Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKolluk Yetkisinin Sınırları ve Ölçülülük İlkesi

Bir sahil kasabasında, artan nüfusla birlikte sokak hayvanlarının beslenmesi amacıyla yol kenarlarına ve parklara bırakılan yiyeceklerin çevre kirliliğine ve kötü kokuya yol açtığı yönünde yoğun şikayetler alınmıştır. Bu durum üzerine toplanan İlçe Hıfzıssıhha Kurulu, çevre sağlığını korumak ve kirliliği önlemek amacıyla kasaba sınırları içerisindeki tüm açık alanlarda sokak hayvanlarının beslenmesini tamamen yasaklamış ve yasağa uymayanlara idari yaptırım uygulanmasına karar vermiştir. Oysa kirliliğin önlenmesi için ilçenin belirli yerlerinde besleme noktalarının oluşturulması ve bu alanların belediye tarafından düzenli temizlenmesi gibi daha hafif ve daha az sınırlayıcı tedbirlerle de aynı amaca ulaşılması mümkündür.

Buna göre, Kurulun aldığı bu yasaklama kararı, kolluk yetkisinin sınırlarını belirleyen aşağıdaki ilke veya kurallardan hangisine açıkça aykırılık teşkil etmektedir?

  1. Ölçülülük ilkesinin "gereklilik (zorunluluk)" alt unsurunaCevap
  2. B
    Ölçülülük ilkesinin "elverişlilik (uygunluk)" alt unsuruna
  3. C
    Ölçülülük ilkesinin "orantılılık (dar anlamda)" alt unsuruna
  4. D
    Kolluk eylemlerinde idarenin bağlı yetki kuralına tabi olması zorunluluğuna
  5. E
    Önleyici nitelikteki tedbirlerin adli kolluk makamlarınca tesis edilmesi kuralına

Cevap

Kurulun aldığı bu yasaklama kararı, ölçülülük ilkesinin 'gereklilik (zorunluluk)' alt unsuruna açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Kolluk makamları, kamu düzenini sağlamak amacıyla eylem veya işlem tesis ederken Anayasa'nın 13. maddesi uyarınca 'ölçülülük' ilkesine uymak zorundadır. Ölçülülük ilkesi; elverişlilik, gereklilik ve dar anlamda orantılılık olmak üzere üç alt unsurdan meydana gelir. 'Gereklilik (zorunluluk)' alt unsuru, idarenin hedeflenen meşru amaca ulaşmak için başvurduğu tedbirin vazgeçilmez, yani o amaca ulaşmak için yegane yol olmasını ifade eder. Eğer idare, aynı meşru amaca bireyler ve toplum için daha hafif, daha az kısıtlayıcı bir alternatif tedbirle (örneğin olaydaki gibi belirli besleme noktaları oluşturmak suretiyle) ulaşabiliyorsa, daha ağır bir tedbire (tam yasaklamaya) başvurması hukuka aykırı olur. Olay metninde amaca ulaşmak için daha az sınırlayıcı tedbirlerin bulunduğu açıkça ifade edildiğinden, idarenin işlemi doğrudan gereklilik alt unsurunu ihlal etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kolluk işleminin amacını ve hedeflenen kamu yararını tespit etme
İşlemin amacı çevre sağlığını korumak ve çevresel kirliliği önlemektir.
Ölçülülük denetimi yapılabilmesi için öncelikle idarenin hangi meşru amaca yöneldiğinin bilinmesi zorunludur.
2
Olaydaki idari tedbiri ve hedefe ulaştırabilecek mevcut alternatifleri değerlendirme
İdare, sokak hayvanlarının beslenmesini 'tamamen yasaklamıştır'; ancak belirli besleme noktaları oluşturmak ve buraları temizlemek gibi daha az kısıtlayıcı bir alternatifin mevcudiyeti olayda açıkça belirtilmiştir.
Ölçülülük ilkesinin alt unsurlarından hangisinin ihlal edildiğinin belirlenmesi için, seçilen tedbirin ağırlığı ile amaca hizmet eden alternatif yöntemler kıyaslanmalıdır.
3
Alternatif tedbirin varlığının hangi alt unsuru zedelediğini belirleme
Daha hafif bir tedbirle aynı amaca ulaşılabildiği halde en ağır tedbirin (tam yasaklamanın) seçilmesi, kararın amaca ulaşmak için 'zorunlu' olmadığını açıkça ortaya koyar. Bu hukuki durum gereklilik alt unsurunu zedeler.
Gereklilik (zorunluluk) alt unsuru, idarenin aynı meşru amaca ulaşabilecek birden fazla elverişli aracı bulunması halinde, temel hak ve hürriyetleri en az kısıtlayıcı olanı tercih etmesini emreder.

Anahtar Kavram

Ölçülülük İlkesi ve Gereklilik Alt Unsuru
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Kolluk Yetkisinin Sınırları ve Ölçülülük İlkesi

Bu konudan daha fazla soru