Soru

Zorluk: Çok zorKanun Yapım Süreci ve Yayınlanması

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi, yayımlanması veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi (veto) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bir kanunu kısmen uygun bulmazsa, sadece uygun görmediği maddeleri Meclise geri gönderip diğer maddeleri Resmi Gazete'de yayımlayamaz; kanunu bir bütün olarak geri göndermek zorundadır.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilen bir kanun, Meclis tarafından üzerinde herhangi bir değişiklik yapılarak kabul edilirse; Cumhurbaşkanı bu kanunu tekrar Meclise geri gönderemez ve yayımlamak zorundadır.
  3. C
    Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemeyen tek kanun türü olup; Meclis Genel Kurulu bütçe kanunları üzerinde değişiklik yapma yetkisine sahip değildir.
  4. D
    Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanun, Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul edilirse Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanır; bu durumda Cumhurbaşkanı'nın kanunun şekil veya esas bakımından Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açma hakkı ortadan kalkar.
  5. E
    Yayımlanması uygun bulunan kanunlar, Resmi Gazete'de yayımlandıkları tarihten itibaren, metinde aksine bir hüküm bulunmadığı sürece 45 gün sonra yürürlüğe girer.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın kanunları kısmen yayımlama yetkisi bulunmadığına ve itirazı varsa metnin tamamını Meclis'e geri göndermek zorunda olduğuna dair ifade doğrudur.
Anayasa hukukunda 'parçalı yayımlama' (partial promulgation) yasaktır. Cumhurbaşkanı, kanun metninin sadece bir maddesine bile karşı olsa, kanunu bir bütün olarak Meclise iade etmek zorundadır. Uygun bulduğu maddeleri yürürlüğe sokup diğerlerini bekletme gibi bir yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki inceleme yetkisini değerlendir.
Cumhurbaşkanı TBMM'den gelen kanunları 15 gün içinde inceler.
Anayasa Madde 89 gereği süre sınırlaması ve inceleme görevi vardır.
2
Kısmi yayımlama ve veto usulünü kontrol et.
Cumhurbaşkanı ya kanunun tamamını yayımlar ya da tamamını geri gönderir; sadece bazı maddeleri yayımlayıp bazılarını geri gönderemez.
Anayasal sistemde 'parçalı yayımlama' usulü kabul edilmemiştir.
3
Meclis'in geri gönderilen kanun üzerindeki tasarrufunun sonucunu analiz et.
Meclis kanunu 'aynen' kabul ederse (301301 oy), Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır. Ancak değişiklik yaparsa Cumhurbaşkanı'nın tekrar veto hakkı doğar.
Metinde yapılan değişiklik, iradenin yenilenmesi anlamına gelir.
4
Yürürlük tarihlerine dair güncel kuralı uygula.
Yürürlük tarihi belirtilmeyen kanunlar yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
7061 sayılı Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile getirilen güncel hukuk kuralıdır.

Anahtar Kavram

Parçalı Yayımlama Yasağı ve Meclis'in Değişiklik Yapma Sonucu
Bu soruyu puanla