Soru

Zorluk: OrtaHâkimin Takdir Yetkisi

Türk Medeni Kanunu'nda kanun koyucunun; uyuşmazlığın çözümü için kesin bir kural koymak yerine 'haklı sebepler', 'durumun gerekleri' veya 'tazminatın miktarını hâkim belirler' gibi ifadelerle hâkime bir hareket alanı bıraktığı durumlarda ortaya çıkan boşluğa 'kural içi boşluk' denilmektedir.

Buna göre, hâkimin kendisine tanınan bu takdir yetkisini kullanırken uyması gereken temel hukuki ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hukuka ve hakkaniyet (hak ve nasafet) ilkelerine uygun karar vermekCevap
  2. B
    Kanun koyucu gibi hareket ederek genel ve soyut bir hukuk kuralı yaratmak
  3. C
    Kanundaki gerçek boşluğu doldurmak amacıyla doğrudan örf ve adet hukukuna başvurmak
  4. D
    Herhangi bir hukuki sınırla bağlı olmaksızın tamamen vicdani kanaatine göre özgürce karar vermek
  5. E
    Somut olayın özel koşullarını dikkate almaksızın sadece teorik hukuk kurallarını uygulamak

Cevap

Hâkim, takdir yetkisini kullanırken hukuka ve hakkaniyet (hak ve nasafet) ilkelerine göre karar vermelidir.
Hâkimin takdir yetkisi, Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre; kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı buyurduğu konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete (hak ve nasafete) göre karar verir. Bu durum, kanun koyucunun bilerek bıraktığı kural içi boşlukların somut olayın özelliklerine göre doldurulmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Boşluğun türünü tespit etme
Kural içi boşluk
Kanun koyucunun bilerek ve isteyerek, 'haklı sebep' gibi kavramlarla hâkime alan bırakması kural içi boşluktur.
2
İlgili kanun maddesini belirleme
Türk Medeni Kanunu Madde 4
Takdir yetkisinin sınırları ve kullanım ölçütü bu maddede düzenlenmiştir.
3
Karar ölçütünü uygulama
Hak ve nasafet (Hakkaniyet)
Kanun, hâkimin bu yetkiyi kullanırken somut olayın adaletini (hakkaniyeti) sağlamasını emreder.

Anahtar Kavram

Hâkimin Takdir Yetkisi (TMK m. 4)
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla