Türk anayasa tarihindeki belgelerin hukuki nitelikleri ve iktidarı sınırlandırma yöntemleri göz önüne alındığında; 1839 tarihli Tanzimat Fermanı’nın, padişahın mutlak yetkilerini kullanma biçimine getirdiği sınırlama ve bu belgenin ilanıyla hukuk sistemine dahil edilen temel prensip aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Padişahın yetkilerini kendi iradesiyle tek taraflı olarak sınırlandırması (otolimitasyon) ve kanun gücünün her türlü kişisel iradenin üzerinde olduğunun kabul edilmesiCevap
- BParis Antlaşması’nın etkisiyle hazırlanan ve temel amacı gayrimüslim tebaaya yeni imtiyazlar tanıyarak Avrupalı devletlerin iç işlerine karışmasını önlemek olan bir ıslahat belgesi olması
- CPadişah ile yerel güç odakları (ayanlar) arasında imzalanan ve devlet iktidarının karşılıklı taahhütlerle paylaşıldığını gösteren bir anayasal sözleşme (misak) niteliği taşıması
- DHalkın temsil edildiği bir meclis tarafından hazırlanan ve mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçişi sağlayan ilk yazılı Osmanlı anayasası olması
- EPadişahın yasama yetkisini tamamen halkın seçtiği temsilcilere devrettiği ve laik hukuk düzeninin temellerini atan demokratik bir toplumsal sözleşme olması
Cevap
Padişahın yetkilerini kendi iradesiyle tek taraflı olarak sınırlandırması (otolimitasyon) ve kanun gücünün her türlü kişisel iradenin üzerinde olduğunun kabul edilmesi
Tanzimat Fermanı (1839), hukuki niteliği bakımından bir 'ferman' yani padişahın tek taraflı irade beyanıdır. Padişah bu belgeyle, gelecekte çıkarılacak kanunlara bizzat kendisinin de uyacağını ilan ederek kendi yetkilerini kendi isteğiyle sınırlandırmıştır (otolimitasyon). Bu durum, Türk anayasa tarihinde 'hukukun üstünlüğü' ve 'kanun gücü' prensiplerinin ilk kez resmi bir belgede açıkça kabul edilmesi anlamına gelir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukukun Üstünlüğü ve Otolimitasyon
Daha Fazla Pratik
Tanzimat Fermanı ile Islahat Fermanı arasındaki 'eşitlik' anlayışı farklarını incelemek bu konudaki karmaşıklığı gidermeye yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s