Soru

Zorluk: Orta"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı, bu ögelerin cümledeki dil bilgisel görevlerine (ek, bağlaç, edat) ve kalıplaşma durumlarına göre belirlenir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu yapıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Yeni atanan personelin de özlük dosyaları, personelden sorumlu birim tarafından titizlikle incelenmektedir.
  2. B
    Kurumun genel bütçesi henüz onaylanmadı ancak bizimki sistemde öncelikli evrak olarak tanımlanmış.
  3. Dosyada ki eksiklikler giderildiğinde, onay süreci kaldığı yerden devam edecek ve atama işlemi tamamlanacaktır.Cevap
  4. D
    Öyle ki yapılan son düzenlemeler sonucunda kurumun arşivi, her yönüyle düzenli mi düzenli bir hale geldi.
  5. E
    Müdür Bey raporu kontrol etti mi tüm birimlerin genel performansı hakkında detaylı bilgi sahibi olacaktır.

Cevap

Dosyada ki eksiklikler... cümlesinde sıfat yapan "-ki" ekinin ayrı yazılması yazım yanlışına yol açmıştır.
Doğru yanıt olan cümlede geçen "Dosyada ki" ifadesindeki "-ki", bir ismin (eksiklikler) yerini nitelediği için sıfat yapan ektir. Türkçede sıfat yapan ekler ve ilgi zamiri olan ekler kelimeye bitişik yazılır. Dolayısıyla bu sözcüğün "dosyadaki" şeklinde bitişik yazılması gerekirken bağlaç olan "ki" gibi ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.
Dosyada ki (ek olan ki), giderildiğinde (hâl eki de), tamamlanacaktır (hâl eki de).
Yazım kuralının hangi kelimede ihlal edildiğini bulmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
'ki'nin görevini belirlemek için cümleden çıkarma veya '-ler' eki getirme yöntemini uygula.
"Dosyada kiler" şeklinde uygunluk sağladığı ve bir ismi (eksiklik) nitelediği için sıfat yapan ektir.
Sıfat yapan 'ki' ve ilgi eki olan 'ki' daima bitişik yazılır; sadece bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Ek ve Bağlaç Olan 'de' ve 'ki' Ayrımı
Bu soruyu puanla