Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri (20172017 değişikliği) çerçevesinde, olağanüstü hal (OHALOHAL) döneminde yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (OHALOHAL CBKCBK) Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) ile olan ilişkisi ve hukuki geçerlilik rejimi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan OHALOHAL kararnameleri, Resmi Gazete’de yayımlandıkları tarihten itibaren en geç 1515 gün içinde TBMMTBMM onayına sunulmalıdır.
  2. B
    Anayasa Mahkemesi, olağanüstü hal kararnamelerinin Anayasa'ya hem şekil hem de esas bakımından uygunluğunu denetlemekle görevli ve yetkilidir.
  3. Savaş ve mücbir sebeplerle TBMMTBMM’nin toplanamadığı haller dışında; olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmi Gazete’de yayımlandıkları günden itibaren üç ay içerisinde TBMMTBMM’de görüşülüp karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.Cevap
  4. D
    Olağanüstü hal kararnameleriyle, Anayasa'nın 1515. maddesinde belirtilen 'sert çekirdek haklar' (yaşam hakkı, maddi ve manevi varlığın bütünlüğü vb.) savaş hali dışında dahi tamamen sınırlandırılabilir.
  5. E
    TBMMTBMM, onayına sunulan bir OHALOHAL kararnamesini ya aynen kabul eder ya da reddeder; kararname metni üzerinde herhangi bir değişiklik yapma yetkisine sahip değildir.

Cevap

Savaş ve mücbir sebepler hariç olmak üzere, OHALOHAL kararnamelerinin yayımlandıkları tarihten itibaren 33 ay içinde TBMMTBMM tarafından karara bağlanmaması durumunda bu kararnameler kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Doğru seçenek, Anayasa’nın 119119. maddesinde yer alan ve 20172017 değişikliği ile getirilen bir kuralı ifade etmektedir. Buna göre, savaş veya mücbir sebeple Meclis’in toplanamaması hali hariç, OHALOHAL kararnamelerinin 33 ay içinde TBMMTBMM tarafından onaylanması şarttır; aksi halde bu kararnameler kendiliğinden geçersiz hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kararnamenin sunulma zamanını belirle.
OHALOHAL CBKCBK'lar Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün TBMMTBMM onayına sunulur.
Yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama denetimine derhal açılması demokratik hukuk devleti gereğidir.
2
Meclis'in karar verme süresini incele.
Meclis, bu kararnameleri en geç 33 ay içinde görüşüp karara bağlamak zorundadır.
Olağanüstü düzenlemelerin süresiz bir şekilde denetimsiz kalmasını engellemek için anayasal bir süre sınırı getirilmiştir (20172017 değişikliği).
3
Süre aşımının sonucunu değerlendir.
33 ay içinde karar çıkmazsa kararname kendiliğinden hükümsüz kalır.
Anayasa'nın 119/6119/6 maddesi, yasamanın sessiz kalmasını yürütmenin bu yetkisinin sona ermesi şeklinde yorumlamıştır.

Anahtar Kavram

OHALOHAL Kararnamelerinin Yasama Onayı ve 33 Ay Kuralı

İpuçları

1
OHALOHAL kararnamelerinin hukuki geçerliliği için yasamanın (Meclis) belli bir süre içinde irade göstermesi gerektiğini hatırlayın.
2
20172017 anayasa değişiklikleri ile yürütmenin kararnameleri üzerindeki Meclis denetimi, 'otomatik yürürlükten kalkma' gibi sert bir yaptırıma bağlanmıştır.
3
Anayasa'nın 119119. maddesinde belirtilen bu süre tam olarak 9090 gün veya 33 aydır.

Daha Fazla Pratik

OHALOHAL ilanı ile OHALOHAL CBKCBK'larının farklarını ve Anayasa Mahkemesi'nin bu süreçteki (denetimsizlik) rolünü tekrar inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Olağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru