Türk anayasa tarihindeki belgeler; 'misak' (sözleşme), 'ferman' (tek taraflı irade) ve 'anayasa' (sistematik temel kanun) olarak farklı hukuki kategorilerde değerlendirilir. tarihli Tanzimat Fermanı'nın (Gülhane Hatt-ı Hümayunu), kendisinden önceki Sened-i İttifak ve kendisinden sonraki Islahat Fermanı ile karşılaştırıldığında taşıdığı özgün nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
- İktidarın sınırlandırılmasının kaynağı padişahın tek taraflı iradesidir (otolimitasyon) ve bu sınırlama sadece belirli bir zümreye değil, tüm tebaaya yönelik genel haklar içerir.Cevap
- Bİktidarın sınırlandırılması, padişah ile taşradaki yerel güçlerin (ayanlar) karşılıklı iradelerinin birleşmesi sonucunda hukuki bir sözleşmeye (misak) dayanmaktadır.
- CBelge, Paris Antlaşması'nın bir şartı olarak yabancı devletlerin garantörlüğünde hazırlanmış olup temel amacı gayrimüslimlere özel imtiyazlar tanıyarak iç işlerine müdahaleyi engellemektir.
- DBelge, Osmanlı Devleti'nde kuvvetler ayrılığı ilkesini ilk kez kurumsallaştırarak yasama yetkisini padişahtan alıp halkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir meclise devretmiştir.
- EBelge, padişahın mutlak veto yetkisini tamamen kaldırarak yürütmeyi yasama organına karşı sorumlu kılan parlamenter sistemin ilk hukuki metnidir.
Cevap
İktidarın sınırlandırılmasının kaynağının padişahın tek taraflı iradesi olması ve tüm tebaayı kapsaması
Tanzimat Fermanı, padişahın mutlak otoritesini yine kendi iradesiyle (tek taraflı olarak) sınırlandırdığı bir 'otolimitasyon' belgesidir. Sened-i İttifak'tan farkı bir sözleşme (misak) olmaması, Islahat Fermanı'ndan farkı ise sadece gayrimüslimlere değil, tüm tebaaya (Müslüman-Gayrimüslim eşitliği) genel haklar tanımasıdır. Padişahın kanunların üstünlüğünü kendi iradesinin üzerinde kabul etmesi, bu belgenin en özgün ve anayasal niteliğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tanzimat Fermanı'nın Otolimitasyon ve Genel Eşitlik Niteliği
Tahmini Süre:1m 30s