Yazım ve Noktalama

1356 soru

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde büyük harflerin kullanımı, Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen güncel kurallara göre şekillenmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Ağrı Dağı'nın zirvesindeki karların yaz aylarında bile tamamen erimediği bilinmektedir.

Bu yılki saha araştırmaları kapsamında Tuz Gölü'ndeki kuş popülasyonu yakından izlenecek.

Millî Mücadele Dönemi'ni konu alan eserler, Türk edebiyatının en önemli yapı taşlarını oluşturur.

Şehrin doğusundan geçen Dicle nehri, bölgedeki tarımsal faaliyetler için hayati bir öneme sahiptir.

Çankaya Belediyesi tarafından düzenlenen kültürel etkinlikler, halkın yoğun katılımıyla devam ediyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehrin doğusundan geçen Dicle nehri, bölgedeki tarımsal faaliyetler için hayati bir öneme sahiptir.

Cevap

Dicle nehri ifadesinin geçtiği seçenek yanlıştır çünkü nehir bildiren tür adı büyük harfle yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre; yer adlarında (kıta, bölge, il, ilçe, semt vb.) ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. 'Dicle Nehri' ifadesi de bu kurala dâhil olduğundan 'nehri' sözcüğünün 'N' harfi büyük yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde yer alan yer, dönem ve kurum adlarını tespit etmek.

Ağrı Dağı, Tuz Gölü, Millî Mücadele Dönemi, Dicle nehri ve Çankaya Belediyesi ifadeleri belirlendi.

Büyük harf kullanım kurallarının hangi kelime grupları üzerinde uygulanacağını netleştirmek.

TDK'nin yer adlarıyla ilgili 'deniz, nehir, göl, dağ, boğaz' kuralını uygulamak.

Ağrı Dağı ve Tuz Gölü yazımlarının doğru, Dicle nehri yazımının ise hatalı olduğu görüldü.

Özel ada dâhil olan coğrafi tür isimlerinin (dağ, nehir vb.) büyük harfle başlaması zorunluluğunu kontrol etmek.

Dönem ve kurum adlarının yazım kurallarını doğrulamak.

Millî Mücadele Dönemi ve Çankaya Belediyesi ifadelerinin kurallara uygun olduğu teyit edildi.

Dönem ve kurum isimlerinin her kelimesinin büyük harfle başlatılması kuralını hatırlamak.

Anahtar Kavram

Yer adlarında özel isimden sonra gelen coğrafi tür adlarının (dağ, nehir, göl, deniz vb.) büyük harfle yazılması.

Daha Fazla Pratik

İl, ilçe ve köy isimlerinin (Örn: Konya ili, Etimesgut ilçesi) tür bildiren kısımlarının neden küçük yazıldığını araştırarak farkı pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 42Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Yalnız kalmak bazen insanı dinlendirir.

Bu konuda yalnış bir karar vermek istemiyorum.

Sınav kılavuzunu dikkatle okumanız gerekir.

Her sabah tıraş olup işe giderdi.

Şoför koltuğuna oturunca emniyet kemerini taktı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu konuda yalnış bir karar vermek istemiyorum.

Cevap

İçinde 'yalnış' ifadesi geçen cümle yazım yanlışı içermektedir; doğrusu 'yanlış' olmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede geçen 'yalnış' kelimesi hatalıdır. Bu kelimenin kökü 'yanılmak' fiilidir. 'Yanıl-ış' türetimi sırasında ünlü düşmesi gerçekleşir ve kelime 'yanlış' halini alır. Dolayısıyla 'n' harfi 'l' harfinden önce gelmelidir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yaygın olarak karıştırılan sözcükleri (yalnız, yanlış, kılavuz, tıraş, şoför) tespit et.

Sözcükler: yalnız (A), yalnış (B), kılavuz (C), tıraş (D), şoför (E).

Yazım kuralları sorularında odaklanılması gereken kritik kelimeleri belirlemek için.

'Yanlış' sözcüğünün kökenini ve yazım kuralını hatırla.

Sözcük 'yanıl-' kökünden türediği için 'yanlış' şeklinde yazılmalıdır.

Kelime türetilirken ünlü düşmesine uğrar ve harf sırası bu köke göre belirlenir.

Seçenekleri bu kurala göre değerlendir.

'Yalnış' yazımı hatalıdır.

Yanlış yazılan kelimeyi bularak soruyu cevaplamak için.

Anahtar Kavram

Yanlış ve Yalnız Sözcüklerinin Yazımı

Soru 43Soru →

Türkçede birleşik sözcüklerin bitişik veya ayrı yazılması belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar; kelimelerin anlam kaybına uğrayıp uğramaması, ses olaylarının gerçekleşmesi veya belirli eklerin kullanılması gibi ölçütlere dayanır.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Emekli olduktan sonra vaktinin büyük bir kısmını mahalledeki huzurevinde gönüllü olarak çalışarak geçiriyor.

Sınava hazırlanan adayların dil bilgisi konularındaki eksiklerini tamamlamak için daha fazla test çözmesi gerekiyor.

İki kurum arasında yapılan stratejik işbirliği sayesinde bölgedeki istihdam oranında ciddi bir artış yaşandı.

Gün batımında kıyıya vuran dalgaları seyretmek, tüm günün yorgunluğunu üzerinden atmasına yardımcı oluyordu.

Tarladaki hasadı vaktinde yetiştirmek için yeni bir biçerdöver alarak işleri oldukça hızlandırdılar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İki kurum arasında yapılan stratejik işbirliği sayesinde bölgedeki istihdam oranında ciddi bir artış yaşandı.

Cevap

Stratejik birleşmeyi ifade eden 'iş birliği' sözcüğünün ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılması bir yazım hatasıdır.

Cümledeki 'iş birliği' sözcüğü, kelimelerden herhangi birinde anlam kayması veya ses olayı yaşanmadığı için Türk Dil Kurumu kurallarına göre ayrı yazılmalıdır. C seçeneğinde bu sözcüğün bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki birleşik sözcükleri (huzurevi, dil bilgisi, işbirliği, seyretmek, biçerdöver) tespit et.

Tespit edilen sözcüklerin her biri için ilgili yazım kuralını hatırla.

Yanlış olan yapıyı bulmak için TDK'nin güncel yazım kurallarını uygulamak gerekir.

'Huzurevi' ve 'biçerdöver' gibi yapıların neden bitişik yazıldığını kontrol et.

'-evi' ile biten kelimeler ve her iki kelimesi sıfat-fiil eki alan kelimeler bitişik yazılır; bu seçenekler doğrudur.

Bitişik yazılması gereken özel kural gruplarını elemek.

'İş birliği' kavramının yapısını incele.

'İş birliği' kelime grubu, birleşme sırasında hiçbir kelimenin anlam kaybına uğramaması ve ses olayı gerçekleşmemesi nedeniyle ayrı yazılmalıdır.

Anlam kaybı olmayan ve ses olayı barındırmayan birleşik kelimelerin ayrı yazılması temel kuraldır.

Anahtar Kavram

Birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'iş bölümü', 'ana dili' ve 'ön söz' gibi sıkça karıştırılan ayrı yazılan birleşik kelimeleri inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 44Soru →

Kamu yönetimi ve resmi yazışma kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kurumun vizyonu, personelin aidiyet duygusunu güçlendirecek stratejik hedefler üzerine inşa edilmiştir.

Belediye Meclisi; ulaşım, çevre ve imar komisyonlarından gelen raporları onaylayarak karara bağladı.

Devlet teşkilatının, işleyişi hakkında hazırlanan raporun detayları bugün düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuyla paylaşıldı.

O, personelin performansını artırmak amacıyla düzenlenen hizmet içi eğitim programına bizzat katıldı.

Sayın Valimiz, ilçedeki yatırımları yerinde incelemek üzere beraberindeki teknik heyetle birlikte yola çıktı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devlet teşkilatının, işleyişi hakkında hazırlanan raporun detayları bugün düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuyla paylaşıldı.

Cevap

İsim tamlaması ögeleri arasına virgül getirilen cümle hatalıdır.

İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan ayrılmaz bir bütündür. 'Devlet teşkilatının işleyişi' ifadesinde 'Devlet teşkilatının' tamlayan, 'işleyişi' ise tamlanandır. Bu iki sözcük arasına virgül getirilmesi, tamlama yapısını bozduğu için noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki tamlama yapılarını ve öğe dizilişini analiz etmek.

'Devlet teşkilatının işleyişi' ifadesinin bir belirtili isim tamlaması olduğu tespit edildi.

Tamlamaların dil bilgisel bütünlüğünün korunup korunmadığını kontrol etmek gerekir.

Noktalama kurallarını bu yapıya uygulamak.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre tamlayan ile tamlanan arasına virgül dahil hiçbir noktalama işareti giremez.

Virgülün kullanımının yasak olduğu durumları belirlemek soruyu çözüme ulaştırır.

Anahtar Kavram

İsim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına virgül konulmaz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 45Soru →

Türkçede iki noktadan (:) sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise bu cümle büyük harfle; eğer iki noktadan sonra birbiri ardınca örnekler sıralanıyorsa bu örnekler küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bahçede her türlü meyve ağacı vardı: elma, armut, kayısı ve vişne.

Size şunu net bir şekilde ifade edebilirim: başarı, disiplinli bir çalışmanın doğal bir sonucudur.

Bu projenin temel amacı şudur: bölgedeki su kaynaklarını daha verimli kullanmak.

Atatürk şöyle der: 'Eğitimdir ki bir milleti ya hür, müstakil, şanlı, yüksek bir topluluk hâlinde yaşatır ya da esaret ve sefalete terk eder.'

Edebiyatımızda bu akımın temsilcilerinden bazıları şunlardır: Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp ve Ali Canip Yöntem.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Size şunu net bir şekilde ifade edebilirim: başarı, disiplinli bir çalışmanın doğal bir sonucudur.

Cevap

İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle teşkil etmesine rağmen küçük harfle başlatıldığı seçenek hatalıdır.

İki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle başlamalıdır. Seçeneklerdeki ifadelerden 'başarı, disiplinli bir çalışmanın doğal bir sonucudur' kısmı bir özne ve yükleme sahip tam bir cümle olduğu için 'Başarı' şeklinde büyük harfle başlatılmalıydı. Bu nedenle bu cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

İki noktadan sonraki kısmın yapısını incele.

"başarı, disiplinli bir çalışmanın doğal bir sonucudur" ifadesinin bir özne (başarı) ve bir yüklemden (sonucudur) oluştuğunu tespit et.

Yazım kuralını doğru uygulamak için ifadenin cümle mi yoksa örnek listesi mi olduğunu belirlemek gerekir.

Yazım kuralları ile karşılaştır.

İfade bir cümle olduğu için kural gereği büyük harfle başlaması gerektiğini doğrula.

TDK kurallarına göre iki noktadan sonraki bağımsız cümleler büyük harfle başlar.

Yanlışlığı belirle.

"başarı" sözcüğünün küçük harfle yazılmasının kural ihlali olduğu sonucuna var.

Cümlenin başında küçük harf kullanımı yazım hatasıdır.

Anahtar Kavram

İki noktadan sonra büyük ve küçük harf kullanım ayrımı

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen ifadenin yüklemi olup olmadığını kontrol ederek cümle olup olmadığına karar verebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 46Soru →

Resmî yazışmalarda ve günlük dilde kullanılan bazı sözcüklerin yazımı, konuşma dilindeki yanlış telaffuz alışkanlıkları nedeniyle sıklıkla karıştırılmaktadır. Yazılı anlatımda bu tür hatalardan kaçınmak, dilin doğru kullanımı ve kurumsal ciddiyet açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Kurumdaki her birim, kendisine iletilen dokümanları titizlikle dosyalamaktadır.

Sınav başvurusu yapan herkes, belirtilen şartları kabul etmiş sayılacaktır.

Kamu araçlarının egzoz emisyon ölçümleri, çevre kirliliğini önlemek adına düzenli yapılmaktadır.

Belediyenin düzenlediği süpriz etkinlikler, mahalle sakinleri tarafından ilgiyle karşılandı.

Arşivdeki dosyalar raflara rastgele değil, belirli bir tarih sırasına göre yerleştirilmiş.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediyenin düzenlediği süpriz etkinlikler, mahalle sakinleri tarafından ilgiyle karşılandı.

Cevap

Belediyenin düzenlediği süpriz etkinliklerin yer aldığı cümlede yazım yanlışı vardır; sözcüğün doğrusu 'sürpriz' olmalıdır.

Türkçede 'sürpriz' kelimesi Fransızca 'surprise' kökeninden gelmekte olup içerisinde iki adet 'r' ünsüzü barındırır. Günlük konuşma dilinde ilk 'r' sesi sıklıkla telaffuz edilmese de yazılı dilde 'sürpriz' şeklinde yazılması zorunludur. 'Süpriz' şeklindeki kullanım bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yazımı karıştırılması muhtemel olan 'doküman', 'herkes', 'egzoz', 'süpriz' ve 'rastgele' sözcüklerini tespit edin.

Bu sözcüklerin imla kuralları ve Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzu verileriyle karşılaştırılması gerekir.

Yazım yanlışını bulmak için şüpheli kelimelerin standart formlarını hatırlamak temel adımdır.

'Sürpriz' sözcüğünün kökenini ve Türkçedeki standart yazımını kontrol edin.

Sözcüğün telaffuzunda bazen düşürülen 'r' sesinin, yazılı dilde mutlaka korunması gerektiği (sürpriz) belirlenir.

Konuşma dilindeki 'süpriz' telaffuzu, yazıya yanlış aktarılmasına neden olan temel unsurdur.

Yanlış yazılan seçeneği belirleyerek diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit edin.

'D' seçeneğindeki 'süpriz' yazımının hatalı olduğu kesinleşir.

Diğer seçeneklerdeki 'doküman', 'herkes', 'egzoz' ve 'rastgele' sözcüklerinin güncel kılavuza uygunluğu hatasız bir çözüm sağlar.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcüklerin İmlası

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 47Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı, bu ögelerin cümledeki dil bilgisel görevlerine (ek, bağlaç, edat) ve kalıplaşma durumlarına göre belirlenir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu yapıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yeni atanan personelin de özlük dosyaları, personelden sorumlu birim tarafından titizlikle incelenmektedir.

Kurumun genel bütçesi henüz onaylanmadı ancak bizimki sistemde öncelikli evrak olarak tanımlanmış.

Dosyada ki eksiklikler giderildiğinde, onay süreci kaldığı yerden devam edecek ve atama işlemi tamamlanacaktır.

Öyle ki yapılan son düzenlemeler sonucunda kurumun arşivi, her yönüyle düzenli mi düzenli bir hale geldi.

Müdür Bey raporu kontrol etti mi tüm birimlerin genel performansı hakkında detaylı bilgi sahibi olacaktır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dosyada ki eksiklikler giderildiğinde, onay süreci kaldığı yerden devam edecek ve atama işlemi tamamlanacaktır.

Cevap

Dosyada ki eksiklikler... cümlesinde sıfat yapan "-ki" ekinin ayrı yazılması yazım yanlışına yol açmıştır.

Doğru yanıt olan cümlede geçen "Dosyada ki" ifadesindeki "-ki", bir ismin (eksiklikler) yerini nitelediği için sıfat yapan ektir. Türkçede sıfat yapan ekler ve ilgi zamiri olan ekler kelimeye bitişik yazılır. Dolayısıyla bu sözcüğün "dosyadaki" şeklinde bitişik yazılması gerekirken bağlaç olan "ki" gibi ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.

Dosyada ki (ek olan ki), giderildiğinde (hâl eki de), tamamlanacaktır (hâl eki de).

Yazım kuralının hangi kelimede ihlal edildiğini bulmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.

'ki'nin görevini belirlemek için cümleden çıkarma veya '-ler' eki getirme yöntemini uygula.

"Dosyada kiler" şeklinde uygunluk sağladığı ve bir ismi (eksiklik) nitelediği için sıfat yapan ektir.

Sıfat yapan 'ki' ve ilgi eki olan 'ki' daima bitişik yazılır; sadece bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Ek ve Bağlaç Olan 'de' ve 'ki' Ayrımı

Soru 48Soru →

Noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Dolabımda şu meyveler her zaman bulunur: elma, armut ve muz.

Size tek bir tavsiyem var: Hayallerinizin peşinden gitmeyi asla bırakmayın.

Kırtasiyeden aldıklarımı sıralayayım; iki adet kalem, bir silgi ve bir defter.

Yazarın en sevdiğim romanlarını sayayım: Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve Sahnenin Dışındakiler.

Bana dönüp şöyle fısıldadı: Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kırtasiyeden aldıklarımı sıralayayım; iki adet kalem, bir silgi ve bir defter.

Cevap

Hatalı kullanımın bulunduğu cümle 'Kırtasiyeden aldıklarımı sıralayayım; iki adet kalem, bir silgi ve bir defter.' ifadesidir.

Cümlede örnekler sıralanmadan önce iki nokta (:) kullanılması gerekirken noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu'na göre, kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerin sonundaki noktalama işaretlerinin işlevlerini belirlemek

Cümlelerin hangisinde açıklama veya örnekleme yapılacağını tespit etmek

İki noktanın temel kullanım alanlarını hatırlamak için

Örnek sıralanan bölümlerdeki noktalama işaretini kontrol etmek

Kırtasiye malzemelerinin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanıldığı belirlendi

Kural gereği örnekleme öncesi iki nokta konması gerektiğini doğrulamak için

İki noktadan sonra gelen kelimelerin büyük/küçük harf durumunu incelemek

Örneklerin küçük harfle, cümlelerin büyük harfle başladığı görüldü

Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için

Anahtar Kavram

İki noktanın kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda kullanılması kuralı.

Tahmini Süre:45s

Soru 49Soru →

İki noktanın (:) kullanımına yönelik temel kural şöyledir: İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliğindeyse büyük harfle; şayet açıklama birbiri ardınca sıralanan örneklerden oluşuyorsa küçük harfle başlar.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya iki noktadan sonraki bölümün yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Sokaklarda sadece şu sesler duyuluyordu: kuş cıvıltıları, rüzgârın uğultusu ve uzaklardan gelen bir korna sesi.

Eserin ana temasını şu şekilde formüle etmek mümkündür: bireyin modern toplum içindeki yalnızlığı ve bu yalnızlığın yol açtığı yabancılaşmadır.

Divan edebiyatında mahalleleşme akımının öncülerini şöyle sıralayabiliriz: Nedim, Enderunlu Vâsıf ve Şeyhülislam Yahya.

Tanzimat Dönemi’nde yetişen aydınların çoğu şu iki dilin etkisindedir: Doğu’dan gelen Arapça ve Farsça; Batı’dan gelen ise Fransızcadır.

Öğretmenimiz her zaman şunu vurgulardı: Başarıya giden yol, azimle çalışmaktan ve hatalardan ders çıkarmaktan geçer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eserin ana temasını şu şekilde formüle etmek mümkündür: bireyin modern toplum içindeki yalnızlığı ve bu yalnızlığın yol açtığı yabancılaşmadır.

Cevap

Eserin ana temasını ifade eden cümlede iki noktadan sonra küçük harfle başlanması yanlıştır; çünkü açıklama bir tam cümledir.

Eserin ana temasını içeren cümlede, iki noktadan sonra gelen 'bireyin modern toplum içindeki yalnızlığı ve bu yalnızlığın yol açtığı yabancılaşmadır' kısmı yapısal olarak bağımsız bir cümledir (yüklemi vardır). Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise ilk harf büyük olmalıdır. Bu yüzden 'bireyin' kelimesi 'Bireyin' şeklinde yazılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde iki noktadan sonra gelen bölümlerin niteliğini belirle.

B seçeneğinde iki noktadan sonra gelen 'bireyin modern toplum içindeki yalnızlığı ve bu yalnızlığın yol açtığı yabancılaşmadır' ifadesi, bir yüklemi (-dır) olan bağımsız bir cümledir.

Yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğindeyse büyük harfle başlamalıdır.

Diğer seçeneklerdeki örnek ve cümle ayrımını kontrol et.

Diğer seçeneklerde örnekler (küçük harf), özel isimler (büyük harf) veya bağımsız cümleler (büyük harf) kurallara uygun şekilde verilmiştir.

Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için tüm seçenekler analiz edilmelidir.

Hatalı olan seçeneği işaretle.

Bireyin sözcüğünün küçük harfle başlaması kural ihlalidir.

Bağımsız cümlelerin ilk harfi her zaman büyük olur.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Soru 50Soru →

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı o görkemli operanın büyüleyici atmosferi; devasa kristal avizeler, ağır kadife perdeler, sabırsızlıkla bekleyen seçkin dinleyiciler (I) Orkestra şefi, bagetini yavaşça kaldırıp baş kemancıya doğru fısıldadı: — Son hazırlıklar (II) Solist, sahneye çıkmadan hemen önce derin bir nefes alıp heyecanla mırıldandı: — Ne muazzam bir kalabalık (III) Şef, provanın sonundaki o kritik detayı bir kez daha vurguladı: Üçüncü bölümün temposu (IV) Oysa bu büyüleyici ana ulaşabilmek için ne uykusuz geceler, ne yorucu provalar (V)

Yukarıdaki parçada numaralanmış yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

(.) / (?) / (.) / (?) / (.)

(...) / (.) / (!) / (.) / (...)

(...) / (?) / (!) / (?) / (...)

(.) / (?) / (!) / (?) / (...)

(...) / (?) / (.) / (?) / (.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) / (?) / (!) / (?) / (...)

Cevap

Parçadaki boşluklara sırasıyla üç nokta, soru işareti, ünlem işareti, soru işareti ve üç nokta getirilmelidir.

Doğru seçenekte belirtilen sıralama, Türk Dil Kurumu'nun noktalama kurallarıyla tam uyumludur. Birinci ve beşinci cümlelerde yüklem bulunmadığı için üç nokta kullanılmıştır. İkinci ve dördüncü cümlelerde 'Son hazırlıklar?' ve 'Üçüncü bölümün temposu?' şeklinde bir soru anlamı (bilgi talebi) tonlama ile sağlandığı için soru işareti kullanılmıştır. Üçüncü cümle ise 'Ne muazzam bir kalabalık!' ifadesiyle bir duygu patlamasını yansıttığı için ünlem işareti almıştır.

Adım Adım Çözüm

Birinci cümleyi yapı bakımından inceleyiniz.

Cümlenin yüklemi yoktur; sadece atmosferi oluşturan unsurlar sıralanmıştır.

Yüklemi bulunmayan eksiltili cümlelerin sonuna üç nokta (...) konur.

İkinci ve dördüncü cümlelerin anlamını analiz ediniz.

Cümlelerde soru eki veya kelimesi yoktur ancak bir bilgi talebi (tonlama) mevcuttur.

Soru sözü veya eki olmadığı hâlde soru anlamı taşıyan (tonlama yoluyla) cümlelerin sonuna soru işareti (?) konur.

Üçüncü cümleyi duygu değeri bakımından değerlendiriniz.

Cümle 'ne' sözcüğüyle pekiştirilmiş bir hayranlık ve heyecan ifadesidir.

Sevinç, şaşırma, hayranlık gibi yüksek duygu bildiren cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) konur.

Beşinci cümleyi yapıca kontrol ediniz.

Cümlenin sonundaki 'feda edildi, yaşandı' gibi bir yargı belirtilmemiştir.

Anlatım olarak tamamlanmamış, yargısı okuyucuya bırakılmış cümlelerin sonuna üç nokta (...) getirilir.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin (nokta, üç nokta, soru ve ünlem) yapısal ve anlamsal işlevleri

Daha Fazla Pratik

Eksiltili cümlelerde üç noktanın kullanımı ile benzer örneklerin devam ettiğini gösteren üç nokta kullanımını karşılaştırınız.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 51Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kamu görevlileri, hizmet sunumu sırasında vatandaşlara karşı hoşgörülü bir tutum sergilemelidir.

Yapılan denetimlerde kurumun bütçe kullanımında herhangi bir aksaklık saptanmadı.

Yeni personelin eğitimi için hazırlanan programda birçok güncel konu başlığı yer alıyor.

Kurul, sunulan projelerin teknik yeterliliğini ayırt etmek amacıyla ek bir toplantı yaptı.

Şirketin vizyonunu yansıtan bu sıradışı reklam kampanyası, sektörde büyük ilgi gördü.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şirketin vizyonunu yansıtan bu sıradışı reklam kampanyası, sektörde büyük ilgi gördü.

Cevap

Deneysel ve alışılmışın dışındaki durumları ifade eden 'sıra dışı' sözcüğü, kural gereği ayrı yazılmalıdır.

Türkçede 'dış, iç, sıra' sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Örneğin; yanı sıra, çağ dışı, hafta içi, kanun dışı ve sıra dışı sözcükleri bu kurala dahildir. Bu nedenle 'sıradışı' yazımı yanlıştır, doğru biçimi 'sıra dışı' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik sözcükler (hoşgörülü, herhangi bir, birçok, ayırt etmek, sıradışı) tespit edilir.

Tüm seçeneklerdeki hedef birleşik yapılar belirlendi.

Yazım kuralları açısından riskli olan sözcük öbeklerini analiz etmek gerekir.

TDK'nin 'Dış, İç ve Sıra Sözleriyle Oluşturulan Birleşik Kelime ve Terimler' kuralı uygulanır.

Sıra dışı, yanı sıra, hafta içi gibi örneklerde olduğu gibi bu sözcüğün ayrı yazılması gerektiği tespit edildi.

Türkçedeki temel yazım kurallarından biri olan yapısal ayrım kuralı yanlışı bulmamızı sağlar.

Anahtar Kavram

Dış, iç ve sıra sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimlerin ayrı yazılması kuralı.

Soru 52Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

T.C. kimlik numarası ile sisteme giriş yaparak başvurunuzu kolayca tamamlayabilirsiniz.

Laboratuvarda yapılan analizler sonucunda elde edilen veriler 15 kg’dan az olmamalıdır.

Türkçenin korunması ve gelişmesi için TDK’nın yayımladığı eserler büyük önem taşımaktadır.

Şehir merkezinde inşa edilecek yeni kütüphanenin toplamda 800

m^2

lik bir alanı olması planlanıyor.

Bu yılki medya ödüllerinde THY ve TRT’nin ortak yapımı olan belgesel ödüle layık görüldü.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkçenin korunması ve gelişmesi için TDK’nın yayımladığı eserler büyük önem taşımaktadır.

Cevap

Türkçenin korunması ve gelişmesi için TDK’nın yayımladığı eserler büyük önem taşımaktadır.

Kısaltması büyük harflerle yapılan kurum ve kuruluş adlarında ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'TDK' kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek '-nin' (TDK'nin) olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, harfin 'ka' olarak yanlış seslendirilmesinden kaynaklanan bir yazım hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki kısaltmaları ve eklerini (T.C., kg’dan, TDK’nın,

m^2

lik, THY, TRT’nin) belirleyin.

İncelenecek hedef yapılar tespit edildi.

Yazım kurallarını uygulamak için önce kısaltma içeren yapıların bulunması gerekir.

Büyük harfli kısaltmalarda (TDK, THY, TRT) eklerin son harfin sesine göre, ölçü birimlerinde (kg) ise kelime okunuşuna göre getirildiğini kontrol edin.

TDK kısaltmasına getirilen ekin son harf okunuşuyla uyumsuz olduğu görüldü.

Türkçede kısaltmalara ek getirme kuralları kısaltmanın türüne göre değişiklik gösterir.

TDK kısaltmasının sonundaki 'K' harfinin 'ke' olarak seslendirildiğini ve ekin buna göre (TDK'nin) gelmesi gerektiğini doğrulayın.

TDK’nın ifadesindeki '-nın' ekinin hatalı olduğu saptandı.

Türkçede 'ka' sesi yoktur, tüm ünsüzler 'e' ünlüsüyle (ke, le, me vb.) seslendirilir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesinde kullanılan temel kurallar ve istisnalar.

Tahmini Süre:50s

Soru 53Soru →

Türkçede virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili kurallar ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Üst yönetici; kurumun vizyon, misyon ve stratejik hedefleri doğrultusunda hazırlanan yıllık faaliyet raporunu inceleyerek onayladı.

Denetim komisyonu; sunulan projeleri teknik açıdan değerlendirip, bütçe disiplinine uygunluğunu denetleyerek nihai kararını bildirecektir.

Yaşlı, polisin kendisine yönelttiği soruları tam olarak anlayamadığı için yanındaki genç memurdan tekrar etmesini rica etti.

Bir işletme maliyetlerini düşürüp rekabet gücünü artırmak istiyorsa, Ar-Ge çalışmalarına ve teknolojik inovasyona daha fazla bütçe ayırmalıdır.

Anayasa; birey haklarını koruyan, toplumsal barışı sağlayan ve devletin temel organlarını düzenleyen en üst düzey hukuk metnidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir işletme maliyetlerini düşürüp rekabet gücünü artırmak istiyorsa, Ar-Ge çalışmalarına ve teknolojik inovasyona daha fazla bütçe ayırmalıdır.

Cevap

İşletmenin Ar-Ge çalışmalarına bütçe ayırması şartına bağlı olan cümlede, şart ekinden sonra virgül kullanılması hatalıdır.

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre, metin içinde şart eki (-se / -sa) almış kelimelerden sonra virgül konmaz. 'İstiyorsa' kelimesi tek başına bir şart ifadesi sunduğu ve peşinden başka bir şart eki gelmediği için bu kullanım noktalama yanlışına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerin yapısal ve noktalama özelliklerini incelemek

Cümlelerde özne vurgusu, eş görevli sözcükler, zarf-fiil dizileri ve şart ekleri tespit edildi.

Virgülün farklı görevlerini ve yasaklı olduğu durumları belirlemek gerekir.

Zarf-fiil ve şart eki kurallarını uygulamak

İşletme ile ilgili cümlede 'istiyorsa' sözcüğündeki şart ekinden sonra virgül konulduğu görüldü.

TDK kurallarına göre şart ekinden sonra virgül kullanımı, sıralı şart cümleleri olmadığı sürece yasaktır.

Diğer seçeneklerdeki tuzakları değerlendirmek

Zarf-fiillerin art arda gelmesi durumunda virgülün doğru olduğu, anlam belirsizliği için virgülün gerekli olduğu ve noktalı virgülün özneyi ayırmada doğru kullanıldığı onaylandı.

Sorunun çeldirici gücü, doğru bilinen yanlışlar (zarf-fiil dizisi) üzerine kuruludur.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanılmayacağı Yerler (Şart ve Zarf-Fiil Ekleri)

Daha Fazla Pratik

Virgülün zarf-fiillerden sonraki kullanım istisnasını pekiştirmek için 'mı/mi' edatının zarf-fiil görevinde kullanıldığı cümleleri inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 54Soru →

Bilimsel bir makalenin sonuç bölümünde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde, kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Araştırmada kullanılan teknik terimlerin doğruluğu TDK'ya ait güncel yazım kılavuzu üzerinden teyit edilmiştir.

Gözlem yapılan bölgedeki yıllık toplam yağış miktarının 500 mm.'den daha az olduğu saptanmıştır.

Deney düzeneğinde kullanılan metal blokların her birinin ağırlığı tam olarak 25 kg'den fazla gelmektedir.

Saha çalışmaları için bölgeye gidecek olan uzman heyet, ulaşım planlamasını T.H.Y. uçuş saatlerine göre yapmıştır.

Elde edilen sonuçların doğruluğunu test etmek amacıyla TRT'den alınan arşiv belgeleriyle karşılaştırma yapılmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elde edilen sonuçların doğruluğunu test etmek amacıyla TRT'den alınan arşiv belgeleriyle karşılaştırma yapılmıştır.

Cevap

Elde edilen sonuçların doğruluğunu test etmek amacıyla TRT'den alınan arşiv belgeleriyle karşılaştırma yapılmıştır.

Doğru olan cümlede 'TRT' kısaltması büyük harflerle ve noktasız şekilde doğru yazılmıştır. Kısaltmaya getirilen '-den' eki de son harf olan 'T'nin (te) okunuşuna tam uyum sağlamaktadır. Bu durum TDK Yazım Kılavuzu'ndaki büyük harfli kısaltmalar kuralına uygundur.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki kısaltmaların türünü (büyük harf/küçük harf) ve yapısını belirle.

TDK, THY ve TRT büyük harf; mm ve kg ise ölçü birimi (küçük harf) kısaltmalarıdır.

Kısaltma türüne göre uygulanacak yazım ve ek kuralı değişmektedir.

Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımını ve ek getirilme kuralını kontrol et.

T.H.Y. yazımı hatalıdır (nokta olmaz). TDK'ya yazımı hatalıdır (TDK'ye olmalı). TRT'den yazımı ise doğrudur.

Büyük harfli kısaltmalarda son harfin okunuşu (e sesi ile) esas alınır ve nokta kullanılmaz.

Ölçü birimi kısaltmalarında nokta ve ek kuralını denetle.

mm.'den yazımı hatalıdır (ölçü birimine nokta konmaz). kg'den yazımı hatalıdır (kilogramdan okunuşuna göre kg'dan olmalı).

Ölçü birimlerinde kelimenin tam okunuşu esas alınır ve nokta kullanılmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 55Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bu yaz tatilimizi Kuzey Ege kıyılarındaki sakin kasabalarda geçirmeyi planlıyoruz.

Rüzgârın, yarın öğle saatlerinden itibaren Akdeniz'in Güneyinden eseceği bildirildi.

Güneydoğu Anadolu'da yürütülen projeler, bölge ekonomisine büyük katkı sağlamaktadır.

Son yıllarda Orta Asya ülkeleriyle olan kültürel bağlarımızı güçlendirmek için yeni adımlar atılıyor.

Batı Trakya Türklerinin haklarını savunmak amacıyla düzenlenen sempozyum yoğun ilgi gördü.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rüzgârın, yarın öğle saatlerinden itibaren Akdeniz'in Güneyinden eseceği bildirildi.

Cevap

Yön bildiren sözcüğün (Güneyinden) özel isimden (Akdeniz) sonra gelmesine rağmen yanlışlıkla büyük harfle başlatıldığı seçenek doğru cevaptır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre; doğu, batı, kuzey, güney gibi yön bildiren sözcükler özel isimden önce gelirse büyük harfle (örneğin: Batı Anadolu), özel isimden sonra gelirse küçük harfle (örneğin: Anadolu'nun batısı) başlar. İncelenen cümlede 'Akdeniz'in güneyinden' ifadesi bir yön belirttiği ve özel isimden sonra geldiği için küçük harfle yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yer adlarını ve onlara eşlik eden yön adlarını tespit et.

Cümlelerde 'Kuzey Ege', 'Akdeniz'in Güneyinden', 'Güneydoğu Anadolu', 'Orta Asya' ve 'Batı Trakya' ifadeleri belirlendi.

Büyük harflerin yazımı kuralını uygulamak için özel isim-yön ilişkisini kurmak gerekir.

Yön adlarının özel isimden önce mi yoksa sonra mı geldiğini kontrol et.

A, C, D ve E seçeneklerinde yön adları özel isimden önce gelirken, B seçeneğinde sonra gelmiştir.

TDK kurallarına göre yön adlarının yazımı, özel isme göre konumuna bağlıdır.

Konum kuralını uygula ve hatayı belirle.

'Akdeniz'in Güneyinden' ifadesindeki 'Güneyinden' sözcüğünün küçük harfle başlaması gerektiği tespit edildi.

Yön adları özel isimden sonra geldiğinde yön belirttiği için küçük harfle yazılır.

Anahtar Kavram

Yön adlarının (doğu, batı, kuzey, güney vb.) özel isimle olan konumuna göre yazımı

Tahmini Süre:45s

Soru 56Soru →

Bir mülkiye müfettişinin yerel yönetimlerdeki denetim bulgularını özetlediği şu metinde, numaralanmış ayraçların içine getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

'Belediye iştiraklerinin mali tabloları incelenmiş ve usulsüzlükler tespit edilmiştir (I) Bu süreçte elde edilen verilerin güvenilirliği (II) Kamu kaynaklarının verimli kullanılması noktasında neden bu kadar geç kalındı (III) Adınız ve göreviniz (IV) Tüm belgeleri eksiksiz bir şekilde teslim edin (V)'

(.) (...) (?) (?) (!)

(.) (.) (?) (.) (!)

(...) (...) (!) (?) (.)

(.) (...) (?) (.) (.)

(...) (.) (?) (?) (!)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (.) (...) (?) (?) (!)

Cevap

Doğru işaret dizisi nokta, üç nokta, soru işareti, soru işareti ve ünlem şeklinde olan seçenektir.

Doğru cevap olan seçenek, metindeki her bir ifadenin yapısal ve anlamsal gerekliliklerini karşılamaktadır. Tamamlanmış yargı için nokta, eksiltili yapı için üç nokta, doğrudan soru ve sözde soru (intonasyon) için soru işareti, emir/hitap için ise ünlem işareti kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Birinci cümlenin yapısını incele.

Nokta (.)

'Tespit edilmiştir' yüklemiyle cümle tamamlanmış ve yargı bildirilmiştir.

İkinci cümlenin yapısını incele.

Üç Nokta (...)

'...verilerin güvenilirliği' ifadesinde yüklem bulunmamaktadır, bu nedenle eksiltili cümledir.

Üçüncü cümleyi analiz et.

Soru İşareti (?)

'Neden' soru kelimesiyle doğrudan bir soru sorulmaktadır.

Dördüncü ifadedeki anlamı değerlendir.

Soru İşareti (?)

Soru kelimesi bulunmasa da intonasyon (söyleyiş) yoluyla bir soru anlamı sağlanmıştır.

Son cümlenin kipini ve vurgusunu kontrol et.

Ünlem İşareti (!)

Resmî bir denetim bağlamında kesin ve şiddetli bir emir/direktif verilmektedir.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin İşlevleri

İpuçları

Cümlelerin yüklemi olup olmadığını kontrol ederek işe başlayın.

Soru eki veya kelimesi olmasa da bir yanıt beklenen ifadelerin sonuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Eksiltili cümleler ile devrik cümleleri birbirine karıştırmamak için yüklemin varlığını teyit edin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 57Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu ögelerin cümlede üstlendikleri dil bilgisel göreve (ek, bağlaç, edat) ve bazı kalıplaşmış kullanım durumlarına göre belirlenir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu yapıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Mademki her şeyi planladınız, o hâlde olası riskleri de göz önünde bulundurmalısınız.

Sınav salonundaki görevliler, öğrencilerin de mi kimliklerini kontrol edecek?

Halbuki biz, sizin raporunuzun benimki kadar detaylı olmadığını biliyorduk.

Sizden istenen belgeleride dosyaya ekledikten sonra başvurunuzu tamamlayabilirsiniz.

Öyle anlaşılıyor ki hava ısındı mı gelecek dönemki planlarımızı da gerçekleştirebiliriz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sizden istenen belgeleride dosyaya ekledikten sonra başvurunuzu tamamlayabilirsiniz.

Cevap

D seçeneğinde yer alan "belgeleride" ifadesindeki "de" bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede geçen "belgeleride" sözcüğündeki "de" bir bağlaçtır. Cümleye "başka şeylerin yanında o da" anlamı katmaktadır ve bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılmalıdır. Ayrıca bağlaç olan "de/da" hiçbir zaman "te/ta" biçiminde yazılmaz. Cümlenin doğru yazımı "belgeleri de" şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki "de/da" yapısının görevini belirleme

"Sizden istenen belgeleri de..." cümlesindeki "de", dahi/bile anlamı katan bir bağlaçtır.

Bağlaç olan de/da cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz, sadece daralır.

Yazım kuralını uygulama

Bağlaç olan "de/da" her zaman kelimeden ayrı yazılır.

Türkçe yazım kurallarına göre bağlaçlar bağımsız birer sözcüktür.

Anahtar Kavram

"de", "ki" ve "mi" yapılarının bağlaç ve ek olma durumlarına göre yazımı

Alternatif Yöntem

Bağlaç olan 'de' ve 'ki'yi cümleden çıkararak okuyun; anlam bozulmuyorsa (sadece daralıyorsa) ayrı, bozuluyorsa bitişik yazılmalıdır. Ancak 'ki' için kalıplaşmış (SOMBAHÇEM) kelimeleri ezbere bilmek bu yöntemin istisnasıdır.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 58Soru →

Türkçede özel adlara getirilen eklerin kullanımı ve kurum, kuruluş, kurul adlarının yazımı belirli kurallara ve istisnalara tabidir. Özellikle yapım eki almış özel adlardan sonra gelen çekim eklerinin ayrılmaması ve bazı kurum adlarındaki istisnai durumlar, yazım yanlışlarının sıkça yapıldığı alanlardır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Tanzimat Dönemi'nde yayımlanan romanlarda, Batı medeniyetinin etkisiyle bireyin iç dünyasına dair yeni temalar işlenmeye başlanmıştır.

Ankara Kalesi'ni ziyaret eden heyet, Anadolu'nun batısına doğru ilerlerken Onur amcamın hazırladığı gezi notlarından faydalandı.

Resmî Gazete'de ilan edilen 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun bazı maddeleri, Meclisteki oylama sonucunda değiştirildi.

Profesör Dr. Handan Hanım, dünkü sempozyumda Arapça'nın ve Farsçanın Türk dili üzerindeki tarihî etkilerini kapsamlı bir şekilde ele aldı.

Türk Dil Kurumunun son toplantısında, Avrupa Birliği'ne üyelik sürecinde kullanılan resmî terimlerin Türkçeleştirilmesi konusu görüşüldü.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Profesör Dr. Handan Hanım, dünkü sempozyumda Arapça'nın ve Farsçanın Türk dili üzerindeki tarihî etkilerini kapsamlı bir şekilde ele aldı.

Cevap

Doğru yanıt, 'Arapça'nın' ifadesinde yazım yanlışı bulunan seçenektir.

Cümledeki 'Arapça' sözcüğü bir yapım eki (-ça) almıştır. Türkçede özel adlara getirilen yapım ekleri ve bu eklerden sonra gelen diğer tüm ekler (çekim ekleri dahil) kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Arapça'nın' değil, 'Arapçanın' yazımı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Özel adlara getirilen yapım eklerinin durumunu incelemek.

'Arap' özel ismine getirilen '-ça' eki bir yapım ekidir ve dil ismi türetmiştir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel adlara getirilen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.

Yapım ekinden sonra gelen çekim eklerinin durumunu kontrol etmek.

Yapım eki almış özel adlardan sonra gelen çekim ekleri de kesme işaretiyle ayrılmaz.

Kuralın bütünlüğü gereği türetilmiş özel isimler ek alırken kesme işareti kullanılmaz (Örn: Türkçenin, Arapçadan, İstanbullu).

Diğer seçeneklerdeki çeldirici kuralları teyit etmek.

Kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması (Türk Dil Kurumunun), ancak Avrupa Birliği'nin istisna olması; kanun adlarının ek alırken ayrılması; akrabalık isimlerinin küçük yazılması gibi durumlar doğrudur.

Seçeneklerdeki diğer tüm kullanımlar TDK güncel yazım kılavuzuyla tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Yapım Eki Almış Özel Adlarda Kesme İşareti Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı ile kanun, tüzük, yönetmelik adlarına gelen eklerin yazımı arasındaki farkı karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 59Soru →

Türkçede kesme işareti, tırnak işareti, yay ayraç ve kısa çizginin kullanımıyla ilgili pek çok ince kural ve istisna bulunmaktadır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Boğaz Köprümüzün bakım ve onarım çalışmaları nedeniyle hafta sonu trafik akışı kontrollü sağlanacak.

Türk Dil Kurumu'nun son yayımladığı yazım kılavuzunda bazı kelimelerin yazılışında değişikliğe gidildi.

Sanatçının 'Sinekli Bakkal'ını okumadan Türk romanının gelişim evrelerini anlamak oldukça zordur.

Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin temsilcileri, çevre politikalarını görüşmek üzere Brüksel'de toplandı.

Eski Türk edebiyatı metinleri (13-19. yüzyıllar) günümüz Türkçesine aktarılırken büyük bir titizlik gerektirir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun son yayımladığı yazım kılavuzunda bazı kelimelerin yazılışında değişikliğe gidildi.

Cevap

Türk Dil Kurumu isminin geçtiği seçenek yanlıştır çünkü kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Türk Dil Kurumu bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen güncel kurallara göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğru yazımın 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde olması gerektiği için bu cümlede noktalama hatası yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki kurum ve kuruluş adlarını tespit et.

Türk Dil Kurumu ve Avrupa Birliği ifadeleri belirlendi.

Kurum adlarına gelen eklerin yazım kuralını test etmek için ilk adımdır.

İlgili kurum adlarındaki ek ayrımını kontrol et.

Türk Dil Kurumu'nun ifadesinde kesme kullanılmış, Avrupa Birliği'ne ifadesinde ise istisna uygulanmış.

TDK kurallarına göre Avrupa Birliği dışındaki kurumlar ek alırken kesme kullanmaz.

Özel adlardaki iyelik eki değişimlerini ve tırnak işareti sonrası ekleri incele.

Boğaz Köprümüzün ve 'Sinekli Bakkal'ını kullanımlarının kurallara uygun olduğu görüldü.

Bu kullanımlar, öğrencilerin en çok yanıldığı üst düzey istisnalardır.

Hatalı olan seçeneği işaretle.

Kurum adı kuralını ihlal eden seçenek tespit edildi.

Kurum adlarına ek getirilirken kesme işareti kullanılmamalıydı.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarında Kesme İşareti Kullanımı İstisnaları

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'Cumhurbaşkanlığı' veya 'Başbakanlık' gibi yüksek makam adlarının kurum sayıldığını ve eklerinin ayrılmadığını unutmayın.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 60Soru →

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak ya da ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi belirginleştirmek için kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımı bu kurallara uygun değildir?

Klasik Türk edebiyatında Fuzulî, Bâkî ve Nedim; halk edebiyatında ise Yunus Emre, Karacaoğlan ve Köroğlu ön plana çıkan isimlerdir.

Yayımlanan son genelgede; tasarruf tedbirleri, personel alım süreçleri ve hizmet içi eğitim faaliyetleri kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır.

Edebiyat; tarih, felsefe ve psikoloji gibi disiplinlerden beslenerek insanın ruh dünyasına ayna tutan bir sanat dalıdır.

Baharın gelişiyle birlikte ağaçlar çiçek açtı, kuşlar ötmeye başladı; doğa, tüm canlılığıyla uykusundan uyandı.

Marketten elma, armut ve mandalina; manavdan ise patates, soğan ve sarımsak alarak mutfağın eksiklerini tamamladı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yayımlanan son genelgede; tasarruf tedbirleri, personel alım süreçleri ve hizmet içi eğitim faaliyetleri kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır.

Cevap

Yayımlanan resmi genelge ile ilgili cümlede noktalı virgül yanlış kullanılmıştır.

Hatalı olan cümlede 'Yayımlanan son genelgede' ifadesi cümlenin yer tamlayıcısıdır. Türkçede noktalı virgül, kendisinden sonra gelen eş görevli ögelerin özneyle karışmasını önlemek için sadece özneden sonra getirilebilir. Yer tamlayıcısı, zarf tamlayıcısı veya nesne gibi ögelerden sonra bu amaçla noktalı virgül kullanımı imla kurallarına aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlenin ögelerini analiz et.

'Yayımlanan son genelgede' ifadesinin yer tamlayıcısı, 'tasarruf tedbirleri, personel alım süreçleri ve hizmet içi eğitim faaliyetleri' ifadesinin ise sözde özne olduğu belirlendi.

Noktalı virgülün özne belirginleştirme görevinin uygulanabilirliğini kontrol etmek için öge dizilişini bilmek gerekir.

TDK'nin noktalı virgül kurallarını hatırla.

Noktalı virgülün sadece özneden sonra (eğer devamında virgüllü ögeler varsa) kullanılabileceği kuralı anımsandı.

Özne dışındaki ögelerden (yer tamlayıcısı, zarf tamlayıcısı vb.) sonra noktalı virgül gelmeyeceğini doğrulamak için gereklidir.

Seçenekleri kural bazlı karşılaştır.

Hatalı seçenekte noktalı virgülün yer tamlayıcısından sonra geldiği ve herhangi bir gruplandırma ya da sıralı cümle ayırma görevi üstlenmediği tespit edildi.

Doğru seçeneğe ulaşmak için yapısal hatanın kaynağını belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Özneyi Belirginleştirme ve Öge Karışıklığını Önleme

Daha Fazla Pratik

Cümlede öznenin yalın halde mi yoksa bir tamlama içinde mi olduğunu kontrol ederek noktalama işaretinin yerini teyit ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 3 / 68Sonraki

Yazım ve Noktalama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram