Osmanlı anayasacılık hareketleri içinde 'anayasal belge' niteliğiyle kabul edilen tarihli Tanzimat Fermanı, padişahın mutlak yetkilerini herhangi bir dış baskı veya toplumsal sözleşme olmaksızın kendi iradesiyle sınırlaması bakımından 'tek taraflı' bir hukuki işlem niteliğindedir. Padişahın bu belgede yer alan 'vazedilecek kanunlara bizzat kendisinin de uyacağı' yönündeki beyanı, Türk anayasa tarihinde aşağıdaki temel kavramlardan hangisinin ilk kez açıkça benimsendiğini göstermektedir?
- Hukukun üstünlüğü ve kanun devleti ilkesiCevap
- BMutlak monarşiden meşruti monarşiye geçiş
- CGayrimüslim tebaaya askeri ve siyasi haklarda tam eşitlik sağlanması
- DMilli egemenlik ve halkın yönetime katılması
- EPadişahın yetkilerinin bir 'misak' (sözleşme) yoluyla sınırlandırılması
Cevap
Hukukun üstünlüğü ve kanun devleti ilkesi
Tanzimat Fermanı (1839), padişahın kendi yetkilerini yine kendi iradesiyle sınırlandırdığı (otolimitasyon) bir belgedir. Padişahın, çıkarılacak kanunlara kendisinin de uyacağını beyan etmesi, o güne kadar mutlak ve sınırsız olan iradesinin artık hukuki kurallara tabi olacağını kabul etmesi demektir. Bu durum, Türk hukuk tarihinde 'Hukukun Üstünlüğü' ilkesinin ilk kez bir resmi belgeyle telaffuz edildiğini gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukukun üstünlüğü (Otolimitasyon)
Daha Fazla Pratik
Tanzimat Fermanı ile Islahat Fermanı arasındaki 'kaynak' (dış baskı) ve 'kapsam' (gayrimüslim hakları) farklarını inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s