Examkin

Yargı

927 soru

Soru 841Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin kapatılmasına veya devlet yardımından yoksun bırakılmasına, toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla karar verir.

Cevap

Siyasi partilerin kapatılmasına veya devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin kararların, toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğuyla alınması gerektiği ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, siyasi partilerin kapatılmasına veya devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verilebilmesi için toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğunun şart olduğudur. Bu kural, siyasi istikrarı korumak adına getirilmiş ağırlaştırılmış bir karar yeter sayısıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin karar yeter sayılarını analiz et.
Genel Kurulun salt çoğunlukla toplandığı ancak siyasi parti davaları ve Anayasa değişikliklerinde 23\frac{2}{3} çoğunluk arandığı belirlendi.
Anayasa Mahkemesi her kararını salt çoğunlukla almaz; bazı hassas konularda nitelikli çoğunluk şartı vardır.
2
Yüce Divan ve mali denetim gibi özel yetkilerin sınırlarını kontrol et.
Mali denetimin Sayıştay yardımıyla ancak Mahkemece yapıldığı, YSK üyelerinin ise kapsam dışı olduğu teyit edildi.
Kurumlar arası yetki paylaşımı ve kişisel yargı bağışıklıkları KPSS'de sıkça sorulan bir ayrım noktasıdır.
3
Yasama denetimi ve OHAL süreçlerindeki süre ve kısıtlamaları incele.
İtiraz süresinin 1515 gün olduğu ve OHAL kararnamelerinin denetim dışı kaldığı netleştirildi.
Yasama dokunulmazlığı ve OHAL işlemleri, Mahkemenin denetim yetkisinin sınırlarını çizer.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Görev ve Yetkileri ile Karar Alma Usulleri

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesinin hangi kararlarında salt çoğunluk yerine nitelikli çoğunluk (2/3) arandığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesine üye seçimi ve üyelerin görev süreleri ile ilgili kuralları gözden geçirmek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 842Soru →

Bir asliye ceza mahkemesinde görülmekte olan bir davada, mahkeme hakimi uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak olan bir kanun hükmünü Anayasa'ya aykırı bularak dosyayı re'sen Anayasa Mahkemesine göndermiştir. Anayasa Mahkemesi, işin esasına girerek yaptığı inceleme sonucunda aykırılık iddiasını reddetmiştir.

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği bu ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren kaç yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar "itiraz yolu" (somut norm denetimi) ile başvuruda bulunulamaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1010 yıl

Cevap

Anayasa Mahkemesinin ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 1010 yıl geçmedikçe aynı hüküm hakkında tekrar itirazda bulunulamaz.
1982 Anayasası'nın 152. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi'nin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz. Sorudaki senaryoda mahkemenin esastan ret kararı verdiği belirtildiğinden doğru süre 10 yıldır.

Adım Adım Çözüm

1
Dava sürecini ve itiraz konusunu belirle.
Görülmekte olan bir davada, uygulanacak kanun hükmü için Anayasa Mahkemesine başvurulmuştur (Somut Norm Denetimi).
İtiraz yoluna başvurabilmek için öncelikle derdest (görülmekte olan) bir davanın bulunması şarttır.
2
Anayasa Mahkemesi'nin ret kararının niteliğini analiz et.
Mahkeme işin esasına girerek ret kararı vermiştir.
Eğer başvuru sadece şekil veya usul yönünden reddedilseydi 10 yıllık yasak başlamazdı; yasağın başlaması için esastan bir inceleme yapılmış olması gerekir.
3
1982 Anayasası madde 152'deki süre kısıtlamasını uygula.
1010 yıl boyunca aynı hüküm için itiraz yoluna başvurulamaz.
Anayasa, hukuk güvenliğini sağlamak ve aynı maddenin sürekli itiraz konusu yapılmasını engellemek için bu süreyi öngörmüştür.

Anahtar Kavram

İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi) ve 10 Yıllık Başvuru Yasağı

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin kararı için beklenen süre ile karardan sonraki yasak süresini birbirinden ayırmalısınız.

Daha Fazla Pratik

İtiraz yolu ile iptal davası (soyut norm denetimi) arasındaki hak düşürücü süre farklarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 843Soru →

1982 Anayasası’na göre, kamu gücü tarafından temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğini iddia eden bir kişinin Anayasa Mahkemesine "bireysel başvuru" (anayasa şikâyeti) yoluna başvurabilmesi için yerine getirmesi gereken öncelikli şart aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya karara karşı öngörülmüş olan idari ve yargısal olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olması

Cevap

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için temel usul şartı, ihlale yol açan karara karşı tüm olağan kanun yollarının (istinaf, temyiz vb.) tüketilmiş olmasıdır.
Bireysel başvuru yolu, anayasal hakları ihlal edilen kişilere sunulan ikincil bir hukuk yoludur. Bu yolun açılabilmesi için, başvurucunun öncelikle elindeki tüm standart hukuki yolları (itiraz, istinaf, temyiz gibi) tüketmiş ve kesin bir sonuç almış olması gerekir. Bu prensip hukukta 'ikincillik ilkesi' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru mekanizmasının niteliğini belirle.
Bireysel başvuru "ikincil" (subsidier) bir yoldur.
Anayasa Mahkemesi bir temyiz mercii değildir, sadece hak ihlali denetimi yapar.
2
Usul şartlarını kontrol et.
Olağan kanun yollarının (derece mahkemeleri süreçlerinin) bitmesi gerekir.
Mahkemeler kendi hatalarını düzeltme şansına sahip olmalıdır; AYM'ye ancak çare kalmadığında gidilir.
3
Doğru seçeneği onayla.
Olağan kanun yollarının tüketilmesi şartı temel zorunluluktur.
Anayasa'nın 148. maddesi bu şartı açıkça hükme bağlamıştır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun İkincilliği

İpuçları

1
Bireysel başvuru, diğer tüm mahkeme yolları kapandığında gidilen 'son' kapıdır.
2
Bir kararın kesinleşmiş olması, yani üst mahkemelere itiraz sürecinin bitmiş olması gerekir.
3
Bu duruma hukuk dilinde 'olağan kanun yollarının tüketilmesi' denir.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvurunun zaman aşımı sürelerini ve hangi hakların (mülkiyet, yaşam hakkı vb.) bu kapsamda olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 844Soru →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılama yetkisi ve bu sürecin işleyişine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilleri, yasama dokunulmazlıkları kaldırıldığı takdirde işledikleri tüm şahsi veya görev suçları için Yüce Divan'da yargılanırlar.

Cevap

Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığı kaldırılsa dahi şahsi veya görev suçları nedeniyle Yüce Divan'da yargılanacakları bilgisi yanlıştır; bu kişiler genel mahkemelerde yargılanırlar.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'na göre milletvekilleri, meclis içindeki görevleri veya şahsi suçları nedeniyle dokunulmazlıkları kalksa dahi genel mahkemelerde (Ağır Ceza Mahkemeleri gibi) yargılanırlar. Yüce Divan'da yargılanacak yasama organı üyesi sadece TBMM Başkanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüce Divan'da yargılanan kişilerin listesini (Anayasa Madde 148) gözden geçiriniz.
Listede Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı, Bakanlar, Yüksek Mahkeme Üyeleri ve Kuvvet Komutanları bulunur.
Yüce Divan yetkisinin kapsamını belirlemek için kişisel statüleri kontrol etmek gerekir.
2
Milletvekillerinin hukuki durumunu analiz ediniz.
Milletvekilleri sadece 'TBMM Başkanı' sıfatını taşıyorlarsa Yüce Divan kapsamındadırlar; normal üyeler kapsam dışıdır.
Unvan ve görev ayrımı, yargılama makamını belirleyen temel unsurdur.
3
Yargılama usulündeki savcılık ve itiraz mekanizmalarını doğrulayınız.
Savcılık Yargıtay'dadır ve 2010'dan beri 'yeniden inceleme' hakkı mevcuttur.
Seçeneklerdeki diğer usul bilgilerinin doğruluğunu teyit ederek yanlış seçeneği kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Yüce Divan Yargılamasının Kişi Bakımından Kapsamı

İpuçları

1
Yüce Divan listesinde yer alan kişilerin 'unvanlarına' odaklanın; bir grubun tamamı değil, sadece belirli bir makamı temsil eden kişi listededir.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan listesinden 2017 değişikliği ile çıkarılan 'Jandarma Genel Komutanı' ile hiç dahil edilmeyen 'Milletvekilleri' ve 'YSK Üyeleri' ayrımını mutlaka not ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 845Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türk yargı sisteminde farklı yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları gidermekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkemenin Başkanlığı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.
1982 Anayasası'nın 158. maddesine göre Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlığı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür. Bu, mahkemenin bağımsızlığını ve yüksek mahkemeler arasındaki koordinasyonu sağlayan yapısal bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluş amacını ve kapsamını belirle.
Mahkeme, adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözmek için kurulmuştur.
Yargı kollarının bağımsızlığı nedeniyle aralarında çıkan yetki çatışmalarını çözecek bağımsız bir üst merciye ihtiyaç vardır.
2
Mahkemenin yapısal özelliklerini (başkan ve üyeler) incele.
Başkan Anayasa Mahkemesi'nden gelir; asıl ve yedek üyeler ise Yargıtay ve Danıştay'dan seçilir.
Anayasa m. 158'de belirtilen açık hüküm gereğidir.
3
Anayasa Mahkemesi ile olan hiyerarşik ilişkiyi kontrol et.
AYM'nin taraf olduğu uyuşmazlıklarda AYM kararı üstündür.
Anayasa'nın bağlayıcılığı ve AYM'nin en üst yargı organı olması kuralı gereğince uyuşmazlık çözümü AYM lehine sonuçlanır.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Teşekkülü ve Yetki Sınırı

İpuçları

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı ile üyelerinin seçildiği yerler birbirinden farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin görev sürelerini ve hangi mahkemelerden kaçar üye geldiğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 846Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen bir kanun hükmünün Anayasa'ya esas (içerik) bakımından aykırı olduğu iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine iptal davası açma süreciyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu veya üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki milletvekilleri tarafından; Resmî Gazete'de yayımdan itibaren 6060 gün içinde

Cevap

Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu veya üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki milletvekilleri tarafından Resmî Gazete'de yayımdan itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
Cumhurbaşkanı, Meclis'teki en kalabalık iki siyasi parti grubu ve üye tamsayısının 1/5'i olan 120 milletvekili, kanunların esastan iptali için Resmî Gazete yayımından itibaren 60 gün içinde başvuru yapma hakkına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Dava konusu normu ve denetim türünü belirle.
Norm 'Kanun', denetim türü ise 'Esas' (içerik) olarak belirlendi.
Anayasa'da şekil ve esas bakımından denetim süjeleri ve süreleri farklılık gösterebilir.
2
Esas bakımından iptal davası açmaya yetkili süjeleri hatırla.
Yetkililer: Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki parti grubu ve üye tamsayısının 1/5'i (120 milletvekili).
Soyut norm denetimi (iptal davası) açma yetkisi Anayasa'da sınırlı sayıda (nümerus klauzus) kişiye tanınmıştır.
3
Esas bakımından hak düşürücü süreyi kontrol et.
Süre, Resmî Gazete'de yayımdan itibaren 60 gündür.
Şekil bozukluğuna dayalı davalar (kanunlar için) 10 günle sınırlıyken, esas denetimi daha geniş bir inceleme gerektirdiği için 60 gün olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetiminde Yetkili Süjeler ve Esas Bakımından Dava Açma Süresi

İpuçları

1
Kanunların hem şekil hem de esas bakımından denetimi mümkündür ancak süreleri ve yetkili kişi listeleri farklılık gösterir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin denetiminde yetkili süjeler ve denetim sınırlarını (sadece şekil) inceleyerek farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 847Soru →

1982 Anayasası'na göre, bir bakanın görevleriyle ilgili suç işlediği iddiasıyla Meclis Soruşturması sürecine tabi tutulması ve yargılanmak üzere Yüce Divan'a gönderilmesi kademeli oylama şartlarına bağlıdır. Bu sürece dair aşamalar aşağıda özetlenmiştir:

Süreç Aşamasıİşlem NiteliğiKarar Yeter Sayısı
1. AşamaMeclis soruşturması açılmasının istenmesi (Önerge)Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301)
2. AşamaMeclis soruşturması açılmasına karar verilmesiÜye tamsayısının beşte üçü (360360)
3. AşamaYüce Divan'a sevk kararı verilmesi?

Buna göre, tablodaki 3. aşamada meclis soruşturması tamamlanan bir bakanın Yüce Divan'a sevk edilebilmesi için TBMM Genel Kurulunda yapılan gizli oylamada aranan karar yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının üçte ikisi

Cevap

Üye tamsayısının üçte ikisi (400400 milletvekili)
Doğru yanıt olan üye tamsayısının üçte ikisi ifadesi, 1982 Anayasası'nın 106. maddesinde belirtilen ve bir bakanın Yüce Divan'a sevk edilmesi için gereken 400400 milletvekili sınırını tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması sürecindeki hiyerarşik oylama yapısını analiz edin.
Süreç önerge (301301), soruşturma kararı (360360) ve sevk kararı (400400) şeklinde zorlaşan bir yapıdadır.
Meclis soruşturması, yürütme organı üyelerinin yargılanmasını sağlayan ağır bir denetim yoludur.
2
Nihai sevk kararı için gereken en yüksek oranı belirleyin.
Yüce Divan'a sevk kararı için üye tamsayısının 2/32/3 (400400) çoğunluğu aranır.
Sanığın yargılanma aşamasına geçmesi, yasama organının en yüksek düzeyde irade beyanını gerektirir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Karar Yeter Sayıları

İpuçları

1
Meclis soruşturmasında her aşamada gereken oy sayısı bir öncekine göre artmaktadır.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan'da yargılanabilecek diğer kişileri (CB, CB Yardımcıları, Yüksek Mahkeme Üyeleri vb.) listeleyerek çalışma kapsamınızı genişletebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 848Soru →

19821982 Anayasası’nda yapılan 20172017 değişikliğiyle Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun (HSKHSK) yapısı ve üye seçim usulleri yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, TBMM tarafından seçilen 77 üyenin kontenjan dağılımı ve seçim süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM; 33 üyeyi Yargıtay, 11 üyeyi Danıştay, 33 üyeyi ise hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlar arasından üye tam sayısının nitelikli çoğunluğuyla seçer.

Cevap

TBMM; 33 üyeyi Yargıtay, 11 üyeyi Danıştay, 33 üyeyi ise yükseköğretim kurumlarının hukuk dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından üye tam sayısının nitelikli çoğunluğuyla seçer.
Doğru olan cevap, TBMM'nin toplam 77 üye seçtiğini, bu üyelerin 33'ünün Yargıtay, 11'inin Danıştay ve 33'ünün hukukçu öğretim üyeleri/avukatlar arasından seçildiğini belirten ifadedir. Bu seçimlerde anayasal bir prosedür olarak nitelikli çoğunluk (üye tam sayısının 2/32/3 veya 3/53/5 oyu) aranır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurulun toplam üye sayısını ve genel yapısını belirle.
HSKHSK toplam 1313 üyeden oluşur ve iki daire halinde çalışır.
Genel yapıyı anlamak, seçim yetkilerini doğru paylaştırmayı sağlar.
2
TBMM'nin seçtiği üyelerin kurum bazlı dağılımını analiz et.
33 üye Yargıtay, 11 üye Danıştay, 33 üye ise öğretim üyesi/avukatlardan oluşur.
Kontenjan ayrımı anayasal bir zorunluluktur.
3
Seçim sürecindeki oylama çoğunluklarını incele.
Birinci turda üye tam sayısının 2/32/3, ikinci turda 3/53/5 çoğunluğu aranır; sağlanamazsa kura usulü uygulanır.
Nitelikli çoğunluk şartı seçim sürecinin en ayırt edici prosedürel özelliğidir.

Anahtar Kavram

HSKHSK Üye Seçiminde TBMM Kontenjanı ve Nitelikli Çoğunluk Usulü

İpuçları

1
HSK üyelerinin bir kısmını Cumhurbaşkanı, bir kısmını TBMM seçer; iki makamın da yetkisi vardır.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın daire sayısını ve kurulun doğal (tabii) üyelerinin kimler olduğunu tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 849Soru →

19821982 Anayasası'na göre adli yargının en üst derece mahkemesi olan Yargıtay'da; üyelerin seçimi ve Cumhuriyet Başsavcısının belirlenmesi hususunda yetkili olan merciler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakimler ve Savcılar Kurulu — Cumhurbaşkanı

Cevap

Yargıtay üyelerini Hakimler ve Savcılar Kurulu seçer; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ise Yargıtay Genel Kurulunun adayları arasından Cumhurbaşkanı seçer.
Yargıtay, adli yargının en üst mahkemesidir. Üyelerinin tamamı 1212 yıl için Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir. Ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekili, Yargıtay Genel Kurulunca kendi üyeleri arasından gösterilecek beşer aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yargıtay üyelerinin seçim sürecini analiz edin.
Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından gizli oyla seçilir.
Yüksek mahkeme üyelerinin tarafsız bir kurul tarafından belirlenmesi anayasal bir kuraldır.
2
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının belirlenme usulünü inceleyin.
Yargıtay Genel Kurulu kendi üyeleri arasından 55 aday belirler ve Cumhurbaşkanı bu adaylardan birini 44 yıl için seçer.
Başsavcılık makamı, devletin cezai takibatını temsil ettiği için yürütmenin başı tarafından nihai seçime tabidir.
3
Sıralamaya dikkat ederek mercileri eşleştirin.
Üye seçimi: HSK, Başsavcı seçimi: Cumhurbaşkanı.
Soru kökünde 'sırasıyla' ifadesi kullanıldığı için doğru eşleşme aranmalıdır.

Anahtar Kavram

Yargıtay Üye ve Başsavcı Seçim Mercileri Ayrımı

İpuçları

1
Yargıtay üyelerinin tamamı aynı kurul tarafından seçilir.

Daha Fazla Pratik

Danıştay üyelerinin seçim usulü ile Yargıtay üyelerinin seçim usulünü karşılaştıran bir tablo hazırlayın.
Tahmini Süre:50s
Soru 850Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan güncel hükümler çerçevesinde, Anayasa Mahkemesinin üye yapısı ve üyelerin seçim yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkeme toplam 1515 üyeden oluşur; bu üyelerin 33’ü Türkiye Büyük Millet Meclisi, 1212’si ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Anayasa Mahkemesi toplam 1515 üyeden oluşur ve bu üyelerin 33'ü TBMM, 1212'si Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Anayasa Mahkemesi'nin güncel yapısında toplam üye sayısı 1515'dir. Bu üyelerin dağılımı Anayasa'da açıkça belirtilmiş olup, 33 üye Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından, geri kalan 1212 üye ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam üye sayısını belirle
Toplam 1515 üye.
2017 değişikliği ile askeri yargının kaldırılması sonucu üye sayısı 17'den 15'e düşmüştür.
2
TBMM'nin seçim yetkisini analiz et
33 üye TBMM tarafından seçilir.
TBMM; 2 üyeyi Sayıştay, 1 üyeyi ise Baro Başkanları arasından seçer.
3
Cumhurbaşkanının seçim yetkisini analiz et
1212 üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Cumhurbaşkanı; Yargıtay (33), Danıştay (22), YÖK (33) adayları ile üst düzey bürokrat/avukat/hakimler arasından doğrudan (44) seçim yapar.
4
Görev süresi ve yaş sınırını kontrol et
1212 yıl görev süresi, 6565 yaş emeklilik.
Anayasa'nın amir hükmü gereği üyeler yeniden seçilemez ve yaş sınırına tabidir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Üye Dağılımı ve Seçim Otoriteleri

İpuçları

1
Mahkemenin toplam üye sayısının tek sayı olduğunu ve askeri mahkemelerin kapatılmasından sonra azaldığını hatırla.
2
Meclis'in (TBMM) mi yoksa Cumhurbaşkanı'nın mı daha fazla üye seçtiğini düşün.
3
Üye sayısı 15'tir; Cumhurbaşkanı üyelerin ezici çoğunluğunu (12 üye) seçen makamdır.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi üyeliği için gerekli olan asgari yaş şartını (45) ve mesleki kıdem şartlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 851Soru →

1982 Anayasası'na göre idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın kuruluşu, üyelerinin seçimi ve temel görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Danıştay üyelerinin seçimiyle ilgili anayasal kural uyarınca, üyelerin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
Doğru ifade olan 'Üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir' cümlesi, 1982 Anayasası'nın 155. maddesinde yer alan kesin kuruluş hükmüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Danıştay'ın anayasal statüsünü ve üye seçim mekanizmasını inceleyin.
1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre Danıştay'ın idari yargıdaki en üst merci olduğu ve üye seçim oranları tespit edilir.
Soruda istenen doğru yapısal bilgiyi tespit etmek.
2
Seçim oranlarını ve seçen makamları eşleştirin.
Üyelerin 3/4'ünün idari yargı hâkim ve savcıları arasından HSK tarafından, 1/4'ünün ise kanunda belirtilen nitelikteki kişiler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçildiği doğrulanır.
Anayasal metindeki oranları hatasız hatırlamak.
3
Diğer yüksek mahkemelerle (Yargıtay, Sayıştay) olan görev farklarını analiz edin.
Danıştay'ın idari yargıda, Yargıtay'ın adli yargıda, Sayıştay'ın ise mali denetimde yetkili olduğu ayrımı yapılır.
Kurumlar arası yetki karmaşasını gidermek.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Üye Yapısı ve Seçim Usulü

İpuçları

1
Danıştay'da idari yargıdan gelen üyelerin çoğunlukta olduğunu ve seçimlerin HSK ile Cumhurbaşkanı arasında paylaşıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi ve HSK üye sayıları ile seçilme oranlarını bu soruyla karşılaştırarak pekiştiriniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 852Soru →

İdari yargı alanında hem bir "temyiz mercii" hem de idari makamlara "istişari görüş" sunan bir danışma organı olarak görev yapan Danıştay’ın üyelerinin seçimi ve görev süreleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerinin 14\frac{1}{4}'ü Cumhurbaşkanı, 34\frac{3}{4}'ü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından 1212 yıl için seçilir.

Cevap

Danıştay üyelerinin 14\frac{1}{4}'ü Cumhurbaşkanı, 34\frac{3}{4}'ü Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından 1212 yıl için seçilir.
Doğru yanıt olan seçenek, 19821982 Anayasası'nın 155155. maddesinde belirtilen yapıya tam olarak uygundur: Danıştay üyelerinin dörtte biri Cumhurbaşkanı, dörtte üçü ise Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir. Ayrıca üyelerin görev süresi 1212 yıl olup, görev süresi dolan bir üye tekrar Danıştay üyeliğine seçilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Danıştay'ın üye seçimi kaynağını belirle.
Üyeler iki farklı makam (Cumhurbaşkanı ve HSK) tarafından seçilir.
19821982 Anayasası'nın 155155. maddesi uyarınca çift kaynaklı bir seçim sistemi öngörülmüştür.
2
Seçim oranlarını kontrol et.
Cumhurbaşkanı toplam üyelerin 14\frac{1}{4}'ünü, HSK ise 34\frac{3}{4}'ünü seçer.
Yargı bağımsızlığı ve idari uzmanlık dengesini korumak için HSK'ya daha büyük bir pay verilmiştir.
3
Görev süresini teyit et.
Görev süresi 1212 yıldır ve bir kişi bir defadan fazla seçilemez.
20102010 ve 20172017 anayasa değişiklikleri ile yüksek yargıda görev süreleri standart hale getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Kuruluşu ve Üye Yapısı

İpuçları

1
Danıştay üyelerini seçen iki ana makamı hatırlayın: Bunlardan biri yürütmenin başı, diğeri yargı yönetim kuruludur.

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın 'ilk derece mahkemesi' olarak baktığı davaları (örneğin Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri dışındaki ülke çapındaki yönetmelikler) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 853Soru →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, adli yargı kolunda yer alan mahkemelerce verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olan Yargıtay'ın kurumsal yapısı ve seçim süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilirken; Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay Genel Kurulunca gösterilen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir; ancak Cumhuriyet Başsavcısı, Yargıtay Genel Kurulu tarafından gösterilen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Türk hukuk sisteminde Yargıtay'ın üyelik yapısı ve başsavcılık makamı farklı seçim usullerine tabidir. Üyelerin tamamı (idari yargıdaki Danıştay'ın aksine) Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilerek yargı bağımsızlığı vurgulanır. Ancak, devletin cezai kovuşturma süreçlerindeki en üst temsilcisi olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekili, Yargıtay üyeleri arasından yapılan gizli oylama ile belirlenen beşer aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yargıtay üyelerinin kim tarafından seçildiğini belirle.
Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.
Anayasa'nın 154. maddesi uyarınca adli yargı üyelerinin belirlenmesi HSK'nın yetkisindedir.
2
Cumhuriyet Başsavcısının seçim usulünü analiz et.
Yargıtay Genel Kurulu 5 aday belirler, Cumhurbaşkanı bu adaylardan birini seçer.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı makamı, yürütme ile yargı arasındaki köprü niteliği nedeniyle Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi kılınmıştır.
3
Görev sürelerini kontrol et.
Üyeler 12 yıl görev yapar ve tekrar seçilemezler.
2016 ve 2017 düzenlemeleriyle yüksek yargı üyeliğinde 'tek dönem' kuralı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Yargıtay'da Üye ve Başsavcı Seçim Ayrımı

İpuçları

1
Yargıtay üyelerinin tamamının tek bir kurul tarafından seçildiğini, ancak Başsavcı atamasında yürütmenin başının devreye girdiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Danıştay'daki 1/4 ve 3/4 seçim oranlarını Yargıtay ile karşılaştırarak çalışmanız bu tür soruları karıştırmanızı önleyecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 854Soru →

Türk yargı sisteminde 20172017 Anayasa değişiklikleri ile askeri yargının tamamen kaldırılması sonucunda yüksek mahkemelerin yapısı ve sayısı yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, güncel 19821982 Anayasası hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi bir "Yüksek Mahkeme" statüsündedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi, güncel anayasal düzenlemelere göre Türkiye'deki dört yüksek mahkemeden biridir.
Uyuşmazlık Mahkemesi; adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözümleyen, kararları kesin olan ve 19821982 Anayasası'nda açıkça 'Yüksek Mahkeme' başlığı altında düzenlenen dört mahkemeden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın Yargı bölümündeki yüksek mahkeme listesini hatırla.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkemeler Anayasa'da sınırlı sayıda (tahdidi) belirtilmiştir.
2
20172017 değişikliklerinin etkisini analiz et.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırıldı.
Yargı birliğini sağlamak amacıyla askeri yüksek mahkemelere son verilmiştir.
3
Karıştırılan kurumları (Sayıştay, YSK) ele.
Bu kurumlar anayasal organlardır ancak yüksek mahkeme değildir.
Anayasal sistematiğe göre Sayıştay ve YSK farklı başlıklar altında düzenlenmiştir.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Güncel Sayımı ve Niteliği

İpuçları

1
Günümüzde Türkiye'de sadece 4 tane yüksek mahkeme bulunmaktadır; Sayıştay ve YSK bunlardan biri değildir.

Daha Fazla Pratik

Yüksek mahkemelerin üyelerinin kimler tarafından seçildiğini (HSK ve Cumhurbaşkanı payları) gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 855Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nde idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay, anayasal bir yüksek mahkeme olmasının yanı sıra idari makamlara görüş bildirme yetkisine de sahiptir. 19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, bu yüksek mahkemenin kuruluş ve üye yapısına dair aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerinin dörtte üçü Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Danıştay üyelerinin dörtte üçünün Hakimler ve Savcılar Kurulu, dörtte birinin ise Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini belirten seçenek doğrudur.
Anayasa'nın 155. maddesi uyarınca Danıştay üyelerinin dörtte üçü (3/43/4) birinci sınıf idari hakim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar arasından Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından; dörtte biri (1/41/4) ise kanunla belirlenen görevliler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu yapı, idari yargının uzmanlık gerektiren doğası ile devlet idaresindeki üst düzey tecrübenin harmanlanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı kolunun tespiti
Danıştay idari yargı kolunun en yüksek mahkemesidir.
Adli ve idari yargı ayrımını doğru yaparak görev alanını belirlemek gerekir.
2
Üye seçim oranlarının incelenmesi
Üyelerin 3/43/4'ü HSK tarafından, 1/41/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Anayasal oranlar mahkemenin bağımsızlığı ve uzmanlık dengesi için bu şekilde yapılandırılmıştır.
3
Görev süresinin kontrol edilmesi
Görev süresi 1212 yıldır ve tekrar seçilmek mümkün değildir.
Yüksek mahkeme üyelerinin tarafsızlığını korumak adına görev süresi sınırlı ve tek seferliktir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Üye Yapısı ve Seçim Usulü

İpuçları

1
Yüksek mahkeme üyelerinin seçimiyle ilgili 2017 değişikliği sonrası oranları ve tekrar seçilme yasağını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın 'ilk derece mahkemesi' olarak baktığı diğer idari davaları (örneğin Cumhurbaşkanı kararları) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 856Soru →

1982 Anayasası’na göre, bir davaya bakmakta olan mahkemenin, uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünü 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) ile Anayasa Mahkemesine taşıyabilmesi için gereken şartlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İtirazın, ilgili hükmün yürürlüğe girmesinden itibaren 60 gün içinde yapılması

Cevap

İtirazın, ilgili hükmün yürürlüğe girmesinden itibaren 60 gün içinde yapılması
İtiraz yolu (somut norm denetimi), bir mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulayacağı kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiasıdır. Bu yola başvurmak için kanun hükmünün yürürlüğe girmesinden itibaren 60 gün içinde başvuru yapılması gibi bir şart yoktur; dava devam ettiği sürece her aşamada itirazda bulunulabilir. 60 günlük süre sadece iptal davası (soyut norm denetimi) açma yetkisine sahip olanlar için geçerli bir hak düşürücü süredir.

Adım Adım Çözüm

1
Somut norm denetiminin (itiraz yolu) anayasal şartlarını analiz etmek.
Anayasa'nın 152. maddesine göre; görülmekte olan bir dava, yetkili bir mahkeme ve davada uygulanacak bir normun varlığı şarttır.
İtiraz yolu, soyut norm denetiminden farklı olarak belirli bir dava süreci içinde işler.
2
Seçeneklerdeki süre sınırlamalarını değerlendirmek.
60 günlük süre kısıtlamasının sadece iptal davalarında (soyut norm denetimi) mevcut olduğu tespit edilir.
İtiraz yolu, dava sürdüğü müddetçe her zaman kullanılabilir; kanunun yürürlük süresiyle sınırlı değildir.
3
Yanlış olan şartı belirlemek.
60 günlük sürenin somut norm denetimi için bir şart olmadığı sonucuna varılır.
Süre şartı, denetim türleri arasındaki en temel farklardan biridir.

Anahtar Kavram

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu) Şartları

İpuçları

1
Somut norm denetimi, devam eden bir dava üzerinden gerçekleşir.
2
İptal davası (soyut norm denetimi) ve itiraz yolu (somut norm denetimi) arasındaki 'süre' farkını düşünün.
3
Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açmak için 60 günlük bir süre vardır, ancak itiraz yolunda kanun on yıl önce bile çıkmış olsa dava sırasında itiraz edilebilir.

Daha Fazla Pratik

İtiraz yoluyla gidilen bir hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından reddedilmesi durumunda, aynı hükmün kaç yıl boyunca tekrar itiraz yoluyla AYM'ye taşınamayacağını araştırınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 857Soru →

19821982 Anayasası’na göre Hakimler ve Savcılar Kurulu’na (HSKHSK) Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından seçilecek 77 üyenin mesleki kontenjan dağılımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33 üye Yargıtay, 11 üye Danıştay, 33 üye ise hukukçu öğretim üyeleri ve avukatlar arasından seçilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilen 77 üyenin dağılımı 33 Yargıtay üyesi, 11 Danıştay üyesi ve 33 hukukçu öğretim üyesi/avukat şeklindedir.
Anayasa'nın 159159. maddesi uyarınca TBMMTBMM'ye tanınan 77 üyelik seçme yetkisi; 33 üye Yargıtay, 11 üye Danıştay ve 33 üye hukukçu öğretim üyeleri ile avukatlar arasından olacak şekilde üçlü bir yapıya bölünmüştür. Bu dağılım, yargının farklı kanatlarının kurulda temsil edilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
HSKHSK'nın toplam üye yapısını ve seçici makamları belirle.
Kurul 1313 üyeden oluşur. 77 üyeyi TBMMTBMM, 44 üyeyi Cumhurbaşkanı seçer; 22 üye ise tabidir.
20172017 anayasa değişikliği ile belirlenen güncel yapıyı hatırlamak gerekir.
2
TBMMTBMM'ye ayrılan 77 kişilik kontenjanın mesleki kaynaklarını eşleştir.
Kaynaklar: Yargıtay (33 üye), Danıştay (11 üye) ve Hukukçu Öğretim Üyeleri ile Avukatlardır (33 üye).
Yüksek mahkemeler ile serbest hukukçular arasındaki dengeli dağılımı tespit etmek için gereklidir.
3
Seçilen doğru sayısal dağılımı (3−1−33-1-3) kontrol et.
33 Yargıtay + 11 Danıştay + 33 Öğretim Üyesi/Avukat = 77 üye.
Anayasal hükmün sayısal doğruluğunu teyit etmek için adım tamamlanır.

Anahtar Kavram

2017 Anayasa Değişikliği Sonrası HSK Üye Yapısı ve TBMM Kontenjanı

İpuçları

1
TBMMTBMM'nin seçtiği 77 üye arasında hem yüksek mahkeme üyeleri hem de serbest hukukçular bulunur.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı tarafından seçilen 44 üyenin adli ve idari yargı arasındaki dağılımını inceleyerek yetki farklarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 858Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları ve yargı organları dikkate alındığında, Sayıştay'ın anayasal statüsü, üyelerinin seçimi ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin hesaplarını denetler ve vergi benzeri mali yükümlülükler konusundaki kesin hükümlerine karşı Danıştay'a başvurulamaz.

Cevap

Sayıştay, TBMM adına denetim yapar ve vergi konusundaki kesin hükümlerine karşı Danıştay'a gidilemez; uyuşmazlık halinde Sayıştay kararı esas alınır.
Doğru ifade, Sayıştay'ın denetim faaliyetlerini TBMM adına yürüttüğünü ve vergi, resim, harç gibi mali yükümlülükler konusunda verdiği kesin hükümlere karşı Danıştay'a başvurulamayacağını, hatta bu iki kurum arasında uyuşmazlık çıkarsa Sayıştay kararının esas alınacağını belirtmektedir. Bu durum Sayıştay'ın mali yargıdaki özel ve kesin yetkisini vurgular.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın hangi makam adına denetim yaptığını belirlemek.
Sayıştay, denetimlerini TBMM adına yürütür.
Anayasal olarak mali denetim yetkisi Meclis'e aittir ve Meclis bu yetkiyi Sayıştay eliyle kullanır.
2
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını kontrol etmek.
Sayıştay bir yüksek mahkeme değildir.
Anayasa'da yüksek mahkemeler sınırlı sayıda sayılmıştır (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi).
3
Sayıştay kararlarının kesinliğini ve Danıştay ile ilişkisini değerlendirmek.
Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Sayıştay kararı kesindir ve Danıştay ile çatışma durumunda Sayıştay kararı uygulanır.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca bu özel durumda Sayıştay'ın kararı nihai kabul edilmiştir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Kararlarının Kesinliği

İpuçları

1
Sayıştay'ın denetimini kimin adına yaptığını ve üyelerini kimin seçtiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay arasındaki görev ayrımını ve çatışma durumunda hangi kurumun kararının üstün tutulduğunu tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 859Soru →

Bir belediyeye ait iş makinesinin özel bir mülke zarar vermesi sonucunda açılan tazminat davasında; hem adli yargı koluna bağlı asliye hukuk mahkemesinin hem de idari yargı koluna bağlı idare mahkemesinin görevsizlik kararı vermesi durumunda ortaya çıkan 'olumsuz görev uyuşmazlığı' aşağıdakilerden hangisi tarafından, hangi usulle kesin olarak çözülür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından çözülür; mahkemenin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.

Cevap

Olumsuz görev uyuşmazlığı Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından çözülür ve mahkemenin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmekle görevli yüksek mahkemedir. 1982 Anayasası'na göre bu mahkemenin başkanlığı, Anayasa Mahkemesi'nce kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık türünü belirle
Adli ve idari yargı mercilerinin her ikisinin de görevsizlik kararı vermesi 'olumsuz görev uyuşmazlığı'dır.
Çatışmanın hangi yargı kolları arasında olduğunu anlamak yetkili mahkemeyi bulmak için gereklidir.
2
Yetkili yüksek mahkemeyi tespit et
Anayasa'ya göre adli ve idari yargı mercileri arasındaki uyuşmazlıkları Uyuşmazlık Mahkemesi çözer.
Uyuşmazlık Mahkemesi, farklı yargı kolları arasındaki yetki uyuşmazlıklarını gidermek için kurulmuş özel bir yüksek mahkemedir.
3
Başkanlık makamının oluşumunu incele
Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilerek görevlendirilir.
Diğer yüksek mahkemelerin aksine, bu mahkemenin başkanı dışarıdan (AYM'den) gelir.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Görev ve Yapısı

İpuçları

1
Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev çatışmalarını hangi yüksek mahkemenin çözdüğünü ve bu mahkemenin başkanının hangi kurumdan geldiğini düşününüz.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesi kararları arasındaki hiyerarşiyi ve AYM'nin uyuşmazlık çözümündeki istisnai üstünlüğünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 860Soru →

19821982 Anayasası uyarınca Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi, görev süreleri ve üyelik şartları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), seçeceği üç üyenin tamamını Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından göstereceği adaylar arasından seçer.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin seçeceği üç üyenin tamamını Sayıştay üyeleri arasından seçtiği yönündeki ifade yanlıştır; bu üyelerin ikisi Sayıştay'dan, biri ise baro başkanları arasından seçilir.
Doğru cevap olan seçenek, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) üye seçim havuzunu yanlış tanımlamaktadır. TBMM, seçtiği toplam 33 üyenin 22'sini Sayıştay Genel Kurulu'ndan gelen adaylar arasından seçerken, 11 üyeyi serbest avukatlar arasından (baro başkanlarının aday gösterdiği) seçmektedir. Seçenekte belirtildiği gibi üç üyenin tamamı Sayıştay'dan gelmez.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam üye sayısını ve seçici makamları hatırla.
Mahkeme 1515 üyeden oluşur. 1212 üyeyi Cumhurbaşkanı, 33 üyeyi TBMM seçer.
Anayasa Mahkemesi'nin kuruluş yapısını belirlemek için temel sayısal veriler gereklidir.
2
TBMM'nin üye seçtiği kaynakları analiz et.
TBMM; 22 üyeyi Sayıştay Genel Kurulundan, 11 üyeyi Baro Başkanlarının göstereceği serbest avukatlar arasından seçer.
TBMM'ye tanınan seçim yetkisinin hangi kurumlar arasında paylaştırıldığını doğrulamak gerekir.
3
Görev süresi ve yaş haddi kurallarını kontrol et.
Görev süresi 1212 yıl (tek seferlik) ve emeklilik yaşı 6565 olarak belirlenmiştir.
Üyeliğin sona erme koşullarının doğruluğunu teyit etmek için bu bilgiler kritiktir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Üye Dağılımı ve Seçim Usulü

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısı 1515'dir ve bu üyelerin büyük çoğunluğunu Cumhurbaşkanı seçer.
2
TBMM'nin seçtiği 33 üyenin kaynağı iki farklı yere dayanır: Sayıştay ve Barolar.
3
TBMM, Sayıştay'dan 22 üye, Baro başkanlarının gösterdiği adaylar arasından ise 11 üye seçmekle yetkilendirilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Üye seçimi konusunu pekiştirmek için Cumhurbaşkanının seçtiği 12 üyenin hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, YÖK) kaçar kişi olduğunu tablo halinde çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 43 / 47Sonraki
Yargı Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 43 | Examkin