Examkin

Dil Bilgisi

823 soru

Soru 341Soru →

Gezide görülecek yerler listesi şu şekilde belirlendi ( ) Kapadokya ( ) Ihlara Vadisi ( ) Ürgüp ve Göreme ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( : ) ( , ) ( , ) ( . )

Cevap

Yay ayraçla belirtilen yerlere sırasıyla iki nokta (:), virgül (,), virgül (,) ve nokta (.) işaretleri getirilmelidir.
Cümlede 'belirlendi' ifadesiyle bir örnekleme yapılacağı belirtildiği için ilk boşluğa iki nokta (:) gelmelidir. Ardından gelen 'Kapadokya', 'Ihlara Vadisi' ve 'Ürgüp' ifadeleri eş görevli sözcükler olduğu için aralarına virgül (,) konulmalıdır. Liste 'belirlendi' denilerek sınırlandırıldığı ve cümle bittiği için sona nokta (.) konulması kurala en uygun tercihtir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk ayracı incele
İki nokta (:)
Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümleden sonra iki nokta konur.
2
İkinci ve üçüncü ayracı incele
Virgül (,)
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
3
Dördüncü ayracı incele
Nokta (.)
Belirlenen liste tamamlandığı ve cümle bittiği için sonuna nokta konur.

Anahtar Kavram

Örnekleme ve sıralama durumlarında iki nokta ve virgülün kullanımı
Tahmini Süre:45s
Soru 342Soru →

Sıfatlar; isimleri renk, biçim, durum yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) ya da işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir. Bir isim aynı cümlede hem niteleme hem de belirtme sıfatı alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski binanın restorasyonu nihayet tamamlandı.

Cevap

Şu eski binanın restorasyonu nihayet tamamlandı.
Doğru cevap olan seçenekte 'bina' ismi, 'eski' sözcüğü ile niteleme sıfatı; 'şu' sözcüğü ile de işaret (belirtme) sıfatı almıştır. Böylece tek bir isim üzerinde her iki sıfat türü de örneklenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onlardan önce gelen niteleyici/belirtici sözcükleri belirlemek.
Doğru seçenekte 'bina' isminin önünde 'şu' ve 'eski' sözcükleri tespit edildi.
Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları çeşitli yönlerden etkiler.
2
Tespit edilen sözcüklerin sıfat türlerini analiz etmek.
'Şu' sözcüğü işaret yoluyla belirttiği için belirtme sıfatı, 'eski' sözcüğü durum bildirdiği için niteleme sıfatıdır.
Soruda hem niteleme hem de belirtme sıfatının aynı isim üzerinde bulunması istenmektedir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevlerinin Bir Arada Kullanımı

Alternatif Yöntem

Cümledeki isimleri bulduktan sonra 'Nasıl?' sorusunu sorarak niteleme sıfatını, 'Hangi, Kaç, Ne kadar?' sorularını sorarak belirtme sıfatını bulabilirsiniz. İki sorunun da cevabı aynı isme çıkıyorsa istenen yapı kurulmuştur.
Tahmini Süre:45s
Soru 343Soru →

Türkçede bazı isimler çoğul eki (−lar/−ler-lar / -ler) almadıkları halde anlamca birden çok varlıktan oluşan bir grubu karşılarlar. Bu tür isimlere "topluluk ismi" adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şirketimizin basketbol takımı, bu akşamki maç için son antrenmanını yaptı.

Cevap

Şirketimizin basketbol takımı hakkındaki cümlede geçen 'takım' sözcüğü topluluk ismidir.
Doğru cevapta yer alan 'takım' sözcüğü, yapısal olarak herhangi bir çokluk eki (-lar / -ler) almamıştır; ancak anlamsal olarak bir oyuncu grubunu, bir heyeti veya bir birliği temsil eder. Bu özelliğiyle topluluk ismi kategorisine girer.

Adım Adım Çözüm

1
Topluluk isminin tanımını analiz edin.
Topluluk isimleri, biçimce tekil (çokluk eki almamış) ancak anlamca bir grubu ifade eden sözcüklerdir.
Soruda istenen kavramın sınırlarını belirlemek için tanım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki vurgulu sözcükleri ek ve anlam bakımından inceleyin.
'Tablolar' sözcüğü çoğul ekli, 'yemek' sözcüğü tekil ve somut, 'takım' sözcüğü ise tekil yapılı fakat grup anlamlıdır.
Doğru sınıflandırma yapabilmek için sözcüklerin yapısal ve anlamsal özelliklerini ayırt etmek gerekir.
3
Doğru seçeneği belirleyin.
'Takım' sözcüğü oyuncular grubunu temsil ettiği ve çoğul eki almadığı için topluluk ismidir.
Tanıma tam olarak uyan tek seçenek budur.

Anahtar Kavram

Topluluk İsmi ve Çoğul İsim Ayrımı
Tahmini Süre:45s
Soru 344Soru →

Resmî yazışmalarda (I) birtakım hataların (II) başkalarının müdahalesi olmadan düzeltilemeyeceği anlaşılınca (III) biz hemen sürece dahil olduk; (IV) neye öncelik verilmesi gerektiği konusunda (V) kendimiz bir taslak hazırladık.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi zamir (adıl) görevinde kullanılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I

Cevap

Cümlede yer alan 'birtakım' sözcüğü bir ismi belirttiği için sıfat görevindedir, diğer numaralanmış sözcükler ise isimlerin yerini tutan zamirlerdir.
Cümlede yer alan 'birtakım' sözcüğü, 'hataların' isminden önce gelerek onu miktar bakımından belirsiz bir şekilde nitelediği/belirttiği için bir belgisiz sıfattır. Zamirler ise bir ismin yerini tutmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin cümle içindeki anlam ve görevlerini analiz etmek.
Sözcüklerin hangilerinin bir ismin yerini tuttuğu, hangisinin bir ismi belirttiği ayırt edilir.
Zamirler isimlerin yerini tutarken sıfatlar isimleri niteler veya belirtir.
2
Sıfat ve zamir ayrımına dayanarak 'birtakım' sözcüğünün işlevini belirlemek.
'Birtakım' sözcüğünün 'hataların' ismini etkileyen bir belgisiz sıfat olduğu saptanır.
Sözcük tek başına değil, bir isim tamlaması veya sıfat tamlaması yapısı içinde ismi etkiler durumdadır.
3
Diğer sözcüklerin (başkalarının, biz, neye, kendimiz) zamir türlerini teyit etmek.
Bu sözcüklerin sırasıyla belgisiz, kişi, soru ve dönüşlülük zamiri oldukları doğrulanır.
Sözcüklerin her biri bir varlık veya kavram isminin yerine doğrudan kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Zamir ve Sıfat Ayrımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 345Soru →

Sabahtan beri dışarıda bekleyen yolcu, nihayet trenin geldiğini gördü. Gönlündeki huzursuzluk yerini sevince bıraktı; çünkü o, günlerdir bu anı özlemle bekliyordu.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünsüz türemesi

Cevap

Metinde ünsüz türemesine örnek olabilecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Verilen parçada 'sabahtan' ve 'bıraktı' kelimelerinde ünsüz benzeşmesi, 'geldiğini' ve 'sevince' kelimelerinde ünsüz yumuşaması, 'gönlündeki' kelimesinde ünlü düşmesi, 'bekliyordu' kelimesinde ise ünlü daralması (bekle-yor) bulunmaktadır. Parçanın bütününde ünsüz türemesi (hissini, zannınca vb.) olayına dair bir örnek yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kelimeleri tek tek inceleyerek ses olaylarını tespit etmek.
Dört farklı ses olayının örneği bulunur.
Soruda metinde bulunmayan ses olayını saptamak için mevcut olanları elemek gerekir.
2
'Sabahtan' (sabah-dan) ve 'bıraktı' (bırak-dı) kelimelerindeki sertleşmeleri bulmak.
Ünsüz benzeşmesi örneği tespit edildi.
Sert sessizle biten bir kelimeye yumuşak sessizle başlayan ek geldiğinde ekin başındaki sesin sertleşmesi kuralıdır.
3
'Geldiğini' (dik-i) ve 'sevince' (sevinç-e) kelimelerindeki değişimleri incelemek.
Ünsüz yumuşaması örneği tespit edildi.
'p, ç, t, k' seslerinin ünlüyle başlayan ek aldığında 'b, c, d, g/ğ' seslerine dönüşmesi olayıdır.
4
'Gönlündeki' (gönül-ü) kelimesindeki ses kaybını belirlemek.
Ünlü düşmesi örneği tespit edildi.
İkinci hecesinde dar ünlü bulunan kelime ünlüyle başlayan ek aldığında bu ünlünün düşmesi olayıdır.
5
'Bekliyordu' (bekle-yor) kelimesindeki fiil kökünü incelemek.
Ünlü daralması örneği tespit edildi.
'a' veya 'e' geniş ünlüleriyle biten fiillerin '-yor' eki almasıyla bu ünlülerin 'ı, i, u, ü' seslerine dönüşmesidir.

Anahtar Kavram

Ses Bilgisi (Ses Olayları)

Daha Fazla Pratik

Ses olaylarını daha hızlı bulmak için kelimeleri kök ve eklerine ayırarak incelemeye alışkanlık haline getirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 346Soru →

Edebiyat tarihçilerinin üzerinde durduğu temel konulardan biri, eserlerin kaleme alındığı dönemin dil özelliklerini yansıtmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında, halkın yaşamını ve Anadolu insanının sorunlarını ele alan pekçok önemli eser verilmiştir.

Cevap

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında, halkın yaşamını ve Anadolu insanının sorunlarını ele alan 'pek çok' eser verildiğini belirten cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.
Türkçede 'pek çok' ifadesi her zaman ayrı yazılması gereken bir söz öbeğidir. 'Cumhuriyet Dönemi...' ile başlayan cümlede bu ifadenin 'pekçok' şeklinde bitişik yazılması, Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki birleşik sözcüklerin ve kalıplaşmış ifadelerin yazımını kontrol et.
'Pek çok' ifadesinin bitişik yazıldığı görüldü.
Türkçede 'birçok' ve 'birkaç' gibi sözcükler bitişik yazılırken, 'pek çok' ve 'pek az' gibi ifadeler ayrı yazılır.
2
Diğer seçeneklerdeki dönem isimlerini ve eklerin yazımını incele.
'Tanzimat Dönemi', 'Servetifünun' ve 'Millî Edebiyat' gibi kullanımların doğruluğu teyit edildi.
Dönem ve akım adlarının büyük harf kuralları ile kurum/kuruluş/topluluk isimlerinin yazım standartlarını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Birleşik Sözcüklerin ve Kelime Gruplarının Yazımı
Soru 347Soru →

Giderek artan bu soğuk havada, ağaçların yaprağı sararıp dökülmeye başladı. Şehrin dar sokaklarında yürürken gönlümde garip bir hüzün hissettim.

Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü daralması

Cevap

Parçada ünlü daralması ses olayına örnek teşkil edecek bir kullanım bulunmamaktadır.
Parçada geçen 'şehrin' kelimesinde ünlü düşmesi, 'yaprağı' kelimesinde ünsüz yumuşaması, 'hissettim' kelimesinde ise hem ünsüz türemesi hem de ünsüz benzeşmesi bulunmaktadır. Ünlü daralması, fiil kök veya gövdesindeki geniş ünlünün daralmasıdır; ancak metinde buna dair bir kullanım yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Ünlü düşmesi örneklerini tespit et.
'Şehrin' (şehir-in), 'gönlümde' (gönül-üm) ve 'sararıp' (sarı-ar-ıp) kelimelerinde ünlülerin düştüğü görülür.
Kelime türetilirken veya çekimlenirken vurgusuz orta hecedeki ünlünün düşmesi kuralıdır.
2
Ünsüz yumuşaması örneklerini tespit et.
'Giderek' (git-erek) ve 'yaprağı' (yaprak-ı) kelimelerinde 't' ve 'k' seslerinin yumuşadığı görülür.
Sert ünsüzle biten kelimeye ünlüyle başlayan ek geldiğinde ünsüzün yumuşamasıdır.
3
Ünsüz benzeşmesi ve türemesi örneklerini tespit et.
'Hissettim' kelimesinde 'his' köküne 'etmek' gelirken 's' türemiş (türeme), 'et' eylemine gelen '-di' eki ise 'ti'ye dönüşmüştür (benzeşme).
İki sert ünsüzün yan yana gelmesi benzeşme, kelime birleşirken fazladan ünsüz oluşması türemedir.
4
Ünlü daralması kontrolü yap.
Metinde '-yor' eki alan veya daralmaya uğramış 'demek, yemek' gibi fiiller bulunmamaktadır.
Doğru seçeneği teyit etmek için daralma kuralının eksikliğini onaylamak gerekir.

Anahtar Kavram

Ses olayları (Ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, ünsüz türemesi, ünlü daralması)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 348Soru →

(I) Donanma, (II) çıkarma harekâtı öncesinde (III) bazı (IV) stratejilerin (V) ayrıntılarını basınla paylaştı.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. sözcük, bir ismin yerini işaret yoluyla tutan bir zamirdir.

Cevap

Numaralanmış sözcüklerden 'bazı', bir ismin yerini tutan bir zamir değil; 'stratejilerin' ismini niteleyen belgisiz bir sıfattır.
Cümledeki 'bazı' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'stratejilerin' ismini belirsizlik yönüyle etkilemektedir. Bu nedenle bu sözcük zamir değil, belgisiz sıfattır. Zamir olması için ismin yerini 'bazıları' şeklinde tutması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin türlerini belirleme
Donanma (topluluk ismi), çıkarma (kalıcı isim), bazı (belgisiz sıfat), strateji (soyut isim), ayrıntı (soyut isim).
Sözcüklerin isim mi yoksa başka bir tür mü olduğunu anlamak için bağlamdaki görevlerine bakılır.
2
III. numaralı sözcüğün görevini analiz etme
'Bazı' sözcüğü 'stratejilerin' tamlamasının bir parçası olarak ismi nitelemektedir.
Zamirler ismin yerini tutarken, sıfatlar ismi nitelediği için bu ayrım kritiktir.
3
Yanlış olan seçeneği işaretleme
C seçeneğindeki 'zamir' ifadesi yanlıştır.
Sözcüğün türü yanlış tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

İsim ve Diğer Sözcük Türleri Ayrımı

İpuçları

1
Bir sözcüğün zamir olması için bir ismin yerine geçmesi, sıfat olması için ise bir ismi nitelemesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

İsim tamlamalarında iyelik eki ile belirtme hâl ekinin üst üste geldiği durumları tekrar etmek için tamlama sorularına bakabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 349Soru →

İsimlerin önüne gelerek onları işaret yoluyla belirten sözcükler 'işaret sıfatı', durum veya biçim yönünden niteleyen sözcükler ise 'niteleme sıfatı' olarak adlandırılır. Bu tür sözcükler bir fiili/fiilimsiyi etkilediğinde veya ismin yerini tuttuğunda farklı sözcük türlerine (zarf, zamir) dönüşebilir.

Bu açıklamadan hareketle, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu, senin şu eski dolabın içine sakladığın belgeler miydi?

Cevap

Cümledeki 'şu' sözcüğünün dolabı işaret etmesi (işaret sıfatı) ve 'eski' sözcüğünün dolabın durumunu bildirmesi (niteleme sıfatı) nedeniyle doğru cevap 'Bu, senin şu eski dolabın içine sakladığın belgeler miydi?' cümlesidir.
Doğru olan seçenekte 'şu' sözcüğü 'dolap' ismini işaret ederek 'işaret sıfatı' görevini üstlenmiş, 'eski' sözcüğü ise aynı ismi durum yönünden niteleyerek 'niteleme sıfatı' görevinde kullanılmıştır. Cümlenin başındaki 'Bu' sözcüğü ise ismin yerini tuttuğu için zamirdir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki işaret bildiren sözcükleri (o, bu, şu, böyle, öteki) tespit edin.
Tüm seçeneklerde işaret anlamlı sözcükler bulunmaktadır.
Bu sözcüklerin sıfat mı yoksa zamir mi olduğunu belirlemek ilk adımdır.
2
İşaret bildiren sözcüğün bir ismi etkileyip etkilemediğini kontrol edin.
Doğru seçenekte 'şu' sözcüğü 'dolap' isminin önündedir; diğerlerinde ise ya zamir ya da zarf görevindedir.
İşaret sıfatı olabilmesi için sözcüğün bir ismin önüne gelmesi ve ek almaması gerekir.
3
Cümlelerdeki niteleme bildiren sözcüklerin (hızlı, eski, sessiz, hassas, hızlıca) türünü belirleyin.
Doğru seçenekte 'eski' sözcüğü 'dolap' ismini nitelerken, diğer seçeneklerin bazılarında bu sözcükler fiili etkileyerek zarf olmuştur.
Niteleme sıfatı ismi niteler, durum zarfı ise fiili veya fiilimsiyi niteler.

Anahtar Kavram

İşaret sıfatı ile işaret zamiri, niteleme sıfatı ile durum zarfı arasındaki işlevsel farklar.
Soru 350Soru →

Türkçede isimler; varlıklara verilişlerine, sayılarına ve karşıladıkları kavramın niteliğine göre gruplandırılırlar. Ayrıca aldıkları çekim ekleri (durum, iyelik, tamlama) ile cümlede farklı görevler üstlenirken, bazı fiilimsi eklerini alarak eylem anlamını yitirip 'kalıcı isim' özelliği de kazanabilirler.

Eski bir (I)geleneğin temsilcisi olan (II)meclis, üyelerin (III)görüşlerini (IV)yazmaya dökmeleri için (V)danışmaya bir sandık bırakmıştı.

Bu cümledeki altı çizili sözcüklerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV. sözcük; fiilimsi ekini alarak kalıcı isim niteliği kazanmış, somut bir isimdir.

Cevap

Dördüncü sözcük olan 'yazmaya' ifadesi, cümlede eylem anlamını yitirip kalıcı bir varlık adı (kalıcı isim) olmamış, aksine bir eylemin adı (isim-fiil) olarak kullanılmıştır.
Dördüncü sözcük olan 'yazmaya' ifadesi, 'yazma eylemi' anlamını koruduğu için bir isim-fiildir (fiilimsi). Seçenekte iddia edildiği gibi eylem anlamını yitirerek bir varlığın 'kalıcı ismi' haline gelmemiştir. Ayrıca 'yazma' eylemi beş duyuyla algılanamayan bir süreci ifade ettiği için somut değil, soyut bir isimdir.

Adım Adım Çözüm

1
IV. numaralı sözcüğün (yazmaya) bağlamdaki anlamını inceleyin.
Sözcük 'yazma işi' eylemini karşılamaktadır.
Kalıcı isimler (örneğin dondurma, kazma, danışma) eylem anlamını tamamen yitirir; oysa burada yazma eylemi devam etmektedir.
2
IV. numaralı sözcüğün somutluk-soyutluk durumunu belirleyin.
Yazma eylemi zihinsel/hareketsel bir süreç olduğu için soyuttur.
Şıkta belirtilen 'somut isim' ifadesi bu nedenle de yanlıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki dil bilgisi unsurlarını doğrulayın.
Geleneğin (soyut-tamlayan), Meclis (topluluk), Görüşlerini (iyelik+hal), Danışmaya (kalıcı isim-somut) analizleri doğrudur.
KPSS formatında bu tür karma analiz sorularında her bir ögeyi tek tek doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

İsim-Fiil Eki ile Kalıcı İsim Ayrımı ve İsim Çekim Ekleri

Daha Fazla Pratik

İsim-fiil ekleri ile türetilen kalıcı isimlerin somut (kazma, ekmek) veya soyut (anlayış, deneme) olabileceğini örneklerle pekiştirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 351Soru →

Kamu hizmetlerinin (I) ayrıntıları üzerinde durulurken vatandaşın (II) uykusuz geceler geçirmesine neden olan bürokratik (III) yanlışların ortadan kaldırılması hedeflenmelidir. Bu süreçte ortaya çıkan (IV) söylentiler, kamu politikalarının (V) kavşak noktasında duran stratejik hedeflerini gölgelememelidir.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi, kökünün türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü sırada verilen sözcüğün kökü isim soylu iken diğerleri fiil soyludur.
Dördüncü numaralı sözcük olan 'söylentiler' kelimesinin kökü 'söz' ismidir. 'Söz' köküne isimden fiil yapım eki olan '-le' getirildiğinde (söz-le > söyle) bir ses değişimi/düşmesi yaşanır ve ardından fiilden isim yapım ekleri ile kelime bugünkü halini alır. Dolayısıyla bu sözcük isim köklüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve aldığı ekleri analiz etme.
I. ayır-ıntı, II. uyu-ku-suz, III. yanıl-ış, IV. söz-le-n-ti, V. kavuş-ak
Sözcük yapısı sorularında kök türünü belirlemek için en küçük anlamlı parçaya ve eklerin işlevine bakılmalıdır.
2
Köklerin türlerini (isim/fiil) sınıflandırma.
Ayır- (Fiil), Uyu- (Fiil), Yanıl- (Fiil), Söz (İsim), Kavuş- (Fiil)
Köklerin isim mi fiil mi olduğunu anlamak için '-mak/-mek' eki getirilerek anlamlılık kontrol edilir.
3
Farklı olanı tespit etme.
Dördüncü sözcük isim köklüdür.
Diğer tüm seçenekler fiil kökünden türetilmişken, dördüncü seçenek isim kökünden türetilmiştir.

Anahtar Kavram

Sözcük Kökü ve Türü (İsim/Fiil)

Daha Fazla Pratik

Ünlü düşmesine uğrayan sözcüklerin köklerini analiz ederek 'yalnız' (yalın) ve 'besili' (bes) gibi istisnai örnekleri çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 352Soru →

Türkçede zamirler (adıllar); şahıs, işaret, belgisiz ve soru zamirleri olmak üzere çeşitli türlere ayrılır. Kimi durumlarda bu sözcükler, isimleri nitelediklerinde veya belirttiklerinde zamir olma özelliklerini kaybederek sıfat görevini üstlenirler. Bu ayrımı yapabilmek, cümledeki sözcüklerin bir ismin yerini tutup tutmadığını doğru analiz etmeyi gerektirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde şahıs, işaret, belgisiz ve soru zamirlerinin tamamına yer verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sizin, bunu kime danışarak yaptığınızı birilerinin resmî makamlara bildirmesi elzemdir.

Cevap

Söz konusu cümlede şahıs (Sizin), işaret (bunu), soru (kime) ve belgisiz (birilerinin) zamir türlerinin tamamı bir arada kullanılmıştır.
Cümle incelendiğinde 'Sizin' şahıs zamiri (2. çoğul kişi), 'bunu' işaret zamiri (bir durumu veya nesneyi işaret yoluyla karşılamış), 'kime' soru zamiri (ismin yerini soru yoluyla tutmuş) ve 'birilerinin' belgisiz zamiri (kim olduğu tam belli olmayan kişilerin yerini tutmuş) bir arada kullanılarak istenen tüm şartları sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki adıl soylu sözcükleri tespit etme
'Sizin', 'bunu', 'kime' ve 'birilerinin' sözcükleri bir ismin yerini tutmaktadır.
Zamirler, isimlerin yerini geçici olarak tutan sözcüklerdir.
2
Sözcüklerin türlerini sınıflandırma
Sizin (Şahıs), bunu (İşaret), kime (Soru), birilerinin (Belgisiz).
Her bir zamir, ismin yerini tutuş şekline göre (şahıs, işaret, belirsizlik, soru) kategorize edilir.
3
Seçeneklerdeki sıfat-zamir ayrımını kontrol etme
Diğer seçeneklerde 'şu', 'bazı', 'hangi' gibi sözcüklerin isimleri nitelediği görülür.
Zamirler tek başlarına kullanılırken sıfatlar mutlaka bir isimle ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Zamir Türleri ve Sıfatlarla Karşılaştırılması

Daha Fazla Pratik

Zamirlerin ek halindeki türleri olan 'ilgi zamiri (-ki)' ve 'iyelik zamiri' konularını tekrar ederek karma dil bilgisi sorularına hazırlık yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 353Soru →

Müdürlükteki (I) şu masanın (II) kaçıncı katta olduğu (III) bize bildirilmedi; ancak (IV) herkes (V) ötekini suçlamaya devam ediyor.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangileri zamir (adıl) görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III, IV ve V

Cevap

Cümledeki 'bize' (şahıs zamiri), 'herkes' (belgisiz zamir) ve 'ötekini' (işaret zamiri) sözcüklerinin zamir görevinde kullanıldığı seçenek doğrudur.
Cümledeki 'bize' şahıs zamiri, 'herkes' belgisiz zamir ve 'ötekini' işaret zamiri olarak kullanılmıştır. Bu sözcükler herhangi bir ismi nitelemeyip doğrudan bir varlığın veya kişinin yerini tuttuğu için zamir kategorisinde değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin isimlerle ilişkisini analiz et.
I numaralı 'şu' sözcüğü 'masanın' ismini işaret etmektedir; II numaralı 'kaçıncı' sözcüğü ise 'katta' ismine yönelik soru sormaktadır.
Bir ismi niteleyen veya belirten sözcükler sıfat (ön ad) olur.
2
İsmin yerini tutan sözcükleri tespit et.
III numaralı 'bize' şahısların, IV numaralı 'herkes' belirsiz kişilerin, V numaralı 'ötekini' ise işaret yoluyla bir nesne veya kişinin yerini tutmaktadır.
İsimlerin yerini tutan, ek alabilen ve isim gibi görev yapan sözcükler zamirdir.

Anahtar Kavram

Zamirlerin (Adılların) Türleri ve Sıfatlardan Ayrımı
Soru 354Soru →

İsimlerin önüne gelerek onları renk, biçim, durum gibi yönlerden niteleyen sözcüklere "niteleme sıfatı"; işaret, sayı, soru veya belgisizlik yönünden belirten sözcüklere ise "belirtme sıfatı" denir. Bazı durumlarda bir isim, her iki sıfat türünü de aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma uygun bir kullanım vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu geniş ova, baharın gelmesiyle birlikte adeta göz alabildiğine yeşil bir halıya büründü.

Cevap

Doğru cevap, bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatını birlikte aldığı "Şu geniş ova..." ifadesinin geçtiği seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan "Şu geniş ova" tamlamasında, "ova" ismi kendisinden önce gelen "geniş" sözcüğü ile nitelenmiş (nasıl ova? -> geniş ova), "şu" sözüyle de işaret yoluyla belirtilmiştir (hangi ova? -> şu ova). Bu durum, bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı almasına tam bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen sözcükleri belirleyin.
İsimlerin önündeki sözcüklerin ismi mi yoksa fiili mi etkilediği tespit edildi.
Sıfatlar ismi, zarflar ise genellikle fiil veya fiilimsileri niteler.
2
İşaret bildiren sözcüklerin bir ismi işaret edip etmediğini kontrol edin.
Bazı seçeneklerdeki işaret sözcüklerinin zamir olduğu anlaşıldı.
İşaret sıfatı ismi belirtirken, işaret zamiri ismin yerini tutar.
3
Hem niteleme (nasıl?) hem belirtme (hangi, kaç, ne kadar?) sorularına cevap veren tek bir ismi bulun.
"Şu geniş ova" öbeğinde "geniş" (nasıl?) ve "şu" (hangi?) sorularının tek bir ismi tamladığı görüldü.
Soruda istenen yapı, bir ismin iki farklı türde sıfat tarafından etkilenmesidir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Sıfat tamlamalarında sıfat ile isim arasına noktalama işareti girip girmediğini kontrol ederek yapı bilgisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 355Soru →

Sıfatlar, isimleri çeşitli yönlerden niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Türkçede bir isim, cümlede hem niteleme hem de belirtme (işaret) sıfatını aynı anda alarak kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de işaret sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: O, kışlık kıyafetlerini şu geniş dolaba yerleştirmek istiyordu.

Cevap

Doğru seçenek, 'dolaba' isminin hem 'şu' işaret sıfatını hem de 'geniş' niteleme sıfatını aldığı cümledir.
Doğru seçenekte yer alan 'şu geniş dolaba' ifadesinde 'dolaba' ismi, 'şu' sözcüğü ile işaret edilerek belirtilmiş (işaret sıfatı); 'geniş' sözcüğü ile de durum yönünden nitelenmiştir (niteleme sıfatı). Cümlenin başındaki 'O' sözcüğü ise bir ismin yerini tuttuğu için sıfat değil, zamirdir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri belirleyin.
İkinci cümlede 'dolaba' ismi tespit edilmiştir.
Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları etkileyen sözcük türleridir.
2
İsmi etkileyen sözcüklerin türlerini analiz edin.
'şu' sözcüğü ismi işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı, 'geniş' sözcüğü ise ismin durumunu belirttiği için niteleme sıfatıdır.
Bir ismin hem belirtilip hem nitelendiği durumu teyit etmek gerekir.
3
Çeldiricilerdeki şahıs ve işaret zamirlerini ayırt edin.
Cümle başındaki 'O' sözcüğü bir şahsın yerini tuttuğu için zamirdir.
Zamiri sıfatla karıştırmamak, doğru analizin temelidir.

Anahtar Kavram

İsmin Hem Niteleme Hem Belirtme Sıfatı Alması

Daha Fazla Pratik

Sıfatlar ile zamirlerin ayrımını pekiştirmek için 'o' sözcüğünün beş farklı cümledeki görevini belirleme çalışması yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Soru 356Soru →

Toplumun (I) bağrından süzülüp gelen (II) ayrıntılar, sanatçının (III) çevresindeki dünyayı (IV) kıvrak bir zekâyla ve (V) uykusuz gecelerin emeğiyle yorumlamasını sağlar.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I

Cevap

Numaralanmış sözcüklerden 'bağrından' sözcüğü, yapım eki almadığı için diğerlerinden farklı olarak basit yapılıdır.
Bir numaralı 'bağrından' sözcüğünün kökü 'bağır' ismidir. Bu sözcük sırasıyla üçüncü tekil kişi iyelik eki (-ı), kaynaştırma ünsüzü (-n) ve ayrılma hali ekini (-dan) almıştır. Bu eklerin tamamı çekim ekidir. Sözcük hiçbir yapım eki almadığı için yapısı bakımından basittir.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz etmek.
I: bağır+ı+n+dan, II: ayır+ıntı+lar, III: çevir+e+si+n+de+ki, IV: kıvır+ak, V: uyu+ku+suz.
Sözcüğün yapısını belirlemek için kök ve ek ayrımının doğru yapılması gerekir.
2
Eklerin işlevlerini (yapım eki mi çekim eki mi) belirlemek.
I numaralı sözcükte sadece iyelik ve hal eki (çekim ekleri) varken; diğer sözcüklerde en az birer yapım eki bulunmaktadır.
Yapım eki alan sözcükler türemiş, almayanlar ise (birleşik değilse) basittir.
3
Yapı bakımından sınıflandırma yapmak.
I numaralı sözcük basit; II, III, IV ve V numaralı sözcükler türemiştir.
Tüm seçeneklerde ünlü düşmesi olsa da sadece birinde yapım eki yoktur.

Anahtar Kavram

Sözcük Yapısı (Basit ve Türemiş Sözcükler)

İpuçları

1
Sözcüklerin hepsinde ünlü düşmesi gerçekleşmiştir, bu yüzden ses olayına değil eklerin türüne odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sözcük türetilirken yaşanan ses olaylarını (ünlü düşmesi, ünsüz yumuşaması) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 357Soru →

Resmi yazışmalarda ve iş hayatında ifadelerin net olması, sözcüklerin doğru seçilmesi büyük önem taşır. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcük, ismin yerini tutacak şekilde (zamir görevinde) kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bunu, vakit kaybetmeden ilgili birime ulaştırmak gerekiyor.

Cevap

D seçeneğinde yer alan 'Bunu' sözcüğü bir ismin yerini tuttuğu için zamir görevindedir.
Doğru seçenekte kullanılan 'Bunu' sözcüğü, cümlede bir nesnenin (örneğin bir raporun veya dilekçenin) adını anmak yerine kullanılmış bir işaret zamiridir. Zamirler çekim eki alabilir ve ismin yerini tutma görevini üstlenirler.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki işaret, belgisiz ve soru anlamlı sözcükleri tespit etmek.
A'da 'Her', B'de 'Bu', C'de 'Bazı', D'de 'Bunu', E'de 'Hangi' sözcükleri tespit edildi.
Bu tür sözcükler hem sıfat hem de zamir görevinde kullanılabilir; ayrımı yapmak için kullanım bağlamına bakılmalıdır.
2
Tespit edilen sözcüklerin bir ismi nitelendirip nitelendirmediğini kontrol etmek.
D seçeneğindeki 'Bunu' dışındaki tüm sözcüklerin yanındaki ismi nitelediği (sıfat olduğu), 'Bunu' sözcüğünün ise tek başına bir varlığı temsil ettiği görüldü.
Zamirler ismin yerini tutarken sıfatlar ismin önüne gelerek onu niteler veya belirtir.

Anahtar Kavram

İşaret zamirleri ile işaret sıfatlarının ayrımı
Tahmini Süre:45s
Soru 358Soru →

Arkeolojik alanda yürütülen (I) kazıları inceleyen heyet, (II) verileri titizlikle kaydetti. Hazırlanan (III) yazıları kontrol eden uzmanlar, (IV) ayrıntıların doğruluğundan emin olduktan sonra (V) metni onaylayarak arşive gönderdi.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

Parçadaki numaralanmış sözcüklerden "metni" (V) sözcüğü, üzerine sadece çekim eki aldığı için yapısı bakımından basittir.
Beşinci sırada yer alan "metni" sözcüğü, "metin" köküne belirtme durum eki (-i) getirilmesiyle oluşmuştur. Sözcükte çekim eki gelmesi nedeniyle ünlü düşmesi meydana gelmiş olsa da, herhangi bir yapım eki almadığı için bu sözcük yapısı bakımından basittir.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin köklerini ve eklerini analiz et.
I. kaz-ı-lar-ı, II. ver-i-ler-i, III. yaz-ı-lar-ı, IV. ayır-ı-n-tı-lar-ın, V. metin-i.
Sözcük yapısını belirlemek için kök ve ek ayrımı yapılması gerekir.
2
Sözcüklerin yapım eki alıp almadığını kontrol et.
I, II, III ve IV numaralı sözcükler yapım eki almış; V numaralı sözcük ise sadece çekim eki almıştır.
Yapım eki alan sözcükler türemiş, almayanlar ise basittir.
3
V numaralı sözcükteki ses olayını değerlendir.
Metin köküne gelen '-i' çekim eki ünlü düşmesine yol açmış ancak kelimenin yapısını değiştirmemiştir.
Çekim ekleri nedeniyle oluşan ses olayları sözcüğün basit yapısını bozmaz.

Anahtar Kavram

Sözcük yapısı (Basit ve Türemiş Sözcükler)

Daha Fazla Pratik

Ünlü düşmesi görülen sözcüklerde ses olayının yapım ekiyle mi yoksa çekim ekiyle mi gerçekleştiğine dikkat ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 359Soru →

İsim-fiil eklerini (−ma,−ıs\c,−mak-ma, -ış, -mak) alan bazı sözcükler, zamanla bir eylem adı olmaktan çıkıp bir varlığın veya kavramın kalıcı adı hâline gelebilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya uygun bir kullanım vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sıcak yaz günlerinde dondurma yemeyi çok severdi.

Cevap

Sıcak yaz günlerinde dondurma yemeyi çok severdi.
Doğru cevap olan cümlede geçen "dondurma" sözcüğü, isim-fiil eki almış olmasına rağmen artık bir eylemi değil, bir gıda maddesini temsil ettiği için kalıcı isimdir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isim-fiil eki (−ma,−ıs\c,−mak-ma, -ış, -mak) almış sözcükleri tespit et.
gitmek, dondurma, okumayı, çözmek, çalışmak.
Soruda istenen kalıcı isim özelliğini bu ekleri alan sözcükler arasında aramalıyız.
2
Tespit edilen sözcüklerin eylem anlamını koruyup korumadığını kontrol et.
"dondurma" sözcüğünün bir tatlıyı karşıladığı, diğerlerinin ise eylem bildirdiği görüldü.
Eylem anlamını tamamen yitirip bir varlığa ad olan sözcükler kalıcı isimdir.

Anahtar Kavram

Kalıcı İsim ve İsim-Fiil Ayrımı
Tahmini Süre:45s
Soru 360Soru →

"O, kamu yönetimi alanında yaptığı başarılı çalışmalarla tanınan tecrübeli bir bürokrattır." cümlesinde geçen "O" sözcüğünün türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kişi (şahıs) zamiri

Cevap

Kişi (şahıs) zamiri
Verilen cümlede 'O' sözcüğü, ismi doğrudan söylemek yerine bir kişinin yerini tuttuğu için kişi (şahıs) zamiri görevindedir. Türkçede ben, sen, o, biz, siz, onlar sözcükleri kişi zamiri olarak kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki vurgulanan sözcüğün anlamı incelenir.
"O" sözcüğü cümlede bahsedilen bürokratın isminin yerini tutmaktadır.
Zamirlerin temel görevi isimlerin yerini tutmaktır.
2
Sözcüğün hangi tür ismin yerini tuttuğu belirlenir.
Sözcük bir insanı (şahsı) karşılamaktadır.
İnsan isimlerinin yerini tutan zamirler 'kişi zamiri' olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Kişi Zamirleri (Şahıs Adılları)

İpuçları

1
Cümlede bir ismin yerini tutan bir sözcük olup olmadığına bakın.

Daha Fazla Pratik

Diğer kişi zamirlerini (ben, sen, biz, siz) içeren cümleler kurarak alıştırma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
ÖncekiSayfa 18 / 42Sonraki
Dil Bilgisi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 18 | Examkin