Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTenkis Davası

Muris (M)(M), 20262026 yılında vefat etmiştir. Mirasçı olarak geriye eşi (E)(E) ve bir oğlu (O)(O) kalmıştır. Tereke, borçlar indirildikten sonra net 800.000800.000 TL değerindedir.

MM'nin sağlığında ve ölüme bağlı olarak yaptığı işlemler şu şekildedir:
- Ölümünden 33 yıl önce arkadaşı (A)(A)'ya saklı payları zedeleme kastı olmaksızın 200.000200.000 TL değerinde bir antika tablo bağışlamıştır.
- Ölümünden 66 ay önce kamu yararına çalışan bir derneğe 400.000400.000 TL nakit bağış yapmıştır.
- Düzenlediği vasiyetname ile yeğeni (Y)(Y)'ye 600.000600.000 TL bırakmıştır.

Bu verilere göre, saklı paylarının ihlal edildiğini ileri süren mirasçıların açacağı tenkis davası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tenkis sırasına göre öncelikle ölüme bağlı tasarruflar indirileceğinden, saklı pay tecavüzünün tamamı yeğen (Y)'ye yapılan vasiyetten karşılanır ve diğer kazandırmalara dokunulmaz.Cevap
  2. B
    Derneğe yapılan bağış kamu yararına çalışan bir kuruluşa yapıldığı ve mülkiyeti sağlığında nakledildiği için tenkis davasının değil, ancak muris muvazaası nedeniyle tapu iptal davasının konusu olabilir.
  3. C
    Mirasçıların saklı payları ihlal edildiği için hem yeğene yapılan vasiyet hem de derneğe yapılan bağış, toplam tecavüz oranında oransal (pro rata) olarak tenkis edilir.
  4. D
    Arkadaş (A)'ya yapılan bağış, tarihçe derneğe yapılan bağıştan daha eski olduğu için tenkis sırasına göre vasiyetten hemen sonra öncelikle tenkis edilmelidir.
  5. E
    Yeğen (Y)'ye yapılan vasiyet, mirasın açıldığı tarihteki net tereke miktarının yarısından fazla olduğu için kendiliğinden hükümsüz sayılır ve herhangi bir dava açılmasına gerek yoktur.

Cevap

Tenkis davasında öncelik sırası gereği, ihlal miktarı öncelikle ölüme bağlı tasarruf olan vasiyetnameden karşılanmalıdır.
Türk Medeni Kanunu'nun 563563. maddesine göre tenkis, mirasbırakan aksini belirtmedikçe önce ölüme bağlı tasarruflardan başlar. Olayda yeğene yapılan 600.000600.000 TL'lik vasiyet ölüme bağlı bir tasarruftur ve toplam saklı pay tecavüzü olan 550.000550.000 TL'yi tamamen karşılamaktadır. Bu nedenle, sağlararası birer kazandırma olan dernek bağışına ve arkadaşa yapılan tablo hediyesine sıra gelmez; tenkis sadece vasiyetnameden yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Mirasçıların yasal ve saklı paylarını belirleyin.
Eşin yasal payı 1/41/4, saklı payı 1/41/4'tür. Oğlun yasal payı 3/43/4, saklı payı (yasal payın yarısı) 3/83/8'dir. Toplam saklı pay: 2/8+3/8=5/82/8 + 3/8 = 5/8.
Tenkis hesabı için öncelikle saklı pay toplamının tereke üzerindeki oranını bilmemiz gerekir.
2
Tenkise esas terekeyi (sabit tereke) hesaplayın.
Net mevcut (800.000800.000) + Son 11 yıl içindeki bağış (400.000400.000) = 1.200.0001.200.000 TL. Arkadaşa yapılan bağış (33 yıl önce ve kast yok) eklenmez (TMK m. 565/4).
TMK 565 uyarınca sadece belirli sağlararası kazandırmalar tenkis hesabına dahil edilir; ölümden önceki son 1 yıl içindeki ivazsız kazandırmalar bunlar arasındadır.
3
Tasarruf edilebilir kısmı ve tecavüz miktarını bulun.
Saklı paylar toplamı: 1.200.000×5/8=750.0001.200.000 \times 5/8 = 750.000 TL. Tasarruf edilebilir kısım: 1.200.000−750.000=450.0001.200.000 - 750.000 = 450.000 TL. Yapılan toplam tasarruf: 600.000(vasiyet)+400.000(dernek)=1.000.000600.000 (vasiyet) + 400.000 (dernek) = 1.000.000 TL. Tecavüz (ihlal): 1.000.000−450.000=550.0001.000.000 - 450.000 = 550.000 TL.
Murisin tasarruf özgürlüğünün sınırını belirleyerek hangi oranda indirime gidileceğini saptamak gerekir.
4
Tenkis sırasını uygulayın.
Önce ölüme bağlı tasarruflar tenkis edilir. Tecavüz 550.000550.000 TL iken yeğenin vasiyet payı 600.000600.000 TL'dir. Bu miktar tecavüzü tek başına karşılamaktadır.
TMK m. 563'e göre ölüme bağlı tasarruflar, sağlararası kazandırmalardan önce tenkis edilir.

Anahtar Kavram

Tenkis Sırası (TMK m. 563) ve Tenkise Tabi Kazandırmalar (TMK m. 565)
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tenkis Davası

Bu konudan daha fazla soru