Yürütme

642 soru

Soru 321Soru

Olağanüstü Hal (OHALOHAL) rejiminin hukuki çerçevesini düzenleyen 19821982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, bu dönemde yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (OHALOHAL CBKCBK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu kararnamelerle, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin aksine, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi haklar ve ödevler konusunda da düzenleme yapılabilir.

Cevap

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle, olağan dönem kararnamelerinden farklı olarak kişi hakları ve siyasi haklar alanında da düzenleme yapılabilmesi mümkündür.
Anayasa'nın 104104. maddesine göre olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenemezken; 119119. madde uyarınca Olağanüstü Hal döneminde bu kısıtlama kalkar ve çekirdek haklar hariç tüm haklar kararname ile düzenlenebilir hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL Kararnamesinin yetki kapsamını analiz etme
Olağan dönem CBK'ları sadece sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebilirken (104104. md), OHAL CBK'ları sert çekirdek haklar hariç tüm temel hakları düzenleyebilir (119119. md).
Yürütme organına kriz anlarında hızlı hareket kabiliyeti tanınması amaçlanmıştır.
2
Yargısal denetim durumunu değerlendirme
Anayasa 148148. madde gereği OHAL CBK'larına karşı iptal davası açılamaz; ancak bu yasak Meclis onayına kadar sürer.
Meclis onayından sonra metin kanunlaştığı için denetime tabi olur.
3
Mutlak sınırları (Çekirdek Haklar) kontrol etme
Savaş hukukuna uygun ölümler hariç yaşama hakkı, din, vicdan, suç ve cezaların geçmişe yürümezliği gibi haklar mutlak korunur.
Anayasa 1515. maddedeki çekirdek alanın dokunulmazlığı.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Rejimi

İpuçları

1
Olağan dönem kararnameleri ile OHAL kararnameleri arasındaki 'düzenleme alanı' farkını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

OHAL kararnamelerinin Meclis onayı süreci ve 3 aylık süre kuralını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 322Soru

19821982 Anayasası'na göre, yürütme yetkisine sahip olan Cumhurbaşkanı devletin başıdır ve bu sıfatla Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milletinin birliğini temsil eder. Cumhurbaşkanının devletin başı olması, ona yasama, yürütme ve yargı organlarının işleyişi ile ilgili çeşitli anayasal yetkiler tanımaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının yasama organı ile ilgili görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını seçmek

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Başkanını seçmek, Cumhurbaşkanının görevleri arasında yer almaz; bu yetki doğrudan Meclis'in kendisine aittir.
Doğru seçenek olan 'Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını seçmek' ifadesi yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 9494. maddesine göre TBMMTBMM Başkanı, Meclis üyeleri arasından gizli oyla ve dört turda (üye tamsayısının nitelikli çoğunluğu aranarak) bizzat Meclis tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının bu seçimde ne seçme ne de atama yetkisi bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yetki kategorilerini analiz edin.
Cumhurbaşkanının yetkileri yasama, yürütme ve yargı olmak üzere üç ana gruba ayrılır.
Soruda sadece yasama organı ile ilgili olan yetkilerin hangisi olmadığı sorulmaktadır.
2
Yasama ile ilgili temel yetkileri listeleyin.
Meclis'i toplantıya çağırmak, kanunları yayımlamak veya veto etmek, halkoyuna sunmak ve iptal davası açmak bu gruptadır.
Bu yetkiler Meclis'in faaliyetlerini veya çıkardığı metinleri doğrudan etkiler.
3
Meclis Başkanının seçilme usulünü değerlendirin.
Meclis Başkanı, milletvekilleri arasından, Meclis Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilen bir makamdır.
Yasama organının bağımsızlığı gereği, kendi başkanını seçme yetkisi yürütme organına (Cumhurbaşkanına) bırakılmamıştır.

Anahtar Kavram

Yasama Organının Bağımsızlığı ve Cumhurbaşkanının Dışsal Yetkileri

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yetkileri genelde devletin dış temsili ve kurumlar arası denge ile ilgilidir, kurumların iç seçimleri ile değil.
2
Meclis'in kendi başkanını kimin seçtiğini hatırlayın: Milletvekilleri kendi aralarından birini mi seçer yoksa Cumhurbaşkanı mı atar?
3
Milli Savunma Bakanı veya rektörler Cumhurbaşkanı tarafından atanırken, Meclis Başkanı bir atama değil, parlamento içi bir seçimle belirlenir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yürütme ile ilgili atama yetkileri (üst kademe yöneticiler) ile yargı organına yaptığı atamalar arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 323Soru

19821982 Anayasası uyarınca yürütme erkinin yegane sahibi olan Cumhurbaşkanı, kamu bürokrasisi ve çeşitli anayasal kurumlar üzerinde geniş atama yetkilerine sahiptir. Ancak anayasal sistemde bazı denetim ve gözetim makamları, yasama organının denetim gücünü pekiştirmek amacıyla doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından belirlenmektedir.

Buna göre, aşağıdaki makamlardan hangisine yapılacak seçim veya atama işlemi Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu Başdenetçisini seçmek

Cevap

Kamu Başdenetçisini seçmek
Kamu Başdenetçisi, idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri incelemek üzere kurulan ve TBMMTBMM Başkanlığına bağlı olan Kamu Denetçiliği Kurumunun başıdır. Anayasa uyarınca bu makama seçim yapma yetkisi münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMMTBMM) aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal yetki alanlarını analiz etmek
19821982 Anayasası'nın 104104. maddesi Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini düzenler.
Atama yetkilerinin kaynağını belirlemek için temel anayasa maddesine bakılmalıdır.
2
Seçeneklerdeki makamların idari bağlılığını kontrol etmek
Üst kademe yöneticiler, YO¨KYÖK, rektörler ve DDKDDK doğrudan yürütme organı olan Cumhurbaşkanlığı ile ilişkilidir.
Yürütmeye bağlı kurumların atamaları genellikle yürütmenin başı tarafından yapılır.
3
Kamu Denetçiliği Kurumunun statüsünü belirlemek
Kamu Denetçiliği Kurumu (OmbudsmanlıkOmbudsmanlık), Anayasa'nın 7474. maddesi uyarınca TBMMTBMM Başkanlığına bağlıdır.
Meclis denetim yollarından biri olduğu için seçimi yasama organına (TBMMTBMM) bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Atama Yetkileri ve TBMM'nin Seçim Yetkileri Ayrımı

İpuçları

1
Seçeneklerdeki kurumlardan hangisinin meclis denetimiyle daha yakından ilişkili olduğunu düşünün.
2
Kamu Denetçiliği Kurumu (OmbudsmanlıkOmbudsmanlık) hangi anayasal organın bünyesinde yer alır?
3
Yürütme organının atama yetkileri dışında kalan ve doğrudan TBMMTBMM tarafından seçilen denetim makamı Kamu Başdenetçisidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yargı alanındaki atama yetkilerini (Anayasa Mahkemesi, Danıştay, HSKHSK) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 324Soru

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, yürütme organının yapısal unsurları olan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri siyasi ve idari faaliyetler nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı bireysel ve kolektif sorumluluk taşırlar.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı siyasi (bireysel veya kolektif) bir sorumlulukları bulunmamaktadır; bu kişiler yalnızca Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürüttükleri faaliyetlerden dolayı yalnızca Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne karşı siyasi bir sorumlulukları (güvenoyu veya gensoru gibi) yoktur. Kolektif sorumluluk ilkesi parlamenter sisteme has bir özellik olup, mevcut başkanlık modelinde yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
Atanma yeterliliğini değerlendir.
Milletvekili seçilme yeterliliği (18 yaş, ilkokul mezuniyeti vb.) yeterlidir.
Anayasa m. 106/1 gereğidir.
2
Yasama ile ilişkiyi kontrol et.
Bakan olan milletvekilinin üyeliği düşer.
Kuvvetler ayrılığının sertleşmesi nedeniyle iki görev birleşemez.
3
Sorumluluk rejimini analiz et.
Siyasi sorumluluk Cumhurbaşkanına, cezai sorumluluk ise Meclis soruşturması yoluyla Meclise karşıdır.
Bireysel veya kolektif siyasi sorumluluk parlamenter sisteme ait bir özelliktir ve kaldırılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Sorumluluk ve Statü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütmenin başı tek başına Cumhurbaşkanıdır.
2
Bakanlar, Meclis'ten güvenoyu alarak mı göreve başlarlar yoksa sadece Cumhurbaşkanı tarafından mı atanırlar?
3
Bakanların siyasi sorumluluğu kime karşıdır? Meclis'e karşı 'Gensoru' verilebildiği dönem sona ermiştir.

Daha Fazla Pratik

Bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılanma sürecini (Meclis Soruşturması sayısal verilerini) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 325Soru

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, ikinci dönemini yürütmekte olan bir Cumhurbaşkanının yeniden adaylığı ve seçim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya tek adayın kalması nedeniyle yapılan referandumda adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu alamaması durumunda, hem Meclis hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yenilenir.

Cevap

İkinci oylamanın referanduma dönüşmesi ve adayın salt çoğunluğu alamaması durumunda, genel kuralın aksine sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir; TBMM seçimleri yenilenmez.
İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda yapılan referandumda geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanamazsa, Anayasa uyarınca sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenir. Seçimlerin 'birlikte yenilenmesi' kuralı bu özel durum için geçerli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının dönem sınırını ve istisnasını kontrol et.
Normalde 22 dönem olan sınır, TBMM'nin 3/53/5 çoğunlukla (360360 oy) seçimleri yenilemesi halinde 33. dönem için aşılabilir.
Anayasa Madde 116116 hükmünü doğrulamak.
2
Aday gösterme usullerini hatırla.
Parti grupları, %5\%5 oy alan partiler veya 100.000100.000 seçmen aday gösterebilir.
Adaylık kriterlerinin doğruluğunu kontrol etmek.
3
İkinci turda aday eksilmesi durumundaki ikame sürecini analiz et.
Ölüm veya yeterlik kaybında birinci turdaki sıraya göre sıradaki aday ikame edilir.
Seçim sürecindeki kesintisizliği sağlamak.
4
Tek adaylı referandum ve başarısızlık sonucunu değerlendir.
Referandumda salt çoğunluk sağlanamazsa 'sadece Cumhurbaşkanı seçimi' yenilenir.
Anayasa Madde 101101'deki 'birlikte yenilenme' ilkesinin tek istisnasını saptamak.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnası

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığı ve Meclis seçimlerinin birlikte yapılması genel bir kuraldır ancak bunun bir istisnası vardır.
2
İkinci turda aday ikamesi sonuç vermezse oylama referanduma dönüşür. Referandumun reddedilmesi durumunda yasamanın akıbetini düşünün.
3
Anayasa'nın 101101. maddesinin son cümlesi, referandumda salt çoğunluk çıkmaması halinde sadece bir organın seçiminin yenileneceğini açıkça belirtir.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi (fesih) yetkisinin Cumhurbaşkanı ve TBMM tarafından kullanılması arasındaki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 326Soru

Milli Güvenlik Kurulu (MGKMGK) toplantılarında ele alınacak meselelerin belirlenmesi ve kurul gündeminin oluşturulması aşamasında, 19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri gereği Cumhurbaşkanına doğrudan öneri sunabilecek yetkililer aşağıdakilerin hangisinde bir arada belirtilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerilerinin dikkate alınması, 19821982 Anayasası'nın 118.118. maddesinde kurul gündeminin oluşturulması için belirtilen özel prosedürdür.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal dayanağı belirlemek.
19821982 Anayasası'nın 118.118. maddesi temel alınmıştır.
Milli Güvenlik Kurulu'nun kuruluşu, üyeleri ve işleyişine dair tüm kurallar bu maddede düzenlenmiştir.
2
Gündemi belirleyen makamı tespit etmek.
Gündemi düzenleme yetkisinin Cumhurbaşkanına ait olduğu saptanmıştır.
Cumhurbaşkanı, yürütmenin başı olarak kurulun başkanıdır ve nihai kararı verir.
3
Öneri sunma yetkisine sahip makamları ayırt etmek.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı anayasal yetkililer olarak bulunmuştur.
Anayasa metninde bu iki makam, gündem oluşumuna girdi sağlayan temel merciler olarak açıkça zikredilmiştir.

Anahtar Kavram

MGK Gündeminin Düzenlenmesi

İpuçları

1
Gündemi nihai olarak Cumhurbaşkanı belirlese de, ona fikir veren iki ana makamı düşünün.
2
Bu makamlardan biri sivil kanadı (yardımcılar), diğeri askeri kanadı (en üst komuta) temsil eder.
3
Genelkurmay Başkanı askeri kanadın öneri sunan yetkilisidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı toplantıya katılamadığında kurula kimin başkanlık ettiğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 327Soru

19821982 Anayasası'nda 20172017 değişikliğiyle düzenlenen "Milli Savunma" hükümleri ve idari teşkilat yapısı dikkate alındığında; Başkomutanlık, Genelkurmay Başkanı'nın konumu ve milli güvenliğe ilişkin sorumluluklar hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına karşı sorumludur ve savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yürütür.

Cevap

Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumlu olduğunu ve savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı adına yürüttüğünü belirten seçenek doğrudur.
Doğru olan seçenek, Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik olarak Milli Savunma Bakanı'na bağlı olduğunu ve savaş durumunda Başkomutanlık yetkilerini Cumhurbaşkanı adına kullandığını tam olarak ifade etmektedir. Bu durum, 19821982 Anayasası'nın 117117. maddesinin güncel halidir.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının temsilini belirle.
Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.
Anayasa madde 117117 gereği temsil yetkisi Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.
2
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik bağlılığını kontrol et.
Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanı'na bağlı ve sorumludur.
20172017 anayasa değişikliği ile askeri vesayeti sınırlamak adına sivil denetime dahil edilmiştir.
3
Savaş durumundaki komuta yetkisini analiz et.
Savaşta Başkomutanlık görevlerini yerine getirme yetkisi Genelkurmay Başkanı'na geçer.
Genelkurmay Başkanı bu yetkiyi kendi adına değil, Cumhurbaşkanı namına kullanır.
4
TBMM'ye karşı olan sorumluluğu tespit et.
Milli güvenliğin sağlanması ve TSK'nın yurt savunmasına hazırlanmasından Cumhurbaşkanı sorumludur.
Yürütmenin başı olarak anayasal sorumluluk Cumhurbaşkanı'ndadır.

Anahtar Kavram

Milli Savunma Teşkilat Yapısı ve Sorumluluk Zinciri

İpuçları

1
20172017 değişikliği ile askeri birimlerin sivil bakanlıklara bağlanma sürecini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) değişen sivil-asker üye yapısını ve Jandarma Genel Komutanlığı'nın MGK üyeliğinden çıkarılmasını incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 328Soru

19821982 Anayasası'nın 108108. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak görev yapan Devlet Denetleme Kurulu (DDK) hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi, 20172017 Anayasa değişikliği sonrası yürürlüğe giren güncel hukuki statüsünü yansıtmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun denetim yetkisi; Türk Silahlı Kuvvetleri'ni kapsarken, yargı organlarını bu denetim alanının dışında tutmaktadır.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim yetkisi Türk Silahlı Kuvvetleri'ni kapsarken, yargı organları bu denetim alanının dışında tutulmaktadır.
Devlet Denetleme Kurulu (DDK), 1982 Anayasası'nın 108. maddesine göre Cumhurbaşkanlığına bağlıdır. Kurulun denetim yetkisi oldukça geniştir ve tüm kamu kurumlarını, TSK'yı, meslek kuruluşlarını, sendikaları ve kamuya yararlı dernek/vakıfları kapsar. Anayasa'da açıkça belirtildiği üzere, Kurulun denetleyemeyeceği tek alan 'Yargı Organları'dır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın bağlı olduğu makamı belirleyin.
DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kurumdur.
Anayasal hiyerarşiyi anlamak için gereklidir.
2
DDK'nın düzenlenme biçimini kontrol edin.
İşleyişi ve özlük hakları Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile düzenlenir.
2017 değişikliği ile 'kanun' şartı kaldırılmıştır.
3
Denetim yetkisinin kapsamını ve istisnalarını analiz edin.
Yargı organları hariç tüm kamu kurumları, TSK, sendikalar ve kamu yararına dernekler denetlenebilir.
Anayasal sınırlamaları tespit etmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Güncel Hukuki Statüsü ve İstisnaları

İpuçları

1
DDK'nın denetleyemediği tek bir erkin (yasama, yürütme, yargı) olduğunu hatırlayın.
2
2017 değişikliği ile Kurulun çalışma usul ve esaslarının hangi hukuki metinle düzenlendiğine dikkat edin (Kanun mu, Kararname mi?).
3
Kurulun üyelerini kimin atadığını ve 2017 ile eklenen 'idari soruşturma' yetkisini göz önünde bulundurun.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın 2017 öncesi ve sonrası yetki farklarını (idari soruşturma gibi) bir tablo yaparak pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 329Soru

19821982 Anayasası'nın 117117. maddesine göre; Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. Bu anayasal düzenleme çerçevesinde, Genelkurmay Başkanı'nın atanması ve görevlerinden dolayı sorumlu olduğu makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumludur.

Cevap

Genelkurmay Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumludur.
Doğru seçenek, anayasanın güncel metnini tam olarak yansıtmaktadır. Genelkurmay Başkanı, Cumhurbaşkanınca atanmakta ve idari-hiyerarşik olarak Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumlu tutulmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık temsilcisini ve kaynağını belirleme
Anayasa'nın 117. maddesine göre Başkomutanlık TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.
Sorunun bağlamını ve anayasal dayanağını anlamak için gereklidir.
2
Atama yetkisini saptama
Genelkurmay Başkanı, yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Askeri hiyerarşinin en üst kademesinin atama usulünü netleştirmek için.
3
Hiyerarşik sorumluluğu kontrol etme
Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumludur.
2017 anayasa değişikliği ile gelen güncel hiyerarşik yapıyı doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Genelkurmay Başkanı'nın hukuksal statüsü ve 2017 sonrası hiyerarşik sorumluluğu

İpuçları

1
Başkomutanlık makamı TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir ancak bu makama bağlı olan Genelkurmay Başkanı'nın kime sorumlu olduğu 20172017'de değişmiştir.
2
Genelkurmay Başkanı'nın atanması en üst düzey yürütme yetkisidir, ancak günlük sorumluluğu savunma işlerinden sorumlu olan bakanlıkladır.
3
Genelkurmay Başkanı'nı Cumhurbaşkanı atar, ancak o Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumludur.

Daha Fazla Pratik

Genelkurmay Başkanı'nın savaş zamanındaki başkomutanlık vekalet görevini ve Milli Güvenlik Kurulu üyeliğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 330Soru

Anayasal düzenin korunması amacıyla ilan edilen bir Olağanüstü Hal (OHAL) sürecinde, mevcut sürenin dolmasına rağmen uygulamayı gerektiren şartların devam ettiği tespit edilmiştir. 1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Cumhurbaşkanının istemi üzerine bu süreyi her defasında en fazla dört ay süreyle uzatmaya yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Cumhurbaşkanının talebiyle OHAL süresini uzatmaya yetkili tek makamdır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, 1982 Anayasası'nın 119. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanının talebi üzerine olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir, süreyi kısaltabilir veya olağanüstü hali kaldırabilir.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan ve uzatma yetkilerini birbirinden ayırın.
İlan yetkisi Cumhurbaşkanına, uzatma yetkisi meclise aittir.
Anayasal denge ve denetleme mekanizması gereği yasama organı yürütmenin süresini denetler.
2
Uzatma süresi sınırlarını kontrol edin.
Her uzatma kararı en fazla 4 ay için verilebilir.
OHAL'in kalıcı bir rejime dönüşmesini engellemek için anayasal süre sınırı konulmuştur.
3
Talep ve karar mekanizmasını belirleyin.
Cumhurbaşkanı talep eder, TBMM karar verir.
Cumhurbaşkanının istemi olmadan meclis kendiliğinden süreyi uzatamaz.

Anahtar Kavram

OHAL Süreç Yönetimi ve Yetki Paylaşımı

İpuçları

1
OHAL ilanını Cumhurbaşkanı yapar ancak bu kararın onaylanması ve süresinin değiştirilmesi meclisin yetkisindedir.
2
Demokratik sistemlerde yürütmenin olağanüstü yetkilerini kullanma süresi, halkın temsilcilerinden oluşan yasama organı tarafından kontrol edilir.
3
Cumhurbaşkanı uzatma talebinde bulunur, fakat nihai kararı Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) verir.

Daha Fazla Pratik

Savaş hali durumunda OHAL uzatma sürelerindeki istisnai durumu (4 ay sınırının aranmaması) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 331Soru

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeye göre, Cumhurbaşkanının katılamadığı Milli Güvenlik Kurulu (MGKMGK) toplantılarına aşağıdakilerden hangisi başkanlık eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanı katılamadığında Milli Güvenlik Kurulu toplantılarına Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık eder.
Milli Güvenlik Kurulu, Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan bir kuruldur. 19821982 Anayasası'nın 118118. maddesinde yapılan düzenleme uyarınca, Cumhurbaşkanının toplantıya katılamadığı hallerde kurul, Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlığında toplanır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın başkanlık yapısını gözden geçir.
Milli Güvenlik Kurulu'nun başkanı Cumhurbaşkanıdır.
Yürütme organının başı olarak kurulun sevk ve idaresinden sorumludur.
2
Cumhurbaşkanının makamında bulunmadığı veya toplantıya katılamadığı durumu analiz et.
Anayasal hiyerarşide Cumhurbaşkanı yardımcısı devreye girer.
20172017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisi tek elde toplanmış ve vekalet görevi yardımcıya verilmiştir.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu Başkanlığı ve Vekalet

İpuçları

1
Milli Güvenlik Kurulu'nun asıl başkanı yürütmenin en tepesindeki kişidir.
2
Cumhurbaşkanına vekalet eden makamı hatırlamaya çalışın.
3
20172017 değişikliği sonrası Cumhurbaşkanı makamında olmadığında onun yetkilerini kim kullanır?

Daha Fazla Pratik

MGK üyeleri arasından hangilerinin 20172017 değişikliği ile kuruldan çıkarıldığını (örneğin Jandarma Genel Komutanı) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:30s
Soru 332Soru

Anayasa’da yer alan sosyal ve ekonomik haklardan biri olan "konut hakkı" konusunda bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBKCBK) ile düzenleme yapılmış, ancak bir süre sonra TBMM aynı konuyu kapsayan ve CBKCBK ile çelişen hükümler içeren bir kanun kabul etmiştir.

Bu durumda normlar hiyerarşisi ve yürütmenin düzenleme yetkisi ilkeleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanun ile CBKCBK arasında farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır.

Cevap

Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBKCBK) aynı konuda farklı hükümler içeriyorsa, normlar hiyerarşisi gereği kanun hükümleri uygulanır.
Anayasa'nın 104. maddesinde 2017 değişikliği ile yapılan düzenlemeye göre; kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz ve kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Konunun CBK ile düzenlenip düzenlenemeyeceğini kontrol et.
Konut hakkı, sosyal ve ekonomik bir haktır. Olağan dönem CBK'ları ile sosyal ve ekonomik haklar düzenlenebilir.
Anayasa m. 104 uyarınca CBK kapsamı belirlenmiştir.
2
Kanun ve CBK arasındaki hiyerarşik ilişkiyi analiz et.
Kanun, CBK'ya göre daha üst bir normdur.
Anayasa m. 104/17 fıkrası uyarınca kanun hükümlerinin önceliği vurgulanmıştır.
3
Çatışma durumunda hangi kuralın geçerli olacağını belirle.
Kanun hükümleri uygulanır ve TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK hükümsüz hale gelir.
Hukuk devletinde yasama organının yaptığı kanunun, yürütmenin düzenleyici işlemine üstünlüğü esastır.

Anahtar Kavram

CBK ve Kanun Çatışması (Hierarchy of Norms)

İpuçları

1
Anayasa'da kanun ve CBK'nın çatışması durumunda hangisinin önceliği olduğu açıkça belirtilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü hal (OHAL) döneminde çıkarılan CBK'ların kanunlarla ilişkisini ve yargısal denetim farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 333Soru

Türkiye Cumhuriyeti'nin milli güvenlik stratejilerinin belirlenmesinde en üst düzey danışma organı olan Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGKMGK) anayasal statüsü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kurulun yapısı veya işleyişi ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı, kolluk birimlerinin temsili amacıyla kurulun askeri kanadındaki asil üyelerden biridir.

Cevap

Jandarma Genel Komutanı'nın kurulun askeri kanadındaki asil üyelerden biri olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Jandarma Genel Komutanı, 20172017 yılı Anayasa değişikliği ile Milli Güvenlik Kurulu üyeleri arasından çıkarılmıştır. Güncel anayasal düzenlemeye göre kurulda sadece Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanları askeri üye olarak bulunmaktadır. Dolayısıyla Jandarma Genel Komutanı'nın asil üye olduğunu savunan ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
MGKMGK'nın anayasal üyelerini sivil ve askeri olarak gruplandırmak.
Sivil kanat: Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve dört bakan. Askeri kanat: Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları.
Üye yapısını netleştirmek yanlış seçeneği bulmayı sağlar.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin kurul yapısı üzerindeki etkisini incelemek.
Jandarma Genel Komutanı'nın üyelikten çıkarıldığı ve Başbakan yerine Cumhurbaşkanı yardımcılarının eklendiği görülür.
Güncel anayasal durumu doğrulamak için gereklidir.
3
Kurulun gündem ve başkanlık usullerini kontrol etmek.
Gündemi Cumhurbaşkanı belirler, katılamazsa Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlık eder.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu'nun Güncel Üye Yapısı ve İşleyişi

İpuçları

1
20172017 yılı Anayasa değişiklikleri ile bazı askeri makamların kurul üyeliğine son verilmiştir.
2
İçişleri Bakanlığı'na bağlı olan ancak askeri statüsü değişen bir kolluk birimi başkanını düşünün.
3
Jandarma Genel Komutanlığı artık MGKMGK üyeleri listesinde yer almamaktadır.

Daha Fazla Pratik

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği'nin yapısının artık kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlendiğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 334Soru

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, yurdun tamamında veya bir bölgesinde ilan edilmiş olan bir Olağanüstü Hal (OHALOHAL) uygulamasının süresinin uzatılması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMMTBMM tarafından her defasında en fazla 44 ay süreyle uzatılır.

Cevap

Olağanüstü halin süresini uzatma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMMTBMM) aittir ve bu uzatma süresi her defasında en fazla 44 ay olabilir.
Olağanüstü hal yönetimi ile ilgili 19821982 Anayasası'nın 119119. maddesine göre; Cumhurbaşkanı olağanüstü hali ilan eder, ancak sürenin uzatılmasına yönelik karar Cumhurbaşkanının talebi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verilir. Bu uzatma süresi, savaş hali dışındaki durumlarda her defasında 44 ayı geçemez.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 119119. maddesindeki yetki dağılımı incelenir.
Olağanüstü halin ilan yetkisinin Cumhurbaşkanına, onaylama ve uzatma yetkisinin TBMM'ye ait olduğu tespit edilir.
İlan ve uzatma süreçleri anayasal olarak farklı mercilere ve sürelere tabi kılınmıştır.
2
Uzatma (temdit) süresi için öngörülen yasal sınır kontrol edilir.
Meclis'in her defasında en fazla 44 ay süreyle uzatma yapabileceği belirlenir.
Yürütmenin denetlenmesi ve olağanüstü yönetimin sürekliliğinin Meclis kontrolünde kalması amaçlanmıştır.
3
Savaş hali istisnası değerlendirilir.
Savaş hallerinde bu 44 aylık süre sınırının aranmayacağı bilgisi teyit edilir.
Savaşın getirdiği zorunluluklar süre kısıtlamasını imkansız kılabilir.

Anahtar Kavram

OHAL İlan ve Uzatma Yetki Ayrımı

İpuçları

1
İlan yetkisinin yürütmede, uzatma yetkisinin ise yasama organında olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Savaş halinde OHAL uzatma süresindeki kısıtlamanın kalktığını unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 335Soru

19821982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal (OHALOHAL) kararının Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından denetlenmesi ve sürelere ilişkin düzenlemeler hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal süresinin uzatılmasına, her defasında altı ayı geçmemek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi karar verir.

Cevap

Olağanüstü hal süresinin uzatılmasına, her defasında altı ayı geçmemek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi karar verir ifadesi yanlıştır; çünkü uzatma süresi en fazla dört ay olabilir.
Olağanüstü halin uzatılmasına ilişkin ifade yanlıştır çünkü Anayasa'nın güncel hükümlerine göre Cumhurbaşkanı'nın istemiyle Meclis süreyi her defasında en fazla dört ay süreyle uzatabilir; altı aylık süre sınırı sadece ilk ilan kararı için geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilanı ve uzatılmasına ilişkin anayasal maddeleri hatırla.
19821982 Anayasası Madde 119119 incelenmelidir.
Yetki ve süre sınırları bu maddede düzenlenmiştir.
2
İlan süresi ile uzatma süresi arasındaki farkı belirle.
İlan: Cumhurbaşkanı tarafından en fazla 66 ay. Uzatma: TBMMTBMM tarafından her defasında en fazla 44 ay.
KPSS sınavlarında bu iki sayısal verinin karıştırılması sıkça sorulan bir çeldiricidir.
3
Savaş istisnasını kontrol et.
Savaş durumunda 44 aylık sınırın aranmadığını teyit et.
Anayasal hükmün tam doğruluğunu kontrol etmek için istisnalar bilinmelidir.

Anahtar Kavram

OHAL İlan ve Uzatma Prosedürü

İpuçları

1
OHAL'i kimin ilan ettiği ile kimin uzattığı arasındaki farka dikkat edin.
2
İlan süresi için üst sınır 66 ay iken, Meclis'in yaptığı uzatmalar için bu süre daha kısadır.
3
Uzatma süresinin her defasında kaç ayı geçemeyeceğini Anayasa'nın 119119. maddesine göre düşünün; 44 ay mı yoksa 66 ay mı?

Daha Fazla Pratik

OHAL süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin yargısal denetimi ve Meclis onay süreci ile ilgili sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 336Soru

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının bir suç işlediği iddiasıyla hakkında işletilen Meclis soruşturması süreci, bu süreçte kurulan soruşturma komisyonunun teşekkülü ve yargılama aşamasındaki kısıtlamalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma komisyonu, siyasi parti gruplarının Meclisteki güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından, her parti grubu için ayrı ayrı ad çekme suretiyle kurulur.

Cevap

Soruşturma komisyonunun, siyasi parti gruplarının Meclisteki güçleri oranında gösterecekleri üye sayısının üç katı aday arasından ad çekme yöntemiyle kurulması doğrudur.
Doğru olan seçenek, 1982 Anayasası'nın 105105. maddesinde belirtilen soruşturma komisyonunun kuruluş usulünü tam olarak yansıtmaktadır. Komisyon, siyasi partilerin Meclisteki güçleri oranında komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı aday göstermesi ve bu adaylar arasından ad çekme (kura) yoluyla oluşturulan 1515 üyeden meydana gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge verme aşamasını değerlendir.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile önerge verilir.
Sürecin başlatılması için gerekli olan ilk sayısal baremin tespit edilmesi gerekir.
2
Soruşturma açılması kararını ve komisyonun kuruluşunu incele.
Meclis, üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile soruşturma açılmasına karar verir ve 1515 kişilik komisyon kurulur.
Komisyonun kimlerden ve nasıl oluştuğuna dair anayasal kuralın belirlenmesi gerekir.
3
Komisyonun aday belirleme ve kura yöntemini doğrula.
Partilerin, verecekleri üye sayısının üç katı aday göstermesi ve bunlar arasından kura çekilmesi anayasal bir kuraldır.
Anayasa'nın 105105. maddesindeki spesifik prosedürel detay bu aşamada kesinleşir.
4
Yüce Divan sevk ve sonuçlarını analiz et.
Üçte iki çoğunluk (400400) ile sevk yapılır; sevk edilen Cumhurbaşkanı seçimleri yenileyemez.
Sürecin son aşamasındaki nitelikli çoğunluk ve getirilen hukuki kısıtlamaların doğruluğu kontrol edilir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması Komisyonu Teşekkülü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu süreci, TBMM'nin denetim yollarından biri olan Meclis soruşturmasına benzer bir prosedürle işler.
2
Soruşturma komisyonunun üye sayısı 1515 olup, üyelerin belirlenmesinde siyasi parti gruplarının TBMM'deki sandalye sayıları esas alınır.
3
Komisyon üyeleri seçilirken partilerin gösterdiği aday sayısı ile asil üye sayısı arasında 33 katlık bir fark vardır ve seçim kura ile yapılır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk usullerinin Cumhurbaşkanı ile benzerliklerini ve farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 337Soru

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) yönetimi ve bu süreçte uygulanan hukuki rejim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmi Gazete’de yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulur ve savaş/mücbir sebep halleri hariç olmak üzere, üç ay içinde karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Cevap

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin üç ay içinde Meclis tarafından karara bağlanmaması durumunda kendiliğinden yürürlükten kalkacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru seçenek, 20172017 Anayasa değişikliği ile 119119. maddeye eklenen kritik bir prosedürü ifade etmektedir. Buna göre, OHALOHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Meclis tarafından üç ay içerisinde görüşülüp bir karara bağlanmak zorundadır. Savaş veya mücbir sebeple Meclis'in toplanamaması hali bu kuralın tek istisnasıdır. Eğer bu süre zarfında Meclis bir karar vermezse, ilgili kararname kendiliğinden hükümsüz hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kararname onay sürecini incele
OHALOHAL kararnameleri Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün TBMMTBMM onayına sunulur.
Yürütmenin denetimi ve yasama organının üstünlüğü ilkesi gereğidir.
2
33 ay kuralını kontrol et
20172017 değişikliği ile getirilen süre sınırına göre, Meclis üç ay içinde karar vermelidir.
OHALOHAL düzenlemelerinin kalıcı hale gelmesini önlemek ve hukuk güvenliğini sağlamak amaçlanır.
3
Uzatma sürelerini karşılaştır
İlan süresi en fazla 66 ay, uzatma süresi ise her defasında en fazla 44 aydır.
Anayasa'nın 119119. maddesindeki sayısal sınırların doğrulanması gerekir.
4
Yargısal denetim muafiyetini doğrula
OHALOHAL kararnameleri anayasal denetim dışı bırakılmıştır.
Olağanüstü durumların hızlı ve etkin yönetimi için yargısal denetim bu aşamada kısıtlanmıştır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal (OHAL) Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Hukuki Rejimi ve TBMM Denetimi

İpuçları

1
OHALOHAL kararnamelerinin Meclis tarafından onaylanması için belirli bir süre sınırı getirilmiştir.

Daha Fazla Pratik

OHAL süresi uzatılırken Meclis'in kararı ile Cumhurbaşkanı'nın talebi arasındaki yetki dağılımını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 338Soru

19821982 Anayasası'nın 108.108. maddesinde düzenlenen Devlet Denetleme Kurulu (DDKDDK), 20172017 Anayasa değişiklikleri ile hem yetki türleri hem de denetim kapsamı açısından önemli dönüşümler geçirmiştir. Kurulun güncel hukuki statüsü ve işleyişi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20172017 değişikliği ile kurula "idari soruşturma" yapma yetkisi tanınmış olup, denetim alanı dışında kalan tek istisna yargı organlarıdır.

Cevap

Kurulun 20172017 değişikliği ile idari soruşturma yetkisi kazandığı ve denetim alanı dışında sadece yargı organlarının kaldığını belirten ifade doğrudur.
Doğru seçenek, Kurulun 20172017 düzenlemeleri ile elde ettiği "idari soruşturma" yetkisine ve denetim alanındaki tek istisna olan yargı organlarına vurgu yapmaktadır. Bu ifade, güncel anayasal metinle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Kurulun bağlı olduğu makamı belirleyin.
Devlet Denetleme Kurulu doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.
Anayasal hiyerarşide yürütme organının en üst denetim birimidir.
2
Denetim kapsamındaki kurumları analiz edin.
Yargı organları hariç tüm kamu kurumları, TSK, meslek kuruluşları, sendikalar vb. denetlenebilir.
20172017 öncesi kapsam dışı olan TSK, yeni düzenleme ile denetim içine alınmıştır.
3
Kurulun yetki türlerini inceleyin.
İnceleme, araştırma ve idari soruşturma yetkileri mevcuttur.
İdari soruşturma yetkisi 20172017 anayasa değişikliği ile eklenen kritik bir unsurdur.
4
Düzenleme yöntemini teyit edin.
Kurulun yapısı ve işleyişi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBKCBK) ile düzenlenir.
Anayasa'nın 108108. maddesi bu alanın münhasıran CBKCBK ile düzenleneceğini hükme bağlar.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Yetki ve Kapsamı

İpuçları

1
DDK'nın denetleyemediği tek erkin hangisi olduğunu hatırlayın.
2
Kurulun 20172017 değişikliği ile kazandığı yeni yetkinin adını (soruşturma türü) düşünün.
3
Kurulun işleyişine dair kuralların meclis tarafından mı yoksa külliye tarafından mı (Kararname) belirlendiğine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

DDK ile Sayıştay arasındaki farkları (denetim türü ve bağlılık açısından) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 339Soru

1982 Anayasası’nın yürütme organına ilişkin güncel hükümleri dikkate alındığında, Cumhurbaşkanının görev ve yetkileriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları kanunla düzenler.

Cevap

Üst kademe kamu yöneticilerinin atanma usul ve esaslarının kanunla düzenlendiğini belirten seçenek yanlıştır; çünkü bu düzenleme yetkisi anayasal olarak Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine bırakılmıştır.
Cumhurbaşkanının üst kademe kamu yöneticilerini atama yetkisi Anayasa'nın 104. maddesinde düzenlenmiştir. 2017 anayasa değişikliği ile bu atamaların usul ve esaslarının 'kanunla' değil, 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' ile belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Bu durum, yürütmenin düzenleme yetkisinin genişlediğini gösteren kritik bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının idari yetkilerini analiz edin.
Anayasa'nın 104. maddesinin 9. fıkrası incelenir.
Üst kademe yöneticilerin atama sürecinin hukuki dayanağını belirlemek gerekir.
2
Düzenleyici işlem türünü kontrol edin.
İlgili fıkrada '...bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler' ibaresi görülür.
KPSS'de 'kanun' ve 'CBK' ayrımı en çok kullanılan tuzaklardan biridir.
3
Diğer seçeneklerin güncelliğini doğrulayın.
DDK'nın TSK'yı denetleyebilmesi ve MGK gündemi belirleme usulünün 2017 sonrası haline uygun olduğu teyit edilir.
Yanlış olan seçeneğin tek ve kesin olduğundan emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Düzenleme Yetkisi

İpuçları

1
Yürütme organının 'tek başlı' hale gelmesiyle, bazı idari düzenlemeler doğrudan Cumhurbaşkanının işlem alanına kaydırılmıştır.
2
Üst kademe yöneticilerin görev süreleri ve atama kriterleri gibi hususlar artık meclis onayı (kanun) gerektirmeyen bir normla belirlenmektedir.
3
Anayasa'nın 104. maddesinin 9. fıkrasına göre, atama işlemlerinin usul ve esasları 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' ile belirlenir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin yargısal denetimi ve hangi konularda CBK çıkarılamayacağı (yasak alanlar) konusuna çalışarak bu bilgiyi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 340Soru

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen ve Resmî Gazete’de yayımlanan Olağanüstü Hal (OHALOHAL) kararı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karar, yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.

Cevap

Olağanüstü hal ilan kararı, Resmî Gazete’de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
Anayasa'nın 119119. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından verilen olağanüstü hal kararı Resmî Gazete'de yayımlanır ve aynı gün TBMM'nin onayına sunulur. Bu, ilanın en hızlı şekilde yasama denetimine girmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 119119. maddesindeki usulü incele.
Cumhurbaşkanının OHAL ilan etme yetkisine sahip olduğu ve bu kararın derhal yayımlanması gerektiği görülür.
OHAL sürecinin meşruiyeti ve denetimi için anayasal takvimi bilmek gerekir.
2
İlanın Meclis ile olan ilişkisini belirle.
Kararın yayımlandığı gün Meclis onayına sunulması zorunluluğu tespit edilir.
Yürütmenin bu olağanüstü yetkisinin yasama organı tarafından denetlenmesi demokratik bir gerekliliktir.
3
Meclisin karar üzerindeki yetkilerini değerlendir.
Meclisin süreyi değiştirebileceği, kaldırabileceği veya onaylayabileceği sonucuna varılır.
Meclis, OHAL rejiminin nihai karar vericisidir.

Anahtar Kavram

OHAL İlan ve Onay Prosedürü

İpuçları

1
OHAL kararı tek başına Cumhurbaşkanı tarafından alınır ancak Meclis denetimi çok hızlı başlar.
2
Kararın yayımlandığı yer ile Meclis'e sunulduğu zaman dilimi arasındaki ilişkiye odaklanın.
3
Anayasa, ilanın yapıldığı gün ile Meclis'e sunulduğu günün aynı olmasını emreder.

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Meclis'teki onaylanma süresini ve yargısal denetimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 17 / 33Sonraki