Soru

Zorluk: Çok zorŞekil ve Usul Unsuru

İdare hukukunda idari işlemlerin kurucu unsurlarından biri olan 'şekil ve usul' unsuru ile bu unsurun sakatlığına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Usulde paralellik ilkesi gereğince, bir işlemin tesisinde belirli bir makamın teklifi veya görüşünün alınması zorunlu kılınmışsa, bu işlemin geri alınması veya değiştirilmesi sürecinde de kural olarak aynı usul takip edilmelidir.
  2. Disiplin hukukunda memura savunma hakkı tanınması anayasal bir güvence olup, bu aşamanın atlanması işlemi 'yetki' unsuru bakımından sakatlayarak 'yetki tecavüzü' teşkil eder.Cevap
  3. C
    İdari işlemin 'yazılı' olması kuralı 'şekil' unsuru ile ilgili olup, mevzuatta açıkça öngörülen 'zımni ret' veya 'zımni kabul' gibi haller bu kuralın istisnası olarak kabul edilir.
  4. D
    Bir idari işlemin metninde yasal gerekçeye yer verilmemesi, işlemin 'sebep' unsurundan ziyade 'şekil' unsuruyla ilgili bir hukuka aykırılık teşkil eder.
  5. E
    Danıştay içtihatları uyarınca, işlemin sonucunu değiştirebilecek nitelikte olmayan veya ilgilinin haklarını kısıtlamayan prosedür eksiklikleri 'tali usul hatası' sayılarak işlemin iptaline yol açmaz.

Cevap

Disiplin hukukunda savunma hakkının tanınmamasının 'yetki' unsurunu sakatladığı ve 'yetki tecavüzü' oluşturduğu yönündeki ifade yanlıştır; bu bir 'şekil ve usul' sakatlığıdır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü savunma hakkı, idari işlemin tesisinden önceki hazırlık aşamalarından biri olup 'şekil ve usul' unsuruna dahildir. Bir işlemin yetkili makam tarafından yapılmasına rağmen savunma alınmaması, o makamın yetkisini hukuken yok etmez veya yetki tecavüzü oluşturmaz; sadece işlemin 'usul' yönünden sakatlanmasına yol açar. Bu durum Danıştay içtihatlarında 'asli şekil sakatlığı' olarak kabul edilir ve işlemin iptaline neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin unsurlarını tanımlayın.
İdari işlem; yetki, şekil/usul, sebep, konu ve amaç olmak üzere beş unsurdan oluşur.
Soru, bu unsurlar arasındaki farkı ve özellikle şekil/usul unsurunun kapsamını test etmektedir.
2
Savunma hakkının hukuki niteliğini analiz edin.
Savunma hakkı, işlemin tesis edilmesinden önce izlenmesi gereken zorunlu bir 'hazırlık prosedürü'dür.
Hazırlık aşamaları ve yol-yöntem kuralları 'usul' (şekil) unsuru içerisinde yer alır.
3
Yetki ve Şekil unsuru ayrımını yapın.
İşlemi tesis eden makamın o işlemi yapmaya kanunen ehil olup olmaması 'yetki' ile; işlemin yapılış tarzı ve aşamaları ise 'şekil ve usul' ile ilgilidir.
Savunma hakkının kullandırılmaması, yetkili makamın yetkisini ortadan kaldırmaz; sadece o yetkiyi kullanırken izlemesi gereken prosedürü sakatlar.
4
Hukuki yaptırımı belirleyin.
Savunma hakkı tanınmadan verilen disiplin cezası 'asli şekil sakatlığı' nedeniyle iptal edilebilir niteliktedir, ancak bu bir 'yetki tecavüzü' değildir.
Yetki tecavüzü, bir idari makamın başka bir idari makamın görev alanına girmesidir.

Anahtar Kavram

Şekil ve Usul Unsuru / Asli Sakatlık vs. Yetki Sakatlığı

Daha Fazla Pratik

İdari işlemin 'yetki' ve 'şekil' unsurları arasındaki farkı pekiştirmek için 'yetki devri' ve 'imza devri' arasındaki farklara göz atınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla