Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 301Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, yürütme organı içerisinde yer alan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ve göreve başlama süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili olan bir kişinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda, bu kişinin milletvekilliği sıfatı sona erer.

Cevap

Milletvekili olan bir kişinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda milletvekilliği sona erer.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa milletvekillikleri sona erer. Bu düzenleme, yasama ve yürütme organlarının birbirinden kesin çizgilerle ayrılmasını amaçlayan 'sert kuvvetler ayrılığı' ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının yapısını belirle
Türkiye'de 2017 değişikliğiyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir.
Sistem değişikliği, yasama ve yürütme arasındaki üyelik ilişkisini temelden değiştirmiştir.
2
Uyumsuzluk (Incompatibility) kuralını uygula
Milletvekilliği ile yürütme görevinin (bakanlık/CB yardımcılığı) aynı kişide birleşemeyeceği kuralı geçerlidir.
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği bir kişi aynı anda hem yasamada hem yürütmede görev alamaz.
3
Hukuki sonucu tespit et
Atanan kişinin TBMM üyeliği, atama anıyla birlikte kendiliğinden düşer.
Anayasa'nın 106. maddesi bu durumu açıkça hükme bağlamıştır.

Anahtar Kavram

Yürütme Görevi ve Yasama Üyeliği Uyumsuzluğu

İpuçları

1
Türkiye'de 2017 anayasa değişikliği ile kuvvetler ayrılığının daha keskin hale getirildiğini düşünün.
2
Bir kişinin aynı anda hem kanun yapıcı (milletvekili) hem de kanun uygulayıcı (bakan) olup olamayacağını değerlendirin.
3
Milletvekili olan bir bakanın oy kullanma yetkisinin ne olacağına dair anayasal kuralı hatırlayın; bu durum üyeliğin düşmesiyle çözülür.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcılarının ve bakanların görev suçlarıyla ilgili 'Meclis Soruşturması' süreçlerini ve gerekli oy oranlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 302Soru →

1982 Anayasası’nın yürütme organına tanıdığı düzenleme yetkisi kapsamında yer alan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBKCBK) ve yönetmeliklerin konu, hiyerarşi ve yargısal denetim rejimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa’nın 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümünde yer alan mülkiyet hakkı, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBKCBK) ile doğrudan ve asli olarak düzenlenebilir.

Cevap

Mülkiyet hakkının Sosyal ve Ekonomik Haklar bölümünde yer aldığını ve CBK ile düzenlenebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Mülkiyet hakkının CBK ile düzenlenebileceğini savunan ifade yanlıştır çünkü mülkiyet hakkı Anayasa'nın 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (İkinci Bölüm) kısmında yer alan 35. maddedir. Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile mülkiyet hakkı gibi kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler kesinlikle düzenlenemez. CBK'lar sadece 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' (Üçüncü Bölüm) alanında düzenleme yapabilir.

Adım Adım Çözüm

1
CBK düzenleme alanını analiz etme
Olağan CBK'lar sadece Sosyal ve Ekonomik Haklar (3. Bölüm) alanında düzenleme yapabilir; Kişi Hakları (2. Bölüm) ve Siyasi Haklar (4. Bölüm) yasak alandır.
Anayasa 104. maddedeki sınırlamaları belirlemek için.
2
Mülkiyet hakkının anayasal konumunu belirleme
Mülkiyet hakkı, Anayasa'nın 35. maddesinde yani 'Kişinin Hakları ve Ödevleri' (2. Bölüm) altında yer alır.
Hangi hak kategorisine girdiğini tespit ederek CBK yetkisini sorgulamak için.
3
Yönetmelik ve Kanun ilişkisini değerlendirme
Yönetmelikler hem kanun hem de CBK'ya dayanabilir ve Resmî Gazete'de yayımlanma kuralı kanuna bağlıdır.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

CBK Düzenleme Yasakları ve Mülkiyet Hakkının Statüsü

İpuçları

1
Olağan CBK'ların düzenleyebildiği tek temel hak kategorisi 'Sosyal ve Ekonomik Haklar'dır.
2
Mülkiyet hakkı (Madde 35), 'kişiyi devlete karşı koruyan' bir hak mıdır yoksa 'devletten istenen bir hizmet' midir? Klasik haklar kategorisini düşünün.
3
Anayasa'nın 2. Bölümünde yer alan Mülkiyet Hakkı, 3. Bölümde yer alan Konut Hakkı ile karıştırılmamalıdır. Mülkiyet bir 'Kişi Hakkı'dır.

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan CBK'ların (OHAL CBK) temel haklar üzerindeki sınırsız yetkisini ve bunların yargısal denetim farkını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Soruya yaklaşırken hakları 'Dur-Yap-Katıl' (Jellinek) olarak sınıflandırın. Olağan CBK sadece 'Yap' (Pozitif/Sosyal) haklarını düzenleyebilir. Mülkiyet bir 'Dur' (Negatif/Kişi) hakkıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 303Soru →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yürütülen Meclis soruşturması neticesinde hakkında Yüce Divana sevk kararı alınan bir Cumhurbaşkanının yargılama süreci ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargılama süreci üç ay içinde tamamlanır; bu süre içinde tamamlanamazsa bir defaya mahsus olmak üzere üç aylık ek süre verilir.

Cevap

Yargılama süreci üç ay içinde tamamlanır; bu süre içinde tamamlanamazsa bir defaya mahsus olmak üzere üç aylık ek süre verilir.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 105105. maddesinde açıkça belirtilen zaman sınırını ifade etmektedir. Anayasaya göre Yüce Divan yargılaması 33 ay içinde sonuçlandırılmalıdır. Eğer bu süre yetmezse, mahkemeye bir defaya mahsus olmak üzere ek 33 aylık bir süre tanınır ve toplamda en geç 66 ay içinde karar verilmesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 105105. maddesindeki cezai sorumluluk hükümlerini incelemek.
Cumhurbaşkanının suç işlediği iddiasıyla Yüce Divana sevki sonrası uygulanacak usul belirlenir.
Yasal dayanağı tespit etmek.
2
Yüce Divan yargılaması için öngörülen anayasal süre sınırlarını kontrol etmek.
Anayasa, yargılamanın 33 ay içinde bitirilmesini, bitirilemezse ek 33 ay daha süre verilmesini emreder.
Sürecin zamansal sınırlarını belirlemek.
3
Cumhurbaşkanının yargılama sürecindeki yetki kısıtlamalarını değerlendirmek.
Sadece seçimlerin yenilenmesi kararının yasaklandığı, diğer yetkilerin (mahkûmiyet kesinleşene kadar) devam ettiği görülür.
Hukuki statünün doğruluğunu teyit etmek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yüce Divan Yargılama Usulü

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde Meclis kararları ile yargılama süreci arasındaki ayrımı düşünün.
2
Yüce Divan yargılamasının ne kadar sürmesi gerektiğine dair anayasal bir sınırlama olduğunu hatırlayın.
3
Anayasa 105105. maddeye göre yargılama 33 ayda biter, yetmezse bir kez daha aynı süre kadar uzatılır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanının sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 304Soru →

Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması ve milli güvenliğin sağlanması süreçlerinde; bu faaliyetlerden dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu tutulan makam ile Genelkurmay Başkanının hiyerarşik olarak hesap verdiği merci aşağıdakilerin hangisinde bir arada verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı — Milli Savunma Bakanı

Cevap

Milli savunmanın sağlanmasından TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı sorumlu olup, Genelkurmay Başkanı da görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanı'na sorumludur.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 117117. maddesi gereğince, milli güvenliğin sağlanmasından ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt savunmasına hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Cumhurbaşkanı sorumludur. Aynı maddede Genelkurmay Başkanının da görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumlu olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasanın 117117. maddesi uyarınca milli savunma sorumlusunun tespit edilmesi.
Milli savunmanın sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin hazırlanmasından TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı sorumludur.
Yürütme yetkisinin başı olarak anayasal sorumluluk Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.
2
Genelkurmay Başkanlığı makamının hiyerarşik bağlılığının belirlenmesi.
Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanı'na sorumludur.
Askeri teşkilatın sivil otorite (bakanlık) üzerindeki hiyerarşik denetimi anayasal olarak bu şekilde düzenlenmiştir.
3
İki makamın doğru eşleştirildiği seçeneğin bulunması.
Cumhurbaşkanı ve Milli Savunma Bakanı eşleşmesi doğrulanmıştır.
Soruda istenen her iki kriteri de karşılayan tek seçenek budur.

Anahtar Kavram

Milli Savunma ve Başkomutanlık Hiyerarşisi

İpuçları

1
Milli savunma konusundaki en üst siyasi sorumluluk ile askeri komutanın kime hesap verdiği arasındaki farkı düşünün.
2
Anayasanın 117117. maddesi, Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılmayacağını ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edileceğini söyler.
3
Unutmayın; Meclise karşı Cumhurbaşkanı sorumlu iken, Genelkurmay Başkanı yürütmenin içindeki bir bakana, yani Milli Savunma Bakanı'na sorumludur.

Daha Fazla Pratik

Genelkurmay Başkanının barış ve savaş zamanındaki yetki ve temsil farklarını incelemek bu konuyu pekiştirir.

Alternatif Yöntem

Sorumluluk zincirini şu şekilde kodlayabilirsiniz: TBMM (Meclis) -> Cumhurbaşkanı (Siyasi Sorumlu) -> Milli Savunma Bakanı (Hiyerarşik Sorumlu) -> Genelkurmay Başkanı.
Tahmini Süre:50s
Soru 305Soru →

1982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca; Cumhurbaşkanlığı teşkilatında birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının görev yaptığı bir dönemde, Cumhurbaşkanı'nın resmi bir ziyaret amacıyla yurt dışına çıkması halinde Cumhurbaşkanlığına vekalet edilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanlığı makamına, Cumhurbaşkanının bu görev için belirleyip görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı makamına, Cumhurbaşkanının bizzat görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı'nın hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Ayrılma durumunun niteliğini belirleyin.
Yurt dışı ziyareti, 'geçici ayrılma' (hastalık, seyahat vb.) kategorisindedir.
Anayasa, geçici ayrılma ile makamın kesin boşalmasını farklı kurallara bağlamıştır.
2
20172017 Anayasa değişikliği sonrası vekalet makamını kontrol edin.
Vekalet görevi artık TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı yardımcılarına verilmiştir.
Başkanlık (Cumhurbaşkanlığı) sisteminde yürütme yetkisi bütünüyle bu organın içindeki hiyerarşide kalmalıdır.
3
Birden fazla yardımcı olması durumunda seçim kuralını uygulayın.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının seçtiği (görevlendirdiği) kişi vekil olur.
Anayasa Madde 106106 uyarınca, geçici durumlarda 'görevlendirme' esastır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Yetki Devri

İpuçları

1
Unutmayın ki 20172017 değişikliği ile TBMM Başkanı'nın vekalet yetkisi sona ermiştir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumunda, yeni seçim kaç gün içinde yapılmalıdır? Bu konuyu tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 306Soru →

Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası’nın "Milli Savunma" başlıklı 117117. maddesi uyarınca; Başkomutanlık makamı, bu makamın temsili ve Genelkurmay Başkanlığı’nın sorumluluk hiyerarşisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi anayasal metne tam olarak uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunurken; Genelkurmay Başkanı, görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur.

Cevap

Başkomutanlık makamının TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı, Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği ve Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanı'na sorumlu olduğu seçenek doğrudur.
Anayasa'nın 117117. maddesine göre Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Ayrıca, aynı maddenin son fıkrası ve ilgili mevzuat uyarınca Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur. Bu iki bilgiyi birleştiren seçenek tam olarak anayasal metni yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının kime ait olduğunu belirle.
Anayasa Madde 117117'ye göre Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz.
Milli egemenlik ilkesi gereği ordunun en üst komuta yetkisi milletin temsilcisi olan Meclis'e aittir.
2
Başkomutanlık makamının kim tarafından temsil edildiğini tespit et.
Bu makam Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
Yürütmenin başı sıfatıyla Cumhurbaşkanı, devletin birliğini ve ordunun temsilini üstlenir.
3
Siyasi sorumluluk zincirini analiz et.
Milli güvenliğin sağlanması ve ordunun hazırlanmasından TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanı sorumludur.
Anayasal sistemde yürütme erki yasama organına karşı bu hayati görevden dolayı sorumlu tutulmuştur.
4
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik konumunu ve savaş görevini belirle.
Genelkurmay Başkanı savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yapar ve Milli Savunma Bakanına sorumludur.
20172017 anayasa değişiklikleri ve ilgili kararnamelerle askeri hiyerarşi sivil denetime (MSB) bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası Madde 117: Milli Savunma Teşkilatı ve Sorumluluk Hiyerarşisi

İpuçları

1
Başkomutanlık makamının asıl sahibinin milletin temsilcisi olan kurum olduğunu ve Cumhurbaşkanının bu makamı sadece temsil ettiğini hatırlayın.
2
Genelkurmay Başkanı'nın kime sorumlu olduğu sorulduğunda, 20172017 değişikliği sonrası Milli Savunma Bakanlığı ile olan bağına odaklanın.
3
Anayasa'nın 117117. maddesinde yer alan 'TBMM'nin manevi varlığı', 'Cumhurbaşkanı tarafından temsil' ve 'Milli Savunma Bakanına sorumluluk' ifadelerini bir arada arayın.

Daha Fazla Pratik

Milli Savunma Bakanlığı'nın teşkilat yapısı ve Genelkurmay Başkanlığı'nın bu yapıdaki yerini inceleyerek hiyerarşiyi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 307Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan yürütme yetkisine ilişkin kurallar uyarınca, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile kanunlar arasındaki hiyerarşik ilişki ve yetki sınırları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.

Cevap

Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
Anayasa'nın 104. maddesi uyarınca yürütme organının düzenleme yetkisi yasamanın aslilik yetkisiyle sınırlanmıştır. Bu doğrultuda, bir konu halihazırda kanunla açıkça düzenlenmişse, Cumhurbaşkanı o konuda yeni bir kararname çıkaramaz. Bu kural yasama organının yürütme üzerindeki üstünlüğünü yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
CBK'nın anayasal sınırlarını belirlemek.
1982 Anayasası'nın 104. maddesinde CBK'ların yetki sınırları 'münhasır kanun alanı', 'açık kanun hükmü' ve 'temel haklar' üzerinden çizilmiştir.
Yürütme organının yasama organının yetki alanına müdahalesini önlemek amacıyla bu sınırlar anayasal düzeyde belirlenmiştir.
2
Kanun ve CBK arasındaki çatışma kuralını uygulamak.
Kanun hükmü ile CBK hükmü çatışırsa kanun üstün tutulur ve TBMM aynı konuda kanun yaparsa CBK hükümsüz kalır.
Normlar hiyerarşisinde kanun, CBK'nın üstünde yer alan bir normdur.
3
Doğru seçeneği temel kural üzerinden teyit etmek.
Anayasa metninde geçen 'Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz' ifadesinin doğruluğu görülür.
Bu ifade Anayasa'nın 104. maddesinin 17. fıkrasında kelimesi kelimesine yer alan temel bir hukuk kuralıdır.

Anahtar Kavram

CBK ve Kanun Arasındaki İlişki (Çatışma ve Üstünlük Kuralları)

İpuçları

1
Normlar hiyerarşisinde kanun ve CBK arasındaki sıralamayı hatırlayın.
2
Anayasa'nın 104. maddesindeki çatışma kuralını düşünün: Hangisi hangisini hükümsüz kılar?
3
Kanun ile CBK aynı konuyu düzenlerse kanun üstün tutulur ve yasaklı alanlara (temel haklar vb.) dikkat edilir.

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yetki sınırlarını ve yargısal denetimini bu bilgilerle karşılaştırarak inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 308Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 değişikliği ile düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi çerçevesinde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları ve hukuki konumları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınırlar.
Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanıp görevden alınmaları, 1982 Anayasası'nın 106. maddesinde açıkça belirtilen temel bir kuraldır. Bu sistemde yürütme organının tek yetkilisi Cumhurbaşkanıdır ve yardımcıları ile bakanlar ona karşı sorumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Atama makamını belirleme
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
2017 değişikliği ile yürütme yetkisi tek elde (Cumhurbaşkanında) toplanmıştır.
2
Seçilme kriterlerini kontrol etme
Milletvekili seçilme yeterliliğine (18 yaş, en az ilkokul mezuniyeti vb.) sahip olmak yeterlidir.
Anayasa'nın 106. maddesi bu nitelikleri yeterli görür.
3
Milletvekilliği ile olan ilişkiyi inceleme
Eğer bir milletvekili atanırsa üyeliği sona erer.
Yasama ve yürütme organları arasındaki ayrılığı (sert kuvvetler ayrılığı) korumak için üyelik düşürülür.

Anahtar Kavram

Yürütme organının yardımcı unsurlarının hukuki statüsü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde 'yürütmenin başı ve tek yetkilisi' kimdir, bunu hatırlayın.
2
Bakanların ve yardımcıların Meclis ile olan bağının (milletvekilliği) devam edip etmediğini kontrol edin.
3
Bakanlıkların teşkilatlanma usulünün 2017'de kanundan kararnameye geçtiğini ve yaş sınırının milletvekili olma yaşı ile aynı olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcısının Cumhurbaşkanına vekalet etme şartlarını ve süresini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 309Soru →

Türk anayasa hukukunda devletin savunma teşkilatlanması ve yüksek komuta kademesinin yetki paylaşımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hatalı bir bilgidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Milli Savunma Bakanı sorumludur.

Cevap

Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Milli Savunma Bakanı'nın sorumlu olduğu ifadesi yanlıştır; bu sorumluluk Cumhurbaşkanı'na aittir.
Doğru cevap olan ifade hatalıdır çünkü 1982 Anayasası'nın 117. maddesinin ikinci fıkrasına göre; millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından dolayı, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan merci Milli Savunma Bakanı değil, Cumhurbaşkanı'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117. maddesindeki Milli Savunma hükümlerini incele.
Milli güvenliğin sağlanması ve ordunun savaşa hazırlanması görevleri belirlenmiştir.
Sorumluluk makamlarını netleştirmek için anayasal dayanağı bulmak gerekir.
2
TBMM'ye karşı olan sorumluluk zincirini tespit et.
Anayasa metni açıkça 'Cumhurbaşkanı sorumludur' der.
Yürütmenin başı olması sıfatıyla bu stratejik sorumluluk Cumhurbaşkanına yüklenmiştir.
3
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik yerini kontrol et.
Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanına sorumlu olduğu teyit edilir.
Sorumluluk türlerini (meclise karşı sorumluluk vs. hiyerarşik sorumluluk) birbirinden ayırmak gerekir.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık ve Milli Savunma Sorumluluğu

İpuçları

1
Anayasa'da 'Milli Savunma' başlığı altında TBMM'ye karşı sorumlu olan tek bir yürütme makamı belirtilmiştir.
2
Milli Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı arasındaki ilişki hiyerarşiktir, ancak meclis önündeki en üst siyasi sorumluluk bu makamlara ait değildir.
3
Cumhurbaşkanı, Başkomutanlığı temsil ettiği gibi, ordunun savaşa hazırlanmasından dolayı da meclis karşısında asıl muhataptır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının milli güvenlik alanındaki diğer yetkilerini (MGK Başkanlığı, OHAL ilanı vb.) tekrar etmek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:55s
Soru 310Soru →

19821982 Anayasası'nın 124124. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilirler.

Buna göre, aşağıda belirtilen birimlerden hangisinin kendi adına yönetmelik çıkarma yetkisi bulunmamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emniyet Genel Müdürlüğü

Cevap

Emniyet Genel Müdürlüğü'nün ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmadığı için yönetmelik çıkarma yetkisi yoktur.
Yönetmelik çıkarabilmek için temel şart, kurumun ya Cumhurbaşkanı/Bakanlık olması ya da ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmasıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı'na bağlı bir merkez birimi olup ayrı bir tüzel kişiliği bulunmadığı için bu yetkiye sahip değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal kuralın tespiti
Yönetmelik çıkarabilecek merciler; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileridir.
19821982 Anayasası'nın 124124. maddesi bu yetkiyi sınırlı sayıda mercie tanımıştır.
2
Seçeneklerin hukuki statüsünün analizi
Bakanlıklar, üniversiteler, SGK ve belediyeler ya doğrudan Anayasa ile ya da kanunla tüzel kişiliğe/yetkiye sahiptir.
Yönetmelik çıkarma yetkisi için ya Anayasa'da ismen sayılmak ya da ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olmak şarttır.
3
Merkezi idare birimlerinin değerlendirilmesi
Emniyet Genel Müdürlüğü, devlet tüzel kişiliği içinde bir birimdir, ayrı bir tüzel kişiliği yoktur.
Tüzel kişiliği olmayan genel müdürlükler, bağlı bulundukları bakanlık adına işlem yaparlar ancak kendi adlarına yönetmelik çıkaramazlar.

Anahtar Kavram

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi

İpuçları

1
Anayasa'ya göre yönetmelik çıkarabilmek için ya bakanlık olmak ya da 'kamu tüzel kişiliğine' sahip olmak gerekir.
2
Merkezi yönetimin hiyerarşisi içinde yer alan ancak ayrı bir bütçesi ve tüzel kişiliği olmayan birimler kendi adlarına düzenleyici işlem yapamazlar.
3
Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı'nın bir parçasıdır. Ayrı bir tüzel kişiliği var mıdır, yoksa devlet tüzel kişiliği içinde mi yer alır?

Daha Fazla Pratik

Kamu tüzel kişiliği olan ve olmayan kurumların listesini inceleyerek hangilerinin yönetmelik çıkarabileceğini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 311Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık nitelikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiği kesilir ifadesi yanlıştır; güncel sisteme göre seçilen kişinin partisiyle olan bağı devam edebilir.
2017 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri ile yürütme yapısı değiştirilmiş ve Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiğinin kesileceğine dair eski hüküm yürürlükten kaldırılmıştır. Güncel düzenlemeye göre Cumhurbaşkanı, bir siyasi partiye üye olabilir ve hatta partisinin genel başkanlığını yürütebilir. Bu nedenle, seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesileceğini savunan ifade güncel hukuk açısından yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçilen kişinin hukuki statüsündeki değişiklikleri incele.
Milletvekilliği sona erer ancak parti üyeliği devam edebilir.
2017 Anayasa değişikliği ile tarafsızlık ilkesine rağmen parti ilişiğinin kesilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
2
Adaylık ve seçilme sınırlarını kontrol et.
5 yıllık süre, 2 dönem sınırı ve Meclis kararıyla 3. dönem istisnası teyit edilir.
Yürütme organının sürekliliği ve sınırlılığı ilkelerini doğrulamak için.
3
Seçim turları ve aday eksilmesi durumundaki prosedürü değerlendir.
Birinci turdaki sıraya göre ikame usulü geçerlidir.
Seçim takviminin aksamaması için öngörülen anayasal mekanizmayı anlamak için.

Anahtar Kavram

Partili Cumhurbaşkanlığı ve Seçim Usulü

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliği ile Türkiye'de 'Hükümet Sistemi' köklü bir değişikliğe uğramıştır.
2
Eski sistemde Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle bağı kopardı; yeni sistemde ise 'Partili Cumhurbaşkanlığı' kavramı hayatımıza girmiştir.
3
Seçilen kişinin milletvekilliği düşerken, siyasi parti üyeliğinin devam etmesi güncel sistemin en belirgin özelliklerinden biridir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis tarafından denetlenme yollarını inceleyerek yürütme konusunu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 312Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) olağan şartlar altında ne kadar sürede bir toplanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İki ayda bir

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu (MGK), 1982 Anayasası uyarınca iki ayda bir toplanır.
1982 Anayasası'na göre Milli Güvenlik Kurulu (MGK), Cumhurbaşkanının başkanlığında iki ayda bir toplanır. Ancak Cumhurbaşkanı gerekli gördüğü hallerde kurulu doğrudan toplantıya çağırabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın Milli Güvenlik Kurulu'na ilişkin maddesini hatırlayın.
MGK'nın çalışma usul ve esaslarının Anayasa'da düzenlendiği tespit edilir.
Toplantı sıklığı anayasal bir kuraldır.
2
Kurulun toplantı periyoduna ilişkin sayısal veriyi belirleyin.
Kurulun 'iki ayda bir' toplandığı bilgisine ulaşılır.
Bu süre, milli güvenlik politikalarının düzenli takibi için belirlenmiş standart süredir.

Anahtar Kavram

MGK Toplantı Periyodu

İpuçları

1
Milli Güvenlik Kurulu'nun ne sıklıkla bir araya geldiğini düşünün.
2
Bu süre tek haneli bir ay sayısıdır ve çift bir sayıdır.

Daha Fazla Pratik

MGK'nın gündeminin kim tarafından hazırlandığını ve kurulun üyelerini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:30s
Soru 313Soru →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, olağanüstü hal (OHALOHAL) dönemlerinde yürütme organı tarafından çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBKCBK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda çıkarılan bu kararnameler, Resmi Gazete'de yayımlandıkları günden itibaren üç ay içinde TBMMTBMM tarafından görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Cevap

Olağanüstü hal kararnamelerinin, yayımlandıkları tarihten itibaren üç ay içinde Meclis tarafından karara bağlanmadığı takdirde kendiliğinden yürürlükten kalkacağını belirten ifade doğrudur.
Anayasa'nın 119119. maddesine göre, olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün TBMMTBMM onayına sunulur ve üç ay içinde görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 119119. maddesini analiz et.
20172017 değişikliği ile OHAL CBK'ları için Meclis onayı şartı getirilmiştir.
Yürütmenin denetlenmesi ve demokratik meşruiyetin korunması amaçlanır.
2
Süre sınırını kontrol et.
Meclis'in karar verme süresi üç ay olarak belirlenmiştir.
Kararnamelerin kalıcı hale gelmesini önlemek ve yasama organının üstünlüğünü vurgulamak için.
3
Yargısal denetim durumunu değerlendir.
Anayasa Mahkemesi'ne dava açılamaz.
Anayasa'nın 148148. maddesi açıkça yasaklamıştır.

Anahtar Kavram

OHAL CBK'larının Yasama Denetimi ve Hukuki Rejimi

İpuçları

1
OHAL döneminde çıkarılan kararnamelerin Meclis denetimine tabi olup olmadığını düşünün.
2
Anayasa Mahkemesi'nin bu kararnameleri denetleme yetkisi var mıdır, 148148. maddeyi hatırlayın.
3
20172017 değişikliği ile getirilen üç aylık 'onaylanmazsa düşer' kuralına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile OHAL Kararnameleri arasındaki farkları bir tablo üzerinden çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 314Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nde yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu kapsamında düzenlenen Meclis soruşturması yönteminde, soruşturma açılmasına karar verilmesi ve bu süreci yürütecek kurulun teşekkülü ile ilgili anayasal kural aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verir ve soruşturma, partilerin güçleri oranında temsil edildiği on beş kişilik bir komisyonca yürütülür.

Cevap

Soruşturma açılmasına üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla karar verilmesi ve soruşturmanın siyasi parti gruplarının güçleri oranında temsil edildiği on beş kişilik bir komisyon tarafından yürütülmesi kuralı doğrudur.
Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla üye tamsayısının salt çoğunluğuyla önerge verilebilir. Meclis, bu önergeyi görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün (360360) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verir. Soruşturma, Meclis'teki siyasi parti gruplarının temsil oranlarına göre seçilen 1515 kişilik bir komisyon tarafından yürütülür.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge Verme
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili) tarafından verilir.
Sürecin resmi olarak başlaması için ilk aşamadır.
2
Soruşturma Açma Kararı
En geç bir ay içinde görüşülür ve üye tamsayısının beşte üçü (360360 milletvekili) tarafından gizli oyla karar verilir.
Cumhurbaşkanı'nın yargılanabilmesi için Meclis'in iradesini nitelikli çoğunlukla ortaya koyması gerekir.
3
Komisyonun Kurulması
1515 kişilik bir soruşturma komisyonu oluşturulur.
İddiaları detaylı incelemek ve rapor hazırlamak için Meclis içi bir kurul gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması Usulü

İpuçları

1
Meclis soruşturması sürecinde kademeli bir oy artışı söz konusudur (301→360→400301 \rightarrow 360 \rightarrow 400).
2
Soruşturmayı yürüten komisyonun üye sayısı tek bir sayıdan oluşur ve partilerin temsiline dayanır.
3
Soruşturma açılması için gereken gizli oy sayısı 360360'dır; bu da toplam milletvekili sayısının beşte üçüne denk gelir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların cezai sorumluluk usulünün Cumhurbaşkanı ile aynı olup olmadığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 315Soru →

Anayasa'da yer alan düzenlemelere göre; Cumhurbaşkanı tarafından atanan, barış zamanında Türk Silahlı Kuvvetlerinin komutanı olan ve görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu tutulan anayasal makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanı

Cevap

Genelkurmay Başkanı; Cumhurbaşkanı tarafından atanır, TSK'nın komutanıdır ve Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur.
Genelkurmay Başkanı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin komutanı sıfatıyla barış döneminde görev yapar. Anayasa'nın 117117. maddesi ve ilgili kanun hükmünde kararnameler uyarınca, bu makam doğrudan Milli Savunma Bakanına bağlı ve ona karşı sorumlu kılınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Atama makamını belirleme
Genelkurmay Başkanı Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
19821982 Anayasası'nın 117117. maddesi uyarınca atama yetkisi yürütmenin başındadır.
2
Komuta yetkisini inceleme
Genelkurmay Başkanı, barış zamanında Silahlı Kuvvetlerin komutanıdır.
Anayasal hiyerarşide askeri hiyerarşinin en üst noktasını temsil eder.
3
Sorumluluk zincirini tespit etme
Görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur.
20172017 anayasa değişiklikleri ve sonrasındaki düzenlemelerle hiyerarşik bağ bu şekilde kurulmuştur.

Anahtar Kavram

Genelkurmay Başkanlığı'nın Hukuki Statüsü ve Sorumluluğu

İpuçları

1
Bu makam, Silahlı Kuvvetlerin en üst askeri temsilcisidir.
2
Savaş zamanında Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı adına yerine getirir.
3
Hiyerarşik olarak Milli Savunma Bakanlığı'na bağlanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı ilkesini ve savaş zamanındaki görev devrini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 316Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Milli Güvenlik Kurulu (MGKMGK) tarafından alınan ve devletin milli güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanmasıyla ilgili olan tavsiye kararlarının hukuki akıbeti hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu kararlar Cumhurbaşkanı tarafından değerlendirilir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu kararları tavsiye niteliğindedir ve bu kararlar Cumhurbaşkanı tarafından değerlendirilir.
Doğru cevap, kararların Cumhurbaşkanı tarafından değerlendirildiğini belirten ifadedir. 19821982 Anayasası'nın 118.118. maddesine göre MGK; devletin milli güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanmasıyla ilgili kararları tavsiye niteliğinde alır ve bu kararlar Cumhurbaşkanı tarafından değerlendirmeye alınır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın hukuki statüsünü belirle.
MGK, yürütme organına yardımcı olan anayasal bir danışma organıdır.
Kurulun temel görevi milli güvenlik siyaseti konusunda görüş bildirmektir.
2
Kararların niteliğini analiz et.
Alınan kararlar 'tavsiye' niteliğindedir, yani doğrudan bağlayıcı değildir.
Anayasa metninde bu kararların tavsiye olduğu açıkça belirtilmiştir.
3
Kararların muhatabını tespit et.
Kararlar, yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı'na sunulur.
20172017 sonrası sistemde yürütme yetkisi ve sorumluluğu tamamen Cumhurbaşkanı'ndadır.
4
Anayasal terimi teyit et.
Anayasa'nın 118.118. maddesi '...kararları Cumhurbaşkanınca değerlendirilir' ifadesini kullanır.
Bu ifade, kararların nihai karar verici olan Cumhurbaşkanı için bir veri teşkil ettiğini gösterir.

Anahtar Kavram

MGK Kararlarının İstişari Niteliği ve Cumhurbaşkanı'nın Değerlendirme Yetkisi

İpuçları

1
MGK'nın bir 'karar organı' mı yoksa 'danışma organı' mı olduğunu hatırlayın.
2
Kurul tarafından alınan 'tavsiye' kararlarının kime sunulduğunu ve Anayasa'da hangi kelimeyle ifade edildiğini düşünün.
3
Anayasa metni, bu kararların yürütmenin başı tarafından 'değerlendirileceğini' belirtir.

Daha Fazla Pratik

MGK'nın sivil ve askeri üyelerinin güncel listesini ve 20172017 değişiklikleri ile kimlerin çıkarıldığını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 317Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nde yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanlığı makamı için aday belirleme sürecinde, 20172017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen güncel kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken geçerli bir aday gösterme yöntemini belirtmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, son genel seçimde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5'ini alan siyasi partiler veya en az 100100 bin seçmen tarafından aday gösterilme yolu mevcuttur.

Cevap

Siyasi parti grupları, son genel seçimlerde geçerli oyların toplamda en az %5\%5'ini alan partiler veya 100100 bin seçmenin imzası ile aday gösterilmesi hukuken geçerli yollardır.
Doğru ifade, 20172017 Anayasa değişikliği ile yürürlüğe giren güncel yöntemlerin tamamını (Siyasi parti grupları, %5\%5 oy alan partiler ve 100100 bin seçmen) eksiksiz olarak belirtmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık için yetkili mercileri belirle
Siyasi parti grupları (2020 milletvekili), %5\%5 oy alan partiler ve seçmenler (100100 bin kişi).
19821982 Anayasası'nın 101101. maddesi aday gösterme yetkisini bu üç gruba hasretmiştir.
2
Eski ve yeni kuralları karşılaştır
Eskiden 2020 milletvekili imzası yeterliyken, artık 'Grup' kararı veya seçmen imzası gerekmektedir.
20172017 değişikliği ile bireysel milletvekili teklifi usulü kaldırılmıştır.
3
Niteliksel şartları kontrol et
Adayın 4040 yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış olması şarttır.
Milletvekili seçilme yeterliliği (1818 yaş) Cumhurbaşkanlığı için yeterli değildir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Aday Gösterme Usulleri

İpuçları

1
20172017 değişikliği ile 'siyasi parti grubu' ve 'seçmen imzası' kavramlarının nasıl değiştiğine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçilen kişinin varsa partisi ile ilişiğinin kesilip kesilmeyeceğine dair güncel hükümleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 318Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan güncel hükümler doğrultusunda, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumlulukları ile ilgili Meclis soruşturması süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma açılmasına üye tamsayısının üçte beş çoğunluğuyla gizli oyla karar verilir.

Cevap

Meclis soruşturması açılmasına üye tamsayısının üçte beş çoğunluğuyla (360360 milletvekili) gizli oyla karar verilmesi doğru ifadedir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301) önerge verilebilir ve üye tamsayısının üçte beşinin (360360) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verilir. Bu ifade anayasal metinle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge verme şartını belirle
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301)
Sürecin başlaması için ilk adım yazılı bir önergedir.
2
Soruşturma açılma karar sayısını belirle
Üye tamsayısının üçte beşi (360360)
Meclis'in iddiayı ciddi bularak komisyon kurması için gereken nitelikli çoğunluktur.
3
Yüce Divan'a sevk şartını belirle
Üye tamsayısının üçte ikisi (400400)
Yargılama aşamasına geçilmesi için gereken en yüksek nitelikli çoğunluktur.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Karar Yeter Sayıları

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde önerge verme, soruşturma açma ve Yüce Divan'a sevk aşamaları için farklı nitelikli çoğunluklar (301,360,400301, 360, 400) aranır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve sayısal farkları karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 319Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısında birden fazla Cumhurbaşkanı yardımcısının görev yaptığı bir dönemde; Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması durumunda, Cumhurbaşkanlığı makamına vekalet etme ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanma süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Cevap

Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder ve yetkileri kullanır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. Birden fazla yardımcı varsa, hangisinin vekalet edeceği tamamen Cumhurbaşkanının takdirindeki bir görevlendirme işlemine bağlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Görevden ayrılma niteliğinin belirlenmesi
Hastalık veya yurt dışı gezisi gibi durumların 'geçici ayrılma' (vekalet) kapsamında olduğu tespit edilir.
Anayasa'da makamın boşalması (kesin ayrılma) ile geçici ayrılma için farklı vekalet kuralları öngörülmüştür.
2
Anayasa Madde 106'nın uygulanması
Birden fazla yardımcının bulunduğu durumda Cumhurbaşkanının bizzat yaptığı görevlendirmenin esas olduğu görülür.
Hiyerarşik veya yaşa dayalı bir sıralama sadece makamın boşalması durumunda devreye girer; geçici durumlarda Cumhurbaşkanının takdir yetkisi vardır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Kuralları

İpuçları

1
Anayasa'da 'vekalet' ile 'makamın boşalması' durumları için farklı usuller belirlenmiştir; sorudaki durum 'geçici ayrılma'dır.

Daha Fazla Pratik

Makamın boşalması (kesin ayrılma) durumunda vekalet süreci ve seçim takvimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 320Soru →

19821982 Anayasası'nın 124124. maddesinde yürütme organının düzenleyici işlemlerinden biri olan yönetmelikler düzenlenmiştir. Buna göre; kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarma yetkisine sahip olan kurumlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üniversitelere bağlı fakülteler

Cevap

Üniversitelere bağlı fakülteler, ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmadığı için yönetmelik çıkarma yetkisine sahip değildir.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen fakülteler, üniversite çatısı altında yer alan akademik birimlerdir. 19821982 Anayasası'na göre bir kurumun yönetmelik çıkarabilmesi için ya Cumhurbaşkanı/Bakanlık olması ya da ayrı bir 'kamu tüzel kişiliğine' sahip olması gerekir. Fakültelerin ayrı tüzel kişiliği bulunmadığı için kendi adlarına yönetmelik çıkaramazlar; bu yetki ancak üniversite tüzel kişiliği tarafından kullanılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 124124. maddesini inceleyin.
Yönetmelik çıkarabilecek makamlar; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileridir.
Anayasal yetki sınırlarını belirlemek için temel kuralın tespiti gerekir.
2
Seçeneklerdeki kurumların hukuki statülerini değerlendirin.
Cumhurbaşkanı ve bakanlıklar zaten maddede sayılmıştır. Üniversiteler ve belediyeler ise kamu tüzel kişisidir.
Kimin kamu tüzel kişisi olduğunu belirlemek, yönetmelik yetkisini tespit etmenin anahtarıdır.
3
Fakültelerin durumunu analiz edin.
Fakülteler, üniversite tüzel kişiliğinin alt birimleridir ve kendilerine ait bağımsız bir tüzel kişilikleri yoktur.
Tüzel kişiliği olmayan birimlerin, Anayasa'daki 'kamu tüzel kişisi' şartını sağlamadığı görülür.

Anahtar Kavram

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi

İpuçları

1
Yönetmelik çıkarma yetkisi olanları Anayasa üç grupta toplar: Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri.
2
Bir kurumun yönetmelik çıkarabilmesi için ya devletin zirvesinde (yürütmede) olması ya da 'kamu tüzel kişisi' sıfatını taşıması şarttır.
3
Fakülteler, bağlı oldukları üniversitelerden ayrı birer tüzel kişilik midir, yoksa üniversitenin bir parçası mıdır?

Daha Fazla Pratik

Hangi yönetmeliklerin Resmi Gazete'de yayımlanması gerektiğinin hangi kriterle (kanunla) belirlendiğini araştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eğer bir birimin kendine ait bütçesi ve karar organları olan bağımsız bir 'kişiliği' (tüzel kişilik) yoksa, o birim yönetmelik çıkaramaz. Seçeneklerdeki fakülte, rektörlüğe bağlı bir alt birimdir.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 16 / 33Sonraki
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 16 | Examkin