Soru

Zorluk: Çok zorKamu Görevlisi Kavramı ve Temel İlkeler (Sınıflandırma, Kariyer, Liyakat)

Anayasa’nın 128. maddesinde yer alan kamu görevlisi tanımı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3. maddesinde düzenlenen temel ilkeler arasındaki ilişki ve bu ilkelerin kapsamı dikkate alındığında; kamu personel rejimi sisteminde yer alan liyakat, kariyer ve sınıflandırma ilkelerinin hukuki niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kariyer ilkesi, memurların ehliyetlerine göre sisteme girişini sağlayan bir güvenceyken; liyakat ilkesi memurun kıdemine göre en üst derecelere ulaşması sürecini ifade eder.
  2. Liyakat ilkesi, kamu hizmetlerine girmeyi ve yükselmeyi ehliyete dayandırarak memuru bu sistemin uygulanmasında hukuki güvenliğe kavuştururken; kariyer ilkesi memura sınıfları içinde en üst derecelere ilerleme imkanı tanır.Cevap
  3. C
    Anayasa’daki 'diğer kamu görevlisi' kavramı tüm kamu çalışanlarını kapsadığından, 657 sayılı Kanun'daki kariyer ve liyakat ilkeleri kamu kurumlarında çalışan işçiler için de aynen uygulanır.
  4. D
    Sınıflandırma ilkesi, liyakat ve kariyer ilkelerinin ön koşulu olmayıp; idarenin personeli sadece coğrafi yerleşimine (merkez/taşra) göre ayırmasını sağlayan bir teşkilatlanma ilkesidir.
  5. E
    Kariyer ilkesi memurun liyakatine bakılmaksızın sadece kıdemle yükselmesini öngördüğünden, görevde yükselme sınavlarının yapılması kariyer ilkesinin sınırlanması anlamına gelir.

Cevap

Liyakat ilkesi ehliyet ve hukuki güvenliği, kariyer ilkesi ise sınıflar içinde ilerleme imkanını ifade eder.
657 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre liyakat; hizmete girmeyi, ilerlemeyi ve görevin sonlanmasını yeteneğe dayandırmak ve memuru bu süreçte hukuki güvenlik içinde tutmaktır. Kariyer ise memura, yeteneklerine uygun şekilde sınıfları içinde en üst derecelere ilerleme imkanı sağlanmasıdır. Doğru cevap bu iki tanımı anayasal çerçeveyle uyumlu şekilde birleştirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa’nın 128. maddesinin kapsamını analiz et.
Asli ve sürekli kamu hizmetlerinin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği tespit edilir. İşçiler bu kapsamda değildir.
Personel rejiminin anayasal çerçevesini belirlemek için gereklidir.
2
657 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki temel ilkelerin tanımlarını karşılaştır.
Sınıflandırmanın hizmetin niteliğine, kariyerin ilerleme imkanına, liyakatin ise ehliyet ve güvenliğe dayandığı görülür.
İlkeler arasındaki teknik farkları yasal metin üzerinden doğrulamak gerekir.
3
Liyakat ve Kariyer kavramlarını ayırt et.
Liyakatin sadece ehliyeti değil, memurun bu ehliyet sisteminde korunmasını (güvence) sağladığı, kariyerin ise bu sınıflar içindeki dikey ilerlemeyi hedeflediği anlaşılır.
Sorunun çeldiricilerinden kurtulmak ve en doğru tanımı seçmek için kritik adımdır.

Anahtar Kavram

Memuriyetin Temel İlkeleri (657 DMK Md. 3)

Daha Fazla Pratik

İstisnai memurluklar ve bu kadrolara atanmada kariyer/liyakat ilkelerinin istisnalarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla