Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTenkis Davası

Muris (M)(M), geride mirasçı olarak sağ kalan eşi (E)(E) ve bir oğlu (O)(O)’yu bırakarak vefat etmiştir. Tereke borçları ödendikten sonra elde kalan net malvarlığı 950.000950.000 TL'dir. (M)(M), sağlığında ve ölüme bağlı olarak şu tasarruflarda bulunmuştur:

- Ölümünden 33 yıl önce arkadaşı (A)(A)'ya, saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla 200.000200.000 TL nakit bağışlamıştır.
- Ölümünden 44 ay önce yeğeni (Y)(Y)'ye 300.000300.000 TL nakit bağışlamıştır.
- Düzenlediği vasiyetname ile bir vakfa 50.00050.000 TL bırakmıştır.

Saklı paylarının ihlal edildiğini öğrenen mirasçıların açacağı tenkis davası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Tenkis davasında öncelikle vasiyetname ile yapılan tasarruf tamamen tenkis edilir; geriye kalan ihlal miktarı için ise sağlararası kazandırmalardan en yeni tarihlisi olan yeğen (Y)'ye yapılan bağışa başvurulur.Cevap
  2. B
    Tasarrufların yapılış sırasına bakılmaksızın, vasiyetname ve sağlararası tüm bağışlamalar toplam saklı pay ihlali oranında orantılı (garameten) olarak tenkis edilir.
  3. C
    Arkadaş (A)'ya yapılan bağışın üzerinden bir yıldan fazla süre geçtiği ve bu işlem mülkiyetin devrini sağladığı için, bu tasarruf tenkis hesabına dahil edilemez.
  4. D
    Sağlararası kazandırmalar tenkis edilirken kronolojik sıra eski tarihliden yeniye doğru uygulandığı için, vasiyetnameden sonra ilk olarak arkadaş (A)'ya yapılan bağış tenkis edilir.
  5. E
    Vakfa yapılan ölüme bağlı tasarruf kamu yararı taşıdığı için tenkis davasının dışında tutulur ve tenkis sırasına dahil edilmez.

Cevap

Tenkis davasında kanuni sıraya göre önce ölüme bağlı tasarrufların (vasiyetname) tamamı tenkis edilir; bu yetmezse sağlararası kazandırmalardan en yeni tarihlisine (Yeğen Y) gidilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 563. maddesine göre tenkis davasında bir sıra takip edilir. İlk sırada ölüme bağlı tasarruflar yer alır. Olayda vasiyetname ile vakfa bırakılan 50.00050.000 TL bu kapsamdadır. Toplam saklı pay ihlali (106.250106.250 TL) bu tasarrufu aştığı için vasiyetname tamamen tenkis edilir. Kalan 56.25056.250 TL’lik ihlal miktarı için ise sağlararası kazandırmalara (bağışlara) gidilir. Bağışlar arasında sıra uygulanırken, ölüm tarihine en yakın (en yeni) tarihli olan yeğen (Y)(Y)'ye yapılan bağış öncelikle tenkis edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tereke hesap değerini (tenkis tabanını) belirle.
Net tereke (950.000950.000) + Arkadaş A'ya bağış (200.000200.000) + Yeğen Y'ye bağış (300.000300.000) = 1.450.0001.450.000 TL.
Tenkis hesabı yapılırken net terekeye, murisin sağlararası tenkise tabi kazandırmaları eklenir.
2
Mirasçıların saklı paylarını hesapla.
Eş (E): 1/4×1.450.000=362.5001/4 \times 1.450.000 = 362.500 TL. Oğul (O): 1.450.000×3/4×1/2=543.7501.450.000 \times 3/4 \times 1/2 = 543.750 TL. Toplam Saklı Pay = 906.250906.250 TL.
Eşin saklı payı yasal payının tamamı (1/41/4), altsoyun ise yarısıdır (3/4×1/2=3/83/4 \times 1/2 = 3/8).
3
Tasarruf edilebilir kısmı ve ihlal miktarını bul.
Tasarruf Edilebilir Kısım: 1.450.000−906.250=543.7501.450.000 - 906.250 = 543.750 TL. Toplam Tasarruf: 150k+300k+200k=650.000150k + 300k + 200k = 650.000 TL. İhlal: 650.000−543.750=106.250650.000 - 543.750 = 106.250 TL.
Toplam tasarruflar, tasarruf edilebilir sınırı aşarsa saklı pay ihlali oluşur.
4
Tenkis sırasını uygula.
Önce vasiyetname (50.00050.000 TL) tamamen tenkis edilir. Kalan 56.25056.250 TL ihlal için en yeni bağış olan Yeğen Y'ye (300.000300.000 TL) gidilir.
TMK 563 uyarınca önce ölüme bağlı tasarruflar, sonra sağlararası kazandırmalar (yeniden eskiye doğru) tenkis edilir.

Anahtar Kavram

Tenkis Sırası (Ölüme Bağlı Tasarruflar → Sağlararası Kazandırmalar [Yeni → Eski])

Daha Fazla Pratik

Tenkis davasında 'sabit değerli mal' (parçalanamayan mal) verilmesi durumunda TMK 564'teki seçeneklik hakkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tenkis Davası

Bu konudan daha fazla soru