Bir uyuşmazlığın çözümünde somut olaya uygulanacak ne yazılı bir normun ne de örf ve adet hukuku kuralının bulunmadığını (hukuk boşluğu) tespit eden hâkimin, Türk Medeni Kanunu uyarınca benimseyeceği yöntem ve bu sürecin hukuki sonucu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak oluşturduğu kural, uyuşmazlığın türüne bakılmaksızın genel ve soyut bir karakter arz eder.Cevap
- BHâkim, sadece mevcut uyuşmazlığı çözmek amacıyla o olaya özgü ferdi ve somut bir çözüm üretmekle yetinmelidir.
- CHâkim, kanun koyucu tarafından bilerek bırakılan boşluğu (kural içi boşluk) doldurmak amacıyla sadece takdir yetkisini kullanır.
- DHâkim, uyuşmazlığın çözümü için hukuk yaratmak yerine kıyas (analoji) yoluyla en yakın kanun hükmünü olaya uygulamak zorundadır.
- EHâkim, hukuk yaratırken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanamaz; sadece kendi vicdani kanaatiyle yeni bir kural ihdas eder.
Cevap
Hâkimin kendisini kanun koyucu yerine koyarak oluşturduğu kural, uyuşmazlığın türüne bakılmaksızın genel ve soyut bir karakter arz eder.
Türk Medeni Kanunu'nun . maddesi uyarınca, uyuşmazlığın çözümünde ne yazılı ne de yazısız (örf ve adet) bir hüküm bulunabiliyorsa 'hukuk boşluğu' söz konusudur. Bu durumda hâkim, 'kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse' ona göre karar verir. Kanun koyucunun temel özelliği genel ve soyut kurallar ihdas etmektir; bu nedenle hâkimin bu yetkiyle ortaya koyduğu çözüm de genel ve soyut bir nitelik taşır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratma Yetkisi (TMK m. 1)
Daha Fazla Pratik
Kural içi boşluk ile kural dışı boşluk arasındaki farkları ve hâkimin takdir yetkisinin sınırlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s