Examkin

Soru

Zorluk: ZorMirasta Denkleştirme

Muris (M)(M), sağlığında bir teknoloji girişimi (startup) kurmak isteyen kızı (K)(K)’ya 4.000.0004.000.000 TL sermaye vermiş; aynı dönemde eşi (E)(E)’ye de bir hayır kurumu yararına düzenlenen müzayededen satın aldığı 2.000.0002.000.000 TL değerindeki bir tabloyu hediye etmiştir. (M)(M), vefat ettiğinde bu kazandırmaların miras payından mahsup edilip edilmeyeceğine dair herhangi bir beyanda bulunmamıştır. Buna göre, Türk Medeni Kanunu’nun mirasta denkleştirmeye ilişkin hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kızı (K)(K), sermaye niteliğindeki bu kazandırmayı mirasta denkleştirmekle yükümlüdür; eş (E)(E) ise (M)(M)’nin bu yönde açık bir talimatı bulunmadığı için aldığı tabloyu denkleştirmekle yükümlü değildir.Cevap
  2. B
    Hem kızı (K)(K) hem de eşi (E)(E), mirasçılık sıfatına sahip oldukları ve kendilerine yapılan kazandırmalar ivazsız (karşılıksız) olduğu için aldıkları değerlerin tamamını miras ortaklığına iade etmek zorundadır.
  3. C
    Kızı (K)(K)’ya yapılan ödeme altsoya yönelik bir bağış olduğu için denkleştirmeye değil, ancak saklı payı ihlal ettiği oranda tenkis davasına konu olabilir.
  4. D
    (M)(M), sağlığında veya vasiyetnamesinde denkleştirme yapılacağını açıkça belirtmediği için her iki mirasçı da aldıkları değerleri muhafaza eder; miras paylaşımında denkleştirme yapılmaz.
  5. E
    Eş (E)(E), sağ kalan eş sıfatıyla kızı (K)(K)’nın miras payından mahsup edilecek miktarı tek taraflı belirleme yetkisine sahiptir ve bu talep üzerine kızı denkleştirme yapar.

Cevap

Kızı (K)(K)'nın sermaye niteliğindeki kazandırma için denkleştirme ile yükümlü olması, eş (E)(E)'nin ise murisin açık bir arzusu olmadığı sürece yükümlü olmaması ifadesi doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesinin 2. fıkrasına göre, murisin altsoyuna (çocukları, torunları vb.) sağlığında verdiği kuruluş sermayesi, borçtan kurtarma veya benzeri amaçlı kazandırmalar, muris aksini açıkça belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir. Olayda kızı (K)(K)'ya verilen teknoloji girişimi sermayesi bu kapsama girer. Ancak aynı maddenin 1. fıkrası uyarınca, altsoy dışındaki diğer yasal mirasçılar (örneğin eş) sadece murisin denkleştirme yönünde açık bir arzusu olduğu ispat edilirse bu yükümlülük altına girer. Muris (M)(M) sessiz kaldığı için kızı yükümlü, eşi ise yükümlü değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Mirasçıların sıfatı ve kazandırmanın niteliği tespit edilir.
KK murisin altsoyu (kızı), EE ise murisin eşidir. KK'ya yapılan ödeme 'iş kurma sermayesi' niteliğindedir.
Mirasta denkleştirme kuralları, mirasçının altsoy olup olmamasına göre farklılık gösterir.
2
TMK m. 669/2 (Altsoy için denkleştirme karinesi) uygulanır.
KK, altsoy olduğu ve aldığı değer sermaye niteliği taşıdığı için aksi muris tarafından belirtilmedikçe denkleştirme ile yükümlüdür.
Kanun koyucu, altsoya yapılan büyük miktarlı ve sermaye niteliğindeki kazandırmaların diğer mirasçılardan mal kaçırmak için değil, miras payına mahsuben yapıldığını varsayar.
3
TMK m. 669/1 (Genel kural) diğer mirasçı (EE) için değerlendirilir.
Eş (E)(E), altsoy dışındaki bir yasal mirasçıdır. Muris, bu tablonun denkleştirilmesini istediğine dair bir beyanda bulunmamıştır.
Altsoy dışındaki yasal mirasçılar, sadece murisin bu yönde bir iradesi (talimatı) olduğu kanıtlanırsa denkleştirme ile yükümlü olurlar.
4
Hukuki sonuçlar sentezlenir.
KK denkleştirme yükümlüsü, EE ise yükümlü değildir.
Olayda murisin sessiz kalması, altsoy için yükümlülüğü (karine gereği) doğururken, eş için yükümlülüğü (karine eksikliği nedeniyle) engeller.

Anahtar Kavram

Altsoy lehine mirasta denkleştirme karinesi ve diğer yasal mirasçıların durumu
Bu soruyu puanla

Konular

Mirasta Denkleştirme

Bu konudan daha fazla soru