İdare Hukuku

Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştirmek amacıyla kullanılan hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri, denetleyen makam ile denetlenen birimin aynı veya farklı kamu tüzel kişileri içerisinde yer almasına göre birbirinden ayrılmaktadır. Buna göre, aşağıdaki makam eşleşmelerinden hangisi arasındaki ilişki 'idari vesayet' denetimine örnek oluşturur?

Bir belediye başkanı, geçmişte aralarında kişisel bir anlaşmazlık bulunan bir esnafın yasal şartları eksiksiz taşıyan iş yeri ruhsatı yenileme talebini, mevzuatta herhangi bir kısıtlama olmamasına rağmen "bölgedeki işletme yoğunluğunu dengelemek" gerekçesiyle reddetmiştir. Ancak yapılan incelemede, belediye başkanının aynı bölgede kendi yakınlarına ve siyasi destekçilerine benzer ruhsatları kısa süre içinde verdiği tespit edilmiştir. Bu olayda, belediye başkanının idari işlemi tesis ederken "kamu yararı" yerine "kişisel saiklerle" hareket etmesi, idari işlemin hangi unsuru yönünden sakat olmasına yol açar?

1982 Anayasası'nın $127$. maddesinde mahalli idareler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileri olarak tanımlanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin idari yapısında bu tanım kapsamında yer alan "mahalli idare" birimlerinden biri değildir?

Türkiye'de idari kolluk teşkilatının yapısı, bu yetkiyi kullanan makamlar arasındaki hiyerarşik veya idari vesayet ilişkileri ve kolluk faaliyetlerinin hukuki niteliği göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilatlanmasında "Merkezi Yönetimin Taşra Teşkilatı" ve bu yapının işleyiş prensipleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, 1982 Anayasası ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde *yanlıştır*?

İdare hukukunda 'İlliyet Bağı', idari eylem veya işlem ile ortaya çıkan zarar arasındaki neden-sonuç ilişkisini ifade eder. Mücbir sebep gibi dışsal etkenler bu bağı keserek idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırırken; bazı özel durumlarda bu bağın varlığı araştırılmaksızın idare tazminatla yükümlü tutulabilmektedir. Diğer yandan, idarenin kamu yararı amacıyla yürüttüğü tamamen meşru ve hukuka uygun faaliyetlerinden dolayı, kamusal külfetlerin belirli kişi veya gruplar üzerinde yoğunlaşması durumunda da bir sorumluluk türü devreye girmektedir.

Bu bilgiler ışığında; 'Sosyal Risk İlkesi' ile 'Fedakarlığın Denkleştirilmesi İlkesi' arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İdare hukukunda bireylerin hukuki konumları, idare ile karşılıklı pazarlık yaparak yaptıkları sözleşmelerle değil; kanunlar, yönetmelikler ve diğer düzenleyici işlemlerle önceden belirlenir. Örneğin, bir kişinin devlet memuru olarak atanmasıyla birlikte sahip olacağı haklar ve yükümlülükler idare ile yapılan bir anlaşma ile değil, ilgili mevzuatla önceden çizilmiş bir çerçeveye göre şekillenir.

Buna göre, idare hukukunun bu niteliği aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

İdare hukukunun, özel hukuktan bağımsız ve kendine özgü kurallara sahip olması, onun 'metodolojik bağımsızlığını' ortaya koyar. Bu hukuk dalının statüsel, akdi olmayan ve kamu gücüne dayalı karakteri, idarenin bireylerle olan hukuki temasının mahiyetini özel hukuktan keskin çizgilerle ayırır. Buna göre, idare hukukunun karakteristik özelliklerinin birey-idare ilişkisine yansımasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Türkiye'de kamu düzeninin tesisi ve korunması amacıyla yürütülen kolluk faaliyetleri ile bu faaliyetleri icra eden makam ve personelin hukuki statüsüne dair aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

İdare hukukunda kolluk faaliyetlerinin hukuki rejimi, yetki paylaşımı ve denetim usulleri dikkate alındığında; kamu düzenini korumaya yönelik yetkilerin kullanımı ve bu yetkilerin sınırları bakımından aşağıdakilerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

İdare hukukunda, suçun işlenmesini önleyerek kamu düzenini korumayı amaçlayan kolluk faaliyetlerine 'idari kolluk' denir. Genel idari kolluk makamları ise Cumhurbaşkanı, İçişleri Bakanı, Vali ve Kaymakamdır. Buna göre, idari kolluk faaliyetlerinin temel amacı olan 'kamu düzenini' oluşturan öğeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A ilçesi Kaymakamı (M), komşu B ilçesi sınırları içerisinde yer alan bir sanayi tesisinin çevreye zararlı atık bıraktığını bizzat tespit etmiştir. Bunun üzerine Kaymakam (M), ilgili tesis hakkında $2872$ sayılı Çevre Kanunu hükümleri uyarınca idari para cezası uygulanmasına karar vermiş ve bu kararı imzalamıştır. İdare hukuku ilkeleri çerçevesinde, tesis edilen bu idari para cezası işlemi idari işlemin unsurlarından hangisi bakımından hukuka aykırılık teşkil etmektedir?

Türk idari teşkilat yapısında Vali, hem merkezi idarenin (devletin) ildeki temsilcisi hem de ildeki bazı yerinden yönetim kuruluşlarının denetim makamı olarak görev yapar. Bir Valinin denetim yetkisini kullanırken, denetlediği birimin 'ayrı bir kamu tüzel kişiliğine' sahip olması, bu ilişkinin hukuki niteliğini hiyerarşiden ayırarak idari vesayete dönüştürür.

Buna göre, bir Valinin aşağıdaki birimlerden hangisi üzerinde kullandığı denetim yetkisi, söz konusu birimin ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunması nedeniyle 'idari vesayet' niteliği taşır?

Bir kamu kurumunda görevli memur hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, yetkili disiplin amiri tarafından memura "bir ay süreyle başka bir birimde görevlendirilme" şeklinde bir disiplin yaptırımı uygulanmıştır. Ancak $657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan disiplin cezaları arasında böyle bir yaptırım türü tanımlanmamıştır.

Bu örnekte tesis edilen idari işlemin, mevzuatta öngörülmeyen bir sonuç doğurması nedeniyle öncelikle hangi unsuru bakımından hukuka aykırı olduğu söylenebilir?

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre; adaylık süresi içerisinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları saptanan veya adaylık süresi içinde disiplin cezası alan bir aday memur hakkında uygulanacak hukuki işlem aşağıdakilerden hangisidir?

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre; memurların kamu hizmetini yürütürken uyması gereken kurallar "Ödevler ve Sorumluluklar", kendilerine sağlanan hukuki güvence ve imkanlar ise "Genel Haklar" başlıkları altında düzenlenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kanunda memurlar için düzenlenen ödev ve sorumluluklardan biri değildir?

İdare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştiren hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri arasındaki yapısal farklar dikkate alındığında; denetim makamının, denetlenen alt makamın yerine geçerek doğrudan işlem tesis edebilmesi (ikame yetkisi) veya alt makamın işlemini içerik yönünden değiştirerek onaması (tashih yetkisi) hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türk idari teşkilat yapısında, idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştirmek amacıyla hiyerarşi ve idari vesayet olmak üzere iki temel denetim yolu öngörülmüştür. Bu iki denetim türü arasındaki temel ayrım noktası, denetleyen makam ile denetlenen birimin aynı veya farklı kamu tüzel kişilikleri içerisinde yer alıp almamasıdır. Buna göre, aşağıdaki makam veya birim eşleşmelerinden hangisi arasındaki hukuki ilişki bir 'idari vesayet' örneğidir?

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilat yapısında merkezi yönetimin (merkezi idare) taşra teşkilatı içerisinde yer alan "İl İdare Kurulu"nun oluşumu ve hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştirmek üzere öngörülen hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri, denetim yetkisinin kaynağı, kapsamı ve işlemlere müdahale biçimi bakımından önemli farklılıklar içermektedir.

Buna göre, hiyerarşi ve idari vesayet makamlarının yetkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?