Yazım ve Noktalama

1356 soru

Noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, yazılı anlatımda düşüncelerin netleşmesini ve akıcılığı sağlar. İki noktanın (:) kullanımında, bu işaretten sonra gelen bölümün bir 'bağımsız cümle' mi yoksa 'örnekler dizisi' mi olduğu, yazım kuralını belirleyen en temel ölçüttür.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya ardından gelen ifadenin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Edebiyatımızın usta ismi, genç yazarlara şu tavsiyede bulunur: 'Kelimeleri seçerken titiz davranmak, üslubun en önemli şartıdır.'

Modern şehircilik anlayışında odaklanılması gereken temel bir ilke vardır: doğayı tahrip etmeden insan için yaşanabilir alanlar inşa etmek.

Antik kentteki kazı çalışmalarında pek çok değerli kalıntıya ulaşıldı: toprak kaplar, mermer heykeller ve bronz sikkeler...

Kütüphanenin en nadide bölümünde şu eserler özenle korunuyordu: Divan-ı Lügati't-Türk, Kutadgu Bilig ve Atabetü'l Hakayık.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Modern şehircilik anlayışında odaklanılması gereken temel bir ilke vardır: doğayı tahrip etmeden insan için yaşanabilir alanlar inşa etmek.

Cevap

Modern şehircilik anlayışıyla ilgili cümlede, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşımasına rağmen küçük harfle başlatılmıştır.

Doğru cevap olan seçenekte, iki noktadan sonra gelen 'doğayı tahrip etmeden insan için yaşanabilir alanlar inşa etmek' ifadesi, 'inşa etmek(tir)' yüklemiyle biten bir açıklama cümlesidir. Kurallara göre bu tür cümlelerin büyük harfle başlaması gerekirken 'doğayı' kelimesi küçük harfle başlatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

İki noktadan (:) sonraki ifadeyi gramer açısından incele.

İfadenin 'doğayı tahrip etmeden... inşa etmek(tir)' şeklinde bir yükleme sahip olduğu ve bir yargı bildirdiği görülür.

Yazım kuralını belirlemek için ifadenin cümle mi yoksa örnek listesi mi olduğunu saptamak gerekir.

İki noktadan sonra gelen açıklamalarla ilgili büyük/küçük harf kuralını uygula.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar.

Yazım kuralının doğru uygulanıp uygulanmadığını denetlemek.

Hatalı seçeneği belirle.

'doğayı' kelimesinin küçük harfle başlaması yanlıştır; 'Doğayı' şeklinde olmalıdır.

Cümle niteliğindeki açıklamaların büyük harf zorunluluğunu ihlal eden seçeneği bulmak.

Anahtar Kavram

İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.

İpuçları

İki noktadan sonraki ifadenin bir yargı (yüklem) bildirip bildirmediğine odaklanın.

Eğer iki noktadan sonra gelen kısım bağımsız bir cümle kuruyorsa, yazım kuralı değişir.

Yüklemi olan ve açıklama yapan bir ifade küçük harfle başlayamaz; 'doğayı' kelimesinin bu cümledeki durumunu inceleyin.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştıran karma noktalama sorularını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İki noktadan sonraki kısmın sonuna nokta koyup koyamayacağınıza bakın. Eğer nokta konulabiliyorsa o bir cümledir ve büyük harfle başlamalıdır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1182Soru →

İki noktanın (:) kullanım işlevleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

İnsan ilişkilerinde şu üç temel değer vazgeçilmezdir; sevgi, saygı ve güven.

Sepetin içinde çeşitli kış sebzeleri vardı: Ispanak, pırasa ve kereviz.

Dünyaca ünlü yazar şu tespitiyle dikkat çeker: Sanatçı, içinde yaşadığı toplumun aynasıdır.

Yazıda vurgulanan temel görüş şudur, eğitim bireyin kendini keşfetme sürecidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dünyaca ünlü yazar şu tespitiyle dikkat çeker: Sanatçı, içinde yaşadığı toplumun aynasıdır.

Cevap

Dünyaca ünlü yazarın sanatçıyı toplumun aynası olarak tanımladığı cümledeki kullanım ve yazım doğrudur.

Doğru olan cümlede iki nokta, bir tespiti açıklamak amacıyla kullanılmıştır. İki noktadan sonra gelen 'Sanatçı, içinde yaşadığı toplumun aynasıdır.' ifadesi tam bir cümle teşkil ettiği için büyük harfle başlatılmıştır. Bu kullanım Türkçenin güncel yazım ve noktalama kurallarına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

İki noktanın kullanım amacını belirle

Cümlede 'şu tespitiyle' ifadesinden sonra bir açıklama yapılacağı görülmektedir.

İki nokta, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konur.

İki noktadan sonra gelen ifadenin niteliğini kontrol et

'Sanatçı, içinde yaşadığı toplumun aynasıdır.' ifadesi bir yüklemi olan, bağımsız bir cümledir.

İfadenin cümle mi yoksa sadece kelime grubu mu olduğu, büyük harf kuralının uygulanması için kritiktir.

Büyük/küçük harf kuralını uygula

İfadenin ilk harfi 'S' büyük yazılmıştır, bu da kurala uygundur.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar.

Diğer seçeneklerdeki işaret ve yazım hatalarını ayıkla

Noktalı virgül hatası, gereksiz büyük harf kullanımı ve yanlış virgül kullanımı tespit edilmiştir.

Sadece tek bir seçeneğin hem noktalama hem de yazım kurallarına tam uyum sağladığından emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

İki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğindeyse büyük harfle, örnek niteliğindeyse (özel ad değilse) küçük harfle başlar.

İpuçları

İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa sadece örneklerin sıralandığı bir liste mi olduğuna dikkat edin.

Cümlelerde açıklama yaparken genellikle ':' kullanılırken, virgül veya noktalı virgül kullanımı bu durumlarda hatalıdır.

Bağımsız bir yargı bildiren açıklamalar (yüklemi olanlar) büyük harfle başlar; sebze, meyve, renk gibi örnek listeleri küçük harfle başlar.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün (;) özneleri ayırmak veya gruplar oluşturmak için kullanıldığı durumlar ile iki noktanın farkını pekiştirmek adına karma noktalama soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İki noktadan sonra gelen ifadeye 'Nedir bu?' sorusunu sorun; eğer cevap bir cümle ise büyük harfle başlatın, eğer sadece isimler ise küçük harfe yönelin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1183Soru →

Türkçede "iç, dış, sıra" sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kurala uyulmaması yazım yanlışına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

Kanun teklifinin maddeleri, komisyon üyeleri tarafından yurt içi veriler ışığında titizlikle değerlendirildi.

Şirket politikası gereği, personelin çalışma verimliliğinin yanı sıra sosyal hakları da gözetilmektedir.

Yeni kurulan Ar-Ge merkezinde, savunma sanayisine yönelik olağan dışı projeler yürütülmektedir.

Akademik çalışmalarda, ana metnin ardısıra eklenen tabloların açıklayıcı ve net olması beklenir.

Kurumumuz, hafta içi mesai saatleri içerisinde vatandaşlara kesintisiz hizmet sunmaya devam ediyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akademik çalışmalarda, ana metnin ardısıra eklenen tabloların açıklayıcı ve net olması beklenir.

Cevap

Akademik çalışmalarda, ana metnin ardısıra eklenen tabloların açıklayıcı ve net olması beklenir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre "iç, dış, sıra" sözcükleriyle oluşturulan birleşik kelimeler ve terimler ayrı yazılmalıdır. "Ardısıra" kelimesi de "sıra" sözcüğüyle oluşturulmuş bir yapı olduğu için "ardı sıra" şeklinde ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Kuralın Hatırlanması

"İç, dış, sıra" sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması gerektiğini belirlemek.

Soruda verilen kuralın uygulama sınırlarını çizmek için gereklidir.

Seçeneklerin İncelenmesi

A'da "yurt içi", B'de "yanı sıra", C'de "olağan dışı" ve E'de "hafta içi" ifadelerinin kurala uygun (ayrı) yazıldığını saptamak.

Hatalı olmayan yapıları elemek için gereklidir.

Hatalı Sözcüğün Tespiti

D seçeneğinde geçen "ardısıra" kelimesinin bitişik yazıldığını, ancak kural gereği "sıra" kelimesiyle kurulan bu yapının ayrı olması gerektiğini bulmak.

Yazım yanlışını somut olarak ortaya koymak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İç, Dış, Sıra Sözcükleriyle Kurulan Birleşik Kelimeler

İpuçları

Cümlelerde geçen birleşik yapıların (yurt içi, yanı sıra, olağan dışı vb.) son kelimelerine odaklanın.

Özellikle "sıra" kelimesiyle biten birleşik sözcüklerin nasıl yazıldığını kontrol edin.

TDK'ye göre "ardı sıra", "peşi sıra" ve "yanı sıra" gibi ifadelerin her biri ayrı yazılmalıdır; ancak bir tanesi cümlede bitişik gösterilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde "alt, üst, üzeri" kelimelerinin somut ve soyut kullanım farklarına dayalı yazım kurallarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 1184Soru →

Nüfus müdürlüğündeki işlemlerini tamamlamak isteyen bir vatandaş, sırasını beklerken yanındaki görevliye dönerek: "İkinci kat numaralandırma servisine nereden çıkabilirim( )" demiştir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Soru işareti (?)

Nokta (.)

Ünlem (!)

Üç nokta (...)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soru işareti (?)

Cevap

Cümlede soru anlamı bulunduğu için soru işareti (?) getirilmelidir.

Cümlede yer alan 'nereden' soru sözcüğü, cümleye bir bilgi alma ve cevap bekleme anlamı katmaktadır. Türk dili kurallarına göre, soru eki veya sözcüğü içeren cümlelerin sonuna soru işareti (?) konulması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

Cümlenin anlamını ve yapısını inceleyin.

Cümlede 'nereden' soru sözcüğünün kullanıldığı ve bir bilgi talep edildiği görülmüştür.

Cümle sonu işaretini belirlemek için öncelikle cümlenin soru, ünlem veya bildiri cümlesi olup olmadığı saptanmalıdır.

Yüklemin durumunu kontrol edin.

'Çıkabilirim' yüklemi yargıyı tamamlamıştır.

Yargının tamamlanmış olması, üç nokta seçeneğini elemenizi sağlar.

En uygun işareti seçin.

Soru anlamı baskın olduğu için soru işareti seçilmiştir.

Türkçede soru eki veya soru sözcüğü içeren ve cevap bekleyen cümlelerin sonuna soru işareti konur.

Anahtar Kavram

Soru Anlamı Taşıyan Cümlelerde Noktalama

İpuçları

Cümlede 'nereden' gibi bir soru sözcüğü olup olmadığına dikkat edin.

Bu cümle sizce bir cevap bekliyor mu yoksa sadece bir durumu mu haber veriyor?

Cevap bekleyen ve soru sözcüğü içeren cümlelerin sonunda her zaman kullanılan işareti hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Soru eki olan '-mı/-mi' içeren cümlelerde noktalama kurallarını gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:35s

Soru 1185Soru →

Yazarın son romanındaki o 'zeki' ( ) kahraman, aslında toplumsal yozlaşmanın bir aynası niteliğinde. Peki, okuyucu bu karakterin iç dünyasındaki çelişkileri fark edebilecek mi ( ) O kadar çok cevapsız soru var ki: Neden gitti, kiminle konuştu, neyi amaçladı ( ) Edebiyat çevrelerinde eserin 1950 ( ) yılında yazıldığına dair tartışmalar hâlâ devam ediyor.

Bu parçada parantezle ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(!) (?) (...) (?)

(.) (?) (...) (?)

(!) (.) (...) (.)

(!) (?) (.) (?)

(?) (?) (...) (.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (!) (?) (...) (?)

Cevap

Parantez içine sırasıyla ünlem, soru işareti, üç nokta ve soru işareti getirilmelidir.

Bu soruda 'zeki' kelimesinin kinaye anlamı taşıması sebebiyle parantez içinde ünlem (!), soru bildiren cümlenin sonuna soru işareti (?), tamamlanmamış benzer örnekler için üç nokta (...) ve tarihsel kesinlik olmayan 1950 yılı için parantez içi soru işareti (?) kullanımı Türk Dil Kurumu'nun belirlediği standart kurallara tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

Alay ve kinaye anlamını belirleme

Ünlem işareti (!)

'Zeki' sözcüğü ile kahramanın zekasıyla dalga geçildiği (kinaye yapıldığı) için bu anlamı pekiştirmek amacıyla parantez içinde ünlem kullanılmalıdır.

Soru anlamını tespit etme

Soru işareti (?)

Cümle bir soru edatıyla (mi) bittiği ve doğrudan bir yanıt beklediği için sonuna soru işareti konulmalıdır.

Eksiltili ve devam eden yapıyı fark etme

Üç nokta (...)

Cümlede örneklerin (soruların) devam edebileceği hissettirildiği ve düşünce henüz tamamlanmadığı için üç nokta kullanımı zorunludur.

Tarihsel belirsizliği saptama

Soru işareti (?)

TDK kurallarına göre kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan tarihsel veriler için parantez içinde soru işareti kullanılır.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin anlamı güçlendirme ve yapısal tamamlama görevleri

İpuçları

Cümlelerin sonuna değil, kelimelerin hemen yanındaki parantezlere hangi duyguların veya belirsizliklerin yüklendiğine dikkat edin.

Bir sözle alay etmek istiyorsak ünlem, bir tarihten emin değilsek soru işareti kullanırız; ikisi de parantez içinde yer alır.

Peki ile başlayan cümle soru anlamı taşırken, '...neyi amaçladı' sonrası listenin kesilmesi üç noktanın habercisidir.

Daha Fazla Pratik

Ünlem ve soru işaretinin parantez içindeki ( ! ) ve ( ? ) kullanımlarının metne kattığı anlam farklılıklarını inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 1186Soru →

Türkçede virgülün (,) temel görevlerinden biri de bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelimeyle veya kelime grubuyla yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek, böylece oluşabilecek anlam karışıklığını önlemektir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) kaldırılırsa cümlenin anlamında bir değişiklik veya belirsizlik ortaya çıkar?

Müdür, yardımcısının hazırladığı stratejik plan raporunu titizlikle inceledi.

Görevli, evrakları teslim aldıktan sonra kayıt işlemlerini tamamladı.

Uzman, yapılan testlerin sonuçlarını heyet üyeleriyle paylaştı.

Personel, mesai saati bitiminde binadan düzenli bir şekilde ayrıldı.

Denetmen, incelediği dosyaları raporlaştırmak üzere arşiv birimine gönderdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müdür, yardımcısının hazırladığı stratejik plan raporunu titizlikle inceledi.

Cevap

Doğru cevap, virgülün kaldırılması durumunda 'Müdür yardımcısı' şeklinde bir unvan tamlaması oluşturarak anlamı değiştiren seçenektir.

Doğru seçenekte virgül, 'Müdür' kelimesinin cümlenin öznesi olduğunu kesinleştirir. Eğer virgül kaldırılırsa, 'Müdür yardımcısı' ifadesi birleşik bir unvan (belirtisiz isim tamlaması) haline gelir. Bu durumda raporu inceleyen kişi artık 'Müdür' değil, cümlede açıkça belirtilmeyen bir başka kişi (o) olur. Bu durum Türkçede tipik bir anlam belirsizliği örneğidir.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki virgülün yerini ve sonrasındaki kelimeyle olan ilişkisini incelemek.

İlk seçenekte virgülün 'Müdür' kelimesinden hemen sonra geldiği görülür.

Virgülün kelimeleri birbirinden ayırma görevini analiz etmek gerekir.

Virgülün kaldırıldığını varsayarak cümleyi tekrar okumak.

Virgül kalktığında 'Müdür yardımcısı' ifadesi bir bütün olarak okunur.

Bu durumun yeni bir isim tamlaması veya unvan grubu oluşturup oluşturmadığını belirlemek için bu adım gereklidir.

Anlam değişikliğini ve özne-yüklem ilişkisini kontrol etmek.

Virgül varken işi yapan 'Müdür'dür; virgül yokken ise 'Müdür yardımcısı' bir tamlayana dönüşür ve işi yapan kişi (gizli özne) belirsizleşir.

Cümlenin yapısındaki köklü değişikliği tespit etmek doğru cevaba ulaşmamızı sağlar.

Anahtar Kavram

Anlam Karışıklığını Önleme

İpuçları

Cümledeki virgülü zihninizde kaldırın ve ilk iki kelimeyi beraber okumayı deneyin.

Birleştiğinde bir meslek unvanı veya kurum pozisyonu (müdür yardımcısı, memur adayı vb.) oluşturan ifadelere odaklanın.

'Müdür' ve 'Yardımcı' kelimeleri bir araya geldiğinde cümlenin öznesinin nasıl değiştiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İşaret zamirlerinden (O, Bu, Şu) sonra kullanılan virgülün benzer bir anlam karışıklığını nasıl önlediğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi virgüllü ve virgülsüz halleriyle iki farklı kişiye anlatıyormuş gibi düşünün; eğer her iki durumda da aynı kişiyi (özneyi) anlıyorsanız anlam değişmiyor demektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1187Soru →

Türkçede birleşik kelimelerin bitişik veya ayrı yazılması; kelimelerin anlam kaybına uğrayıp uğramamasına, ses olaylarına veya belli kalıplaşmış kurallara dayanır. Örneğin, anlam kaymasına uğrayan bitki adları bitişik yazılırken; hayvan türlerinden birinin adıyla kurulan ve ikinci kelimesi anlamını koruyan birleşik kelimeler genellikle ayrı yazılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kış aylarında hastalıklardan korunmak için demlenen itburnu çayının oldukça şifalı olduğu bilinir.

Yazlık evin bahçesinde, akşam karanlığıyla birlikte ortaya çıkan ateş böceklerini izlemek çok keyifliydi.

Yeni ofis tasarımı için seçilen cam göbeği rengi, çalışanların motivasyonunu artıracak bir enerjiye sahip.

Resmî evraklardaki hataları diğerlerinden ayırt etmek için çok dikkatli bir inceleme yapılması gerekiyor.

Öğrenciler, sınavdan sonra akşamüzeri okulun bahçesinde bir araya gelerek soruları tartıştılar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni ofis tasarımı için seçilen cam göbeği rengi, çalışanların motivasyonunu artıracak bir enerjiye sahip.

Cevap

Renk adıyla kurulan 'camgöbeği' ifadesinin ayrı yazıldığı seçenek hatalıdır.

Renk adlarıyla kurulan birleşik kelimeler (camgöbeği, fildişi, kavuniçi, vişneçürüğü vb.) Türk Dil Kurumu kurallarına göre bitişik yazılır. 'Cam göbeği' ifadesinin ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik kelimeleri belirleme

itburnu, ateş böceği, cam göbeği, ayırt etmek, akşamüzeri.

Yazım kuralı kontrolü yapılacak hedef kelimeleri tespit etmek için.

TDK kurallarını uygulama

Renk adlarıyla kurulan 'camgöbeği', 'vişneçürüğü' gibi kelimelerin bitişik yazılması gerektiğini saptama.

Anlam kaymasına uğramış veya kalıplaşmış birleşik kelimelerin yazım standardını doğrulamak için.

Hatalı seçeneği tespit etme

'Cam göbeği' şeklinde ayrı yazılan ifadenin yanlış olduğu onaylanır.

Doğru yazım 'camgöbeği' olmalıdır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Renk, Bitki, Hayvan Adları ve Yardımcı Fiiller)

İpuçları

Renk adlarının (camgöbeği, yavruağzı) ve bitki adlarının (itburnu) yazım kurallarını hatırlayın.

Bir hayvan adı eğer ikinci kelimesinde türünü koruyorsa (ateş böceği) genellikle ayrı yazılır.

TDK'ye göre 'camgöbeği' bir renk adı olarak kalıplaşmıştır ve bitişik yazılması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Yardımcı fiillerle kurulan ve ses düşmesi olan 'sabretmek', 'kaybolmak' gibi kelimelerin yazımını tekrar edin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 1188Soru →

Kamu kurumlarındaki idari denetim süreçlerinde hazırlanan raporların dil bilgisi kurallarına uygunluğu, hem metnin kurumsal ciddiyetini yansıtır hem de ileride doğabilecek hukuki ihtilafların önüne geçer. Özellikle bağlaçların ve eklerin doğru yazımı, cümledeki anlam kaymalarını engellemek adına kritik önemdedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Öyle ki stratejik planlama sürecinde belirlenen hedefler, sadece kurumun geleceğini değil, hizmet alan vatandaşların memnuniyetini de doğrudan ilgilendirmektedir.

İdari tasarrufların yerindeliği denetlenirken, işlemin tesis edildiği tarihteki hukuki durumun mu esas alınacağı hususu doktrinde sıklıkla tartışılmaktadır.

Kamu görevlilerinin disiplin soruşturmalarında savunma hakkının kısıtlanması, adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil eder ki bu durum, idari işlemin iptalini de beraberinde getirir.

Mademki sunulan belgelerdeki tutarsızlıklar idari merci tarafından saptanmıştır, o hâlde başvurunun reddine dair karar hukuka uygunluk denetiminden geçebilir.

Müfettişlerce hazırlanan ön inceleme raporunda, harcama yetkilisinin sorumluluğu açıkça belirtilmişte olsa ilgili dosyanın savcılığa sevk edilip edilmeyeceği hususu henüz netleşmemiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müfettişlerce hazırlanan ön inceleme raporunda, harcama yetkilisinin sorumluluğu açıkça belirtilmişte olsa ilgili dosyanın savcılığa sevk edilip edilmeyeceği hususu henüz netleşmemiştir.

Cevap

Sorumluluğun açıkça belirtildiğini ifade eden cümlede 'belirtilmişte olsa' yerine 'belirtilmiş de olsa' kullanımı tercih edilmelidir çünkü bağlaç olan 'de' ayrı yazılır ve asla sertleşmez.

Doğru cevap olan seçenekte 'belirtilmişte olsa' ifadesi yanlıştır. Buradaki 'de' bir bağlaçtır ve hem ayrı yazılmalı hem de sertleşme kuralına tabi tutulmadan 'de' şeklinde kalmalıdır. Doğru yazım 'belirtilmiş de olsa' şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.

'Öyle ki', 'memnuniyetini de', 'tarihteki', 'durumun mu', 'teşkil eder ki', 'iptalini de', 'Mademki', 'belirtilmişte olsa' yapıları belirlendi.

Yazım yanlışının hangi türde olduğunu anlamak için odak noktalarını belirlemek gerekir.

'de' bağlacı için çıkarma testini uygula.

'belirtilmişte olsa' ifadesinden 'de' çıkarıldığında 'belirtilmiş olsa' anlamlı kalmaktadır, bu da onun bir bağlaç olduğunu kanıtlar.

Bağlaç olan de/da cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece daralır.

Bağlaç olan 'de'nin ses olaylarına uyup uymadığını kontrol et.

'belirtilmiş' kelimesi sert bir ünsüzle (ş) bitse bile, bağlaç olan 'de' asla 'te'ye dönüşmez.

Türkçede bağlaç olan de/da'nın 'te/ta' biçimi yoktur; bu kural en sık yapılan üst düzey hatalardan biridir.

Diğer şıklardaki istisnai durumları (SOMBAHÇEM) kontrol et.

'Mademki' kelimesinin kalıplaşmış olduğu onaylandı.

Bazı kelimelerde 'ki' bağlacı kurallara aykırı olarak bitişik yazılır (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki).

Anahtar Kavram

Bağlaç olan de/da'nın Yazımı ve Sertleşme Kuralı

İpuçları

Bağlaç olan de/da ile ek olan -de/-da'yı ayırt etmek için cümleden çıkarma testini kullanın.

Bağlaç olan de/da'nın hiçbir zaman 'te' veya 'ta' biçiminde yazılamayacağını hatırlayın.

'Belirtilmiş de olsa' ifadesinde anlamı güçlendiren bir bağlaç olduğunu ve kendinden önceki kelimenin son harfi ne olursa olsun 'de' formunu koruması gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de'nin 'te' yapılamayacağı kuralı ile ilgili farklı cümle yapılarını (özellikle fiillerden sonra gelen durumlar) inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bağlaç olan 'ki'yi ayırt etmek için kelimeye '-ler' eki getirin. 'Teşkil eder ki-ler' anlamsız olduğu için bağlaçtır (ayrı), 'tarihteki-ler' anlamlı olduğu için ektir (bitişik).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1189Soru →

Türkçe imla kuralları söz konusu olduğunda, bazı yabancı kökenli kelimelerin ve günlük hayatta sık kullanılan ifadelerin yazımı sıklıkla hataya düşülmesine neden olmaktadır. Bu hatalar genellikle kelimenin telaffuzundaki seslerin yazıya yanlış aktarılmasından kaynaklanır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Şehir tiyatrosunun düzenlediği pantomim kursuna katılan öğrenciler, beden dillerini geliştirme fırsatı buldular.

Kış aylarında aracın egzozundan çıkan beyaz dumanın normal olup olmadığını ustaya sormaya karar verdi.

Müzede sergilenen devasa dinozor fosili, çocukların tarih öncesi çağlara olan merakını daha da artırdı.

Sabah işe gitmeden önce tıraş olmayı unutan memur, müdürün uyarılarıyla karşılaşınca oldukça mahcup oldu.

Onun bu kadar kısa sürede böylesine büyük bir sürpriz hazırlayacağını hiçbirimiz tahmin etmemiştik.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehir tiyatrosunun düzenlediği pantomim kursuna katılan öğrenciler, beden dillerini geliştirme fırsatı buldular.

Cevap

Sanat dalı olan 'pandomim' sözcüğünün 'pantomim' şeklinde yazıldığı cümle yazım yanlışı içermektedir.

Doğru cevap olan seçenekte 'pantomim' sözcüğü kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu'na göre bu sözcüğün doğru yazımı 'pandomim' şeklindedir. Kelimenin ortasındaki 't' harfinin 'd'ye dönüşmüş hali standart kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yazımı karıştırılmaya müsait yabancı kökenli ve teknik terimleri belirle.

Belirlenen sözcükler: pantomim, egzoz, dinozor, tıraş, sürpriz.

Yazım kuralları sorularında odaklanılması gereken potansiyel hata noktalarını tespit etmek için.

Tespit edilen sözcükleri Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu'na göre kontrol et.

Egzoz (doğru), dinozor (doğru), tıraş (doğru), sürpriz (doğru), pandomim (yanlış; pantomim yazılmış).

Kelime bazlı yazım yanlışlarını ayırt edebilmek için güncel sözlük verilerini temel almak gerekir.

Yanlış yazılan sözcüğün doğru biçimini belirleyerek hatalı cümleyi işaretle.

Sözcüğün doğru yazımı 'pandomim'dir. 'Pantomim' yazımı bir imla hatasıdır.

Soruda istenen yazım yanlışını kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Yabancı kökenli sözcüklerin Türkçedeki standart yazım biçimleri

İpuçları

Günlük konuşma dilinde bazı ünsüzleri (p-b, t-d gibi) değiştirerek söyleriz; yazıda ise TDK'nin belirlediği standart biçimi kullanmalıyız.

Özellikle Fransızca ve İngilizce gibi dillerden geçen kelimelerin sonlarındaki veya içlerindeki sert ünsüzlerin Türkçede yumuşayıp yumuşamadığına dikkat edin.

Sessiz oyun sanatı anlamına gelen kelime, orijinalinde 't' ile yazılsa da Türkçede 'd' ile yani 'pandomim' şeklinde yazılır.

Daha Fazla Pratik

Yabancı kökenli olup içinde 'ı, i' gibi ünlülerin bulunup bulunmadığı karıştırılan 'kılavuz', 'kulüp', 'stajyer' gibi kelimeleri de inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Şüpheli kelimeleri heceleyerek ve benzer kökenli kelimelerle (örneğin: tıraş - tıraşçı) kıyaslayarak kontrol edebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 1190Soru →

Noktalı virgül ( $;$ ); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu göreviyle kullanılmıştır?

Tarım ürünlerinden arpa, buğday, yulaf; meyvelerden ise elma, armut, kayısı bu bölgede yaygın olarak yetiştirilir.

At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.

Yeni usul şiirimiz; zevksiz, köhne ve acemice görünüyordu.

Zamirler; isimlerin yerini tutan, isimlerin aldığı ekleri alabilen sözcüklerdir.

Size şunu söyleyebilirim: Her zaman dürüstlükten yana olun.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarım ürünlerinden arpa, buğday, yulaf; meyvelerden ise elma, armut, kayısı bu bölgede yaygın olarak yetiştirilir.

Cevap

Tarım ürünlerinden arpa, buğday, yulaf; meyvelerden ise elma, armut, kayısı bu bölgede yaygın olarak yetiştirilir.

Doğru seçenekte 'tarım ürünleri' kategorisi ile 'meyveler' kategorisi kendi içlerinde virgüllerle ayrılmıştır. Bu iki farklı grubun sınırını belirlemek ve birbirine karışmasını önlemek için noktalı virgül kullanımı TDK kurallarına göre tam olarak bu görevdedir.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki grupları belirleyin.

Birinci grup 'arpa, buğday, yulaf' (tarım ürünleri), ikinci grup 'elma, armut, kayısı' (meyveler) olarak belirlenmiştir.

Kurala göre farklı tür veya takımlar virgülle ayrılmışsa, bu takımların arasına noktalı virgül gelmelidir.

Noktalı virgülün konumunu kontrol edin.

Noktalı virgül tam olarak iki farklı kategorinin birleştiği yerde kullanılmıştır.

Tür veya takım ayrımı kuralının en tipik örneğidir.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma görevi.

İpuçları

Cümlede iki farklı nesne grubunun veya kategorinin olup olmadığına dikkat edin.

Bir tarafta sebze-meyve, şehir-ülke veya erkek ismi-kız ismi gibi bir eşleşme arayın.

Seçeneklerden birinde 'tarım ürünleri' ve 'meyveler' şeklinde iki net takım oluşturulmuştur.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevi ile ilgili örnekleri inceleyerek aradaki farkı pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Cümleyi okurken 'fakat' veya 'ise' gibi karşılaştırma ifadelerinin hemen öncesinde bir duraksama olup olmadığına bakmak, tür ayrımı noktasını bulmanıza yardımcı olabilir.

Tahmini Süre:45s

Soru 1191Soru →

Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Yaz Spor Okulları Kayıt Rehberi'nden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Sınıflarda en fazla on iki öğrenci bulunacak şekilde kontenjan belirlenmiştir.

Okulumuzun 10'uncu kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kayıt haftasında yapılacaktır.

Adaylar mülakat salonuna 4'erli gruplar hâlinde kabul edilecektir.

Eğitimler her gün tam saat 14.30'da spor salonunda başlayacaktır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adaylar mülakat salonuna 4'erli gruplar hâlinde kabul edilecektir.

Cevap

Adayların mülakat salonuna '4'erli' gruplar hâlinde alınacağını belirten cümlede yazım yanlışı vardır; çünkü üleştirme sayıları her zaman yazıyla yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme (paylaştırma) anlamı taşıyan sayılar rakamla değil, her zaman yazıyla yazılmalıdır. Bu nedenle '4'erli' kullanımı hatalıdır; doğrusu 'dörderli' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde geçen sayısal ifadeleri tespit edin.

Tespit edilen yapılar: 'on iki', '10'uncu', '4'erli' ve '14.30'da'.

Yazım kuralı denetimi için önce ilgili sözcüklerin bulunması gerekir.

Üleştirme (paylaştırma) sayılarının yazım kuralını kontrol edin.

TDK kurallarına göre üleştirme sayıları (ikişer, beşer vb.) rakamla yazılamaz.

Bu kural, Türkçedeki sayıların yazımı konusundaki en temel ve sık sorulan kurallardan biridir.

Hatalı olan seçeneği düzeltin.

'4'erli' ifadesi 'dörderli' şeklinde yazılmalıdır.

Rakamla yazılan üleştirme sayıları yazım yanlışı kabul edilir.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

Cümlelerdeki sayılara odaklanın: paylaştırma bildiren sayılara dikkat edin.

-ar / -er ekini alan sayıların (üleştirme sayıları) rakamla yazılıp yazılamayacağını hatırlayın.

TDK'ye göre 2'şer, 5'er gibi kullanımlar yanlıştır; bu sayılar mutlaka 'ikişer', 'beşer' şeklinde yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Üleştirme sayılarının yanı sıra, oyun adlarındaki sayıların (beştaş, birdirbir) bitişik yazıldığını da unutmayın.

Tahmini Süre:45s

Soru 1192Soru →

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar; kelimelerin yapısal özelliklerine, ses olaylarına veya anlam kaymalarına göre farklılık gösterebilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Küçük çocuk, kalabalık pazar yerinde annesinin elini bırakınca bir anda kayboldu.

Bireyin sağlıklı bir gelişim göstermesi için her şeyden önce öz güven sahibi olması gerekir.

Üniversite senatosu, fakültede yeni bir ana bilim dalı açılması yönündeki teklifi onayladı.

Toplumda kök salmış olan önyargıları kırmak, yeni bir dil öğrenmekten daha zordur.

Kalabalığın içinde eski bir dostunu fark edince yüzünde sıcak bir tebessüm belirdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplumda kök salmış olan önyargıları kırmak, yeni bir dil öğrenmekten daha zordur.

Cevap

Toplumda kök salmış olan önyargıları kırmak cümlesindeki 'önyargı' kelimesinin 'ön yargı' şeklinde ayrı yazılması gerekmektedir.

Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; 'alt, üst, ön, arka, yan, karşı, iç, dış' gibi sözlerin başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelimeler genellikle ayrı yazılır. Bu bağlamda 'ön yargı' ve 'ön söz' ifadeleri ayrı yazılması gereken birleşik kelimelerdir. Cümlede 'önyargı' şeklinde bitişik yazılması yazım yanlışına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: kayboldu, öz güven, ana bilim dalı, önyargı, fark etmek.

Yazım yanlışı analizi yapabilmek için önce hedef sözcüklerin belirlenmesi gerekir.

Yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiilleri (etmek, olmak) kontrol et.

'Kaybolmak' ses olayı olduğu için bitişik, 'fark etmek' ses olayı olmadığı için ayrı yazılmıştır. İkisi de doğrudur.

TDK kurallarına göre ses düşmesi veya türemesi birleşmeyi zorunlu kılar.

'Ön' ve 'Öz' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeleri TDK kurallarına göre incele.

'Öz güven' ayrı yazılarak kurala uyulmuş ancak 'önyargı' bitişik yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Türkçede alt, üst, ön, iç, dış gibi kelimelerle kurulan birleşik kelimelerin çoğu (istisnalar hariç) ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Ayrı ve Bitişik Yazılma Kuralları)

İpuçları

Cümlelerdeki 'ön', 'öz' ve yardımcı fiillerle kurulan yapılara dikkat edin.

'Öngörü' ve 'önsezi' kelimelerinin bitişik yazılması birer istisnadır; peki 'ön yargı' için durum nedir?

TDK'ye göre 'ön söz' ve 'ön yargı' her zaman ayrı yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'yanı sıra', 'yurt dışı' ve 'hafta sonu' gibi sık karıştırılan ayrı yazılan kelimeleri inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 1193Soru →

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan "2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı" raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Demir yolu ağının toplam uzunluğu, projenin tamamlanmasıyla birlikte on sekiz bin beş yüz kilometreye ulaşacaktır.

Lojistik merkezlerdeki verimlilik artışı, akıllı sistemler ve dijitalleşme sayesinde yüzde otuz seviyesine çıkarılmıştır.

Yeni nesil hızlı tren setlerinin teknik test sürüşleri, her gün sabah tam 05.00'te kontrollü olarak gerçekleştirilmektedir.

Türkiye'nin lojistik performans endeksindeki hedefi, dünya genelindeki sıralamada ilk 21'nci basamağa yükselmektir.

Liman kapasitelerinin artırılması amacıyla her bir ana iskeleye altışar adet modern konteyner vinci yerleştirilecektir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye'nin lojistik performans endeksindeki hedefi, dünya genelindeki sıralamada ilk 21'nci basamağa yükselmektir.

Cevap

Dünya genelindeki sıralamada ilk '21'nci' basamağa yükselmeyi hedefleyen cümlede yazım yanlışı yapılmıştır; doğrusu '21'inci' olmalıdır.

Sıra sayıları ekle gösterildiğinde, ek rakamın okunuşuna göre belirlenir. '21' sayısı 'yirmi bir' şeklinde bittiği için, getirilecek ek ünlü ile başlamalıdır (21-inci). '21'nci' yazımında 'i' ünlüsü eksik bırakıldığı için yazım yanlışı oluşmuştur.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki sayısal ifadeleri tespit et.

on sekiz bin beş yüz, yüzde otuz, 05.00'te, 21'nci, altışar.

Sayıların yazım kurallarına (ayrı yazma, üleştirme, sıra sayısı, saat eki) uygunluğunu denetlemek.

D seçeneğindeki '21'nci' ifadesini analiz et.

21 sayısı 'yirmi bir' şeklinde okunur. Son harfi 'r' (ünsüz) olduğu için sıra sayısı eki '-inci' şeklinde gelmelidir.

Sıra sayısı ekleri, rakamın okunuşundaki son sesli/sessiz harf uyumuna göre belirlenir.

Hatalı yazımı düzelt.

21'nci (Hatalı) -> 21'inci veya 21. (Doğru).

Ünsüzle biten sayılara getirilen sıra sayısı eki ünlüyle başlamalıdır.

Anahtar Kavram

Sıra Sayılarının Ek ile Yazımı

İpuçları

Cümlelerde geçen sıra sayılarına ve saatlere getirilen eklerin, rakamların son harfleriyle uyumuna dikkat edin.

Sıra sayısı ekini (-inci/-nci) yazarken rakamı harflerle telaffuz edin: 'yirmi bir'...

Bir rakamı ünsüzle (r) bittiği için ekin mutlaka ünlüyle başlaması gerekir (inci); bu kuralın ihlal edildiği şıkkı bulun.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayıları için hem nokta hem de kesme işaretinin aynı anda kullanılamayacağı (örn: 21.'inci yanlıştır) kuralını hatırlatan soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 1194Soru →

Bir devlet hastanesi tarafından hazırlanan "Hasta Hakları ve Randevu Sistemi Bilgilendirme Formu"nda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Poliklinik hizmetleri hafta içi her gün sabah saat

08.30

'da başlamaktadır.

Muayene sırasını bekleyen her hastaya

10

'ar dakikalık randevu süresi ayrılmıştır.

Laboratuvar sonuçları, hastanenin

2

'nci katında bulunan bankolardan temin edilebilir.

Hastanemizde günlük ortalama beş yüz elli hastaya ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulmaktadır.

Yatarak tedavi gören hastaların

\%85

'i hastane yemeklerinden memnun olduklarını belirtmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muayene sırasını bekleyen her hastaya $10$ 'ar dakikalık randevu süresi ayrılmıştır.

Cevap

Muayene süresinin '10'ar' şeklinde rakamla belirtildiği seçenek yanlıştır; çünkü üleştirme sayıları her zaman yazıyla yazılmalıdır.

Doğru cevap, üleştirme sayısının rakamla yazıldığı seçenektir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; ikişer, beşer, onar gibi üleştirme sayıları asla rakamla gösterilmez, her zaman yazıyla yazılır. Bu nedenle '

10

'ar' ifadesi yazım bakımından hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki sayı kullanımlarını (saat, sıra sayısı, üleştirme, miktar) belirle.

A'da saat (

08.30

), B'de üleştirme (

10

'ar), C'de sıra sayısı (

2

'nci), D'de yazıyla sayı (beş yüz elli) ve E'de yüzde (

\%85

) kullanımı tespit edildi.

Hangi kuralın uygulanacağını belirlemek için sayı türünü teşhis etmek gerekir.

Üleştirme sayıları için TDK'nin özel yazım kuralını hatırla.

TDK'ye göre üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla yazılır (Örn: 2'şer değil, ikişer).

Bu kural, KPSS Türkçe sınavlarında en sık sorulan ve en çok karıştırılan kurallardan biridir.

Tespit edilen kuralı cümledeki kullanımla karşılaştır.

Cümlede geçen '

10

'ar' ifadesi rakam içerdiği için kuralı ihlal etmektedir. Doğrusu 'onar' olmalıdır.

Yanlış kullanımın sebebini netleştirerek doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

Cümlelerde paylaştırma anlamı veren sayılara (üleştirme sayılarına) odaklanın.

Saatlerin arasına gelen noktalama işaretini ve üleştirme sayılarının rakamla yazılıp yazılamayacağını hatırlayın.

TDK'ye göre üleştirme sayıları (ikişer, onar vb.) asla rakamla yazılmaz. Bu kuralı bozan cümleyi bulun.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarının yazımında, rakamın okunuşundaki son sesin (ünlü/ünsüz) ekin yazımını nasıl değiştirdiğini çalışarak benzer soruları pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sayıların yazımını kontrol ederken 'Üleştirme mi?', 'Sıra sayısı mı?', 'Saat mi?' şeklinde kategorize ederek TDK'nin o kategoriye özel kuralını (örneğin: üleştirme = sadece yazı) hızlıca uygulayabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 1195Soru →

Üniversiteye yeni yerleşen bir öğrencinin burs ve barınma işlemleri için aldığı notlarda geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Marketten alınan

5

kg'lık un paketleri mutfak rafına yerleştirildi.

Burs başvurusu için gerekli evrakların KYK'ya teslim edilmesi gerekiyor.

Öğrenci belgesinin İng.den Türkçeye çevrilmesi için randevu alındı.

Süreçle ilgili duyurular TRT'nin haber bültenlerinde de yayımlandı.

Dosyaya fotoğraf, kimlik fotokopisi vb. belgelerin eklenmesi unutulmamalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Burs başvurusu için gerekli evrakların KYK'ya teslim edilmesi gerekiyor.

Cevap

KYK kısaltmasına getirilen ek, son harfin okunuşu olan 'ke' sesine uygun olarak 'KYK'ye' şeklinde yazılmalıdır.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ekler, kısaltmanın açılımına değil, son harfin okunuşuna göre getirilir. Türkçede 'K' harfi 'ke' olarak okunduğu için 'KYK' kısaltmasına gelecek ek 'ye' olmalıdır. 'KYK'ya' yazımı 'ka' okunuşuna dayandığı için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki büyük harfli kısaltmayı (KYK) belirleyin.

KYK kısaltması büyük harflerle oluşturulmuş bir kurum adıdır.

Büyük harfli kısaltmalarda eklerin nasıl getirileceğini belirlemek için kuralı hatırlamak gerekir.

Kısaltmanın son harfinin okunuşunu kontrol edin.

Türk alfabesinde 'K' harfi 'ke' şeklinde okunur.

Türkçede 'ka' sesi yoktur, tüm ünsüzler 'e' ünlüsüyle (be, ce, ke...) okunur.

Son harfin sesine uygun eki getirin.

'Ke' sesi ince bir ses olduğu için getirilen ek 'ye' (KYK'ye) olmalıdır.

Büyük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın açılımına değil, son harfin okunuşuna göre gelir.

Anahtar Kavram

Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.

İpuçları

Büyük harfli kısaltmalarda açılıma mı yoksa son harfe mi bakılması gerektiğini hatırlayın.

Türkçede 'K' harfinin nasıl okunduğuna (ka mı, ke mi?) dikkat edin.

TDK, SGK, KYK gibi 'K' ile biten kısaltmalarda eklerin her zaman 'e/i'li (TDK'ye, SGK'ye) olması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı kısaltmalar (vb., Alm., Prof.) ile büyük harfli kısaltmalar (TDK, TRT) arasındaki kesme işareti farkını pekiştirmek için karışık bir liste hazırlayabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaları okurken kelime gibi değil, harf harf okuyarak ek getirmeyi deneyin (Örneğin: Ke-Ye-Ke).

Tahmini Süre:45s

Soru 1196Soru →

Bir kamu kurumunun yayımladığı personel alım ilanında yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Sınavın yazılı aşaması

15

Mart

2026

Pazar günü saat

14.00

'te Ankara'daki sınav merkezlerinde gerçekleştirilecektir.

Başvuru şartlarını taşıyan adaylar arasından seçilecek üçer kişilik komisyonlarca sözlü mülakat süreci yürütülecektir.

İlgili mevzuatın

7

'inci maddesinde belirtilen genel şartları taşımayan adayların başvuruları geçersiz sayılacaktır.

Sınav giriş ücreti olarak belirlenen iki yüz elli Türk lirasının ilan edilen süre içerisinde ilgili banka hesabına yatırılması gerekmektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili mevzuatın $7$ 'inci maddesinde belirtilen genel şartları taşımayan adayların başvuruları geçersiz sayılacaktır.

Cevap

İlgili mevzuatın 7'inci maddesinde belirtilen genel şartları taşımayan adayların başvuruları geçersiz sayılacaktır.

Doğru cevap, sıra sayı ekinin yanlış yapılandırıldığı seçenektir. 'Yedi' (

7

) sayısı zaten bir ünlü ile bittiği için, bu sayıya 'inci' eki getirildiğinde 'yediinci' şeklinde bir yazım hatası ortaya çıkar. TDK kurallarına göre ünlüyle biten rakamlara getirilen ekte ünlü bulunmaz, dolayısıyla bu ifade '

7

'nci' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde geçen sayıları ve bu sayılara getirilen ekleri tespit edin.

15

Mart

2026

14.00

'te, üçer,

7

'inci ve iki yüz elli ifadeleri incelenmek üzere belirlenmiştir.

Yazım kuralları açısından hata içerebilecek noktaları saptamak için.

Sıra sayılarına getirilen eklerin sayının okunuşuna uygunluğunu kontrol edin.

7

sayısının okunuşu 'yedi'dir. 'Yedi' kelimesi ünlüyle bittiği için ekin başındaki 'i' harfi gereksizdir; ek '-nci' şeklinde olmalıdır.

Sıra sayı ekleri getirilirken sayının son harfinin ünlü mü ünsüz mü olduğuna dikkat edilmelidir; ünlüyle biten sayılara doğrudan '-nci' eki gelir.

Hatalı yazımı tespit ederek doğru formunu belirleyin.

7

'inci yazımı yanlıştır; doğrusu

7

'nci veya yedinci olmalıdır.

TDK kurallarına göre iki ünlünün yan yana gelmesi yazım yanlışına yol açar.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

İpuçları

Cümlelerdeki sayıları okunuşlarıyla birlikte düşünerek eklerin uyumunu kontrol edin.

Ünlüyle biten sayılara (iki, yedi, elli vb.) sıra sayı eki getirilirken ekin başındaki ünlünün düşüp düşmediğine bakın.

7

(yedi) sayısının sonundaki 'i' harfinin, getirilen 'inci' ekinin başındaki harfle çakıştığını fark edin.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarının nokta (.) kullanılarak yazıldığı durumlar ile kesme işareti kullanıldığı durumlar arasındaki farkları inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sıra sayı eklerini kontrol ederken rakamın yerine yazılışını koyun (Yedi + inci = Yediinci?). Eğer yazılışta iki ünlü yan yana geliyorsa yazım yanlışı vardır, ek '-nci' olmalıdır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 1197Soru →

Türkçede 'de' ve 'ki' hem ek hem de bağlaç olarak kullanılabilirken 'mi' soru eki her zaman sözcükten ayrı yazılır. Bu bilgi doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Bahçedeki çiçeklerin bakımını her sabah titizlikle yapar.

Sende bu akşam bizimle kütüphaneye gelecek misin?

Mademki işin çoktu, neden bize daha önce söylemedin?

O kadar çok yorulmuşki akşam yemeğini yemeden uyumuş.

Sen de bu projenin bir parçası olmak istemez miydin?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: O kadar çok yorulmuşki akşam yemeğini yemeden uyumuş.

Cevap

Yorulmuş sözcüğünden sonra gelen 'ki' bağlaç olduğu için ayrı yazılması gereken seçenektir.

Cümledeki 'ki' yapısı bir fiilden (yorulmuş) sonra gelmiştir ve bağlaç görevindedir. Bağlaç olan 'ki' her zaman sözcükten ayrı yazılmalıdır. Pratik olarak kelimeye '-ler' eki getirildiğinde 'yorulmuşkiler' anlamsız olduğu için bu yapının bağlaç olduğu teyit edilebilir.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki 'ki' yapısını incele.

'Yorulmuşki' ifadesindeki 'ki'nin görevini belirle.

Bağlaç olan 'ki' her zaman ayrı yazılırken, ek olan '-ki' bitişik yazılır.

Pratik testi uygula.

'Yorulmuşkiler' kelimesi anlamsız olduğu için buradaki 'ki' ektir diyemeyiz; bağlaçtır.

'Ki' ekine '-ler/-lar' çoğul eki getirildiğinde kelime anlamlı oluyorsa bitişik, olmuyorsa ayrı yazılır.

Hatalı yazımı düzelt.

Doğru yazım 'yorulmuş ki' şeklinde olmalıdır.

Fiillerden sonra gelen 'ki' yapıları her zaman bağlaçtır ve ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de' ve 'ki'nin ayrı, ek olanların bitişik yazılması kuralı.

İpuçları

Cümlelerdeki 'de' ve 'ki' ifadelerini cümleden çıkararak anlamın bozulup bozulmadığını kontrol edin.

'ki' ekinden sonra '-ler' getirmeyi deneyin. Eğer kelime hala anlamlıysa bitişik yazılmalıdır.

Fiillerden (iş oluş hareket bildiren kelimelerden) sonra gelen 'ki' her zaman bağlaçtır ve ayrı yazılır.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de'nin hiçbir zaman 'te/ta' şeklinde yazılamayacağını hatırlatan örnekleri inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 1198Soru →

İki nokta (:) işareti; kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konur. İki noktadan sonra gelen ifade tam bir cümle niteliğindeyse büyük harfle, sadece özel isim olmayan örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Edebiyatımızın en önemli şairleri şunlardır: Fuzuli, Baki, Nedim ve Şeyh Galip.

Kütüphanenin raflarında birçok türde kitap bulunuyordu: Romanlar, öykü kitapları ve şiir antolojileri.

Şunu hiçbir zaman aklınızdan çıkarmayın: Başarı, ancak disiplinli bir çalışmayla gelir.

Mutfaktaki dolapta her şey mevcuttu: tuz, şeker, un ve çeşitli baharatlar.

Genç adam kapıyı açınca şaşkınlıkla bağırdı: 'Burada ne arıyorsunuz?'

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphanenin raflarında birçok türde kitap bulunuyordu: Romanlar, öykü kitapları ve şiir antolojileri.

Cevap

Kütüphanenin raflarında birçok türde kitap bulunuyordu: Romanlar, öykü kitapları ve şiir antolojileri.

Doğru cevap olan cümlede, iki noktadan sonra gelen 'Romanlar, öykü kitapları ve şiir antolojileri' ifadesi bir cümle niteliği taşımamaktadır ve özel isim içermeyen bir örnek listesidir. Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre, bu tür durumlarda iki noktadan sonra gelen ilk kelime küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Romanlar' sözcüğünün büyük harfle başlatılması kural ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki iki noktanın işlevini belirleyin.

İki nokta, 'bulunuyordu' ifadesinden sonra örneklerin sıralanacağını belirtmek için kullanılmıştır.

İşlevi belirlemek, ardından gelecek yazım kuralını (büyük/küçük harf) seçmek için gereklidir.

İki noktadan sonra gelen kısmın yapısal özelliğini inceleyin.

'Romanlar, öykü kitapları ve şiir antolojileri' ifadesi tam bir cümle değildir ve özel isim içermemektedir.

Tam cümle olmayan ve özel isim içermeyen örnek dizilerinin yazım kuralını uygulamak gerekir.

Yazım kuralını uygulayarak hatayı tespit edin.

Kural gereği, cümle niteliği taşımayan cins isim örnekleri küçük harfle başlamalıdır. 'Romanlar' sözcüğü küçük 'r' ile başlamalıydı.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre örnekleme yapılan durumlarda büyük harf kullanımı yanlıştır.

Anahtar Kavram

İki noktadan sonraki harf büyüklüğü kuralı

İpuçları

İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle olup olmadığını kontrol edin.

Cümle niteliği taşımayan örnek listelerinde, ilk kelime özel isim değilse küçük harf kullanılır.

'Romanlar' kelimesi ile başlayan listenin bir cümle kurup kurmadığına ve özel isim olup olmadığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştıran karma noktalama sorularını çözerek bu ayrımı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi şu şekilde test edebilirsiniz: İki noktadan sonraki kısım tek başına yargı bildiriyorsa büyük harf, sadece bir nesne veya kavram listesiyse küçük harf gereklidir.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 1199Soru →

Bir bilimsel araştırma merkezinin hazırladığı faaliyet raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Analiz sonuçlarının bir kopyasıda arşivlenmek üzere ilgili birime gönderildi.

Uygulanan yeni yöntem, hedeflenen başarıyı kısa sürede getirecek mi?

Kitaptaki bilgilerin güncelliği uzman heyet tarafından titizlikle kontrol edildi.

Mademki bu projede yer almak istiyorsunuz, sorumluluklarınızı bilmelisiniz.

Son raporu da okuduktan sonra kurul üyeleri nihai kararı verecekler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Analiz sonuçlarının bir kopyasıda arşivlenmek üzere ilgili birime gönderildi.

Cevap

Analiz sonuçlarının bir kopyasıda arşivlenmek üzere ilgili birime gönderildi.

Cümledeki 'kopyasıda' ifadesinde yer alan 'da', cümleye 'dahi, bile' anlamı katan bir bağlaçtır. Bağlaç olan 'da/de'nin kelimeye bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır. Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmaması bu yapının bağlaç olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki 'da/de' yapısının görevini belirlemek için cümleden çıkarma testi uygulayın.

Cümle 'Analiz sonuçlarının bir kopyası arşivlenmek üzere gönderildi' şeklinde okunduğunda anlam bozulmamaktadır.

Bağlaç olan 'da/de' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, sadece hafif bir daralma olabilir.

Yazım kuralını uygulayın.

Bağlaç olan 'da/de' her zaman sözcükten ayrı yazılmalıdır.

Cümlede 'kopyasıda' şeklinde bitişik yazılan ifade bağlaç olduğu için 'kopyası da' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de' ile hâl eki olan '-de'nin ayrımı

İpuçları

'da/de'yi cümleden çıkarıp cümleyi tekrar okuyun; anlam bozulmuyorsa bağlaçtır.

Bağlaç olan 'de'nin hiçbir zaman 'te/ta' biçimi yoktur, her zaman ayrı ve yumuşak ünsüzle yazılır.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'ki'nin bitişik yazıldığı 'SOMBAHÇEM' (Sanki, Oysaki, Mademki...) kodlamasını tekrar ederek istisnaları pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Bağlaç olan 'de' yerine 'dahi' veya 'bile' kelimelerini koyarak kontrol edebilirsiniz. Eğer uyumlu oluyorsa o bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.

Tahmini Süre:45s

Soru 1200Soru →

Türkçede kesme işareti; özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme eklerini ayırmak için kullanılır. Ancak bazı durumlarda bu işaretin kullanımı gereksiz veya hatalı olabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Sınav başvurularının 15 Nisan'a kadar tamamlanması gerekiyor.

Toplantının bugün saat 14.00'te başlayacağı duyuruldu.

Yarışmanın 2.'inci aşamasına geçmeye hak kazanan adaylar açıklandı.

Türk Dil Kurumunun son yayımladığı kılavuzda önemli güncellemeler var.

Ankara-İstanbul hızlı tren hattı bugün ulaşıma açıldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yarışmanın 2.'inci aşamasına geçmeye hak kazanan adaylar açıklandı.

Cevap

Sıra sayılarını belirtmek için kullanılan '2.' ifadesindeki nokta zaten '-inci' anlamını taşıdığından, bu ifadeden sonra tekrar kesme işareti ve ek getirilmesi yazım hatasıdır.

Sıra sayıları yazılırken rakamdan sonra ya sadece nokta konur ya da sadece kesme işareti kullanılarak ek yazılır. '2.'inci' şeklindeki bir kullanımda nokta zaten '-inci' ekini karşıladığı için kesme işareti ve ekin kullanımı noktalama hatasıdır. Doğru kullanım '2.' veya '2'nci' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Sayıların sıra bildirme kuralını hatırla.

Sıra sayıları ya nokta ile (2.) ya da kesme işareti ve ek ile (2'nci) gösterilir.

Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre iki yöntemden biri seçilmelidir.

Cümledeki '2.'inci' kullanımını analiz et.

Hem nokta hem de kesme işareti birlikte kullanılmıştır.

Nokta zaten 'inci' anlamını verdiği için, üzerine tekrar ek getirilmesi gereksiz işaret kullanımına (redundancy) yol açar.

Anahtar Kavram

Sıra Sayılarının Yazımı ve Kesme İşareti Redundant Kullanımı

İpuçları

Sayıların sıra bildirme yöntemlerine dikkat edin; hem nokta hem ek aynı anda kullanılır mı?

Özellikle rakamın yanındaki noktaya odaklanın. O nokta hangi eki temsil ediyor?

Nokta konulduğunda 'inci' eki zaten telaffuz edilmiş olur, bu yüzden kesme işaretine ihtiyaç kalmaz.

Daha Fazla Pratik

Kurum adlarına gelen ekler ile Avrupa Birliği istisnasını tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Sıra sayısını okuyarak kontrol edin: 'İkinciinci' şeklinde bir tekrarlama oluşuyorsa kullanım yanlıştır.

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 60 / 68Sonraki

Yazım ve Noktalama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap