Soru

Zorluk: ZorHaklı Sebebin Bulunmaması Halleri (Geçersiz, Gerçekleşmemiş ve Sona Ermiş Sebep)

Türk Borçlar Kanunu’nun 77. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme kurumunda, zenginleşmenin haklı bir sebebe dayanmaması; geçerli olmayan, gerçekleşmemiş veya sona ermiş bir sebebe dayalı olarak ortaya çıkabilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi "sona ermiş bir sebep" (causa finita) temelinde bir sebepsiz zenginleşme teşkil eder?

  1. A
    Evlenmenin gerçekleşeceği beklentisiyle nişanlıya verilen kıymetli takıların, nişanın bozulması üzerine iadesinin talep edilmesi
  2. B
    Ayırt etme gücü bulunmayan bir kimsenin imzaladığı taşınır satış sözleşmesi uyarınca teslim edilen malın geri istenmesi
  3. Kira sözleşmesi devam ederken kiralanan taşınmazın deprem sonucu tamamen yok olmasıyla sözleşme sona ermesine rağmen, kiracı tarafından peşin ödenmiş gelecek aylara ait kira bedellerinin iade edilmemesiCevap
  4. D
    Zamanaşımına uğramış bir borcun, borçlu tarafından zamanaşımı def'i ileri sürülmeden ödenmesi durumunda paranın geri istenmesi
  5. E
    Bir kimsenin, kendisini borçlu zannederek aslında var olmayan bir borcu alacaklı olduğunu iddia eden kişiye hataen ödemesi

Cevap

Konut kirasında, kiralananın deprem sonucu yok olmasıyla sözleşmenin sona ermesine rağmen peşin ödenmiş kira bedellerinin iadesi durumu "sona ermiş sebep" teşkil eder.
Sona ermiş sebep (causa finita), zenginleşmenin başlangıçta geçerli bir hukuki sebebe (örneğin bir sözleşmeye) dayanmasına rağmen, bu sebebin sonradan ortadan kalkması durumudur. Kira sözleşmesi uyarınca yapılan peşin ödemeler başlangıçta geçerli bir sebebe dayanır; ancak kiralananın yok olmasıyla sözleşme sona erdiğinde, bu sebep ortadan kalkmış olur ve iade yükümlülüğü doğar.

Adım Adım Çözüm

1
Sebepsiz zenginleşmenin dayandığı hukuki sebebin niteliğini belirle.
Zenginleşmenin başlangıçta haklı bir sebebe dayanıp dayanmadığı analiz edilir.
Geçerli olmayan, gerçekleşmemiş ve sona ermiş sebep ayrımı bu aşamada yapılır.
2
Sona ermiş sebep (causa finita) kavramının şartlarını uyarla.
Başlangıçta geçerli bir sebebin var olduğu ancak sonradan ortadan kalktığı durum tespit edilir.
Kira sözleşmesi örneğinde imkansızlık sözleşmeyi sona erdirir ve önceki geçerli sebebi ortadan kaldırır.
3
Diğer seçeneklerdeki sebep türlerini ayırt et.
Evlilik beklentisi 'gerçekleşmemiş sebep', ehliyetsizlik 'geçersiz sebep' olarak tasnif edilir.
Doğru tasnif, sebepsiz zenginleşmenin türünü ve uygulanacak hükmü belirlemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Sona Ermiş Sebep (Causa Finita)

Daha Fazla Pratik

Sebepsiz zenginleşmede iade kapsamının zenginleşenin iyiniyetli olup olmamasına göre nasıl değiştiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla