Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKıymetli Evrakta Defiler

Düzenleyen (A)(A), bir ticari alışveriş kapsamında lehtar (B)(B) lehine bir bono düzenlemiştir. Ancak söz konusu alışverişe konu olan malların hiç teslim edilmemesi sebebiyle (A)(A) ile (B)(B) arasında "bedelsizlik" uyuşmazlığı doğmuştur. Lehtar (B)(B), bu bonoyu vadesinden önce (C)(C)’ye "bedeli tahsil içindir" şerhini düşerek ciro etmiş ve teslim etmiştir. Vade geldiğinde (C)(C), senet bedelini tahsil etmek amacıyla (A)(A)’ya başvurduğunda (A)(A)'nın hukuki durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (A)(A), (B)(B)’ye karşı sahip olduğu bedelsizlik defini (C)(C)’ye karşı da ileri sürebilir; çünkü tahsil cirosu ile senedi alan kişi cirantanın temsilcisi sayılır.Cevap
  2. B
    (A)(A), bedelsizlik defini (C)(C)’ye karşı ileri süremez; zira bedelsizlik nispi bir defi olup yalnızca temel ilişkinin tarafları arasında geçerlidir.
  3. C
    (A)(A), bu defini ancak (C)(C)'nin senedi iktisap ederken bilerek borçlunun zararına hareket ettiğini ispatlarsa ileri sürebilir.
  4. D
    (A)(A), bedelsizlik defini her durumda ileri sürebilir; çünkü bedelsizlik senedin hükümsüzlüğüne yol açan mutlak bir defidir.
  5. E
    (A)(A), ödemeden kaçınamaz ancak ödediği tutar için daha sonra lehtar (B)(B)’ye rücu davası açma hakkına sahiptir.

Cevap

Borçlu, lehtara karşı sahip olduğu şahsi (nispi) defileri, senedi tahsil cirosu ile devralan hamile karşı da ileri sürebilir; çünkü tahsil hamili senedi kendi adına değil, ciranta adına tahsil etmektedir.
Türk Ticaret Kanunu m. 688 uyarınca, tahsil cirosu ile senedi elinde bulunduran hamil, cirantanın temsilcisi sayılır. Bu sebeple borçlu, senedi ciro edene (lehtara) karşı ileri sürebileceği bedelsizlik gibi tüm şahsi defileri, senedi tahsil amacıyla elinde tutan kişiye karşı da ileri sürebilir. Burada hamilin iyiniyetli olup olmamasının bir önemi yoktur çünkü hamil senedin maliki değildir.

Adım Adım Çözüm

Definin niteliğini belirle.
Temel ilişkideki malın teslim edilmemesi (bedelsizlik), nispi (şahsi) bir defidir.
Bu defi senedin metninden anlaşılamaz ve senedin geçersizliğine değil, taraflar arasındaki borcun doğmadığına ilişkindir.
Ciro türünü analiz et.
"Bedeli tahsil içindir" şerhi, Türk Ticaret Kanunu uyarınca bir 'tahsil cirosu'dur.
Tahsil cirosu senedin mülkiyetini hamile devretmez, ona sadece senedi tahsil etme ve gereken hukuki işlemleri yapma yetkisi verir.
Tahsil cirosunda defilerin ileri sürülme kuralını uygula.
Borçlu, cirantaya karşı sahip olduğu defileri tahsil hamiline karşı ileri sürebilir (TTK m. 688).
Tahsil hamili cirantanın temsilcisi/vekilidir. Ciranta (lehtar) kendisi gelseydi defi ileri sürülebileceğine göre, onun adına gelen kişiye karşı da ileri sürülebilir.

Anahtar Kavram

Tahsil Cirosunda Defiler ve Temsil İlkesi

Daha Fazla Pratik

Tahsil cirosunun aksine, 'rehin cirosu' (bedeli rehindir şerhi) ile senedin devredilmesi durumunda defilerin ileri sürülme şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kıymetli Evrakta Defiler

Bu konudan daha fazla soru