Soru

Zorluk: OrtaKıymetli Evrakta Defiler

Tacir Kemal, tedarikçisi Lale'ye olan borcuna karşılık bir poliçe düzenleyip vermiş, Lale de bu poliçeyi ticari ilişkisi bulunan Murat'a ciro etmiştir. Vadesi geldiğinde Murat, ödeme için Kemal'e başvurmuştur.

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, Kemal'in Murat'a karşı ileri sürebileceği aşağıdaki savunmalardan hangisi, Murat'ın senedi devralırken taşıdığı niyetten (iyiniyetli veya kötüniyetli olmasından) tamamen bağımsız olarak dinlenir ve ödemeden kaçınma hakkı verir?

  1. Poliçe metninde, kanunun aradığı zorunlu şekil şartlarından olan "poliçe" kelimesinin hiçbir şekilde yer almamasıCevap
  2. B
    Kemal ile Lale arasındaki temel ticari satım sözleşmesinin malların teslim edilmemesi nedeniyle feshedilmiş olması
  3. C
    Senedin Kemal tarafından Lale'ye sadece teminat amacıyla verilmesine rağmen inançlı anlaşmaya aykırı olarak ciro edilmesi
  4. D
    Kemal'in, senedin düzenlenme tarihinde Lale'den olan muaccel bir alacağı ile poliçe bedelini takas etmiş olması
  5. E
    Kemal'in poliçeyi imzaladığı sırada Lale'nin hileli yönlendirmeleriyle aldatılarak senedi teslim etmiş olması

Cevap

Poliçe metninde, kanunun aradığı zorunlu şekil şartlarından olan "poliçe" kelimesinin hiçbir şekilde yer almaması.
Kıymetli evrakta senet metninden anlaşılan def'iler (örneğin zorunlu şekil şartlarının eksikliği), mutlak def'i niteliğindedir. Poliçe kelimesinin senet metninde yer alması TTK uyarınca zorunlu bir şekil şartıdır. Bu kelimenin eksikliği senedin kambiyo senedi vasfını baştan ortadan kaldıracağından, hamilin iyiniyetli olup olmadığına bakılmaksızın herkese karşı (mutlak olarak) ileri sürülebilir ve borçluya ödemeden kaçınma hakkı verir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünden, hamilin niyetinden bağımsız olarak ileri sürülebilen savunma türünü belirlemek.
Sorunun, herkese karşı ileri sürülebilen 'mutlak def'i' hallerinden birini aradığı tespit edilir.
Kişisel (nispi) def'iler kural olarak iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemezken, mutlak def'iler hamilin iyiniyetli olup olmadığına bakılmaksızın herkese karşı ileri sürülebilir.
2
Seçeneklerdeki savunmaların hukuki niteliğini (mutlak def'i mi, nispi def'i mi olduklarını) analiz etmek.
Sözleşmenin feshi (bedelsizlik), inanca aykırı ciro, takas ve hile savunmalarının temel ilişkiden veya irade sakatlıklarından doğan nispi def'iler olduğu; poliçe kelimesinin eksikliğinin ise senet metninden anlaşılan şekil eksikliği olduğu görülür.
Def'ilerin sınıflandırılmasının doğru yapılması sorunun çözümü için şarttır.
3
Şekil eksikliğinin etkisini değerlendirmek.
Senette kanuni zorunlu şekil şartlarının bulunmaması (poliçe kelimesinin olmaması gibi) senedin kambiyo vasfını geçersiz kılar ve bu durum mutlak def'i olarak herkese karşı ileri sürülebilir.
Senet metninden açıkça anlaşılan geçersizlik halleri senedi devralan herkes tarafından görülebileceğinden korunan bir iyiniyetten söz edilemez.

Anahtar Kavram

Kıymetli Evrakta Def'ilerin Sınıflandırılması (Mutlak ve Nispi Def'iler)
Bu soruyu puanla