Soru

Zorluk: OrtaMirasta Denkleştirme

Mirasbırakan (M), kızı (K)'ye bir lojistik şirketi kurarak ticari hayata atılması amacıyla mülkiyetindeki bir depoyu ve 33 adet tırı sağlığında bedelsiz olarak devretmiştir. (M), bu devir işlemi sırasında söz konusu malların miras payına mahsup edilmeyeceği yönünde herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. (M)'nin ölümünden sonra diğer yasal mirasçısı olan oğlu (O), terekenin paylaşımı sırasında bu kazandırmanın dikkate alınmasını talep etmektedir.

Buna göre, somut olayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu kazandırma kanun gereği denkleştirmeye tabidir ve iade yükümlüsü olan (K), dilerse malları aynen terekeye iade etme dilerse de değerlerini miras payından indirme seçimlik hakkına sahiptir.Cevap
  2. B
    Bu devir işlemi yasal mirasçılar arasında denkleştirme konusu yapılamaz; (O) ancak söz konusu kazandırmanın kendi saklı payını ihlal ettiği oranda tenkis edilmesini isteyebilir.
  3. C
    Söz konusu bedelsiz kazandırma (M)'nin sağlığında yapıldığı için, (O) miras payının zedelendiği gerekçesiyle işlemin tümden geçersiz kılınması amacıyla iptal davası açmalıdır.
  4. D
    Sağlığında mirasbırakandan mesleki faaliyet veya kuruluş sermayesi alan (K), kanun gereği mirastan yoksun kalmış sayılacağından terekenin geri kalanından pay talep edemez.
  5. E
    (K), devir anında bu malların iade edileceğine dair bir irade açıklamasının bulunmadığını ve ayni hak kazanımında subjektif iyiniyetli olduğunu kanıtlarsa denkleştirme borcundan kurtulur.

Cevap

Altsoya verilen ticari işletme/kuruluş sermayesinin yasal karine gereği denkleştirmeye (iadeye) tabi olduğu ve yükümlünün aynen iade veya değerden mahsup etme seçimlik hakkının bulunduğu ifade eden seçenektir.
Doğru ifade, altsoya yapılan söz konusu kazandırmanın TMK'nın 669. maddesinin 2. fıkrasındaki yasal karine uyarınca kendiliğinden denkleştirmeye tabi olduğunu ve TMK'nın 671. maddesine göre iade yükümlüsüne aynen iade veya bedelini miras payından indirme konusunda seçimlik hak tanındığını tam ve eksiksiz olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kazandırmanın türünü ve tarafların sıfatını belirlemek
Mirasbırakan (M), yasal mirasçısı ve altsoyu olan kızı (K)'ye bedelsiz olarak kuruluş sermayesi (lojistik şirketi için depo ve tır) vermiştir.
Mirasta denkleştirme kurallarının (özellikle altsoy lehine olan yasal karinenin) uygulanıp uygulanmayacağının tespiti için zorunludur.
2
Denkleştirme karinesinin şartlarını kontrol etmek
Türk Medeni Kanunu m. 669/2 uyarınca, altsoya çeyiz, kuruluş sermayesi veya malvarlığı devri gibi karşılıksız kazandırmalar, muris aksini belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda M'nin aksi yönde bir beyanı yoktur.
Kazandırmanın ihtiyari mi yoksa zorunlu mu iade edileceğini netleştirmek.
3
İade yöntemini ve seçimlik hakkı tespit etmek
TMK m. 671 gereğince geri vermekle yükümlü olan mirasçı (K), dilerse aldığı malı aynen iade eder, dilerse payından fazla olsa da değerini mahsup ettirir. Bu hak talep eden (O)'ya değil, iade yükümlüsü (K)'ye aittir.
Olayın ikinci boyutu olan iade biçiminin hukuki dayanağını bulmak.

Anahtar Kavram

Altsoy için Yasal Denkleştirme Karinesi ve İadede Seçimlik Hak
Bu soruyu puanla