Soru

Zorluk: OrtaŞekil ve Usul Unsuru

Bir kamu kurumunda boş bulunan bir kadroya atama yapılabilmesi için ilgili mevzuatta 'bir kurulun uygun görüşünün alınması' şartı getirilmiştir. Atama yapmaya yetkili makam, bu kurulun görüşünü almaksızın atama işlemini doğrudan gerçekleştirmiştir. Bu durumda söz konusu idari işlemle ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İşlem, yetkili kurulun iradesi devre dışı bırakıldığı için 'yetki tecavüzü' ile sakatlanmıştır.
  2. İşlem, 'asli usul hatası' nedeniyle usul unsuru yönünden hukuka aykırıdır ve iptal edilebilir niteliktedir.Cevap
  3. C
    Kurulun görüşü bağlayıcı olmadığı sürece, bu eksiklik 'tali usul hatası' sayılır ve işlemin geçerliliğini etkilemez.
  4. D
    Görüş eksikliği işlemin 'sebep' unsurunda temel bir sakatlık yarattığından, işlem yokluk yaptırımı ile karşılaşır.
  5. E
    Söz konusu eksiklik işlemin 'konu' unsurunu sakatlar çünkü atama işleminin içeriği hukuken imkansız hale gelmiştir.

Cevap

İdari işlemin tesisinde kanunla zorunlu kılınan bir görüş alma prosedürünün atlanması, 'asli usul hatası' teşkil eder ve bu durum işlemin usul unsuru yönünden iptal edilmesine neden olur.
İdare hukukunda idari işlemlerin oluşum sürecinde uyulması gereken zorunlu adımlar (görüş alma, teklif, savunma vb.) usul unsurunu oluşturur. Mevzuatta bir kurulun görüşünün alınması şart koşulmuşsa, bu görüşün alınmaması işlemin 'asli usul hatası' ile sakatlanmasına yol açar. Asli usul hataları, işlemin hukuka aykırı hale gelmesine ve idari yargı tarafından iptal edilmesine neden olan ciddi sakatlıklardır.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin hazırlık sürecindeki kuralı analiz etme
Mevzuatta atama işlemi için bir kurulun görüşünün alınması zorunlu bir 'hazırlık işlemi' olarak öngörülmüştür.
İdari işlemler tesis edilmeden önce takip edilmesi gereken basamaklar 'usul' unsurunun kapsamına girer.
2
Eksikliğin niteliğini ve ilgili unsuru tespit etme
Görüş alma adımının atlanması, işlemin 'yapılış biçimi' yani usul (şekil) unsurunda sakatlık yaratır.
İşlemi yapan makam yetkilidir ancak izlenen yöntem mevzuata aykırıdır.
3
Hata türünü ve hukuki sonucu belirleme
Bu eksiklik 'asli usul hatası' niteliğindedir ve yaptırımı işlemin yargı yoluyla iptal edilmesidir.
Danıştay içtihatlarına göre, işlemin sonucunu etkileyebilecek nitelikteki zorunlu usul kurallarına uyulmaması işlemin sıhhatini bozar.

Anahtar Kavram

Asli Usul Hatası ve İptal Yaptırımı

İpuçları

1
İdari işlemin unsurlarını düşünün: Yetki, Şekil/Usul, Sebep, Konu ve Amaç.
2
İşlemin hazırlık aşamasındaki bir eksiklik (örn. teklif veya görüş alma) hangi unsura zarar verir?
3
Kanunda zorunlu kılınan bir görüşün alınmaması 'asli' mi yoksa 'tali' bir hata mıdır ve yaptırımı nedir?

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerde 'savunma hakkı'nın tanınmaması durumunun Danıştay tarafından hangi unsur sakatlığı olarak görüldüğünü araştırın.

Alternatif Yöntem

'Usulde paralellik ilkesi'ni hatırlayın: Bir işlemin yapılışında izlenen usul, o işlemin geri alınması veya değiştirilmesinde de izlenmelidir. Bu, usulün işlem için ne kadar kurucu olduğunu gösterir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla