Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 421Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan değişiklikler ile Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDKDDK) yetki alanı, çalışma usulleri ve hukuki dayanakları yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler ve Kurulun güncel statüsü dikkate alındığında, Kurulun görev ve yetkilerine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren kuruluşları ile kamuya yararlı dernek ve vakıflarda inceleme, araştırma ve idari soruşturma yapabilir.

Cevap

Kurul; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren kuruluşları ile kamuya yararlı dernek ve vakıflarda inceleme, araştırma ve idari soruşturma yapabilir.
Doğru ifadeye göre, Devlet Denetleme Kurulu; meslek kuruluşları, sendikalar, kamuya yararlı dernek ve vakıflar gibi geniş bir yelpazede denetim yapabildiği gibi, 20172017 değişikliğiyle bu kurumlarda idari soruşturma açma yetkisine de kavuşmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın bağlı olduğu makamı belirleme
DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir üst denetim organıdır.
Kurulun tüm hiyerarşik ve idari yapısı Cumhurbaşkanlığı makamına göre şekillenir.
2
2017 değişikliklerinin yetkilere etkisini analiz etme
Kurula klasik 'inceleme ve araştırma' yetkisine ek olarak 'idari soruşturma' yapma yetkisi verilmiştir.
Denetim gücünü artırmak amacıyla daha kapsamlı bir soruşturma yetkisi tanımlanmıştır.
3
Denetim kapsamı dışındaki kurumu saptama
Yargı organları (mahkemeler), DDK denetimi dışındaki tek gruptur.
Yargı bağımsızlığı ilkesi gereği yürütmeye bağlı bir kurulun yargıyı denetlemesi mümkün değildir.
4
Hukuki dayanak türünü kontrol etme
Kurulun işleyişi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBKCBK) ile düzenlenir.
20172017 sonrası yürütmenin hızlı işlemesi için bu alan kararnamelerle düzenlenir hale gelmiştir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) Güncel Statüsü ve Yetkileri

İpuçları

1
20172017 değişikliğiyle DDK'nın yetkilerinin genişletildiğini ve artık 'soruşturma' yapabildiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın denetim alanı dışında kalan kurumlar ile Sayıştay'ın denetim alanı arasındaki farkları karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 422Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanının doğrudan yürütme alanına ilişkin görev ve yetkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanları atamak ve görevlerine son vermek

Cevap

Bakanları atamak ve görevlerine son vermek
Bakanları atamak ve görevlerine son vermek, 1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının doğrudan yürütme yetkisini kullandığı en temel işlemlerden biridir. 2017 değişikliği sonrası bakanlar kurulu kaldırılmış ve bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanıp görevden alınan birer üst düzey siyasi yardımcı konumuna gelmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının anayasal statüsünü belirle
Cumhurbaşkanı devletin başıdır ve yürütme yetkisi tek başına ona aittir.
2017 anayasa değişiklikleri yürütmeyi tek başlı hale getirmiştir.
2
Seçeneklerdeki yetkileri kategorize et
Kanun yayımlama ve Meclis'i çağırma 'Yasama', mahkeme üyesi seçme 'Yargı' ile ilgilidir.
Anayasa hukuku doktrininde yetkiler organlar arası ilişkilere göre gruplandırılır.
3
Doğrudan yürütme faaliyeti olan yetkiyi seç
Bakanların atanması, hükümetin (yürütmenin) teşekkülü ile ilgili temel bir yürütme işlemidir.
Bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur ve onun idari yardımcılarıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yürütme Yetkisi

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yetkileri; Yasama, Yürütme ve Yargı olmak üzere üç temel başlıkta toplanır.
2
2017 değişikliği ile yürütmenin başı ve tek yetkilisi Cumhurbaşkanı olmuştur; bakanlar artık ona bağlı çalışır.
3
Bir yetkinin yürütme alanında olması için idari işleyişle veya devletin yönetimiyle doğrudan ilgili olması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yargı alanındaki yetkilerini pekiştirmek için hangi yüksek mahkemelere kaç üye seçtiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 423Soru →

1982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması veya Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanlığına vekalet etme ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanma görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcısı
1982 Anayasası'na 2017 yılında eklenen hükümler çerçevesinde, Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması veya geçici olarak görevden ayrılma durumlarında, yenisi seçilene veya Cumhurbaşkanı görevine dönene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve tüm yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal dayanağın belirlenmesi
1982 Anayasası'nın yürütme bölümündeki 106. maddesi incelenir.
Vekalet ve görevlendirme usulleri Anayasa'nın bu maddesinde açıkça düzenlenmiştir.
2
Vekalet edecek makamın tespiti
Makamın boşalması (ölüm, istifa vb.) veya geçici ayrılma (hastalık, yurt dışı gezisi) durumlarında 'Cumhurbaşkanı yardımcısı'nın vekil olduğu görülür.
2017 değişikliği ile yürütme yetkisi tek elde toplanmış ve vekalet görevi de yürütme içindeki yardımcıya verilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Vekaleti ve 2017 Anayasa Değişiklikleri

İpuçları

1
Cevabı 2017 anayasa değişiklikleri ile getirilen yeni sistemde aramalısınız.
2
Vekalet görevi yasama organından (Meclis'ten) alınarak yürütme organı içindeki bir görevliye verilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı makamının boşalması durumunda seçimlerin kaç gün içinde yapılması gerektiğini de tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 424Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan yürütme organının düzenleyici yetkileri ile normlar hiyerarşisi arasındaki ilişki dikkate alındığında; bir bakanlığın, "sosyal ve ekonomik haklar" alanında çıkarılmış olan bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBKCBK) hükmüne dayanarak yayımladığı yönetmelik ile aynı konuyu düzenleyen bir "kanun" hükmü arasında çelişki bulunması durumunda, ortaya çıkacak hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa uyarınca kanun ile CBKCBK arasındaki çatışmada kanun hükümleri esas alındığı için, yönetmeliğin dayandığı CBKCBK normu kanunla çelişiyorsa üst norm olan kanun karşısında yönetmelik hükümleri hukuka aykırı hale gelir.

Cevap

Kanun ile Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi arasındaki çatışmada kanun hükmünün üstünlüğü esas olduğundan, yönetmeliğin dayandığı alt normun üst norm olan kanuna aykırı olması durumunda yönetmelik hukuka aykırı kabul edilir.
Normlar hiyerarşisinde kanun, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinden üstündür. Anayasa'nın 104104. maddesine göre bir konuda kanun ile CBKCBK farklı hükümler içeriyorsa kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca yönetmelikler (Madde 124124), hem kanunların hem de CBKCBK'ların uygulanmasını sağlamak için çıkarılır ve bu metinlere aykırı olamazlar. Eğer bir yönetmelik, dayanağı olan CBKCBK kanunla çeliştiği halde o CBKCBK'ye uyuyorsa, aslında en üstteki norm olan kanuna aykırı hale gelmiş olur ve hukuken geçerliliğini yitirir.

Adım Adım Çözüm

1
CBKCBK ve Kanun hiyerarşisini belirle.
Anayasa Madde 104104 uyarınca, kanun ile CBKCBK çatışırsa kanun hükümleri uygulanır (Kanun>CBKKanun > CBK).
Yasama organının asli düzenleme yetkisi, yürütmenin türevsel düzenleme yetkisinden üstündür.
2
Yönetmeliğin dayanağını kontrol et.
Anayasa Madde 124124 uyarınca yönetmelikler hem kanuna hem CBKCBK'ye dayanabilir ancak her ikisine de aykırı olamaz.
Yönetmelikler alt düzenleyici işlemlerdir ve üst normların uygulama araçlarıdır.
3
Çatışma durumunda geçerli normu saptayarak yönetmeliğin akıbetini değerlendir.
Yönetmelik, dayandığı CBKCBK ile uyumlu olsa bile, o CBKCBK daha üstteki bir Kanunla çelişiyorsa, yönetmelik otomatik olarak hiyerarşik olarak daha üstte yer alan Kanuna aykırı duruma düşer.
Normlar hiyerarşisinde alt basamaktaki bir işlem, kendisinden üstteki tüm basamaklara uygun olmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Normlar Hiyerarşisi ve Çatışma Kuralları (Kanun - CBK - Yönetmelik İlişkisi)

İpuçları

1
Normlar hiyerarşisinde kanun mu yoksa Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBKCBK) mi daha üsttedir?
2
Anayasa'nın 104104. maddesinde yer alan 'çatışma kuralı'nı hatırlayın: Kanun ve CBKCBK aynı konuyu farklı düzenlerse hangisi uygulanır?
3
Yönetmelikler hem kanunlara hem CBKCBK'lara aykırı olamaz. Eğer bir CBKCBK kanuna aykırıysa, ona dayanan yönetmelik de otomatik olarak kanuna aykırı sayılır mı?

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hangi hak kategorilerini (Kişi, Sosyal, Siyasi) olağan ve olağanüstü dönemlerde düzenleyebileceğini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 425Soru →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) ilanı, süresi ve bu süreçteki yasama-yürütme ilişkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Savaş hallerinde, dört aylık süre sınırı aranmaksızın olağanüstü halin süresiz olarak devam etmesine Cumhurbaşkanı tek başına karar verebilir.

Cevap

Savaş hallerinde, dört aylık süre sınırı aranmaksızın olağanüstü halin süresiz olarak devam etmesine Cumhurbaşkanı tek başına karar verebilir ifadesi yanlıştır; çünkü uzatma yetkisi savaşta da Meclis'tedir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası’nın 119119. maddesine göre, olağanüstü halin her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatılmasına Cumhurbaşkanının istemi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi karar verir. Savaş hallerinde sadece bu dört aylık süre sınırı aranmaz; ancak sürenin uzatılmasına karar verme yetkisi yine Meclis’e aittir, Cumhurbaşkanına devredilmez.

Adım Adım Çözüm

1
OHALOHAL ilan yetkisini belirle.
OHALOHAL Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilir.
Anayasa m. 119119 uyarınca yürütme başı ilan yetkisine sahiptir.
2
Uzatma prosedürünü incele.
Uzatma kararı Cumhurbaşkanının talebiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından verilir.
Yasama organı, temel hak ve hürriyetlerin kısıtlandığı bu rejimin süresini denetler.
3
Savaş hali istisnasını kontrol et.
Savaşta 44 aylık süre sınırı uygulanmaz, ancak karar yine TBMMTBMM tarafından verilir.
Savaş durumu hızı gerektirse de anayasal denge gereği karar meclisten çıkmalıdır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Uzatma Yetkisi ve Savaş İstisnası

İpuçları

1
OHALOHAL ilan etme yetkisi ile uzatma yetkisinin hangi organlara ait olduğunu hatırlayın.
2
Savaş durumunda süre sınırlamasının (44 ay) kalkması, karar alma yetkisinin el değiştirmesi anlamına gelmez.
3
Anayasa'nın 119119. maddesine göre savaşta sadece 'dört aylık süre' sınırı aranmaz, ancak karar yine Meclis tarafından verilir.

Daha Fazla Pratik

OHALOHAL döneminde çıkarılan kararnamelerin yargısal denetimi ve kapsamı konusundaki kuralları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 426Soru →

1982 Anayasası uyarınca yürütme organının düzenleyici işlemleri olan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) ile yönetmeliklerin hukuki rejimi, yetki sınırları ve normlar hiyerarşisindeki yerleri dikkate alındığında; bu işlemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağan dönem CBK'ları ile Anayasa'da yer alan "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" düzenlenebilirken; yönetmelikler ancak bir kanun veya CBK'nın uygulanmasını sağlamak amacıyla ve onlara aykırı olmamak kaydıyla çıkarılabilir.

Cevap

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile sosyal ve ekonomik hakların düzenlenebileceğini, yönetmeliklerin ise üst normlara (Kanun ve CBK) dayanan türevsel işlemler olduğunu belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'na göre olağan dönem Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri, 'Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler' bölümündeki hakları doğrudan düzenleme yetkisine sahiptir (asli yetki). Öte yandan yönetmelikler, Anayasa'nın 124. maddesi gereği ancak kanunların veya CBK'ların uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılabilir (türevsel yetki). Bu durum, her iki işlemin hem kapsamını hem de aralarındaki hiyerarşik bağı net bir şekilde tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
CBK'nın yetki alanını analiz etme
Olağan dönem CBK'ları; kişi hakları ve siyasi hakları düzenleyemez (negatif alan), ancak sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebilir.
Anayasa'nın 104. maddesi CBK'nın konu bakımından sınırlarını belirlemiştir.
2
Yönetmeliğin hukuki niteliğini belirleme
Yönetmelikler; kanunların ve CBK'ların uygulanmasını sağlamak için çıkarılan 'türevsel' işlemlerdir.
Anayasa'nın 124. maddesine göre yönetmelikler dayanağını bir üst normdan almak zorundadır.
3
Hiyerarşik karşılaştırma yapma
Kanun > CBK > Yönetmelik sıralaması geçerlidir.
Normlar hiyerarşisi gereği alt norm üst norma aykırı olamaz.

Anahtar Kavram

Yürütmenin düzenleyici işlemlerinin (CBK ve Yönetmelik) yetki sınırları ve hiyerarşik özellikleri.

İpuçları

1
Yürütmenin düzenleyici işlemlerinden hangisinin 'asli' hangisinin 'türevsel' (bir şeye dayanan) olduğunu hatırlayın.
2
Anayasa'daki 'üçüncü bölüm' haklarının (sosyal-ekonomik) CBK ile düzenlenip düzenlenemeyeceğini düşünün.
3
CBK'lar haklar konusunda 'kişi' ve 'siyaset' alanına giremez ama 'sosyal' alana girebilir; yönetmelikler ise mutlaka bir kanuna veya CBK'ya dayanmalıdır.

Daha Fazla Pratik

OHAL dönemindeki Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin hakları düzenleme yetkisi bakımından olağan dönemden farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 427Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları, görevleri ve hukuki sorumlulukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlar, yürüttükleri hükümet politikaları ve siyasi tercihleri sebebiyle Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olup gensoru ile görevden düşürülebilirler.

Cevap

Bakanların TBMM'ye karşı kolektif sorumluluğunun bulunması ve gensoru ile görevden düşürülebilmeleri, mevcut hükümet sisteminde yer almayan, mülga (kaldırılmış) parlamenter sistem özellikleridir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde bakanlar Meclis'e karşı değil, sadece kendilerini atayan Cumhurbaşkanına karşı siyasi sorumluluk taşırlar. Dolayısıyla Meclis'in bakanları siyasi bir kararla (gensoru) görevden alma yetkisi bulunmamaktadır. Gensoru mekanizması 2017 anayasa değişiklikleri ile hukuk sistemimizden çıkarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hükümet sisteminin temel karakterini belirle.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yürütme tek başlıdır ve Meclis'ten güvenoyu almaz.
Bakanların kime karşı sorumlu olduğunu ve denetim yollarını belirlemek için gereklidir.
2
Siyasi denetim yollarını analiz et.
Gensoru ve güvenoyu mekanizmaları 2017 değişikliği ile tamamen kaldırılmıştır.
Hangi denetim yollarının güncel olmadığını tespit etmek için.
3
Bakanların sorumluluk merciini teyit et.
Bakanlar sadece Cumhurbaşkanına karşı siyasi sorumluluk taşırlar.
Yanlış olan önermeyi (Meclis'e karşı sorumluluk) elemek için.

Anahtar Kavram

Yürütme Erkinin Siyasi Sorumluluğu ve Denetimi

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliği ile Türkiye'de hükümet sisteminin değiştiğini ve bazı eski denetim yollarının artık kullanılmadığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması sürecindeki üç aşamalı sayısal yeter sayıları (301301, 360360, 400400) tekrar gözden geçirilmelidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 428Soru →

Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası uyarınca; Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle görevinden geçici olarak ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanına vekalet etme ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanma görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcısı
Cumhurbaşkanı yardımcısı seçeneği doğrudur çünkü 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesine göre; Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanına vekalet eder ve ona ait yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal düzenlemeyi hatırlayın.
19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi incelenir.
Vekalet makamının kim olduğu doğrudan anayasa metninde tanımlanmıştır.
2
Geçici ayrılma durumunu analiz edin.
Hastalık veya yurt dışı gezisi gibi durumlar 'geçici ayrılma' kapsamındadır.
Makamın tamamen boşalması ile geçici ayrılma arasındaki farkı anlamak doğru vekili belirlemek için gereklidir.
3
Yetkili makamı eşleştirin.
Geçici ayrılmalarda vekalet görevi Cumhurbaşkanı yardımcısına verilir.
20172017 değişikliği ile yürütme yetkisi bütünüyle Cumhurbaşkanlığı çatısı altında toplandığı için vekalet de bu yapı içinden çözülür.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Sistemi

İpuçları

1
Bu görevli, yürütme organının içinde yer alan ve doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanan bir kişidir.
2
20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen yeni hükümet sisteminde, vekalet görevi yasama organından alınarak yürütmenin içine devredilmiştir.
3
Cumhurbaşkanı makamı boşaldığında da vekalet eden bu kişi, geçici ayrılmalarda da aynı yetkiyi kullanır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle tamamen boşalması durumunda vekaletin hangi şartla 'en yaşlı' yardımcıya geçtiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 429Soru →

20172017 Anayasa değişiklikleri ile Türkiye'nin hükümet sisteminde gerçekleşen yapısal dönüşüm sonucunda; Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak makamından ayrılması ya da ölüm, istifa gibi nedenlerle makamın boşalması durumunda, bu makama vekâlet etme ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanma görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı Yardımcısı

Cevap

Cumhurbaşkanı Yardımcısı
Cumhurbaşkanı Yardımcısı, 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca hem makamın boşalması hem de geçici olarak görevden ayrılma durumlarında Cumhurbaşkanına vekâlet eder ve tüm yetkilerini kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki anayasal zaman dilimini belirle.
20172017 Anayasa değişiklikleri sonrası güncel sistem kastedilmektedir.
Yürütme yapısındaki değişiklikleri doğru analiz etmek için gereklidir.
2
Vekâlet gerektiren durumları (geçici ayrılma veya boşalma) analiz et.
Her iki durumda da anayasanın aynı makamı işaret ettiği görülür.
Anayasanın 106106. maddesi hem geçici hem kalıcı boşalmayı düzenler.
3
Anayasa Madde 106106 uyarınca yetkili makamı seç.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı makamı vekâlet ve yetki kullanımıyla görevlendirilmiştir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin temel bir kuralıdır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

İpuçları

1
20172017 yılındaki sistem değişikliğinden sonra vekâlet eden makamın da değiştiğini hatırlayın.
2
Eski sistemde yasama organının başı vekâlet ederken, yeni sistemde yürütme içinden bir kişi görevlendirilmiştir.
3
Cumhurbaşkanına en yakın, doğrudan onun tarafından atanan yardımcı makamı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamı boşaldığında kaç gün içinde seçim yapılması gerektiğini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eski sistemle yeni sistemi karşılaştıran bir tablo üzerinden çalışmak, bu tip 'kim vekâlet eder?' sorularında hata payını sıfıra indirir.
Tahmini Süre:45s
Soru 430Soru →

19821982 Anayasası'nın 117117. maddesinde düzenlenen milli savunma, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığına ilişkin hükümler dikkate alındığında; sorumluluk, temsil ve atama makamları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanı, yürüttüğü görev ve yetkilerinden dolayı doğrudan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Cevap

Genelkurmay Başkanının görev ve yetkilerinden dolayı Cumhurbaşkanına değil, Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu olmasıdır.
19821982 Anayasası'nın 117117. maddesinin son fıkrası uyarınca, Genelkurmay Başkanı görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur. Bu düzenleme, Türk Silahlı Kuvvetleri üzerindeki sivil demokratik denetimi pekiştirmek amacıyla 20172017 değişikliği ile uyumlu hale getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının hukuki niteliğini belirle.
Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığındadır ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.
Anayasanın 117117. maddesinin temel hükmüdür.
2
Milli savunma konusundaki en üst siyasi sorumluluğu kontrol et.
Cumhurbaşkanı, milli güvenliğin sağlanmasından TBMM'ye karşı sorumludur.
Yürütmenin yasamaya karşı anayasal ödevidir.
3
Genelkurmay Başkanının hiyerarşik sorumluluğunu incele.
Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına sorumludur.
20172017 Anayasa değişikliği ile getirilen sivil denetim ve yeni hiyerarşik düzendir.

Anahtar Kavram

Anayasal Sorumluluk ve Temsil Zinciri

İpuçları

1
Başkomutanlığın barış zamanındaki temsili ile savaş zamanındaki icrası farklı makamlarca yerine getirilir.
2
Genelkurmay Başkanının 'atayan makam' ile 'sorumlu olduğu makam' arasındaki ayrımı anayasal metin üzerinden kontrol edin.
3
Genelkurmay Başkanı, 20172017 sonrası yapısal düzenlemeler gereği bir bakana karşı sorumludur.

Daha Fazla Pratik

Genelkurmay Başkanının görev süresi ve Milli Savunma Bakanlığı ile olan teşkilat ilişkisini inceleyen İdare Hukuku konularına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 431Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, halk tarafından gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı seçiminde ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan iki adaydan birinin, oylama yapılmadan önce ölmesi veya seçilme yeterliğini kaybetmesi durumunda izlenecek hukuki usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylama, birinci oylamadaki sıralamaya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Cevap

İkinci oylama, birinci oylamadaki sıralamaya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turuna katılmaya hak kazanan adaylardan biri çekilir, ölür veya seçilme yeterliğini kaybederse; onun yerine birinci turda en çok oy alan bir sonraki aday (3. sıradaki) seçime dahil edilir. Bu sürece 'ikame' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçim turu analizi
Birinci turda %50+1 oy alan aday çıkmadığı için seçimin ikinci tura kaldığı tespit edilir.
Anayasa uyarınca salt çoğunluk sağlanamazsa en çok oy alan iki aday ikinci tura kalır.
2
Aday kaybı durumunun değerlendirilmesi
İkinci tura kalan iki adaydan birinin seçilme yeterliğini kaybetmesi veya ölmesi durumu ele alınır.
Bu durumun seçim takvimini nasıl etkileyeceğinin belirlenmesi gerekir.
3
İkame (Yerine geçme) kuralının uygulanması
Birinci turda en çok oy alan üçüncü adayın, boşalan ikinci adaylık yerine geçerek seçime katılması sağlanır.
Anayasa'nın 101. maddesi, demokratik temsilin devamı için 'ikame' usulünü emretmektedir.

Anahtar Kavram

İkinci Turda Aday İkamesi

İpuçları

1
İkinci turda iki aday yarışmalıdır. Eğer biri elenirse, sistem bu boşluğu nasıl doldurur?
2
Birinci turdaki sonuçlara bakarak alttan gelen adayın yukarı çekilmesi yöntemini hatırlayın.
3
Anayasa'nın 101. maddesinde geçen 'ikame' terimi, bir adayın yerine diğerinin geçmesini ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Eğer ikame sonucunda da tek aday kalırsa ne olacağını (referandum süreci) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 432Soru →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası hükümleri uyarınca, "Devletin başı" sıfatıyla Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milletinin birliğini temsil etme yetki ve görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Cumhurbaşkanı, 1982 Anayasası'nın 104. maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milletinin birliğini temsil eden makamdır.
Cumhurbaşkanı, Anayasa'nın 104. maddesine göre Devletin başıdır. Bu sıfatla, Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milletinin birliğini temsil eder. Bu görev, Cumhurbaşkanlığının hem hukuki hem de sembolik olarak en üstün makam olmasının sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın yürütme organını düzenleyen hükümlerini gözden geçirin.
Yürütme yetkisi ve görevinin Cumhurbaşkanına ait olduğu tespit edilir.
2017 anayasa değişiklikleri ile yürütme yetkisi tek başlı hale getirilmiştir.
2
Anayasa'nın 104. maddesindeki "Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri" kısmına odaklanın.
İlgili maddede Cumhurbaşkanının "Devletin başı" olduğu ifadesine ulaşılır.
Anayasa, devletin temsilini ve milletin birliğini en üst makam olan Cumhurbaşkanlığına yüklemiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Devletin Başı Sıfatıyla Temsil Yetkisi

İpuçları

1
Anayasa'nın 104. maddesinde düzenlenen "Devletin başı" sıfatını hatırlayın.
2
Yürütme yetkisini tek başına kullanan ve milletin birliğini simgeleyen makamı düşünün.
3
Bu kişi aynı zamanda Türk Silahlı Kuvvetleri'nin başkomutanlığını da temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yasama, yürütme ve yargı alanındaki diğer görevlerini (örneğin kanunları yayımlamak veya yüksek mahkeme üyelerini seçmek) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 433Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve yayımlanması süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderilebilir.

Cevap

Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderilebilir ifadesi yanlıştır; çünkü bütçe kanunları bu yetkinin dışındadır.
Cumhurbaşkanının Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen kanunları 'Geri Gönderme' (Veto) yetkisi bulunmaktadır; ancak Bütçe Kanunları bu yetkinin tek istisnasıdır. Bütçe kanunları Cumhurbaşkanı tarafından uygun bulunmasa dahi Meclise geri gönderilemez, yayımlanması zorunludur ancak yargı yoluyla denetlenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının kanunlar üzerindeki yetki süresini hatırla.
1515 günlük inceleme süresi mevcuttur.
Anayasal süre sınırlarını belirlemek seçeneklerin doğruluğunu teyit eder.
2
Geri gönderme (veto) yetkisinin istisnasını kontrol et.
Bütçe Kanunu bu yetkinin istisnasıdır.
Devlet hizmetlerinin aksamaması için bütçe kanunlarının geri gönderilmesi yasaklanmıştır.
3
Meclisin geri gönderilen kanunu tekrar kabul etme şartını değerlendir.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) gereklidir.
20172017 Anayasa değişiklikleri ile bu sayısal sınır yükseltilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları Yayımlama ve Veto Yetkisi

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının kanunları incelemek için toplam 1515 günü vardır.
2
Geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından değiştirilmeden kabul edilmesi için gereken oy sayısı 301301'dir.
3
Devletin harcama ve gelirlerini düzenleyen ve her yıl hazırlanan özel kanun türünü ve onun veto edilip edilemeyeceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanunlarının hazırlanma süreci ve Cumhurbaşkanının bu süreçteki mali yetkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 434Soru →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, bir bölgede veya ülke genelinde ilan edilen Olağanüstü Hal (OHALOHAL) uygulaması ve süresiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM, Cumhurbaşkanının istemi üzerine olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının talebiyle olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı aşmayacak şekilde uzatma yetkisine sahiptir.
Anayasa'nın 119. maddesine göre, olağanüstü hal ilan edildikten sonra sürenin uzatılmasına karar verme yetkisi TBMM'ye aittir. Meclis, Cumhurbaşkanının talebi üzerine her defasında süreyi en fazla dört ay uzatabilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlan yetkisini tespit et
Cumhurbaşkanı yetkilidir
2017 değişikliği ile yürütme yetkisi tek elde toplanmıştır.
2
Başlangıç ilan süresini kontrol et
Maksimum 6 ay
Anayasa'nın 119. maddesi başlangıç sınırını belirler.
3
Onay ve uzatma sürecini analiz et
Onay (Aynı gün), Uzatma (Meclis tarafından 4 ay)
Yürütmenin kararı yasamanın denetimine ve onayına tabidir.

Anahtar Kavram

OHAL İlan ve Uzatma Süreleri

İpuçları

1
OHAL ilanını Cumhurbaşkanı yapar ancak devamına TBMM karar verir.
2
Başlangıç ilanı için 6 ay, Meclis'in her bir uzatması için 4 ay sınırını hatırlayın.
3
Savaş durumu, süre sınırlamalarının işlemediği tek özel haldir.

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin yargısal denetimi ve kapsamı konusuna çalışınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 435Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan Milli Güvenlik Kurulu (MGK) düzenlemeleri ve 20172017 yılı anayasa değişiklikleri ile kurulan yeni hükümet sistemi dikkate alındığında, Kurulun yapısı, işleyişi ve teşkilatına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı, görevleri ve personeline ilişkin düzenlemeler münhasıran kanun ile belirlenir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı ve görevlerinin kanunla düzenlendiğini belirten ifade yanlıştır; zira bu yapı artık Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenmektedir.
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı ve görevleri, 19821982 Anayasası'nın 118118. maddesinde 20172017 yılında yapılan değişiklik ile artık 'kanun' yerine 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesi' ile düzenlenmektedir. Bu nedenle teşkilatlanmanın kanunla yapıldığını iddia eden seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın sivil ve askeri üye yapısını 20172017 değişiklikleri sonrası için kontrol etme.
Jandarma Genel Komutanı'nın üyelikten çıkarıldığı, sivil kanadın ise Cumhurbaşkanı yardımcıları ve belirtilen dört bakanlıktan oluştuğu görülür.
Güncel üye yapısını bilmek seçenekleri elemeyi sağlar.
2
Toplantı başkanlığı ve gündem belirleme yetkilerini analiz etme.
Gündemin Cumhurbaşkanı tarafından, yardımcılar ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileriyle belirlendiği teyit edilir.
Yürütme organının Kurul üzerindeki belirleyici rolünü anlamak gerekir.
3
Genel Sekreterliğin hukuki dayanağını Anayasa Madde 118118 üzerinden inceleme.
20172017 değişikliğiyle "kanun" ibaresinin yerini "Cumhurbaşkanlığı kararnamesi" (CBK) ibaresinin aldığı saptanır.
Anayasal normlar hiyerarşisinde bu teknik ayrım en zorlayıcı bilgi noktasıdır.

Anahtar Kavram

MGK'nın Teşkilat Yapısı ve Hukuki Dayanağı

İpuçları

1
20172017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme içindeki birçok kurumun düzenleme biçimi değişmiştir.
2
Genel Sekreterliğin toplantılara katılması, onun 'üye' olduğu anlamına gelmez; üyelerin oy hakkı vardır.
3
Anayasa Madde 118118'in son fıkrasını hatırlayın: Teşkilat yapısı artık meclis onayı gerektiren bir kanunla mı yoksa tek başına bir yürütme işlemiyle mi kuruluyor?

Daha Fazla Pratik

MGK kararlarının hukuki niteliğini (tavsiye niteliği) ve bu kararların Cumhurbaşkanlığına bildirilme sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 436Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişikliği ile sıkıyönetim usulü tamamen kaldırılmış ve tüm olağanüstü yönetim usulleri "Olağanüstü Hal" (OHALOHAL) çatısı altında birleştirilmiştir. Anayasa'nın 119119. maddesinde bu kararın hangi durumlarda alınabileceği açıkça belirtilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 19821982 Anayasası’na göre Cumhurbaşkanının olağanüstü hal (OHALOHAL) ilan edebileceği gerekçelerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülke genelinde grev veya lokavt kararlarının uygulanması

Cevap

Ülke genelinde grev veya lokavt kararlarının uygulanması seçeneği yanlış olan ifadedir.
Doğru cevap olan ifade, Anayasa'da sayılan OHAL gerekçeleri arasında yer almaz. 19821982 Anayasası'nın 119119. maddesine göre Cumhurbaşkanı; savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma, vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışma, anayasal düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması, kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması, tabii afet veya tehlikeli salgın hastalıklar ya da ağır ekonomik bunalım hallerinde olağanüstü hal ilan edebilir. Grev ve lokavt bu maddede geçmemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 119119. maddesindeki OHAL sebeplerini gözden geçirin.
Maddede; savaş, seferberlik, ayaklanma, yaygın şiddet hareketleri, kamu düzeninin bozulması, tabii afet, salgın hastalık ve ağır ekonomik bunalım halleri sayılmaktadır.
Anayasal bir kurum olan OHAL'in ancak yasada belirtilen sınırlı (numerus clausus) hallerde ilan edilebileceğini bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki durumları anayasal liste ile karşılaştırın.
Salgın hastalık, ekonomik bunalım, şiddet hareketleri ve tabii afetler listede yer alırken; grev ve lokavt bu listede bulunmamaktadır.
Grev ve lokavtın sadece ertelenmesi (milli güvenlik ve genel sağlık gerekçesiyle) mümkün olsa da bunlar doğrudan OHAL ilan sebebi değildir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal İlan Gerekçeleri

İpuçları

1
19821982 Anayasası'nın 119119. maddesinde OHAL ilan edilebilecek durumlar tek tek (sınırlı olarak) sayılmıştır.
2
Bu listede sağlık, ekonomi, doğal olaylar ve güvenlik başlıkları altında sebepler bulunur ancak işçi-işveren uyuşmazlıkları (grev/lokavt) bu listede yoktur.
3
Unutmayın; grev ve lokavt milli güvenliği bozarsa ertelenebilir ancak bunlar doğrudan bir "Olağanüstü Hal" ilan gerekçesi oluşturmaz.

Daha Fazla Pratik

OHAL ilan edildikten sonra kararın Resmi Gazete'de yayımlanması ve TBMM onay süreciyle ilgili detayları tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 437Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme ve seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5’ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partilerin aday gösterebileceği ifadesi doğrudur.
Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisi Anayasa'nın 101101. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre siyasi parti grupları, son genel seçimde toplam oyların en az %5\%5'ini alan partiler (tek başlarına veya ittifak halinde) ve en az 100.000100.000 seçmen aday gösterebilir. Bu nedenle, %5\%5 oy oranına dayalı adaylık imkanı anayasal bir gerçektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı seçilme niteliklerini kontrol etme
4040 yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği ve Türk vatandaşı olma.
Adayın öncelikle bireysel şartları taşıyıp taşımadığı belirlenmelidir.
2
Aday gösterme usullerini analiz etme
Üç yol vardır: Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen.
Hukuki olarak kimlerin aday teklif edebileceği Anayasa'da sınırlı olarak sayılmıştır.
3
Seçim sürecindeki yetkili kurumu belirleme
Seçimlerin yönetim ve denetimi Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından yapılır.
Candidacy (adaylık) sürecindeki itiraz mercini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Adaylık ve Seçilme Şartları

İpuçları

1
Aday gösterme kanallarının üç farklı yolu olduğunu ve bu yolların oy oranları, imza sayıları veya meclis yapısıyla ilgili olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda adayların çekilmesi veya yeterlilik kaybı durumunda uygulanacak 'ikame' kuralını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 438Soru →

19821982 Anayasası’na göre, Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan ve idarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin sağlanması amacıyla inceleme, araştırma ve denetleme yapan Devlet Denetleme Kurulu (DDK)'nun denetim yetkisi dışında bırakılan kurum veya organ aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargı organları

Cevap

Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim yetkisi dışındadır.
Anayasa'nın 108108. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, Devlet Denetleme Kurulu; yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarında, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarında, kamuya yararlı dernek ve vakıflarda inceleme ve denetleme yapabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) anayasal dayanağını belirle.
Anayasa'nın 108108. maddesine göre DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı üst düzey bir denetim organıdır.
Kurulun yetki ve sınırları doğrudan anayasa ile çizilmiştir.
2
20172017 anayasa değişikliklerini göz önünde bulundurarak denetim kapsamını analiz et.
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) artık denetim kapsamındadır; idari soruşturma yetkisi de kurula eklenmiştir.
Güncel anayasa metni eski istisnaların çoğunu kaldırmıştır.
3
Anayasa metnindeki açık istisnayı tespit et.
Metinde 'Yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşları...' ifadesi yer almaktadır.
Kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı gereği yargı organları bu denetimin dışında tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Denetim Alanı

İpuçları

1
Bu kurul doğrudan Cumhurbaşkanına bağlıdır ve onun emriyle harekete geçer.
2
20172017 değişiklikleri ile bu kurulun yetkileri artırılmış ve TSK de denetim kapsamına alınmıştır.
3
Kuvvetler ayrılığı ilkesini düşünün; yürütme organına bağlı bir kurulun denetleyemeyeceği tek bağımsız erk hangisidir?

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin diğer yetkilerini (AYM, Danıştay üye seçimi gibi) tekrar edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 439Soru →

Milletvekili (A), Cumhurbaşkanı tarafından bir bakanlığa atanmıştır. Bu atama ve bakanın görevleriyle ilgili cezai sorumluluğu süreci hakkında 1982 Anayasası'nda yer alan güncel hükümler uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili (A)'nın Meclis üyeliği bakan olarak atandığı an kendiliğinden sona erer ve görevleriyle ilgili suç işlediği iddiasıyla hakkında Meclis soruşturması açılması için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) önerge vermesi gerekir.

Cevap

Bakan olarak atanan milletvekilinin üyeliği kendiliğinden sona erer ve görev suçları için Meclis soruşturması süreci en az 301 milletvekilinin önergesiyle başlatılabilir.
Anayasa'nın güncel hükümleri uyarınca yürütme organında yer alan bir bakanın TBMM üyeliği devam edemez; atama ile birlikte milletvekilliği sona erer. Ayrıca bakanların görevleriyle ilgili işledikleri suçlar için öngörülen Meclis soruşturması sürecinde önerge verme yetkisi en az 301301 milletvekiline tanınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Atama ve milletvekilliği ilişkisini değerlendir
1982 Anayasası Madde 106 uyarınca TBMM üyeleri, bakan atanırlarsa üyelikleri sona erer.
Yasama ve yürütme erklerinin kişisel bazda birleşmesini önlemek (Sert kuvvetler ayrılığı).
2
Cezai sorumluluk için ilk aşama olan önerge şartını belirle
Meclis soruşturması açılabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) önerge vermelidir.
Anayasa Madde 106/5'te belirtilen sayısal gereklilik.
3
Eski sistemden kalan denetim yollarının varlığını kontrol et
Güvenoyu ve Gensoru mekanizmaları yürürlükten kaldırılmıştır.
2017 anayasa değişiklikleri ile hükümet sisteminin değişmesi.

Anahtar Kavram

Bakanların Hukuki Statüsü ve Cezai Sorumluluğu

İpuçları

1
2017 anayasa değişiklikleri ile yürütme ve yasama arasındaki üyelik bağı tamamen koparılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Bakanların kişisel suçları ile görev suçları arasındaki yargılama usulü farklarını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 440Soru →

İdarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin denetlenmesi amacıyla doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak görev yapan Devlet Denetleme Kurulunun (DDK) başkan ve üyelerini seçme ve atama yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu başkan ve üyelerini atama yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir.
Devlet Denetleme Kurulu, 1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir anayasal kurumdur. Bu bağlılığın bir gereği olarak, kurulun başkanı ve üyelerini seçme ve atama yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanı'na aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumun idari teşkilat içindeki yerini belirle.
Devlet Denetleme Kurulu (DDK), doğrudan Cumhurbaşkanlığı makamına bağlı bir kuruluştur.
Kurulun kime bağlı olduğunu bilmek, atama yetkisinin kimde olduğunu anlamanın ilk adımıdır.
2
Atama yetkisine dair anayasal kuralı hatırla.
1982 Anayasası'nın 108. maddesine göre kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.
Yürütmenin başı olan makam, kendisine bağlı en üst denetim organının üyelerini de belirleme yetkisine sahiptir.
3
Yetkili makamı tespit et.
Kurulun hem başkanı hem de üyeleri bizzat Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
DDK'nın hiyerarşik olarak en üstündeki makam Cumhurbaşkanı'dır.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu (DDK) Atama Yetkisi

İpuçları

1
Devlet Denetleme Kurulu, doğrudan Cumhurbaşkanlığı makamına bağlı bir denetim organıdır.
2
Bu kurul, idari birimlerin hukuka uygunluğunu denetler ve yapısı yürütmenin başı ile sıkı bir ilişki içerisindedir.
3
Anayasa uyarınca, kurulun başkanını ve üyelerini atama yetkisi doğrudan yürütmenin başı olan makama verilmiştir.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın denetim kapsamı dışında kalan tek kurum/alanın 'Yargı Organları' olduğunu hatırlayarak denetim yetkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 22 / 33Sonraki