Soru

Zorluk: Çok zorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) ilanı, süresi ve bu süreçteki yasama-yürütme ilişkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen OHALOHAL kararı, ilan edildiği gün Resmî Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde veya ara vermede ise OHALOHAL’in onaylanması amacıyla derhal toplantıya çağrılır; Meclis gerekli gördüğü takdirde süreyi kısaltabilir veya OHALOHAL’i kaldırabilir.
  3. C
    Olağanüstü halin her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatılmasına, Cumhurbaşkanının istemi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi karar verir.
  4. Savaş hallerinde, dört aylık süre sınırı aranmaksızın olağanüstü halin süresiz olarak devam etmesine Cumhurbaşkanı tek başına karar verebilir.Cevap
  5. E
    Olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, üç ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Cevap

Savaş hallerinde, dört aylık süre sınırı aranmaksızın olağanüstü halin süresiz olarak devam etmesine Cumhurbaşkanı tek başına karar verebilir ifadesi yanlıştır; çünkü uzatma yetkisi savaşta da Meclis'tedir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası’nın 119119. maddesine göre, olağanüstü halin her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatılmasına Cumhurbaşkanının istemi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi karar verir. Savaş hallerinde sadece bu dört aylık süre sınırı aranmaz; ancak sürenin uzatılmasına karar verme yetkisi yine Meclis’e aittir, Cumhurbaşkanına devredilmez.

Adım Adım Çözüm

1
OHALOHAL ilan yetkisini belirle.
OHALOHAL Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilir.
Anayasa m. 119119 uyarınca yürütme başı ilan yetkisine sahiptir.
2
Uzatma prosedürünü incele.
Uzatma kararı Cumhurbaşkanının talebiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından verilir.
Yasama organı, temel hak ve hürriyetlerin kısıtlandığı bu rejimin süresini denetler.
3
Savaş hali istisnasını kontrol et.
Savaşta 44 aylık süre sınırı uygulanmaz, ancak karar yine TBMMTBMM tarafından verilir.
Savaş durumu hızı gerektirse de anayasal denge gereği karar meclisten çıkmalıdır.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Uzatma Yetkisi ve Savaş İstisnası

İpuçları

1
OHALOHAL ilan etme yetkisi ile uzatma yetkisinin hangi organlara ait olduğunu hatırlayın.
2
Savaş durumunda süre sınırlamasının (44 ay) kalkması, karar alma yetkisinin el değiştirmesi anlamına gelmez.
3
Anayasa'nın 119119. maddesine göre savaşta sadece 'dört aylık süre' sınırı aranmaz, ancak karar yine Meclis tarafından verilir.

Daha Fazla Pratik

OHALOHAL döneminde çıkarılan kararnamelerin yargısal denetimi ve kapsamı konusundaki kuralları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla