Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTenkis Davası

Muris (M)(M), 12.01.202612.01.2026 tarihinde vefat etmiştir. Mirasçı olarak geriye sağ kalan eşi (E)(E) ile babası (B)(B) kalmıştır; (M)(M)’nin altsoyu, annesi ve kardeşi bulunmamaktadır. (M)(M)’nin tereke durumu ve sağlığında yaptığı kazandırmalar şöyledir:

- Ölüm anındaki borçlardan arındırılmış net tereke aktifi 1.200.0001.200.000 TL'dir.
- Ölümünden 22 yıl önce, kamu yararına çalışan bir vakfa, saklı payları ihlal kastı olmaksızın 200.000200.000 TL bağışlamıştır.
- Ölümünden 66 ay önce, yeğeni (Y)(Y)’ye 400.000400.000 TL değerinde bir taşınmazı bağışlamıştır.
- Vasiyetname ile arkadaşı (A)(A)’ya 400.000400.000 TL bırakmıştır.

Bu verilere göre, saklı paylarının ihlal edildiğini ileri süren mirasçıların açacağı tenkis davası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tenkise esas tereke belirlenirken vakfa yapılan bağış da hesaba katılmalı ve toplam 1.800.0001.800.000 TL üzerinden hesaplama yapılmalıdır.
  2. B
    Tenkis davası sonucunda önce yeğen (Y)(Y)’ye yapılan sağlararası bağış, bu yetmezse arkadaş (A)(A)’ya yapılan vasiyet tenkis edilmelidir.
  3. Tenkise esas tereke 1.600.0001.600.000 TL olup; vasiyet alacaklısı (A)(A)’nın payından 200.000200.000 TL tenkis edilirken, yeğen (Y)(Y)’ye yapılan bağış tenkis dışı kalır.Cevap
  4. D
    Tenkis davası açma hakkı, mirasın açıldığı tarihten itibaren her hâlde 11 yıllık hak düşürücü süreye tabidir.
  5. E
    Muris muvazaası nedeniyle yeğen (Y)(Y)’ye yapılan taşınmaz bağışı tamamen geçersiz sayılarak terekeye iade edilmelidir.

Cevap

Tenkise esas tereke tutarı 1.600.0001.600.000 TL'dir; bu tutar üzerinden yapılan hesaplamada ihlal edilen 200.000200.000 TL, tenkis sırasına göre yalnızca vasiyet alacaklısı olan arkadaşın payından indirilir.
Tenkise esas tereke, mevcut net terekeye (1.200.0001.200.000 TL) son bir yıl içindeki bağışların (yeğene yapılan 400.000400.000 TL) eklenmesiyle 1.600.0001.600.000 TL olarak bulunur. Vakfa yapılan bağış süre ve kast şartlarını sağlamadığı için dışarıda bırakılır. Eşin ve babanın toplam saklı payı 1.000.0001.000.000 TL olup, tasarruf edilebilir miktar olan 600.000600.000 TL, yapılan 800.000800.000 TL'lik toplam tasarrufla 200.000200.000 TL aşılmıştır. Tenkis sırasına göre önce ölüme bağlı tasarruf (vasiyet) tenkis edildiği için, bu 200.000200.000 TL yalnızca arkadaşın vasiyetinden indirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal miras paylarını belirleme
Eş (1/21/2), Baba (1/21/2)
Sağ kalan eş 2. zümre (ana-baba) ile mirasçı olduğunda yasal payı 1/21/2 olur. Annenin vefat etmiş olması ve kardeşin bulunmaması nedeniyle babanın yasal payı da 1/21/2 olur.
2
Saklı pay oranlarını belirleme
Eş (1/21/2), Baba (1/81/8)
Güncel TMK hükümlerine göre eşin saklı payı yasal payının tamamıdır (1/2×1=1/21/2 \times 1 = 1/2). Babanın saklı payı yasal payının 1/41/4'üdür (1/2×1/4=1/81/2 \times 1/4 = 1/8).
3
Tenkise esas terekeyi hesaplama
1.600.0001.600.000 TL
Net tereke (1.200.0001.200.000 TL) + Son bir yıl içindeki bağış (Yeğen: 400.000400.000 TL) eklenir. Vakfa yapılan bağış 1 yıldan eski ve kasti olmadığı için eklenmez.
4
Tasarruf edilebilir kısmı (mansup pay) bulma
600.000600.000 TL
Toplam saklı paylar (1.600.000×[1/2+1/8]=1.600.000×5/8=1.000.0001.600.000 \times [1/2 + 1/8] = 1.600.000 \times 5/8 = 1.000.000 TL). Tasarruf edilebilir kısım: 1.600.000−1.000.000=600.0001.600.000 - 1.000.000 = 600.000 TL.
5
Tenkis miktarını ve sırasını uygulama
200.000200.000 TL tenkis
Toplam tasarruf: 400.000400.000 (vasiyet) + 400.000400.000 (bağış) = 800.000800.000 TL. İhlal: 800.000−600.000=200.000800.000 - 600.000 = 200.000 TL. Önce vasiyet tenkis edildiğinden, 400.000400.000 TL'lik vasiyetten 200.000200.000 TL indirilir; bağışa sıra gelmez.

Anahtar Kavram

Tenkis Sırası ve Tenkise Esas Tereke Hesabı
Bu soruyu puanla

Konular

Tenkis Davası

Bu konudan daha fazla soru