Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHaklı Sebebin Bulunmaması Halleri (Geçersiz, Gerçekleşmemiş ve Sona Ermiş Sebep)

Bay (A) ile Bay (B), (B)’ye ait bir taşınmazın satımı konusunda adi yazılı şekilde anlaşmışlardır. Bay (A), bu anlaşma uyarınca satış bedelinin bir kısmını peşin olarak (B)’ye ödemiştir. Ancak Türk Borçlar Kanunu uyarınca taşınmaz satış sözleşmelerinin resmi şekilde yapılması zorunluluğuna uyulmadığı için sözleşme kesin hükümsüzdür.

Bu olayda Bay (A)’nın yaptığı ödemenin iadesini talep etmesi, sebepsiz zenginleşmenin aşağıdaki hallerinden hangisine dayanmaktadır?

  1. A
    Sona ermiş bir sebebe dayanan zenginleşme (causa finitacausa\ finita)
  2. B
    Gerçekleşmemiş bir sebebe dayanan zenginleşme (causa data causa non secutacausa\ data\ causa\ non\ secuta)
  3. Geçerli olmayan bir sebebe dayanan zenginleşme (causa non-enscausa\ non\text{-}ens)Cevap
  4. D
    Borç olmayan şeyin hataen ödenmesi (indebiti solutioindebiti\ solutio)
  5. E
    Ahlaki bir ödevin yerine getirilmesi amacıyla yapılan ödeme

Cevap

Geçerli olmayan bir sebebe dayanan zenginleşme (causa non-enscausa\ non\text{-}ens)
Türk Borçlar Kanunu'nun 7777. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmenin bir türü olan 'geçerli olmayan sebep', zenginleşmeye dayanak teşkil eden hukuki işlemin yapıldığı andan itibaren geçersiz olduğu halleri kapsar. Taşınmaz satışları kanunen resmi şekle tabi olduğundan, adi yazılı şekilde yapılan sözleşme kesin hükümsüzdür ve bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler 'geçerli olmayan bir sebep' (causa non-enscausa\ non\text{-}ens) kapsamında geri istenir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki işlemin geçerliliğini denetlemek.
Taşınmaz satış sözleşmesi resmi şekle (tapu memuru huzurunda yapılmaya) tabidir. Adi yazılı şekilde yapılması şekil eksikliği nedeniyle kesin hükümsüzlük (butlanbutlan) sonucunu doğurur.
Şekle aykırılık, işlemin baştan itibaren hukuken geçersiz olmasına yol açar.
2
Zenginleşmenin dayandığı hukuki sebebin niteliğini belirlemek.
Kesin hükümsüz bir sözleşmeye dayanılarak yapılan edimlerin hukuki bir sebebi yoktur.
Sözleşme geçersiz olduğu için, malvarlığındaki artışı haklı kılacak bir sebep hiçbir zaman doğmamıştır.
3
Sebepsiz zenginleşme türünü tespit etmek.
Sebep baştan itibaren mevcut olmadığı için bu durum 'geçerli olmayan sebep' kategorisine girer.
Türk Borçlar Kanunu madde 7777 uyarınca haklı bir sebep bulunmaması hallerinden biri olan 'geçerli olmayan sebep' (causa non-enscausa\ non\text{-}ens) bu olaya tam olarak uymaktadır.

Anahtar Kavram

Geçerli Olmayan Sebep (Causa Non-Ens)

İpuçları

1
Taşınmaz satış sözleşmelerinin geçerlilik şartlarını ve şekil zorunluluğunu düşünün.
2
Bir sözleşme kesin hükümsüz ise, o sözleşmeye dayalı yapılan ödemeler için 'sebep' baştan itibaren doğmuş mudur yoksa sonradan mı ortadan kalkmıştır?

Daha Fazla Pratik

Sebepsiz zenginleşmede zamanaşımı süreleri ve iade kapsamını (iyiniyet/kötüniyet ayrımı) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Haklı Sebebin Bulunmaması Halleri (Geçersiz, Gerçekleşmemiş ve Sona Ermiş Sebep)

Bu konudan daha fazla soru