Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 441Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan hükümler doğrultusunda, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGKMGK) gündeminin belirlenmesi ve toplantıların icrası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından düzenlenir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.
Doğru ifade, Anayasa'nın 118118. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, gündemin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri alınarak Cumhurbaşkanı tarafından düzenlenmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın anayasal dayanağını ve gündem belirleme yetkisini tespit etme.
19821982 Anayasası'nın 118118. maddesine göre gündemi düzenleme yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir.
Yürütme organının başı olarak milli güvenlik stratejilerinde nihai karar verici Cumhurbaşkanı'dır.
2
Gündem önerisinde bulunabilecek makamları belirleme.
Sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı öneri sunabilir.
Bu makamlar, milli güvenliğin hem sivil hem de askeri koordinasyonunun tepe noktalarını temsil eder.
3
Toplantı başkanlığı ve üyelik yapısını kontrol etme.
Cumhurbaşkanı yoksa başkanlığı Cumhurbaşkanı yardımcısı yapar; Genel Sekreter üye değildir; Jandarma üyelikten çıkarılmıştır.
20172017 Anayasa değişiklikleri ile Kurulun yapısı daha sivil ağırlıklı hale getirilmiş ve yürütmedeki çift başlılık giderilmiştir.

Anahtar Kavram

MGK Gündemi ve Teşkilat Yapısı

İpuçları

1
Gündem belirleme sürecinde hem sivil (yardımcılar) hem de askeri (genelkurmay) kanadın görüşü alınır ama son söz Cumhurbaşkanı'nındır.

Daha Fazla Pratik

MGK'nın aldığı kararların hukuki niteliğini (tavsiye niteliği) ve bu kararların Cumhurbaşkanı tarafından nasıl değerlendirildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 442Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Milli Güvenlik Kurulu (MGKMGK) Genel Sekreterliği'nin hukuki statüsü ve kurul içindeki konumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teşkilat ve görevleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği'nin teşkilat ve görevlerinin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmesi anayasal bir kuraldır.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 118118. maddesinin son fıkrasında yer alan 'Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilat ve görevleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.' hükmüne tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK üyelerinin tespit edilmesi
Sivil üyeler (Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanları) ve askeri üyeler (Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları) belirlenir.
Genel Sekreterin bu üyeler arasında olup olmadığını kontrol etmek gerekir.
2
Genel Sekreterliğin hukuki dayanağının incelenmesi
Anayasa'nın 118118. maddesi uyarınca teşkilat yapısının kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulduğu görülür.
20172017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen güncel hukuki rejimi teyit etmek amaçlanır.
3
Bağlılık ve hiyerarşik konumun belirlenmesi
Genel Sekreterliğin yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanlığı makamına bağlı olduğu ve asil üyelik (oy hakkı) vasfının bulunmadığı sonucuna varılır.
Diğer seçeneklerdeki yanlış kurum veya yetki eşleşmelerini elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

MGK Genel Sekreterliği'nin Hukuki Rejimi ve 20172017 Değişiklikleri

İpuçları

1
MGK Genel Sekreteri'nin toplantılarda oy kullanıp kullanmadığını ve kurulun asil bir üyesi olup olmadığını düşünün.
2
20172017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme içindeki birçok kurumun teşkilat yapısının artık kanun yerine hangi düzenleyici işlemle belirlendiğini hatırlayın.
3
Anayasa'nın 118118. maddesinde Genel Sekreterlik için 'teşkilat ve görevleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir' ifadesi açıkça geçmektedir.

Daha Fazla Pratik

MGK'nın sivil ve askeri üyelerinin tam listesini yaparak, 20172017'de çıkarılan üyeleri (Jandarma Genel Komutanı gibi) not etmeniz konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 443Soru →

Devletin idari yapısı içerisinde denetim ve inceleme faaliyetlerini yürüten Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDKDDK) görev alanı ve yetkileri 20172017 Anayasa değişiklikleri ile yeniden düzenlenmiştir.

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri dikkate alındığında, Devlet Denetleme Kurulu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdarenin hukuka uygunluğunu sağlamak amacıyla yargı organları üzerinde de denetim yetkisine sahiptir.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu'nun yargı organları üzerinde denetim yetkisine sahip olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü yargı organları Kurulun denetim kapsamı dışındaki tek istisnadır.
Doğru yanıt olan seçenek, Kurulun yargı organlarını denetleyebileceğini iddia etmektedir. Oysa 19821982 Anayasası'na göre Devlet Denetleme Kurulu; tüm kamu kurum ve kuruluşlarını, Türk Silahlı Kuvvetlerini, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını, işçi ve işveren kuruluşlarını (sendikaları) ve kamuya yararlı dernek ve vakıfları denetleyebilirken, yargı organları bu denetim alanının tek anayasal istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
DDKDDK'nın anayasal statüsünü hatırla.
Kurul, Cumhurbaşkanlığına bağlı üst düzey bir denetim organıdır.
Anayasa'nın 108108. maddesi Kurulun yapısını tanımlar.
2
Denetim kapsamını incele.
Tüm kamu kurumları, TSK, meslek kuruluşları, sendikalar ve kamu yararına çalışan dernek/vakıfları kapsar.
İdarenin bütünlüğü ilkesi gereği geniş bir denetim ağına sahiptir.
3
Anayasal istisnaları kontrol et.
Yargı organları denetim kapsamı dışındadır.
Yargı bağımsızlığı ilkesi uyarınca yürütmeye bağlı bir kurul yargıyı denetleyemez.
4
20172017 güncellemelerini doğrula.
TSK artık kapsamdadır ve Kurul artık 'idari soruşturma' yapabilir.
20172017 değişiklikleri Kurulun yetkilerini artırmıştır.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDKDDK) Denetim Kapsamı ve İstisnaları

İpuçları

1
Kuvvetler ayrılığı ilkesini düşünün; yürütmeye bağlı bir organ bağımsız mahkemeleri denetleyebilir mi?

Daha Fazla Pratik

Kurulun hazırladığı raporların gizliliği ve Cumhurbaşkanına sunulma sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 444Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile yürütme organının yapısı ve Cumhurbaşkanlığı seçim süreci yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, güncel anayasal hükümler uyarınca Cumhurbaşkanı seçimi ve adaylık süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5’ini almış olan siyasi partiler Cumhurbaşkanlığına aday gösterebilir.

Cevap

En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partilerin aday gösterebileceği ifadesi doğrudur.
Doğru olan ifade, siyasi partilerin en son genel seçimlerdeki %5\%5'lik oy oranına (tek başına veya ittifak halinde) dayanarak aday gösterebilmeleridir. Bu düzenleme, Meclis dışında kalan veya grup kuramayan partilerin de belirli bir temsil gücüne ulaştıklarında yürütme için aday belirleyebilmelerini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı adaylığı için gerekli eğitim şartını kontrol et.
Anayasa uyarınca yükseköğrenim şartı aranmaktadır.
Milletvekilliği için ilkokul mezuniyeti yeterliyken, yürütmenin başı için daha yüksek bir akademik yeterlilik öngörülmüştür.
2
Aday gösterebilecek makam ve oluşumları listele.
Siyasi parti grupları, %5\%5 oy alan partiler (tek/birlikte) ve 100.000100.000 seçmen.
20172017 değişikliği ile demokratik katılımı artırmak amacıyla adaylık yolları çeşitlendirilmiştir.
3
Görev süresi ve dönem sınırlamasındaki istisnayı analiz et.
Meclis'in ikinci dönemde seçim yenileme kararı alması durumunda 33. dönem mümkündür.
Anayasa'nın 116116. maddesi, yasama organının seçimleri yenilemesi durumunda yürütme için bir istisnai hak tanımıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliği ve adaylık usulleri

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme yollarının 20172017 yılında genişletildiğini ve %5\%5 barajı ile seçmen imzası gibi unsurların eklendiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasında adaylardan birinin çekilmesi veya ölümü durumunda izlenecek süreci (ikame aday kuralı) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 445Soru →

1982 Anayasası'nın "Milli Savunma" hükümleri ve 2017 Anayasa değişiklikleri göz önünde bulundurulduğunda; Başkomutanlık makamı ve Genelkurmay Başkanlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Cevap

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
1982 Anayasası'nın 117. maddesine göre Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Bu, cumhuriyetin temel niteliklerinden biri olarak ordunun sivil iradenin (TBMM) emrinde olduğunun anayasal ifadesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117. maddesindeki Başkomutanlık tanımını inceleyin.
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılmayacağı ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edileceği bilgisine ulaşılır.
Başkomutanlık makamının anayasal statüsünü belirlemek için temel maddedir.
2
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik sorumluluğunu kontrol edin.
Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanı'na sorumlu olduğu saptanır.
2017 değişiklikleri ile yürütme içindeki askeri hiyerarşinin sivilleşme yönündeki değişimini teyit etmek gerekir.
3
Siyasi sorumluluk makamını belirleyin.
Milli güvenliğin sağlanması konusunda TBMM'ye karşı asıl sorumlunun Cumhurbaşkanı olduğu görülür.
Yürütme erkinin tekli yapısında siyasi sorumluluğun kime ait olduğunu netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nda Milli Savunma ve Başkomutanlık Temsili

İpuçları

1
Anayasa'nın 117. maddesindeki 'Milli Savunma' başlığına odaklanın.
2
Başkomutanlığın kime ait olduğu ile bu yetkiyi savaşta kimin kullandığı arasındaki farkı hatırlayın.
3
Genelkurmay Başkanı'nın 2017 değişikliği ile kime bağlandığını (Milli Savunma Bakanlığı) düşünün.

Daha Fazla Pratik

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) güncel üye yapısını ve hangi bakanların kurulda yer aldığını tekrar etmeniz bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 446Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yürütme yetkisi ve görevi kapsamında, Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin sahip olduğu görev ve yetkiler düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından Mahkeme Başkanını seçmek

Cevap

Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından Mahkeme Başkanını seçmek ifadesi yanlıştır; çünkü bu seçim Mahkemenin kendi içinde yapılır.
Anayasa Mahkemesi Başkanı, 19821982 Anayasası'nın 146146. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından, kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçilir. Cumhurbaşkanının bu süreçte bir seçme yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının yargısal yetkilerini analiz etme
Cumhurbaşkanı AYM, Danıştay ve HSK'ya üye seçebilir; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını atayabilir.
Yürütmenin başı olarak yüksek yargı organlarının oluşumunda anayasal yetkileri vardır.
2
Yüksek mahkeme başkanlarının seçim usulünü kontrol etme
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanları kendi genel kurullarınca üyeleri arasından seçilir.
Yargı bağımsızlığı gereği mahkeme başkanlarının belirlenmesi genellikle organın kendi iç seçimine bırakılmıştır.
3
Yanlış olan seçeneği belirleme
Mahkeme başkanının Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini belirten ifade anayasal düzenlemeye aykırıdır.
19821982 Anayasası Madde 146146 uyarınca AYM Başkanı iç seçimle belirlenir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Yargısal Atama Yetkileri

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yüksek mahkemelere üye seçme yetkisi ile mahkemelerin kendi başkanlarını seçme usulü arasındaki farka odaklanın.
2
Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek mahkemelerin başkanları nasıl seçiliyor hatırlamaya çalışın; Anayasa Mahkemesi için de benzer bir kural geçerlidir.
3
Anayasa Mahkemesi üyeleri kendi başkanlarını salt çoğunlukla ve gizli oyla seçerler; bu yetki dışarıdan bir makama (Cumhurbaşkanına) verilmemiştir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yasama ve yürütme alanındaki diğer atama yetkilerini (Bakanlar, DDK üyeleri vb.) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 447Soru →

20172017 yılı Anayasa değişiklikleri ile Türkiye'nin yönetim sisteminde gerçekleşen dönüşüm, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGKMGK) hem üye yapısını hem de kararlarının sunulduğu makamı doğrudan etkilemiştir. Buna göre, güncel anayasal düzenlemeler ışığında MGK'nın işleyişi ve yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli Güvenlik Kurulu kararları; devletin milli güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanması amacıyla tavsiye niteliğinde Bakanlar Kurulu'na bildirilir.

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu kararlarının Bakanlar Kurulu'na bildirileceğini ifade eden seçenek yanlıştır; çünkü bu kararlar güncel sistemde doğrudan Cumhurbaşkanına sunulur.
Milli Güvenlik Kurulu (MGKMGK) bir danışma organıdır ve aldığı kararlar 'tavsiye' niteliğindedir. 20172017 Anayasa değişikliği ile Türkiye'de 'Bakanlar Kurulu' kaldırıldığı için, MGK kararları artık Bakanlar Kurulu'na değil, yürütme yetkisini tek başına elinde bulunduran Cumhurbaşkanına bildirilir. Bu nedenle kararların Bakanlar Kurulu'na sunulacağını belirten ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
MGK'nın güncel üye yapısını gözden geçiriniz.
Üyeler: Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma Bakanları, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanlarıdır.
Hangi bakanların ve komutanların üye olduğunu netleştirmek hatayı önler.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin terminolojik etkisini inceleyiniz.
Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık makamları tamamen kaldırılmıştır.
Sınavda en sık yapılan hata, eski sistem terimlerinin (Bakanlar Kurulu gibi) doğru kabul edilmesidir.
3
MGK kararlarının hukuki niteliğini ve sunulduğu makamı belirleyiniz.
Kararlar tavsiye niteliğindedir ve Cumhurbaşkanına bildirilir.
Yürütmenin başı tek başına Cumhurbaşkanı olduğu için kararlar ona sunulmalıdır.

Anahtar Kavram

MGK Kararlarının Bildirim Makamı ve 2017 Değişiklikleri

İpuçları

1
Milli Güvenlik Kurulu bir danışma organıdır ve kararları bağlayıcı değildir.
2
20172017 Anayasa değişiklikleri ile 'Bakanlar Kurulu' ve 'Başbakanlık' makamlarının yürürlükten kalktığını hatırlayın.
3
MGK kararları kime bildirilir? Eğer seçeneklerde artık var olmayan bir kurum (Bakanlar Kurulu gibi) geçiyorsa o seçenek yanlıştır.

Daha Fazla Pratik

MGK Genel Sekreterliği'nin teşkilat yapısının artık Kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBKCBK) ile düzenlendiğini de not etmelisiniz.

Alternatif Yöntem

Soru kökündeki 'Yanlıştır' ifadesini ararken, seçeneklerdeki kurum isimlerinin güncel anayasal terminolojiye (20172017 sonrası) uygun olup olmadığını kontrol ederek hızlıca sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 448Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda, bu makama vekalet edilmesi ve yetkilerin kullanılmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Cevap

Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısının vekalet edeceği ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanacağı seçeneği doğrudur.
Anayasa'nın 106106. maddesine göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi geçici sebeplerle görevinden ayrılması durumunda, Cumhurbaşkanının bizzat görevlendirdiği yardımcısı makama vekalet eder ve bu süreçte Cumhurbaşkanına tanınan tüm anayasal yetkileri kullanma hakkına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Ayrılma türünü tespit etme
Hastalık veya yurt dışına çıkma 'geçici ayrılma' (geçiçi boşalma) kategorisindedir.
Anayasa'da vekalet usulü, ayrılmanın geçici veya sürekli (ölüm, istifa) olmasına göre farklılık gösterebilir.
2
Vekalet makamını belirleme
20172017 değişikliği ile vekalet görevi TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı'na verilmiştir.
Yürütmenin bir bütünlüğü ilkesi gereği, Cumhurbaşkanına yine yürütme içinden bir ismin vekalet etmesi benimsenmiştir.
3
Vekilin yetki sınırlarını analiz etme
Vekil olan yardımcı, Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri (kararname çıkarma, atama yapma vb.) kullanabilir.
Devlet işlerinin kesintiye uğramaması için vekilin tam yetkili olması anayasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Usulü

İpuçları

1
20172017 Anayasa değişikliklerini ve 'Yürütme' organının yapısını hatırlayın.
2
Vekalet görevi artık Meclis Başkanı'nda değil, Cumhurbaşkanının çalışma arkadaşlarından birindedir.
3
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanı, yardımcılarından hangisinin yerine bakacağını kendisi seçer.

Daha Fazla Pratik

Makamın ölüm veya istifa gibi nedenlerle 'sürekli' boşalması durumundaki vekalet ve seçim sürelerini inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Soru 449Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun üyeleri ve Başkanı doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu (DDK) üyeleri ve Başkanı Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Doğru seçenek olan ifadedir çünkü 19821982 Anayasası'nın 108108. maddesine göre Devlet Denetleme Kurulu üyeleri ve Başkanı bizzat Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Kurul, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı en üst denetim organıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurulun bağlı olduğu makamı belirleme
DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.
Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanının idareyi denetleme görevini yerine getirmesine yardımcı olur.
2
Atama yetkisini kontrol etme
Anayasa madde 108108 uyarınca üyeler ve başkan Cumhurbaşkanınca atanır.
Kurulun idari özerkliği ve hiyerarşik konumu bu atama usulünü gerektirir.
3
Denetim kapsamındaki istisnaları hatırlama
Yargı organları denetim dışındadır.
Yargı bağımsızlığı gereği yürütmeye bağlı bir kurulun mahkemeleri denetlemesi mümkün değildir.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulunun Yapısı ve Atama Usulü

İpuçları

1
DDK'nın doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kurum olduğunu düşünün.
2
20172017 Anayasa değişiklikleri ile Kurulun denetim yetkisinin genişlediğini ve düzenleme biçiminin kararnameye geçtiğini hatırlayın.
3
Yargı organlarının bağımsızlığı ilkesi nedeniyle hiçbir yürütme birimi tarafından denetlenemeyeceğini göz önünde bulundurun.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın denetim kapsamına giren kurumları (TSK, Sendikalar vb.) ve 20172017 ile gelen 'idari soruşturma' yetkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 450Soru →

2017 Anayasa değişikliği ile getirilen sistemde, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme süreci farklı kanallar aracılığıyla gerçekleştirilebilmektedir. Bu adaylık usulleri ve aranan şartlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En son yapılan milletvekili genel seçimlerinde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partiler aday gösterebilir.

Cevap

En son yapılan genel seçimlerde geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış olan siyasi partilerin aday gösterebileceği bilgisi doğrudur.
2017 Anayasa değişiklikleri uyarınca, Cumhurbaşkanlığına aday gösterilme yöntemlerinden biri, son milletvekili genel seçiminde geçerli oyların toplamda en az %5'ini almış olan siyasi partilerin (tek başına veya ittifak halinde) teklifidir. Bu, adaylık sürecinde temsilde adaleti ve belirli bir meşruiyet zeminini sağlamayı amaçlayan hukuki bir düzenlemedir.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık kriterlerini belirle.
Türk vatandaşı, 40 yaş, yükseköğrenim, milletvekili seçilme yeterliliği.
Anayasal nitelikleri kontrol etmek için.
2
Aday gösterme kanallarını analiz et.
Siyasi parti grupları, %5 oy alan partiler, 100.000 seçmen.
Usulüne uygun adaylık yollarını doğrulamak için.
3
Seçeneklerdeki sayısal ve hukuki verileri karşılaştır.
Sadece %5 oy oranına ilişkin bilginin anayasal metne uygun olduğu görüldü.
Yanlış bilgileri eleyerek doğru sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Adaylık ve Seçilme Şartları (2017 Değişiklikleri)

İpuçları

1
Aday gösterme yetkisi olan kurum ve kişileri düşünün: Parti grupları, belirli oy alan partiler ve seçmenler.
2
Seçmenlerin aday gösterebilmesi için gereken imza sayısı 6 basamaklı bir sayıdır.
3
Siyasi partilerin tek başına veya birlikte aday gösterebilmesi için gereken asgari oy oranı %5'tir.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin hangi durumlarda ikinci tura kaldığını ve ikinci tura katılım şartlarını inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Adaylık şartlarını (Kişisel Nitelikler) ve Aday Gösterme Usullerini (Süreç) iki ayrı başlıkta kodlamak, hatalı seçenekleri daha hızlı elemenizi sağlar.
Tahmini Süre:50s
Soru 451Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Meclis soruşturması açılmasına karar verilmesi durumunda, sürecin devamındaki hukuki statüye ilişkin aşağıdakilerden hangisi uygulanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar veremeyeceği hükmü doğrudur.
1982 Anayasası'nın 105105. maddesi uyarınca, hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme yetkisi hukuken kısıtlanır. Bu hüküm, Cumhurbaşkanı'nın devam eden soruşturma sürecini etkilemek veya Meclis'i feshederek yargılamadan kaçmak amacıyla seçim kararı almasını önlemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması önerge şartını belirle.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerekir.
Sürecin başlatılabilmesi için anayasal asgari sınır budur.
2
Soruşturma açılması kararının niteliğini ve sonucunu incele.
Beşte üç çoğunluk (360360) ile karar verilir ve bu andan itibaren seçimlerin yenilenmesi yetkisi yasaklanır.
Anayasa m. 105/4105/4 uyarınca Cumhurbaşkanı'nın soruşturma sürecinde seçim kozunu kullanması engellenmek istenmiştir.
3
Yüce Divan'a sevk ve görev süresi ilişkisini analiz et.
Üçte iki çoğunluk (400400) ile sevk edilir ancak sadece mahkumiyet halinde görev sona erer.
Masumiyet karinesi ve yargısal sürecin tamamlanması beklenir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Seçim Yenileme Yasağı

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı hakkında bir soruşturma açıldığında, yürütme organının en güçlü yetkilerinden biri geçici olarak kısıtlanır.
2
Bu kısıtlama, Cumhurbaşkanı'nın kendisi hakkındaki süreci durdurmak için Meclis'i seçime götürmesini engellemeyi amaçlar.
3
Anayasa m. 105/4105/4 hükmünü ve beşte üç çoğunlukla alınan soruşturma kararının sonuçlarını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanının sorumluluğu arasındaki benzerlik ve farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 452Soru →

Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısında aşağıdaki tabloda belirtilen üç adet Cumhurbaşkanı yardımcısı görev yapmaktadır:

YardımcıYaşAtanma Tarihi
(A)66661515 Temmuz 20242024
(B)58581010 Haziran 20232023
(C)49492020 Ocak 20252025

Cumhurbaşkanı, resmi bir dış ziyaret için yurt dışına çıkmadan önce kendisine vekalet etmesi amacıyla en genç yardımcısı olan (C)'yi resmen görevlendirmiştir. Ancak Cumhurbaşkanı yurt dışındayken hayatını kaybetmiş ve makam boşalmıştır. Cumhurbaşkanının görev süresinin tamamlanmasına henüz 22 yıldan fazla bir süre bulunmaktadır.

Bu olay silsilesi sonucunda, 19821982 Anayasası ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri uyarınca vekalet görevi ve seçim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vekalet görevi yaşça en büyük yardımcı olan (A)'ya geçer ve makamın boşaldığı günden itibaren 4545 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.

Cevap

Vekalet görevi yaşça en büyük yardımcı olan (A)'ya geçer ve makamın boşaldığı günden itibaren 4545 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.
Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması durumunda, yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar 'en yaşlı' Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder. Olayda en yaşlı yardımcı 6666 yaşındaki (A) olduğu için vekalet ona geçer. Ayrıca genel seçimlere 11 yıldan fazla süre kaldığı için Anayasa uyarınca seçimlerin 4545 gün içinde yapılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki durumun niteliğini belirlemek.
Olay başlangıçta bir 'geçici ayrılma' (yurt dışı ziyareti) iken, ölümle birlikte 'makamın boşalması' (vakans) durumuna dönüşmüştür.
Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca geçici ayrılma ve makamın boşalması farklı hukuki kurallara tabidir.
2
Vekalet edecek kişiyi tespit etmek.
Geçici ayrılmada Cumhurbaşkanı'nın görevlendirdiği kişi (C) vekil iken; makamın boşalması durumunda 1 Sayılı CBK uyarınca 'en yaşlı' yardımcı (A) vekil olur.
1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında CBK'nın 16. maddesi, boşalma halinde en yaşlı yardımcının vekalet edeceğini açıkça hükme bağlamıştır.
3
Seçim takvimini hesaplamak.
Genel seçimlere 11 yıldan fazla süre (22 yıldan fazla olduğu belirtilmiş) kaldığı için seçim 4545 gün içinde yapılır.
Anayasa md. 106/4: 'Makamın boşalması halinde... genel seçime bir yıldan fazla zaman kalmışsa... kırkbeş gün içindeki son Pazar günü seçim yapılır.'

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı vekaletinde 'geçici ayrılma' ile 'makamın boşalması' arasındaki kural farkı ve yaş kriteri.

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın yurt dışına çıkması 'geçici ayrılma', ölmesi ise 'makamın boşalması'dır. Bu iki durumun vekalet kuralları birbirinden farklıdır.
2
Makamın boşalması durumunda kimin vekalet edeceği 11 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenmiştir ve burada 'yaş' kriteri ön plandadır.
3
Boşalma halinde 'en yaşlı' yardımcı vekil olur. Seçim süresi ise genel seçimlere kalan süreye göre 4545 veya 6060 gün olarak değişir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı makamının boşalması durumunda genel seçimlere 11 yıldan az süre kalmış olsaydı seçim takviminin nasıl değişeceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 453Soru →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişiklikler uyarınca yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı seçim süreci ve adaylık şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır.

Cevap

İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi durumunda, birinci oylamadaki oy sırasına göre aday ikamesi yapılarak seçim süreci devam ettirilir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesi uyarınca, ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, birinci oylamadaki sıraya göre boşalan adaylığın ikame edilmesi suretiyle yapılır. Bu düzenleme, seçim sürecinin meşru bir şekilde tamamlanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Adaylık Şartlarını Kontrol Et
Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için; 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı olmak gerekir.
Seçilme yeterliliği sürecin temelidir.
2
İkinci Tur ve İkame Mekanizmasını İncele
İkinci tura kalan iki adaydan biri herhangi bir sebeple (ölüm, yeterlilik kaybı vb.) çekilirse, yerine birinci turda en çok oyu alan sonraki aday gelir.
Anayasal sürecin kesintiye uğramaması hedeflenir.
3
Karar Yeter Sayısını Doğrula
Referandum durumunda 'geçerli oyların' salt çoğunluğu (50+150 + 1) yeterlidir.
Demokratik meşruiyet için kullanılan oylar baz alınır.

Anahtar Kavram

İkinci Turda Aday İkamesi ve Referandum Usulü

İpuçları

1
2017 yılından önceki 'partisiz cumhurbaşkanı' ve '%10 barajı' gibi eski kuralları güncel düzenlemelerle karıştırmamaya çalışın.
2
İkinci tura iki aday kalır ancak biri yarıştan çekilirse, sandık boş kalmaz; arkasındaki aday listeye dahil edilir.
3
Referandum oylamalarında çoğunluk hesaplanırken sandığa gelmeyenler değil, sadece geçerli oy kullananlar dikkate alınır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis tarafından soruşturma açılması süreçlerini inceleyerek yürütme organının denetim mekanizmalarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 454Soru →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri (20172017 değişikliği) çerçevesinde, olağanüstü hal (OHALOHAL) döneminde yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (OHALOHAL CBKCBK) Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) ile olan ilişkisi ve hukuki geçerlilik rejimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Savaş ve mücbir sebeplerle TBMMTBMM’nin toplanamadığı haller dışında; olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmi Gazete’de yayımlandıkları günden itibaren üç ay içerisinde TBMMTBMM’de görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Cevap

Savaş ve mücbir sebepler hariç olmak üzere, OHALOHAL kararnamelerinin yayımlandıkları tarihten itibaren 33 ay içinde TBMMTBMM tarafından karara bağlanmaması durumunda bu kararnameler kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Doğru seçenek, Anayasa’nın 119119. maddesinde yer alan ve 20172017 değişikliği ile getirilen bir kuralı ifade etmektedir. Buna göre, savaş veya mücbir sebeple Meclis’in toplanamaması hali hariç, OHALOHAL kararnamelerinin 33 ay içinde TBMMTBMM tarafından onaylanması şarttır; aksi halde bu kararnameler kendiliğinden geçersiz hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kararnamenin sunulma zamanını belirle.
OHALOHAL CBKCBK'lar Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün TBMMTBMM onayına sunulur.
Yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama denetimine derhal açılması demokratik hukuk devleti gereğidir.
2
Meclis'in karar verme süresini incele.
Meclis, bu kararnameleri en geç 33 ay içinde görüşüp karara bağlamak zorundadır.
Olağanüstü düzenlemelerin süresiz bir şekilde denetimsiz kalmasını engellemek için anayasal bir süre sınırı getirilmiştir (20172017 değişikliği).
3
Süre aşımının sonucunu değerlendir.
33 ay içinde karar çıkmazsa kararname kendiliğinden hükümsüz kalır.
Anayasa'nın 119/6119/6 maddesi, yasamanın sessiz kalmasını yürütmenin bu yetkisinin sona ermesi şeklinde yorumlamıştır.

Anahtar Kavram

OHALOHAL Kararnamelerinin Yasama Onayı ve 33 Ay Kuralı

İpuçları

1
OHALOHAL kararnamelerinin hukuki geçerliliği için yasamanın (Meclis) belli bir süre içinde irade göstermesi gerektiğini hatırlayın.
2
20172017 anayasa değişiklikleri ile yürütmenin kararnameleri üzerindeki Meclis denetimi, 'otomatik yürürlükten kalkma' gibi sert bir yaptırıma bağlanmıştır.
3
Anayasa'nın 119119. maddesinde belirtilen bu süre tam olarak 9090 gün veya 33 aydır.

Daha Fazla Pratik

OHALOHAL ilanı ile OHALOHAL CBKCBK'larının farklarını ve Anayasa Mahkemesi'nin bu süreçteki (denetimsizlik) rolünü tekrar inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 455Soru →

Anayasal düzenlemeler çerçevesinde, Cumhurbaşkanının işlediği iddia edilen bir suçtan dolayı cezai sorumluluk süreci ve Meclis soruşturması usulüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının Yüce Divan’a sevk edilmesi durumunda, yargılama süreci tamamlanana kadar Cumhurbaşkanlığı yetkileri askıya alınır ve yerine TBMM Başkanı vekalet eder.

Cevap

Cumhurbaşkanının Yüce Divan’a sevk edilmesi durumunda makamın yetkilerinin askıya alındığı ve TBMM Başkanı'nın vekalet ettiği ifadesi yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, Cumhurbaşkanlığı makamının yargılama süresince askıya alındığını iddia etmektedir; ancak mevcut anayasal sistemde mahkûmiyet kararı kesinleşene kadar Cumhurbaşkanı görevine ve yetkilerini kullanmaya devam eder. Ayrıca vekalet makamı olarak TBMM Başkanı'nın gösterilmesi, 2017 öncesi parlamenter sistem alışkanlığıdır; günümüzde vekalet yetkisi sadece Cumhurbaşkanı Yardımcılarındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması aşamalarını analiz et
Önerge (301301), Soruşturma Kararı (360360) ve Sevk (400400) oy sayıları belirlenir.
Sürecin anayasal geçerliliği bu nitelikli çoğunluklara bağlıdır.
2
Soruşturma açılmasının hukuki sonuçlarını incele
Hakkında soruşturma kararı verilen Cumhurbaşkanı seçimleri yenileyemez (Seçim kararı alamaz).
Yargılama sürecinin siyasi bir araçla (erken seçim gibi) kesintiye uğraması engellenir.
3
Yargılama sırasındaki statüyü kontrol et
Yüce Divan'a sevk, Cumhurbaşkanı'nın görevini dondurmaz veya yetkilerini kısıtlamaz.
Anayasada yargılama süresince bir 'açığa alma' veya 'vekalet' mekanizması öngörülmemiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu Usulü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın yargılanması sırasında görevinden uzaklaştırılıp uzaklaştırılmadığına odaklanın.
2
2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanı'na vekalet etme yetkisinin kimden alınıp kime verildiğini hatırlayın.
3
Hakkında soruşturma açılan Cumhurbaşkanı sadece 'seçim kararı alma' yetkisini kullanamaz, diğer tüm yetkileri devam eder.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk sürecindeki benzerlikleri ve farklılıkları (örneğin görevden düşme şartları) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 456Soru →

19821982 Anayasası’nın "Milli Savunma" başlıklı hükümleri uyarınca; savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına yerine getirmekle yükümlü olan makam ve bu makamın görevleri sebebiyle sorumlu olduğu yetkili merci aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genelkurmay Başkanı — Millî Savunma Bakanı

Cevap

Savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı namına Genelkurmay Başkanı yerine getirir ve bu görevlerinden dolayı Millî Savunma Bakanına karşı sorumludur.
Doğru cevap, Genelkurmay Başkanı'nın savaş dönemindeki özel yetkisi ile güncel hiyerarşik bağını yansıtmaktadır. Anayasa'ya göre Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanı adına yürüten kişi Genelkurmay Başkanıdır; bu kişinin hiyerarşik amiri ise Millî Savunma Bakanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkomutanlık makamının anayasal statüsünü belirlemek
Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.
Anayasa'nın 117117. maddesi uyarınca temsil yetkisi Cumhurbaşkanı'ndadır.
2
Savaş durumundaki komuta yetkisini belirlemek
Savaşta Başkomutanlık görevlerinin yerine getirilmesi Genelkurmay Başkanı'na devredilir.
Genelkurmay Başkanı, bu yetkiyi Cumhurbaşkanı namına (onun adına) kullanır.
3
Hiyerarşik sorumluluk merciini saptamak
Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Millî Savunma Bakanına karşı sorumludur.
20172017 Anayasa değişikliği ve 703703 sayılı KHK sonrası askeri hiyerarşi bakanlığa bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Başkomutanlık Temsili ve Genelkurmay Başkanlığı Hiyerarşisi

İpuçları

1
Başkomutanlık makamı TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir.
2
Savaşta bu temsil yetkisini fiilen ordu başında kullanan kişiyi düşünün.
3
20172017 değişiklikleri ile Genelkurmay Başkanı artık bir bakana bağlıdır.

Daha Fazla Pratik

Genelkurmay Başkanı'nın atama usulü ve Millî Güvenlik Kurulu'ndaki (MGK) yerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 457Soru →

1982 Anayasası'nın mevcut hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla yürütülen Meclis soruşturması süreci ve bu sürecin hukuki sonuçlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında Yüce Divana sevk kararı alınan bir bakanın görevi, Anayasa Mahkemesi tarafından seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edildiği anda sona erer.

Cevap

Hakkında Yüce Divana sevk kararı alınan bir bakanın görevinin sona ermesi için mahkûmiyet kararının beklenmesi gerektiği yönündeki ifade yanlıştır; görev sevk anında sona erer.
1982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca, hakkında Meclis soruşturması açılan ve Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, herhangi bir mahkûmiyet kararı beklenmeksizin sevk kararıyla birlikte kendiliğinden sona erer. Bu durum, Cumhurbaşkanı'nın statüsünden (onun görevi ancak seçilmeye engel suçtan mahkûmiyetle biter) ayrılan kritik bir farktır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması sürecinin aşamalarını belirleme
Süreç; önerge (301301), soruşturma kararı (360360), komisyon raporu ve Yüce Divan sevki (400400) aşamalarından oluşur.
Anayasal sürecin sayısal ve usuli niteliklerini doğrulamak için gereklidir.
2
Yürütme organı üyelerinin Yüce Divana sevkinin sonuçlarını analiz etme
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar için sevkin doğrudan görevi sona erdirdiği, Cumhurbaşkanı için ise görevin ancak mahkûmiyetle sona erdiği tespit edilir.
Farklı makamlar arasındaki anayasal statü farkını ortaya koyarak hatalı bilgiyi ayırt etmek için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki hukuki durumları karşılaştırma
Bakanların görevinin mahkûmiyetle değil, sevk kararıyla bittiği anlaşılarak yanlış seçenek belirlenir.
Anayasa Madde 106106 hükmüne tam uyum sağlamak için son kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Cezai Sorumluluk

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı ile bakanların cezai sorumluluk süreçleri ve yargılama sonuçları arasındaki farkları hatırlayın.
2
Meclis soruşturmasında Yüce Divana sevk kararının yürütme üyelerinin görevi üzerindeki anlık etkisine odaklanın.
3
Anayasa'nın 106106. maddesi, 'Yüce Divana sevk edilenlerin görevi sona erer' diyerek mahkûmiyet şartı aramamaktadır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın Yüce Divana sevki durumunda görevinin devam edip etmediği hususunu Bakanlar ile karşılaştırmalı olarak çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 458Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla yürütülen Meclis soruşturması sürecinde, dosyanın yargılama yapılmak üzere Yüce Divan'a sevk edilmesine karar verilebilmesi için TBMM üye tamsayısının en az hangi çoğunluğunun gizli oyu gereklidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının üçte ikisi

Cevap

Dosyanın Yüce Divan'a sevk edilmesine karar verilebilmesi için üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyu gereklidir.
1982 Anayasası'nın 105. maddesine göre, Meclis soruşturması sürecinin son halkası olan Yüce Divan'a sevk kararı, üye tamsayısının üçte ikisinin (400 milletvekili) gizli oyuyla alınır. Bu, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğundaki en ağır karar eşiğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını kontrol et
En az 301 milletvekili (salt çoğunluk) ile önerge verilir.
Sürecin başlaması için gereken ilk adımdır.
2
Soruşturma açılması kararını kontrol et
En az 360 milletvekili (beşte üç) ile soruşturma açılmasına karar verilir.
Önergenin görüşülmesinden sonra komisyon kurulması aşamasına geçişi sağlar.
3
Yüce Divan'a sevk aşamasını kontrol et
En az 400 milletvekili (üçte iki) ile Yüce Divan'a sevk kararı alınır.
Nihai yargılama aşamasına geçilmesi için gereken en yüksek nitelikli çoğunluktur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Meclis Soruşturması Usulü

İpuçları

1
Süreç; önerge, soruşturma açılması ve Yüce Divan'a sevk olmak üzere üç kademeli bir sayısal artış izler.
2
Yüce Divan'a sevk, meclis iradesinin en güçlü olması gereken son aşamadır.
3
600 milletvekilinden oluşan mecliste bu oran tam olarak 400 oya karşılık gelmektedir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı Yüce Divan'a sevk edildiği andan itibaren hangi yetkisini kullanamaz? (Cevap: Seçimlerin yenilenmesi kararı alamaz.)
Tahmini Süre:45s
Soru 459Soru →

2017 Anayasa değişiklikleri ile düzenlenen güncel sisteme göre, Cumhurbaşkanlığı makamı için aday belirleme sürecinde "siyasi parti grupları" ile "siyasi partiler" (münferiden veya müştereken) arasındaki yetkilendirme ve kriter farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, partinin son genel seçimde aldığı oy oranına bakılmaksızın aday gösterebilirken; gruplar dışında kalan siyasi partilerin aday gösterebilmesi için son genel seçimde tek başına veya birlikte en az %5\%5 oy almış olmaları gerekir.

Cevap

Siyasi parti grupları herhangi bir oy oranı barajına tabi olmaksızın aday gösterebilirken, grup kuramayan partilerin aday gösterebilmesi için %5\%5 oy oranına ulaşmış olmaları gerekir.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre; siyasi parti grupları (en az 20 milletvekili), en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5\%5'ini almış olan siyasi partiler ile en az 100 bin seçmen aday gösterebilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, siyasi parti gruplarının (Meclis'teki temsiliyetleri nedeniyle) herhangi bir oy oranı barajına tabi tutulmamış olmasıdır. Grup kuramayan partiler ise ancak barajı (%5) aştıklarında bu yetkiyi kullanabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığına aday gösterme yetkisine sahip birimleri belirleyin.
Siyasi parti grupları, son seçimde %5\%5 oy alan partiler ve 100 bin seçmen.
Anayasa m. 101 uyarınca adaylık yetkisi bu üç kanala verilmiştir.
2
Siyasi parti grupları için getirilen kriteri analiz edin.
En az 20 milletvekiline sahip olmak (Grup kurmak) yeterlidir.
Gruplar için önceki seçime dair bir oy oranı şartı anayasal metinde yer almaz.
3
Siyasi partiler (grup dışı) için getirilen kriteri analiz edin.
Son genel seçimde toplam geçerli oyların en az %5\%5'ini almış olmak.
Bu şart, temsilde adaleti ve belirli bir siyasi desteği garanti altına almak için getirilmiştir.
4
İki yapı arasındaki temel farkı sonuçlandırın.
Gruplar için 'mevcudiyet', partiler için 'oy oranı' esastır.
Doğru seçenek bu ayrımı net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Aday Gösterme Usulleri

İpuçları

1
Cumhurbaşkanlığına kimlerin aday gösterebileceğini (Grup, %5 oy alan partiler, 100 bin seçmen) hatırlayın.
2
Meclis'te grubu olan (20 milletvekili) bir partinin, son seçimde baraj altında kalmış olsa bile aday çıkarıp çıkaramayacağını düşünün.
3
Anayasa m. 101: 'Siyasi parti grupları... aday gösterebilir' derken bir oy sınırı koymaz; ancak grup dışındaki partiler için '%5' şartını açıkça belirtir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçilen bir milletvekilinin partisiyle ilişiğinin kesilip kesilmediği ve Meclis üyeliğinin akıbetini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 460Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi durumunda, mevcut Cumhurbaşkanının adaylığı ve seçim süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.

Cevap

Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.
Anayasa'nın 116.116. maddesine göre, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilmektedir. Bu durum, genel kural olan "iki dönem" sınırının tek istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının kaçıncı döneminde olduğu tespit edilir.
İkinci dönem (normal şartlarda son dönem).
Anayasa'ya göre bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.
2
Seçimlerin yenilenmesi kararını hangi organın aldığı incelenir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM).
Yenileme kararını alan organ, mevcut Cumhurbaşkanının tekrar aday olup olamayacağını belirler.
3
Anayasa'nın 116.116. maddesindeki özel hüküm (istisna) uygulanır.
Meclis üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360360 milletvekili) seçimleri yenilerse, Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.
Bu hüküm, Meclis'in seçimleri yenileme yetkisine bağlı olarak Cumhurbaşkanına tanınan anayasal bir istisnadır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Görev Süresi ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnası

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının görev süresi kuralını (55 yıl, en fazla 22 dönem) hatırlayın, ancak seçimlerin yenilenmesi (fesih benzeri) durumundaki özel maddeyi düşünün.
2
Seçimlerin yenilenmesi kararını Meclis (360360 milletvekili ile) alırsa ne olur, Cumhurbaşkanı kendi alırsa ne olur? Aradaki farkı ayırt edin.
3
Anayasa'nın 116116. maddesi, Meclis'in seçimleri yenilemesi durumunda görevdeki Cumhurbaşkanına bir 'bonus' dönem hakkı tanır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı seçimlerinin yenilenmesi kararının TBMM ve Cumhurbaşkanı tarafından alınması durumundaki sonuç farklarını bir tablo yaparak karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 23 / 33Sonraki
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 23 | Examkin