
I.BalkanSavas\cıI. Balkan Savaşı sonrası en büyük payı Bulgaristan'ın alması ve Makedonya paylaşımı krizi II.BalkanSavas\cıII. Balkan Savaşı'na yol açmıştır.
Savaşın nedenlerini anlamak, sonuçlarını ayırt etmek için temeldir.
2
Osmanlı Devleti'nin askeri ve siyasi hamlelerini değerlendirme
Balkan devletleri kendi arasında savaşırken Osmanlı Devleti, Enver Paşa komutasında Edirne ve Kırklareli'yi geri almıştır.
Bu hamle Midye−EnezMidye-Enez sınırının geçersizleşmesini sağlamıştır.
3
Diplomatik belgeleri tasnif etme
Balkan devletleri kendi aralarında Bu¨kres\cAntlas\cmasıBükreş Antlaşması'nı, Osmanlı Devleti ise Bulgaristan ile I˙stanbulİstanbul (19131913), Yunanistan ile AtinaAtina (19131913) antlaşmalarını imzalamıştır.
Antlaşmaların tarafları ve içerikleri sonuçları belirler.
4
Kronolojik karşılaştırma yapma
Arnavutluk'un bağımsızlığı 28Kasım191228 Kasım 1912 tarihinde (I.BalkanSavas\cıI. Balkan Savaşı sırasında) gerçekleşmiş, 1913LondraAntlas\cması1913 Londra Antlaşması ile uluslararası alanda tanınmıştır.
ÖSYM'nin en çok kullandığı kronolojik tuzaklardan biri olan I.I. ve II.BalkanII. Balkan farkını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

II. Balkan Savaşı Diplomatik Sonuçları ve Azınlık Hakları

Daha Fazla Pratik

Balkan Savaşları sonrası imzalanan antlaşmalardaki azınlık hakları maddelerini, ileride Lozan Antlaşması'ndaki azınlık hükümleriyle kıyaslayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 58Soru →

19091909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan kapsamlı değişiklikler, Osmanlı Devleti'nde yürütme erkinin yetkilerini kısıtlarken yasama organı olan Meclis-i Mebusan'ın ağırlığını artırmıştır. Bu değişikliklerle padişahın mutlak veto yetkisi kaldırılarak yerine daha demokratik bir denetim mekanizması getirilmiştir.

Buna göre, padişahın Meclis-i Mebusan'dan gelen kanun tekliflerini veto etme yetkisinde yapılan yeni düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Veto edilen kanun teklifinin mecliste üçte iki çoğunlukla aynen kabul edilmesi durumunda padişahın onayının zorunlu hale getirilmesi

Cevap

Padişahın veto ettiği kanun teklifinin mecliste üçte iki çoğunlukla tekrar kabul edilmesi halinde padişahın onayı zorunlu kılınmıştır.
1909 anayasa değişikliklerinin temel amacı, padişahın yasama üzerindeki vesayetini kırmaktır. Yapılan düzenleme ile padişaha gelen kanun metnini geri gönderme hakkı verilmiş, ancak meclis bu metinde üçte iki çoğunlukla ısrar ederse padişahın onaylaması mecburi kılınarak meclis iradesi üstün tutulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
1876 Kanun-i Esasi ve 1909 değişiklikleri arasındaki farkları hatırla.
1876'da padişah mutlak hakimdi, 1909'da meclis üstünlüğü benimsendi.
Değişikliğin temel amacının demokratikleşme olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Veto yetkisinin nasıl dönüştüğünü analiz et.
Mutlak veto yetkisi, meclisin ısrarı karşısında geçersiz kalacak şekilde 'geciktirici veto'ya dönüştü.
Yasama organının yürütme ve padişah karşısındaki gücünü belirlemek için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki teknik ayrıntıyı (üçte iki çoğunluk şartını) doğrula.
1909 metnine göre meclis 2/3 çoğunlukla aynı metni kabul ederse padişah onaylamak zorundadır.
Doğru yasal mekanizmayı tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

1909 Anayasa Değişiklikleri ve Parlamenter Monarşi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 59Soru →

II. Balkan Savaşı’nın yarattığı kaos ortamında, Londra Konferansı görüşmeleri sürerken Edirne’nin Bulgarlara bırakılacağı yönündeki haberlerin yarattığı infiali kullanan İttihat ve Terakki Cemiyeti, 2323 Ocak 19131913 tarihinde Bâb-ı Âli Baskını’nı gerçekleştirmiştir.

Osmanlı siyasi tarihinde bir "hükümet darbesi" niteliği taşıyan bu olayın doğrudan sonucu ve mahiyetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kâmil Paşa hükümetinin silah zoruyla istifaya zorlanması sonucunda Mahmud Şevket Paşa başkanlığında yeni bir kabinenin kurulması

Cevap

Bâb-ı Âli Baskını sonucunda Kâmil Paşa hükümeti düşürülmüş ve yerine Mahmud Şevket Paşa hükümeti kurularak İttihat ve Terakki yönetimi tam kontrolü ele almıştır.
Bâb-ı Âli Baskını, Osmanlı tarihindeki ilk hükümet darbesidir. Bu eylemle İttihat ve Terakki Cemiyeti, Edirne'nin teslim edileceği propagandasını kullanarak mevcut Kâmil Paşa hükümetini istifaya zorlamış ve yerine kendi denetimlerindeki Mahmud Şevket Paşa'yı sadarete getirmiştir. Bu olay iktidarın el değiştirmesiyle sonuçlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın nedenini analiz etme
II. Balkan Savaşı yenilgisi ve Edirne’nin elden çıkacağı endişesi
Darbe için toplumsal ve siyasi bir meşruiyet zemini oluşturulmuştur.
2
Olayın niteliğini belirleme
Hükümet darbesi
Rejim veya padişah değil, doğrudan yürütme organı olan kabine hedef alınmıştır.
3
Sonucu saptama
Kâmil Paşa’dan Mahmud Şevket Paşa’ya geçiş
İttihat ve Terakki'nin fiili iktidarı başlamış ve tek parti yönetimine giden süreç hızlanmıştır.

Anahtar Kavram

Bâb-ı Âli Baskını'nın mahiyeti: Rejim değişikliği değil, hükümet darbesidir.

Daha Fazla Pratik

Bâb-ı Âli Baskını ile 31 Mart Vakası arasındaki 'fail-hedef-rejim' ilişkisi farklarını incelemek bu konudaki kavramsal karışıklıkları giderir.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 60Soru →

I. Balkan Savaşı'nı sona erdiren 3030 Mayıs 19131913 tarihli Londra Antlaşması ve bu sürecin Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu döneme ait gelişmelerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Osmanlı Devleti'nin Balkan devletleri arasındaki sınır anlaşmazlığından yararlanarak Edirne'yi geri alması

Cevap

Osmanlı Devleti'nin Balkan devletleri arasındaki anlaşmazlıktan yararlanıp Edirne'yi geri alması ifadesi yanlıştır; çünkü bu gelişme II. Balkan Savaşı sürecine aittir.
Doğru yanıt olan 'Edirne'nin geri alınması' durumu, II. Balkan Savaşı'nda Bulgaristan'ın diğer Balkan devletleriyle (Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve Romanya) mücadele etmesini fırsat bilen Osmanlı Devleti'nin saldırıya geçmesiyle mümkün olmuştur. Oysa Londra Antlaşması, I. Balkan Savaşı'nı bitirmiş ve bu antlaşma ile Edirne, Kırklareli ve tüm Doğu Trakya Bulgaristan'a bırakılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Londra Antlaşması'nın kapsamını belirle.
Antlaşma ile Osmanlı'nın batı sınırı Midye-Enez hattı olarak çizilmiştir.
Savaşın kaybedilmesiyle Doğu Trakya (Edirne dahil) Bulgaristan'a bırakılmıştır.
2
Siyasi ve diplomatik sonuçları değerlendir.
Arnavutluk bağımsız olmuş, içeride Bâb-ı Âli Baskını yaşanmış ve Ege Adaları'nın durumu belirsizleşmiştir.
Savaşın yarattığı otorite boşluğu ve askeri yenilgi bu sonuçları doğurmuştur.
3
Edirne'nin geri alınma sürecini kronolojik olarak kontrol et.
Edirne, II. Balkan Savaşı'nda Bulgaristan'ın diğer Balkan devletleriyle savaşmasından yararlanılarak geri alınmıştır.
Londra Antlaşması'nda Edirne kaybedilmiştir, geri alınması bir sonraki savaşın sonucudur.

Anahtar Kavram

I. Balkan Savaşı Sonuçları ve Londra Antlaşması Hükümleri
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 3 / 41Sonraki
XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 3 | Examkin