Yasama

802 soru

$1982$ Anayasası'na göre, milletvekilliği sıfatının sona ermesi ve bu sürece ilişkin öngörülen usul ve esaslar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İstifa eden milletvekilinin üyeliği, istifanın geçerliliği Meclis Başkanlık Divanı'nca tespit edildikten sonra TBMM Genel Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile kabul edilmesiyle sona erer.

Milletvekili seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyme halinde üyelik; kesinleşmiş mahkeme kararının Cumhurbaşkanlığı makamınca Meclis'e bildirilmesi ve Genel Kurulda okunmasıyla kendiliğinden düşer.

Meclis çalışmalarına bir ay içinde toplam beş birleşim günü özürsüz veya izinsiz katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar eden üyenin milletvekilliğinin düşmesine Karma Komisyon raporu üzerine Genel Kurulca gizli oyla karar verilir; bu işlem bir yasama işlemi olduğu için yargı yolu kapalıdır.

Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan milletvekilinin üyeliği, atama kararının Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren yedi gün içinde TBMM Genel Kurulu'nun onayı ile sona erer.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis çalışmalarına bir ay içinde toplam beş birleşim günü özürsüz veya izinsiz katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Cevap

Meclis çalışmalarına devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesine üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilmesi ve bu karara karşı yargı yolunun açık olması doğru ifadedir.

Doğru ifade, meclis çalışmalarına devamsızlık durumunda üyeliğin düşmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

milletvekili) gerektiğini ve bu işleme karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulabileceğini belirtmektedir. Bu, Anayasa'nın

84

. ve

85

. maddelerine tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

Sona erme nedenlerini gruplandırın.

Kendiliğinden sona erme (ölüm, atanma, dönem sonu vb.) ve Meclis kararıyla sona erme (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) ayrımı yapılır.

Anayasal usuller bu iki ana gruba göre farklılık gösterir.

Devamsızlık durumunun özel şartlarını inceleyin.

Bir ayda

5

birleşim günü devamsızlık durumunda üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

oy) aranır.

Devamsızlık, Meclis kararı gerektiren haller arasında en yüksek nitelikli çoğunluğu gerektiren durumdur.

Yargısal denetim imkanını kontrol edin.

Anayasa'nın

85

. maddesi uyarınca; istifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık kararları için Anayasa Mahkemesine (AYM) başvurulabilir.

Milletvekilinin savunma hakkı ve temsil güvencesi kapsamında yargı yolu açık tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Meclis Kararıyla Düşürülmesinde Nitelikli Çoğunluk ve Yargısal Denetim

İpuçları

Milletvekilliğinin düşmesi durumlarını 'Meclis Kararı Gerektirenler' ve 'Kendiliğinden/Bildirimle Düşenler' olarak ayırın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin kararlara karşı yapılan başvuruları kaç gün içinde sonuçlandırmak zorunda olduğunu araştırınız (

15

gün).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 682Soru →

$1982$ Anayasası'nda öngörülen kuvvetler ayrılığı ilkesi ve yasama organının yetkileri dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak

Bakanları ve Cumhurbaşkanı yardımcılarını atamak ve görevlerine son vermek

Üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla genel ve özel af ilanına karar vermek

Kamu Başdenetçisini gizli oyla seçmek

Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanları ve Cumhurbaşkanı yardımcılarını atamak ve görevlerine son vermek

Cevap

Bakanları ve Cumhurbaşkanı yardımcılarını atamak ve görevlerine son vermek yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine değil, Cumhurbaşkanına aittir.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde bakanlar ve Cumhurbaşkanı yardımcıları doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır. TBMM'nin bu atamalar üzerinde doğrudan bir onay veya görevden alma yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Yürütme organının yapısını analiz etmek

2017

değişikliği ile Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir.

Bu sistemde yürütme tek başlıdır ve yardımcılar ile bakanlar doğrudan devlet başkanına karşı sorumludur.

Anayasa'nın

87

. ve

104

. maddelerini karşılaştırmak

Atama yetkisinin Cumhurbaşkanına, yasama ve denetim yetkilerinin Meclise ait olduğu saptanmıştır.

Hükümet üyelerini belirleme ve görevden alma yetkisi, yürütmenin hiyerarşik gücü kapsamındadır.

Meclisin diğer yetkilerini teyit etmek

Antlaşmaların uygun bulunması, af ilanı, para basımı ve seçim yetkilerinin TBMM'de olduğu doğrulanmıştır.

Seçeneklerdeki diğer tüm unsurlar yasama organının temel görevleri arasında sayılmaktadır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Atama Yetkisi

İpuçları

Türkiye'deki güncel hükümet sisteminde yürütme organının tek başına sahip olduğu yetkileri düşünün.

Bakanların artık milletvekili olmadığını ve Meclis dışından da atanabildiğini hatırlayın.

2017

Anayasa değişikliği ile 'Gensoru' mekanizmasının kaldırılmış olması bu sorunun cevabı için kritiktir.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin üye seçtiği diğer kurumları (Anayasa Mahkemesi, HSK, Sayıştay) inceleyerek seçim yetkilerini pekiştirin.

Tahmini Süre:50s

Soru 683Soru →

Milletvekili genel seçimleri sonucunda bir seçim çevresinden milletvekili seçilen (A) şahsı, İl Seçim Kurulu'ndan tutanağını (mazbata) almış ancak TBMM'nin ilk oturumunda ant içmeden (yemin etmeden) önce bir hukuki uyuşmazlığa taraf olmuştur. Bu şahsın milletvekilliği sıfatı ve yasama yetkileri göz önüne alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Milletvekilliği sıfatı İl Seçim Kurulu tutanağının düzenlendiği an itibarıyla kazanılmış olduğundan, yemin etmemiş olsa dahi yasama dokunulmazlığından yararlanır.

Milletvekilliği sıfatı ancak TBMM Genel Kurulu'nda yemin edildikten sonra kazanılır; bu ana kadar kişi sadece 'milletvekili adayı' statüsündedir.

Milletvekili seçildiğine dair tutanak (mazbata) Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından düzenlenmediği sürece, kişinin yasama dokunulmazlığı askıdadır.

Yemin etmeyen milletvekili, yasama dokunulmazlığına sahip olsa da Meclis dışındaki eylemleri için bu korumadan hiçbir şekilde yararlanamaz.

Ant içme töreni gerçekleşmediği için milletvekilliği sıfatı hukuken 'yokluk' hükmündedir ve kişi Meclis özlük haklarından yararlanamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı İl Seçim Kurulu tutanağının düzenlendiği an itibarıyla kazanılmış olduğundan, yemin etmemiş olsa dahi yasama dokunulmazlığından yararlanır.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu'nun tutanağı düzenlediği an kazanılır ve bu andan itibaren yemin edilmemiş olsa dahi yasama dokunulmazlığı koruması başlar.

Milletvekilliği hukukunda 'sıfatın kazanılması' (iktisap) ile 'görevin ifası' (yetki kullanımı) birbirinden farklı anlardır. Sıfat, İl Seçim Kurulu tutanağının düzenlenmesiyle kazanılır ve bu andan itibaren kişi Anayasa'nın sağladığı korumalardan (dokunulmazlık gibi) yararlanmaya başlar. Yemin (ant içme) ise bu sıfatın sağladığı yetkilerin Meclis çatısı altında fiilen kullanılması (oy kullanma, söz alma) için gerekli olan bir usul işlemidir.

Adım Adım Çözüm

Sıfatın ne zaman kazanıldığını belirle.

Milletvekilliği sıfatı (ünvanı), İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen 'milletvekili seçildiğine dair tutanak' (mazbata) ile kazanılır.

Anayasa hukuku doktrinine göre temsil yetkisi seçimle başlar ve bu belge ile tescillenir.

Yeminin (ant içmenin) hukuki etkisini analiz et.

Yemin, milletvekilinin yasama faaliyetlerine (Genel Kurulda söz alma, oy kullanma, komisyonlara katılma) fiilen başlayabilmesi için bir ön şarttır.

Anayasa 81. madde, yemin etmeyen milletvekilinin bu hakları kullanamayacağını belirtir.

Yasama dokunulmazlığının başlangıç anını tespit et.

Yasama dokunulmazlığı, milletvekilliği sıfatının kazanıldığı (mazbatanın düzenlendiği) an başlar; yemin şartına bağlı değildir.

Milletvekilinin bağımsızlığını koruma amacı, yemin öncesindeki süreci de kapsar.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması vs. Görevin İfası

İpuçları

Milletvekilliği sıfatını kazandıran belge ile yasama çalışmalarına başlamayı sağlayan töreni birbirinden ayırın.

Daha Fazla Pratik

Yemin etmeyen bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının yanı sıra özlük haklarından (maaş vb.) yararlanıp yararlanamayacağını inceleyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 684Soru →

1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri çerçevesinde, parlamenter sistemin işleyişinde kritik öneme sahip olan "Siyasi Parti Grupları"nın kuruluşu, yetkileri ve anayasal yasakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Siyasi parti gruplarının kurulabilmesi için en az

20

milletvekili gereklidir ve bu gruplar TBMM Başkanlığı seçimi için aday gösteremezler.

Bir siyasi parti grubunun oluşması için

20

milletvekili yeterlidir ve bu gruplar gizli oylama ile yapılan seçimlerde bağlayıcı grup kararı alabilirler.

Siyasi parti grupları en az

15

milletvekili ile kurulur; yasama dokunulmazlığı konusunda karar alamazlar ancak Meclis çatısı altında görüşme yapabilirler.

Meclis'te grubu bulunan siyasi partiler en az

20

milletvekiline sahip olmalıdır ve Meclis soruşturması önergeleri hakkında grup kararı alabilirler.

Siyasi parti grupları en az

20

milletvekili ile kurulur ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinde anayasal olarak aday gösterme yetkileri bulunmamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti gruplarının kurulabilmesi için en az $20$ milletvekili gereklidir ve bu gruplar TBMM Başkanlığı seçimi için aday gösteremezler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının kurulabilmesi için en az 20 milletvekili gereklidir ve bu gruplar TBMM Başkanlığı seçimi için aday gösteremezler.

Doğru ifade, siyasi parti gruplarının 1982 Anayasası'na göre en az 20 milletvekili ile kurulacağını ve Meclis Başkanlığı seçimi için aday göstermelerinin yasak olduğunu belirtmektedir. Bu, hem kuruluş şartını hem de en temel anayasal yasağı doğru şekilde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Siyasi parti gruplarının kurulması için gerekli asgari üye sayısını belirle.

1982 Anayasası Madde 95 uyarınca bu sayı

20

milletvekilidir.

Grupların oluşumu için yasal alt sınırı bilmek temel bir gerekliliktir.

Siyasi parti gruplarının aday gösterme yasaklarını incele.

Anayasa Madde 94 uyarınca gruplar Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.

Meclis Başkanının tarafsızlığını korumak amacıyla bu yetki gruplara değil, milletvekillerinin bireysel iradesine bırakılmıştır.

Diğer yasaklı alanları (Dokunulmazlık, Meclis Soruşturması, Gizli Oylama) değerlendir.

Bu konularda hem görüşme yapılması hem de karar alınması yasaktır.

Yargısal veya kişisel irade gerektiren süreçlerde parti baskısını engellemek hedeflenir.

Seçenekleri bu bilgiler ışığında kıyasla.

Kuruluş sayısı 20 olan ve Meclis Başkanlığına aday gösterememe yasağını doğru belirten ifade doğru kabul edilir.

Bilgilerin bütünlüğü doğru cevabı oluşturur.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Kuruluşu ve Yasakları

İpuçları

Siyasi parti gruplarının kuruluş sayısı, TBMM'deki toplam üye sayısının %5'inden az olan bir çift sayıdır.

Meclis Başkanlığı, tüm parlamentoyu temsil ettiği için siyasi partilerin resmi olarak aday önermesine kapalıdır.

Unutmayın; dokunulmazlık, Meclis soruşturması ve gizli oylama gibi konularda gruplar sadece karar alamaz değil, aynı zamanda bu konuları görüşemezler de.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının hangi kurullarda (örneğin RTÜK veya Başkanlık Divanı) üye sayıları oranında temsil edildiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 685Soru →

$1982$ Anayasası’nda düzenlenen yasama bağışıklıklarının (sorumsuzluk ve dokunulmazlık) hukuki nitelikleri, kapsamları ve sonuçları dikkate alındığında, bu kurumların işleyişine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı cezai sorumluluğunu ömür boyu kaldıran maddi bir bağışıklık iken; yasama dokunulmazlığı, sadece milletvekilliği süresince ceza davası açılmasını veya yürütülmesini engelleyen usuli bir korumadır.

Yasama dokunulmazlığı şahsa tanınmış bir hak niteliğinde olduğundan, milletvekili hakkındaki iddialardan aklanmak için Meclis kararı aranmaksızın dokunulmazlığından feragat ederek yargılanmayı kabul edebilir.

Yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığı arasındaki temel fark; sorumsuzluğun sadece Meclis içindeki oyları koruması, dokunulmazlığın ise milletvekilinin Meclis dışındaki tüm özel hukuk (tazminat) uyuşmazlıklarını da kapsamasıdır.

TBMM Genel Kurulu tarafından yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin vekilliği bu kararla birlikte kendiliğinden düşer ve kişi hakkında kesin hüküm verilene kadar yasama faaliyetlerine katılamaz.

Anayasa’nın

14

. maddesindeki durumlar ile ağır cezayı gerektiren suçüstü halleri, yasama dokunulmazlığında olduğu gibi yasama sorumsuzluğunda da korumayı kaldıran temel istisnalardır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı cezai sorumluluğunu ömür boyu kaldıran maddi bir bağışıklık iken; yasama dokunulmazlığı, sadece milletvekilliği süresince ceza davası açılmasını veya yürütülmesini engelleyen usuli bir korumadır.

Cevap

Yasama sorumsuzluğu ömür boyu süren maddi bir bağışıklık iken, yasama dokunulmazlığı milletvekilliği süresince yargılamayı erteleyen usuli bir güvencedir.

Doğru ifade, yasama sorumsuzluğunun korunan eylemleri kalıcı olarak suç/ceza kapsamı dışına çıkaran 'maddi bağışıklık' niteliğini ve dokunulmazlığın ise sadece yargılama sürecini erteleyen 'usuli engel' niteliğini doğru şekilde tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Yasama sorumsuzluğunun hukuki doğasını belirle.

Milletvekilinin Meclis'teki oy, söz ve düşünce açıklamaları için ömür boyu cezai koruma sağlar; bu bir 'maddi bağışıklık'tır.

Sorumsuzluk, koruma kapsamındaki eylemlerin cezai sorumluluğunu kalıcı olarak ortadan kaldırır.

Yasama dokunulmazlığının hukuki doğasını belirle.

Milletvekilinin suç işlediği iddiasıyla tutuklanmasını, sorgulanmasını ve yargılanmasını vekillik süresince erteler; bu bir 'usuli güvence'dir.

Dokunulmazlık suçu ortadan kaldırmaz, sadece yargılama sürecini milletvekilliği sıfatı sona erene kadar dondurur.

Seçeneklerdeki hukuki terimlerin doğruluğunu karşılaştır.

Sorumsuzluğun 'maddi bağışıklık', dokunulmazlığın ise 'usuli engel' olarak tanımlandığı ifadenin isabetli olduğu görülür.

Bu ayrım doktrinde ve Anayasa hukukunda yasama bağışıklıklarının temel ayrım noktasıdır.

Anahtar Kavram

Yasama bağışıklıklarının maddi (sorumsuzluk) ve usuli (dokunulmazlık) nitelik farkı.

İpuçları

Yasama sorumsuzluğunun vekillik bittikten sonra da devam edip etmediğini düşünün.

Dokunulmazlığın kaldırılmasının suçun kendisini mi yoksa sadece yargılama sürecini mi etkilediğini analiz edin.

Yasama sorumsuzluğu fiili kalıcı olarak korurken, dokunulmazlık sadece yargılamayı 'milletvekilliği süresince' dondurur.

Daha Fazla Pratik

Dokunulmazlığı kaldırılan milletvekilinin Anayasa Mahkemesi'ne itiraz süreci ve karar sürelerini inceleyin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 686Soru →

TBMM'nin yasama fonksiyonu kapsamında tesis ettiği "parlamento kararları" ile "kanunlar" arasındaki hukuki rejim farkları, hem onay süreci hem de yargısal denetim mekanizmaları açısından büyük önem taşımaktadır.

** $1982$ Anayasası çerçevesinde parlamento kararlarının hukuki özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?**

Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanının onayına veya veto yetkisine tabi değildir ve Anayasa'da belirtilen üç istisna dışında yargısal denetimden muaftır.

TBMM tarafından alınan tüm parlamento kararlarının yürürlüğe girebilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından imzalanarak Resmi Gazete'de ilan edilmesi zorunludur.

Parlamento kararları sadece Meclis'in iç işleyişini ilgilendirdiği için hiçbir durumda Resmi Gazete'de yayımlanmazlar ve hukuki etkileri sadece Meclis binası ile sınırlıdır.

Anayasa Mahkemesi, hukuk devleti ilkesi gereği, TBMM'nin aldığı tüm parlamento kararlarını İçtüzük denetimi kapsamında esas bakımından inceleme yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanının onayına veya veto yetkisine tabi değildir ve Anayasa'da belirtilen üç istisna dışında yargısal denetimden muaftır.

Cevap

Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanının onayına (yayımlama/veto) tabi değildir ve Anayasa'da sayılan üç özel durum (İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşmesi) dışında yargısal denetimden muaftır.

Parlamento kararlarının kural olarak Cumhurbaşkanının onay (veto/yayımlama) sürecine tabi olmadığını ve Anayasa'da belirtilen üç istisna (İçtüzük değişikliği, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi) haricinde yargı yolunun kapalı olduğunu belirten ifade doğrudur. Bu kararlar TBMM Başkanlık Divanı tarafından ilan edilir.

Adım Adım Çözüm

Parlamento kararının tanımını ve ilan sürecini belirle.

Parlamento kararları Meclis Başkanı tarafından ilan edilir, Cumhurbaşkanına onay için gönderilmez.

Yasama organının kendi iç işlemleri üzerinde yürütmenin (Cumhurbaşkanı) onay yetkisinin bulunmaması esastır.

Yargısal denetim rejimini analiz et.

Genel kural yargı yolunun kapalı olmasıdır.

Parlamento kararları kural olarak yasama dokunulmazlığı kapsamındadır.

Yargısal denetimin istisnalarını kontrol et.

3

istisna bulunur: TBMM İçtüzüğü, Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması, Milletvekilliğinin Düşürülmesi.

Anayasa bu üç işlem için bireylerin veya partilerin haklarını korumak adına yargı yolunu açık tutmuştur.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Hukuki Rejimi

İpuçları

TBMM'nin yaptığı hangi tür işlemlerin Cumhurbaşkanına gönderildiğini, hangilerinin ise Meclis'te sonuçlandığını hatırlayın.

Normalde yasama organının işlemlerine karşı yargı yolu açıktır; ancak parlamento kararları için 'yargısal bağışıklık' kuralı ve bunun

3

istisnası vardır.

Cumhurbaşkanı kanunları veto edebilir ancak Meclis'in kendi iç kararlarına (parlamento kararları) müdahale edemez. Yargı denetimi ise sadece İçtüzük ve vekillik statüsü ile ilgili kritik kararlarda mümkündür.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin denetlediği

3

istisnai parlamento kararının başvuru sürelerini ve iptal gerekçelerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 687Soru →

$1982$ Anayasası'na göre, $600$ milletvekilinden oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) Genel Kurulu'nda gerçekleştirilen bir kanun teklifi oylamasına $302$ milletvekili katılmıştır. Anayasada bu konuyla ilgili özel bir nitelikli çoğunluk aranmadığına göre, bu teklifin kabul edilebilmesi için gereken en az 'kabul' oyu sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

151

152

200

301

153

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $152$

Cevap

Toplantıya katılan

302

milletvekilinin salt çoğunluğu olan

152

oyu gereklidir.

Meclis karar yeter sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak bu sayı

151

'den az olamaz.

302

milletvekilinin katıldığı bir oylamada salt çoğunluk

152

'dir.

152

sayısı anayasal alt sınır olan

151

'den büyük olduğu için geçerli karar yeter sayısı

152

olarak belirlenir.

Adım Adım Çözüm

Toplantı yeter sayısının kontrol edilmesi

Meclis

200

üye ile toplanabilir.

302 > 200

olduğu için toplantı geçerlidir.

1982

Anayasası'na göre meclis, üye tamsayısının en az üçte biri (

200

) ile toplanır.

Toplantıya katılanların salt çoğunluğunun hesaplanması

302 / 2 = 151 \rightarrow 151 + 1 = 152

Genel kural, toplantıya katılanların salt çoğunluğu (yarıdan bir fazlası) ile karar verilmesidir.

Hesaplanan sayının anayasal alt sınırla kıyaslanması

Hesaplanan

152

değeri, alt sınır olan

151

'den büyük olduğu için karar sayısı

152

'dir.

Karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (

151

) az olamaz.

Anahtar Kavram

Karar Yeter Sayısı Hesabı

İpuçları

Karar yeter sayısı için önce katılanların yarısından bir fazlasını hesaplayın, sonra bunu meclis alt sınırı olan

151

ile karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Toplantıya

260

kişi katılsaydı sonucun neden

151

olacağını düşünerek farkı pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 688Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, yayımlanması ve yürürlüğe girmesi süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen bütçe kanunlarını uygun bulmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.

Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (

301

milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Kanunlar, metninde yürürlüğe giriş tarihiyle ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde, Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.

Cumhurbaşkanının kanunları kısmen uygun bulmaması durumunda, kanunun sadece uygun bulunmayan maddelerini Meclise geri göndermesi mümkündür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen bütçe kanunlarını uygun bulmadığı takdirde bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını Meclis'e geri gönderme yetkisi olduğuna dair ifade yanlıştır; bütçe kanunları bu yetkinin dışındadır.

1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde ya yayımlar ya da tekrar görüşülmek üzere geri gönderir. Ancak 'Bütçe Kanunları' bu kuralın istisnasıdır; Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını veto edemez, sadece yayımlar. Eğer bütçe kanununda bir anayasaya aykırılık görüyorsa, yayımından sonra Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir.

Adım Adım Çözüm

Kanunların yayımlanma süresini kontrol et.

Cumhurbaşkanı kanunları 15 gün içinde yayımlamak veya geri göndermek zorundadır.

Anayasa'nın 89. maddesindeki genel prosedürü doğrulamak için.

Veto (geri gönderme) yetkisinin istisnalarını hatırla.

Bütçe Kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemeyen tek kanun türüdür.

Soruda sorulan yanlış ifadeyi tespit etmek için.

Veto edilen kanunların Meclis'teki tekrar kabul edilme şartını doğrula.

Meclis, veto edilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

) ile aynen kabul edebilir.

Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için.

Yürürlük tarihi kuralını kontrol et.

Aksi belirtilmedikçe kanunlar yayımlandığı gün yürürlüğe girer.

Güncel mevzuat bilgisini netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları İnceleme ve Yayımlama Yetkisi

İpuçları

Cumhurbaşkanı'nın veto edemediği özel bir kanun türü olup olmadığını düşünün.

Bütçe kanunlarının devletin sürekliliği açısından taşıdığı önemi ve veto edilirse ne gibi sorunlar çıkabileceğini hatırlayın.

Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı bütçe kanununu sadece yayımlamak zorundadır, geri gönderemez.

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanununu teklif etme yetkisinin 2017 değişikliği ile Bakanlar Kurulu'ndan Cumhurbaşkanı'na geçtiğini mutlaka inceleyin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 689Soru →

$1982$ Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatı; bazı hallerde TBMM Genel Kurulu tarafından alınan bir parlamento kararı ile, bazı hallerde ise herhangi bir kurul kararına gerek kalmaksızın "kendiliğinden" sona ermektedir.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliği sıfatı bir Meclis kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer?

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanması

Milletvekilinin üyelikten istifa etmesi

Milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar edilmesi

Meclis çalışmalarına bir ay içinde özürsüz olarak toplam beş birleşim günü katılınmaması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanması

Cevap

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanması durumunda milletvekilliği kendiliğinden sona erer.

Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanması,

1982

Anayasası uyarınca üyeliği kendiliğinden sona erdiren hallerden biridir. Bu durumda TBMM Genel Kurulu'nun ayrıca bir düşme kararı almasına veya oylama yapmasına gerek yoktur.

Adım Adım Çözüm

Sona erme usullerini kategorize etme

Milletvekilliğinin sona ermesi "Meclis Kararı Gerekenler" ve "Kendiliğinden Sona Erenler" olarak ikiye ayrılır.

Soruda bizden kendiliğinden (herhangi bir oylama yapılmadan) sona eren durum istenmektedir.

Atama ve seçilme durumlarını inceleme

Cumhurbaşkanı seçilme, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanma gibi durumlar milletvekilliği ile bağdaşmadığı için sıfatı doğrudan bitirir.

2017

Anayasa değişikliği ile yürütme ve yasama organları arasındaki ayrım netleştirilmiştir.

Diğer seçenekleri eleme

İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık Meclis oylamasına tabidir; dokunulmazlığın kalkması ise üyeliği bitirmez.

Hukuki prosedürlerin karıştırılmaması gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

İpuçları

Kendiliğinden sona erme, Meclis'te oylama yapılmasına gerek olmayan durumları ifade eder.

Yürütme organında (Cumhurbaşkanlığı kabinesinde) görev almanın milletvekilliği ile olan ilişkisini düşünün.

İstifa ve devamsızlık gibi durumlarda Meclis iradesi gerekirken, bakanlık gibi bir makama atanmak doğrudan üyeliği bitirir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme nedeniyle sona ermesi durumunda prosedürün nasıl işlediğini (bildirim usulü) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 690Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) iç işleyişini düzenleyen, çalışmalarını yöneten ve idari temsilini üstlenen "Başkanlık Divanı"nın yapısı ve üyelerinin statüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Başkanlık Divanı; Meclis Başkanı, başkanvekilleri, kâtip üyeler ve idare amirlerinden oluşur ve tüm üyelerin milletvekili olması zorunludur.

Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı seçimi için kendi aralarından aday gösterebilirler.

Meclis Başkanı ve oturumu yöneten başkanvekili, Meclis Genel Kurulundaki oylamalarda oy kullanma hakkına sahiptir.

Başkanlık Divanı üyeleri, bir yasama dönemi boyunca görev yapmak üzere tek bir seçimle belirlenirler.

Meclis Başkanı, üyesi olduğu siyasi partinin Meclis içindeki veya dışındaki faaliyetlerine ve grup toplantılarına katılabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkanlık Divanı; Meclis Başkanı, başkanvekilleri, kâtip üyeler ve idare amirlerinden oluşur ve tüm üyelerin milletvekili olması zorunludur.

Cevap

Başkanlık Divanı; Meclis Başkanı, başkanvekilleri, kâtip üyeler ve idare amirlerinden oluşur ve tüm üyelerin milletvekili olması zorunludur.

Başkanlık Divanı'nın bileşiminde Meclis Başkanı, başkanvekilleri, kâtip üyeler ve idare amirleri yer alır. Bu üyelerin tamamının Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi (milletvekili) olması Anayasal bir zorunluluktur. Bu ifade divanın hem yapısını hem de üyelik şartını doğru bir şekilde özetlemektedir.

Adım Adım Çözüm

Başkanlık Divanı'nın bileşenlerini belirleyin.

Meclis Başkanı, Başkanvekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirleri.

Anayasa'nın 94. maddesi divanın bu dört gruptan oluşacağını hükme bağlamıştır.

Üyelerin hangi kaynaktan seçilmesi gerektiğini kontrol edin.

Tüm üyeler milletvekili olmalıdır.

Meclis içi bir organ olduğu için üyelerin yasama organı temsilcisi olması şarttır.

Seçim ve tarafsızlık kurallarını doğrulayın.

Parti grupları aday gösteremez ve Başkan/oturan Başkanvekili oy kullanamaz.

Meclis Başkanlığı makamının tarafsızlığını korumak için getirilen özel anayasal kısıtlamalardır.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı'nın Yapısı ve Üyeleri

İpuçları

Başkanlık Divanı'nın dört farklı üye grubundan oluştuğunu ve hepsinin milletvekili olması gerektiğini hatırlayın.

Meclis Başkanlığı makamının tarafsızlığı, hem adaylık sürecinde hem de görev süresince (oy kullanma ve parti faaliyetleri) sıkı kurallara tabidir.

Divan üyeleri arasında sayılan kâtip üyeler ve idare amirleri, Meclis'in teknik ve idari işleyişinden sorumlu olan milletvekilleridir.

Daha Fazla Pratik

Başkanlık Divanı seçimlerinin kaç turda yapıldığını ve her turda gereken karar yeter sayılarını incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Tahmini Süre:45s

Soru 691Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) üyeliklerinde boşalma olması halinde başvurulan "ara seçim" (by-election) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Genel seçimlerin üzerinden

30

ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz; ancak boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulursa, bu durumun gerçekleşmesinden itibaren üç ay içinde ara seçime gidilir.

TBMM üye tamsayısının

\%10

’u boşaldığında, Meclis Başkanlık Divanı'nın talebi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından

48

saat içinde ara seçim kararı alınır.

Genel seçimlere bir yıl kala, boşalan milletvekili sayısı üye tamsayısının yüzde beşini aşsa dahi hiçbir istisna olmaksızın ara seçim yapılamaz.

Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmaması durumunda, boşalmayı takip eden

60

gün sonraki ilk Pazar günü seçim yapılması zorunludur.

Savaş sebebiyle genel seçimlerin ertelenmesine karar verildiği dönemlerde, ara seçimler de Cumhurbaşkanı kararıyla en fazla

2

yıl süreyle geriye bırakılabilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel seçimlerin üzerinden $30$ ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz; ancak boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulursa, bu durumun gerçekleşmesinden itibaren üç ay içinde ara seçime gidilir.

Cevap

Genel seçimlerin üzerinden

30

ay geçmedikçe ara seçim yapılamaz; ancak boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulursa, bu durumun gerçekleşmesinden itibaren üç ay içinde ara seçime gidilir.

Doğru ifade, Anayasa'nın 78. maddesinde belirtilen ara seçim takvimini yansıtmaktadır. Genel seçimlerin üzerinden

30

ay geçmeden ara seçim yapılamaz kuralı, eğer üye tamsayısının

\%5

’i (

30

milletvekili) boşalırsa esnetilir ve bu durumda

3

ay içinde seçime gidilmesi anayasal bir zorunluluk haline gelir.

Adım Adım Çözüm

Ara seçimlerin temel zaman kısıtlamasını belirle.

Genel seçimlerden sonraki ilk

30

ay ve bir sonraki genel seçime kalan son

1

yıl içinde kural olarak ara seçim yapılamaz.

Siyasi istikrarı korumak ve sık seçim yapılmasını önlemek.

Yüzde beşlik (%5) boşalma kuralını incele.

Meclisteki

600

milletvekilinin

\%5

’i olan

30

koltuk boşalırsa,

30

aylık yasak kalkar.

Meclisin temsiliyet gücünün ciddi oranda azalması seçim yapılmasını zorunlu kılar.

Zorunlu ara seçim süresini kontrol et.

Boşalmanın

\%5

seviyesine ulaştığı tarihten itibaren

3

ay (90 gün) içinde seçim yapılır.

Anayasa'nın amir hükmü gereği boşluğun hızlıca doldurulması amaçlanır.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Şartları ve Yasakları

İpuçları

Ara seçimlerde kural olarak genel seçimden sonraki ilk

30

ayda seçim yapılamayacağını hatırlayın.

Boşalan üyelik sayısı toplam üye sayısının

\%5

’ine ulaştığında

30

aylık yasak nasıl etkilenir?

Anayasa'nın 78. maddesi %5'lik boşalma halinde 3 ay içinde ara seçimin zorunlu olduğunu söyler.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin savaş sebebiyle ertelenmesi (geri bırakılması) şartlarını ve kimin karar verdiğini tekrar edin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 692Soru →

$1982$ Anayasası'nın güncel hükümleri çerçevesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) bilgi edinme ve denetim yollarına ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Meclis araştırması; belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan bir incelemedir ve devlet sırları ile ticari sırlar bu incelemenin kapsamı dışında tutulur.

Yazılı soru; milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı veya Cumhurbaşkanı yardımcılarına en geç on beş gün içinde cevaplamaları istemiştir.

Meclis soruşturması; görevde bulunan veya görevden ayrılmış olan milletvekillerinin yasama faaliyetleri sırasındaki suçları için açılan bir yoldur.

Genel görüşme; toplumun sadece belirli bir meslek grubunu ilgilendiren teknik konuların Meclis Genel Kurulunda tartışılmasıdır.

Gensoru önergesi; siyasi parti grupları tarafından verilebilen ve yürütme organının tümünün siyasi sorumluluğunu denetleyen bir yoldur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis araştırması; belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan bir incelemedir ve devlet sırları ile ticari sırlar bu incelemenin kapsamı dışında tutulur.

Cevap

Meclis araştırması; belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan bir incelemedir ve devlet sırları ile ticari sırlar bu incelemenin kapsamı dışında tutulur.

Anayasa'nın

98

. maddesine göre meclis araştırması, belirli bir konuda bilgi edinilmesini sağlayan bir mekanizmadır. Ancak bu inceleme yetkisi sınırsız değildir; devletin güvenliği ile ilgili sırlar (devlet sırrı) ve ekonomik hayatın gizliliği kapsamındaki sırlar (ticari sırlar) bu araştırmanın dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1982

Anayasası'nın

98

. maddesinde düzenlenen güncel denetim yollarını listele.

Yazılı Soru, Meclis Araştırması, Genel Görüşme ve Meclis Soruşturması.

Denetim yollarının sayısını ve isimlerini bilmek yanlış seçenekleri (Gensoru gibi) elemek için gereklidir.

Meclis araştırmasının anayasal sınırlarını kontrol et.

Anayasa metni, devlet sırları ve ticari sırların bu inceleme dışında olduğunu açıkça belirtir.

Bu bilgi, meclis araştırmasını diğer bilgi edinme yollarından ayıran teknik bir detaydır.

Yürütme organına karşı kullanılan 'Yazılı Soru' ve 'Meclis Soruşturması' yollarının muhataplarını teyit et.

Muhataplar sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlardır; Cumhurbaşkanı denetim dışında tutulmuştur.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde yasamanın yürütmeyi denetleme sınırlarını belirlemek esastır.

Anahtar Kavram

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yollarının Kapsamı ve İstisnaları

İpuçları

2017

değişikliği ile yürütme organının yapısı değiştiği için denetim yollarının muhataplarını kontrol edin.

Bilgi edinme yollarından hangisinin devlet ve ticari sırlar nedeniyle kısıtlandığını hatırlayın.

Meclis Araştırması'nın kapsamını düzenleyen Anayasa Madde

98

'deki 'devlet sırrı' istisnasını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Meclis Soruşturması için gereken karar yeter sayılarını (

301

360

400

) tekrar etmeniz bu konudaki diğer soru tipleri için faydalı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemi kullanarak, Cumhurbaşkanının muhatap olduğu veya kaldırılmış (gensoru) seçenekleri hızla eleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 693Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yasama yetkisini kullanarak "kanun" ve "parlamento kararı" olmak üzere iki temel işlem türü gerçekleştirir. Bu işlemler, hem oluşum süreçleri hem de hukuki denetim yolları bakımından birbirinden farklı rejimlere tabidir.

Buna göre, parlamento kararlarının hukuki özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Parlamento kararları, kanunların aksine kural olarak Cumhurbaşkanının onayına (yayımlamasına) tabi değildir ve Meclis iradesiyle kesinleşir.

Anayasal düzen gereği tüm parlamento kararları, yürürlüğe girdiği andan itibaren Anayasa Mahkemesi'nin yargısal denetimine tabidir.

Parlamento kararları, nitelikleri gereği sadece TBMM İçtüzüğü'nde yapılacak değişiklikleri ifade eden sınırlı bir işlem türüdür.

Bir işlemin parlamento kararı olarak nitelendirilmesi için her durumda Resmi Gazete'de yayımlanması yasal bir zorunluluktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parlamento kararları, kanunların aksine kural olarak Cumhurbaşkanının onayına (yayımlamasına) tabi değildir ve Meclis iradesiyle kesinleşir.

Cevap

Parlamento kararlarının kanunlardan en temel farkı, Cumhurbaşkanının onayına sunulmadan Meclis tarafından doğrudan kesinleştirilmesidir.

Parlamento kararları, Meclis'in kendi iç düzenine veya anayasada belirtilen özel yetkilerine dayanarak aldığı işlemlerdir. Bu kararlar kanunlardan farklı olarak Cumhurbaşkanının onayına (yayımlamasına) sunulmaz; Meclis Başkanlık Divanı tarafından ilan edilerek veya Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilerek kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yapın.

Kanunlar genel, sürekli ve soyuttur; Parlamento Kararları ise Meclis'in iç işleyişi veya özel yetkileriyle ilgilidir.

İşlemlerin hukuki rejimini belirlemek için niteliğini anlamak gerekir.

Cumhurbaşkanı onay sürecini değerlendirin.

Kanunlar Cumhurbaşkanına gönderilirken, Parlamento Kararları doğrudan kesinleşir.

Meclis'in özerkliği ilkesi gereği parlamento kararları üzerinde yürütmenin onay yetkisi yoktur.

Yargısal denetim istisnalarını hatırlayın.

Kural: Denetim yok. İstisnalar: İçtüzük, Dokunulmazlığın kaldırılması, Milletvekilliğinin düşmesi.

Anayasa Mahkemesi sadece sınırlı sayıdaki parlamento kararını denetleyebilir.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Hukuki Niteliği

İpuçları

Kanunların yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanının imzası gerekirken, parlamento kararlarında durum farklıdır.

Anayasa Mahkemesi'nin denetlediği sadece üç tane parlamento kararı olduğunu unutmayın.

Parlamento kararları Meclis'in 'tek taraflı' ve 'özerk' iradesiyle tamamlanan işlemlerdir; bu yüzden yürütme organının onayına sunulmazlar.

Daha Fazla Pratik

Yargısal denetimi olan üç parlamento kararı istisnasını ezberlemeniz sınavda büyük avantaj sağlar.

Tahmini Süre:50s

Soru 694Soru →

$1982$ Anayasası’nın $76$ . maddesinde düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği hükümleri ve Türk hukuk sistemindeki 'af' kurumunun bu şartlar üzerindeki etkisi birlikte dikkate alındığında, aşağıdaki kişilerden hangisinin milletvekili seçilmesinin önünde hukuki bir engel bulunmamaktadır?

Hırsızlık suçundan dolayı

6

ay hapis cezasına mahkûm edilmiş ancak bu mahkûmiyeti genel af ile sonuçları bakımından tamamen ortadan kalkmış olan kişi.

Kasten işlenen bir suçtan dolayı

1

yıl

3

ay hapis cezasına mahkûm edilmiş ancak bu mahkûmiyeti özel af ile sonuçları bakımından ortadan kaldırılmış olan kişi.

Okuma yazma bilen, kamu kurumunda 'işçi' statüsünde çalışan ancak herhangi bir okuldan mezuniyeti (diploması) bulunmayan kişi.

Askerlik çağına gelmiş olmasına rağmen askerlik hizmetini henüz yerine getirmemiş ve bu konuda herhangi bir erteleme (tecil) veya muafiyet kaydı bulunmayan kişi.

Kamu kurum ve kuruluşlarında 'memur' statüsünde görev yapan ve milletvekili adaylığı için başvuru yapmasına rağmen görevinden henüz istifa etmemiş olan kişi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kasten işlenen bir suçtan dolayı $1$ yıl $3$ ay hapis cezasına mahkûm edilmiş ancak bu mahkûmiyeti özel af ile sonuçları bakımından ortadan kaldırılmış olan kişi.

Cevap

Kasten işlenen bir suçtan dolayı

1

yıl

3

ay hapis cezası alan ancak mahkûmiyeti özel af ile kaldırılan kişinin seçilme engeli bulunmaz.

Doğru seçenek olan durumda, suç kasten işlenen bir suçtur ve süresi

1

yılı aşmaktadır. Ancak bu suç tipi 'yüz kızartıcı' suçlar arasında sayılmadığı için, mahkûmiyetin af (genel veya özel) ile ortadan kalkması durumunda kişinin seçilme yeterliliği geri gelir.

1982

Anayasası'nda 'affa uğramış olsalar bile' kısıtlaması sadece yüz kızartıcı suçlar, kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, terör eylemleri gibi spesifik suçlar için geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

Suçun niteliğini ve süresini analiz etme

Kasten işlenen suçlarda engel sınırı

1

yıldır.

1

yıl

3

ay bu sınırı aşar. Ancak suçun 'yüz kızartıcı' olup olmadığına bakılmalıdır.

Anayasa, kasten işlenen suçlarda süre şartı ararken, yüz kızartıcı suçlarda süreye bakmaksızın engel koyar.

Af kurumunun etkisini değerlendirme

Kasten işlenen (yüz kızartıcı olmayan) suçlarda af, seçilme engelini kaldırırken; yüz kızartıcı suçlarda (hırsızlık, rüşvet vb.) af engeli kaldırmaz.

1982

Anayasası m.

76

açıkça 'affa uğramış olsalar bile' ibaresini sadece belirli suç tipleri (yüz kızartıcı suçlar, terör vb.) için kullanmıştır.

Diğer şartları (eğitim, askerlik, meslek) kontrol etme

En az ilkokul mezuniyeti, askerlikle ilişiğin kesilmesi ve kamu görevinden istifa şartları sağlanmalıdır.

Bu şartlar seçilme yeterliliğinin temel unsurlarıdır ve birinin eksikliği adaylığı engeller.

Anahtar Kavram

Milletvekili seçilme yeterliliğinde 'Af' ve 'Suç Tipi' arasındaki ilişki

İpuçları

Anayasa'da hangi suçların 'affa uğramış olsalar bile' seçilme engeli oluşturmaya devam ettiğine odaklanın.

Yüz kızartıcı suçlar (hırsızlık, zimmet vb.) ile kasten işlenen diğer suçlar arasındaki af farkını hatırlayın.

Kasten işlenen suçlarda

1

yıl sınırı vardır ancak bu suç yüz kızartıcı değilse af engeli kaldırır. Eğitimde ise ilkokul diploması şarttır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği ile milletvekili seçilme yeterliliği arasındaki 'yükseköğrenim' ve 'yaş' farklarını karşılaştırın.

Alternatif Yöntem

Suçları iki kategoriye ayırın: 1) Yüz kızartıcı olanlar (Af bile kurtarmaz), 2) Diğer kasten işlenenler (Af engeli kaldırır). Bu ayrım soruyu çözmenizi sağlar.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 695Soru →

1982 Anayasası ve yerleşik yargı içtihatlarına göre, milletvekili seçilen bir kişinin "milletvekilliği unvanını/sıfatını" resmen kazandığı an aşağıdakilerden hangisidir?

İl seçim kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği an

TBMM Genel Kurulu'nda kürsüye çıkılarak ant içildiği (yemin) an

Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) kesin seçim sonuçlarını ilan ettiği an

Seçim sonuçlarının Resmî Gazete'de yayımlandığı gün

Milletvekilinin TBMM Başkanlığına şahsen kayıt yaptırdığı an

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl seçim kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği an

Cevap

Milletvekilliği sıfatı, il seçim kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği anda kazanılır.

Hukuken milletvekilliği sıfatı, seçim sonuçlarının ilanı sonrasında yetkili merci olan İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen mazbatanın (seçim tutanağı) tanzim edildiği an kazanılır. Bu andan itibaren kişi artık bir milletvekilidir ve dokunulmazlık gibi haklardan yararlanmaya başlar.

Adım Adım Çözüm

Sıfat ve yetki ayrımını tanımla.

Milletvekilliği sıfatı (unvan) ile bu sıfatın sağladığı yetkilerin kullanılması farklı zamanlarda gerçekleşir.

Anayasa hukukunda bir makama seçilmek ile o makamın görevlerini ifa etmeye başlamak ayrı hukuki sonuçlar doğurur.

Unvanın kazanılma anını belirle.

İl seçim kurulunun mazbatayı düzenlemesiyle kişi milletvekili olur.

Bu andan itibaren kişi, mecliste yemin etmemiş olsa bile milletvekili dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.

Yeminin (ant içme) fonksiyonunu açıkla.

Yemin, sadece görevlerin yerine getirilmesi ve yetkilerin kullanılması için bir ön şarttır.

Ant içmeyen bir vekil, milletvekilidir ancak yasama faaliyetlerine (oy kullanma, söz alma vb.) katılamaz.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması vs. Göreve Başlama

İpuçları

Kişinin milletvekili olması ile mecliste görev yapmaya başlaması farklı hukuki aşamalardır.

Yerel seçim kurullarının verdiği bir belge, kişinin artık halkın temsilcisi olduğunu tescil eder.

Halk arasında 'mazbata' olarak bilinen seçim tutanağının düzenlendiği an, kişinin unvanı kazandığı andır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatı kazanıldıktan sonra, ant içmeyen bir vekilin hangi haklardan yararlanıp hangilerinden yararlanamayacağını inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 696Soru →

$1982$ Anayasası ve TBMM İçtüzüğü’nün "Siyasi Parti Grupları"na ilişkin düzenlemeleri dikkate alındığında, bu grupların yetki ve yasakları hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlık Divanı için aday gösteremeyecekleri gibi bu makam için grup kararı da alamazlar.

Siyasi parti grupları, bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması veya Meclis soruşturması açılması taleplerini kendi içlerinde istişare edebilirler; ancak anayasal yasaklar gereği bu konularda bağlayıcı bir grup kararı alamazlar.

Meclis Başkanlık Divanı'ndaki üyeliklerin dağılımında, Meclis Başkanı hariç tutularak grupların meclisteki üye sayısı oranı esas alınır.

Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası (soyut norm denetimi) açma yetkisi, TBMM'de grubu bulunan her partiye değil; yalnızca en fazla üyeye sahip ilk iki gruba tanınmıştır.

Siyasi parti gruplarının kurulabilmesi için en az

20

milletvekilinin katılımı zorunludur ve bu gruplar hukuken bağlı oldukları siyasi partiden ayrı bir tüzel kişiliğe sahip değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması veya Meclis soruşturması açılması taleplerini kendi içlerinde istişare edebilirler; ancak anayasal yasaklar gereği bu konularda bağlayıcı bir grup kararı alamazlar.

Cevap

Siyasi parti gruplarının yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması konularında istişare edebileceğini ancak karar alamayacağını savunan ifade yanlıştır; çünkü Anayasa hem görüşmeyi hem de karar almayı yasaklamıştır.

Doğru cevap olan ifadede, siyasi parti gruplarının yasama dokunulmazlığının kaldırılması veya Meclis soruşturması gibi konularda 'istişare' (görüşme) yapabileceği belirtilmiştir. Oysa

1982

Anayasası'nın

95

. maddesi ve TBMM İçtüzüğü, bu hassas konularda grupların yargısal süreci etkilememesi için hem görüşme yapılmasını hem de karar alınmasını açıkça ve kesin bir dille yasaklamıştır.

Adım Adım Çözüm

Siyasi parti gruplarının oluşum şartlarını değerlendir

20

milletvekili ile kurulur ve tüzel kişilikleri yoktur.

Grup kurma sayısını ve hukuki statüsünü doğrulamak için.

Meclis Başkanlık Divanı ve Başkanlık seçimi kurallarını incele

Grup kararı alınamaz, aday gösterilemez; temsil oranında Başkan hariç tutulur.

Anayasa'nın

94

. maddesindeki özel kısıtlamayı teyit etmek için.

Anayasa Mahkemesine başvuru yetkisini kontrol et

Sadece en fazla üyeye sahip ilk iki grubun iptal davası açma yetkisi vardır.

150

. maddedeki 'en fazla üyeye sahip iki grup' kıstasını hatırlamak için.

Yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması yasaklarını analiz et

Bu konularda 'görüşme yapılamaz' ve 'karar alınamaz'.

Anayasa'nın

95

. maddesi sadece kararı değil, her türlü müzakereyi (istişareyi) yasaklamıştır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Anayasal Yasakları

İpuçları

Anayasa'nın

95

. maddesinde yer alan yasakların kapsamına odaklanın; sadece 'karar alma' mı yoksa 'müzakere etme' de mi yasaktır?

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının yapabildiği (Meclis Araştırması isteme, Genel Görüşme açma) ile yapamadığı (Meclis Başkanı adayı gösterme) işlemleri bir tablo haline getirmek konuyu pekiştirir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 697Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği hükümlerine göre, aşağıda belirtilen mahkûmiyet durumlarından hangisi, kişi özel veya genel affa uğramış olsa dahi milletvekili seçilmesine engel teşkil eden suçlar arasında yer alır?

Taksirli bir suçtan dolayı toplam üç yıl hapis cezası almış olmak

Kasten işlenen bir suçtan dolayı on ay hapis cezasına hüküm giymiş olmak

Siyasi bir suçtan dolayı altı ay süreyle mahkûm edilmiş olmak

Dolanlı iflas suçundan dolayı mahkûmiyet kararı almış olmak

Disiplin soruşturması neticesinde devlet memuriyetinden çıkarılmış olmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dolanlı iflas suçundan dolayı mahkûmiyet kararı almış olmak

Cevap

Dolanlı iflas suçundan dolayı mahkûmiyet kararı almış olmak, Anayasa uyarınca affa uğranılsa dahi milletvekili seçilme yeterliliğini süresiz olarak ortadan kaldıran durumlardan biridir.

1982 Anayasası'nın 76. maddesi uyarınca; zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma ve dolanlı iflas gibi suçlar 'yüz kızartıcı suç' kabul edilir. Bu suçlardan hüküm giyenler, cezaları infaz edilmiş olsa veya genel/özel af ile hukuki sonuçları silinse bile milletvekili seçilme hakkını kaybederler.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın 76. maddesindeki seçilme yeterliliği kriterlerini gözden geçiriniz.

Milletvekili seçilmek için kısıtlı olmamak, en az ilkokul mezunu olmak, 18 yaşını doldurmuş olmak ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olmak gerekir.

Seçilme yeterliliği anayasal bir çerçeveye dayanmaktadır.

Mahkûmiyetlerin affa uğraması durumundaki hukuki sonucu analiz ediniz.

Kasten işlenen suçlarda

1

yıl ve üzeri hapis cezası alanlar affa uğrarsa seçilebilirler; ancak 'yüz kızartıcı suçlar' ve 'terör suçları' gibi özel kategorilerde af engelini kaldırmaz.

Anayasa koyucu, toplumun güvenini sarsan belirli suç türlerini affın kapsamı dışında tutarak seçilme engeli olarak korumuştur.

Seçenekteki 'Dolanlı İflas' suçunun niteliğini belirleyiniz.

Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık ve sahtecilik gibi suçlarla birlikte sayılan 'Dolanlı İflas', mutlak bir engeldir.

Dolanlı iflas suçu, dürüstlük ve güven ilkelerini ihlal eden yüz kızartıcı bir eylem olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Yüz Kızartıcı Suçlarda Af ve Seçilme Engeli

İpuçları

Milletvekili seçilme engelleri 'affa uğramış olsa bile' ve 'affa uğrayınca kalkan' engeller olarak ikiye ayrılır.

Zimmet, hırsızlık ve dolandırıcılık gibi suçlar yüz kızartıcıdır ve bunlarda af etkisizdir.

Dolanlı iflas, ticari dürüstlüğe aykırı görüldüğü için Anayasa'da hırsızlık ve zimmet ile aynı grupta listelenmiştir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekili adaylığı için görevinden istifa etmesi gereken memurlar ile istifa etmesine gerek olmayan işçiler arasındaki farkı inceleyiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 698Soru →

$1982$ Anayasası'na göre, $600$ milletvekilinden oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi ( $TBMM$ ) Genel Kurulunda, bir kanun teklifinin oylanması sırasında toplantıya $380$ milletvekilinin katıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda, söz konusu kanun teklifinin kabul edilebilmesi için gereken asgari "kabul" oyu sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

151

191

200

301

190

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $191$

Cevap

380

milletvekilinin katıldığı bir birleşimde, kararın kabul edilebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğu olan

191

kabul oyu gerekmektedir.

1982

Anayasası'na göre karar yeter sayısı, toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak bu sayı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (

151

) az olamaz.

380

milletvekilinin katıldığı bir oylamada salt çoğunluk

191

olarak hesaplanır. Bu değer, asgari sınır olan

151

'den büyük olduğu için kabul için gereken sayı

191

olur.

Adım Adım Çözüm

Toplantı yeter sayısını kontrol et.

600 / 3 = 200

Meclisin görüşmeye başlayabilmesi için üye tam sayısının en az üçte birinin hazır bulunması gerekir.

380 > 200

olduğu için toplantı geçerlidir.

Toplantıya katılanların salt çoğunluğunu hesapla.

380 / 2 + 1 = 191

Genel kural olarak Parlamento kararları, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.

Anayasal asgari karar sınırını (alt sınırı) belirle.

600 / 4 + 1 = 151

Anayasa'ya göre karar yeter sayısı, üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

Hesaplanan salt çoğunluk ile anayasal alt sınırı karşılaştır.

191 > 151

Hangi sayı daha yüksekse, oylamanın kabulü için o sayıya ulaşılması zorunludur. Bu senaryoda

191

oya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kavram

Karar Yeter Sayısı Hesaplama Mantığı

İpuçları

Anayasa'ya göre karar yeter sayısı için önce toplantıya katılanların salt çoğunluğunu bulmalısınız.

Bulduğunuz salt çoğunluk değerini, anayasal alt sınır olan

151

sayısı ile karşılaştırın.

Eğer salt çoğunluk

151

'den büyükse o sayı, küçükse

151

geçerli olur.

380

'in yarısından bir fazlasını hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Meclis üye tamsayısının nitelikli çoğunluğunu (örneğin af ilanı için

360

oy) gerektiren diğer durumları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 699Soru →

TBMM’nin yasama yetkisini kullanarak gerçekleştirdiği işlemlerden biri olan parlamento kararları, hem oluşum süreçleri hem de tabi oldukları hukuki rejim bakımından kanunlardan farklı özellikler taşır. Parlamento kararlarının hukuki niteliği ve denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Parlamento kararları genel kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları bu kuralın Anayasa’daki istisnalarıdır.

Parlamento kararları da tıpkı kanunlar gibi Meclis'te kabul edildikten sonra onaylanmak üzere Cumhurbaşkanı’na gönderilir ve Cumhurbaşkanı'nın bu kararları veto etme yetkisi bulunur.

Anayasa Mahkemesi, Meclis tarafından alınan tüm parlamento kararlarını hem şekil hem de esas bakımından denetlemekle görevli ve yetkilidir.

Parlamento kararlarının yürürlüğe girebilmesi için mutlaka Cumhurbaşkanı tarafından Resmî Gazete’de yayımlanması yasal bir zorunluluktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parlamento kararları genel kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları bu kuralın Anayasa’daki istisnalarıdır.

Cevap

Parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışındadır, ancak Meclis İçtüzüğü değişikliği, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları bu kuralın üç anayasal istisnasıdır.

Parlamento kararları, yasama organının kanun dışındaki işlemleridir. 1982 Anayasası'na göre bu kararlar kural olarak yargı yolu kapalı olan işlemlerdir. Ancak hukuk devleti ilkesi gereği; TBMM İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabilmektedir. Bu durum seçenekte tam ve doğru olarak ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

İşlemin türünü ve genel kuralı belirleme

Parlamento kararlarının kural olarak yargısal denetime (iptal davasına) konu olamayacağı sonucuna varılır.

Anayasa, yasama organının iç işlemlerinin hızlı yürütülmesi için bu işlemleri kural olarak yargı denetimi dışında tutmuştur.

İstisnai durumları kontrol etme

İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesinin istisna olduğu hatırlanır.

Bu üç işlem, bireysel hakları veya meclis düzenini doğrudan etkilediği için anayasa koyucu tarafından denetime açılmıştır.

Onay mekanizmasını değerlendirme

Kanunların aksine parlamento kararlarında Cumhurbaşkanı onayı ve veto yetkisinin olmadığı doğrulanır.

Parlamento kararları Meclis'in kendi iradesiyle tamamlanan ve yürürlüğe giren işlemlerdir.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve Kanunlardan Farkı

İpuçları

Parlamento kararlarının en belirgin özelliği, meclis iç işleyişiyle ilgili olmaları ve kural olarak Cumhurbaşkanı onayına ihtiyaç duymamalarıdır.

Yargısal denetim konusunda parlamento kararları için 'kural-istisna' ilişkisi geçerlidir. Genellikle mahkemeye gidilemez.

Anayasa Mahkemesi'ne taşınabilen üç parlamento kararını hatırlayın: İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve üyeliğin düşürülmesi.

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı iptal davası açma süresini ve mahkemenin karar verme süresini inceleyebilirsiniz (7 gün - 15 gün kuralı).

Alternatif Yöntem

Kanunlar ve parlamento kararları arasındaki farkları bir tablo üzerinden ezberlemek, sınavda bu tarz karşılaştırma sorularını çok daha hızlı çözmenizi sağlar.

Tahmini Süre:45s

Soru 700Soru →

$1982$ Anayasası'na göre milletvekilliğinin sona ermesi; bazı hallerde Meclis kararı ile, bazı hallerde ise kendiliğinden veya bir bildirimin yapılmasıyla gerçekleşmektedir. Anayasa'nın $85$ . maddesinde düzenlenen Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu hakkı, yalnızca belirli düşme sebepleri ve dokunulmazlığın kaldırılması kararları için öngörülmüştür.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde milletvekilliğinin sona ermesine yönelik sürecin tamamlanmasıyla birlikte, ilgili milletvekilinin veya bir başka milletvekilinin yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurarak kararın iptalini isteme hakkı bulunmamaktadır?

Milletvekilinin istifasının Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından geçerli kabul edilmesi

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar edilmesi üzerine Meclis Genel Kurulunca üyeliğin düşürülmesine karar verilmesi

Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmama nedeniyle Meclis Genel Kurulunca üyeliğin düşürülmesine karar verilmesi

Seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyme veya kısıtlanma durumunun Genel Kurul'a bildirilmesi

Yasama dokunulmazlığının Meclis Genel Kurulu tarafından kaldırılması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyme veya kısıtlanma durumunun Genel Kurul'a bildirilmesi

Cevap

Seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giyme veya kısıtlanma durumunun Genel Kurul'a bildirilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılamaz.

Doğru cevap olan kesin hüküm giyme veya kısıtlanma durumunda, milletvekilliği Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'na bu durumun bildirilmesiyle kendiliğinden sona erer. Anayasa'nın

85

. maddesi, yalnızca Meclis'in iradi bir karar aldığı istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık halleri ile yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararlarına karşı Anayasa Mahkemesine başvuru imkânı tanır. Bildirim yoluyla sona ermelerde bir Meclis kararı bulunmadığı için bu yargı yolu kapalıdır.

Adım Adım Çözüm

Milletvekilliğinin sona erme nedenlerini gruplandırın.

İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık Meclis kararıyla; kesin hüküm, kısıtlanma, ölüm veya Cumhurbaşkanı seçilme gibi durumlar ise kendiliğinden/bildirimle gerçekleşir.

Anayasa'nın 85. maddesi yalnızca Meclis kararıyla gerçekleşen belirli düşme hallerini kapsar.

Anayasa'nın 85. maddesinin kapsamını analiz edin.

Madde 85; Madde 84'teki 1. (istifa), 4. (bağdaşmazlık) ve 5. (devamsızlık) fıkraları ile yasama dokunulmazlığının kaldırılmasını kapsar.

Kesin hüküm ve kısıtlanma (Madde 84/2) bu sayılanlar arasında yer almaz.

Seçenekleri bu hukuki çerçeveye göre değerlendirin.

Kesin hüküm giyme durumunda Meclis bir karar almaz, sadece mahkeme kararı bildirilir. Karar olmadığı için iptal davası yolu da yoktur.

Yargısal denetim, Meclis'in iradi kararlarına karşı bir güvence olarak öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Düşmesine Karşı Yargı Yolu (Anayasa m. 85)

İpuçları

Anayasa'nın 85. maddesi her türlü sona erme halini değil, sadece belirli Meclis kararlarını kapsamına alır.

Meclis'in bir karar almayıp sadece bir mahkeme kararını tebliğ aldığı (bildirim) durumları düşünün.

Anayasa Mahkemesine başvuru süreci (7 gün içinde başvuru, 15 gün içinde karar) istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık ve dokunulmazlığın kaldırılması halleri için geçerlidir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşmesi kararlarında aranan toplantı ve karar yeter sayılarını (örneğin devamsızlık için 301) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 35 / 41Sonraki

Yasama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik