Soru

Zorluk: Ortaİhtiyati Hacizde Teminat ve İstisnaları

Mimar KK, yüklenici firma olan YY İnşaat A.Ş. aleyhine açtığı alacak davasını kazanmış ve yerel mahkemece KK lehine 850.000850.000 TL ödenmesine hükmedilerek karar (ilam) verilmiştir. Ancak KK, YY İnşaat A.Ş.'nin mevcut malvarlığını kaçırma hazırlığında olduğuna dair ciddi emareler elde etmiş ve ilamlı icra takibine başlamadan önce yetkili mahkemeden ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.

İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre, mahkemenin ihtiyati haciz talebinde teminat şartı yönünden vereceği karar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Alacak bir ilama dayandığı için mahkeme, ihtiyati haciz kararı verirken teminat arayamaz.Cevap
  2. B
    Alacak bir mahkeme ilamına dayanmış olsa dahi, ihtiyati haciz kararında teminat alınıp alınmayacağı tamamen mahkemenin takdirine bağlıdır.
  3. C
    İhtiyati haciz taleplerinde, alacağın kaynağına bakılmaksızın uygulamadaki genel kural olan %15\%15 oranında teminat yatırılması zorunludur.
  4. D
    İlama dayanan para alacaklarının güvence altına alınması ihtiyati haciz değil ihtiyati tedbir ile mümkün olduğundan, teminat tedbir hükümlerine göre belirlenir.
  5. E
    İlamlı takip öncesi talep edilen ihtiyati hacizlerde, tehir-i icra prosedürüne kıyasen alacağı ve üç aylık faizini karşılayacak miktarda teminat alınmalıdır.

Cevap

Alacak bir ilama dayandığı için mahkemenin ihtiyati haciz kararı verirken teminat arayamayacağını belirten seçenektir.
İcra ve İflas Kanunu madde 259 uyarınca, ihtiyati haciz isteyen alacaklı, kural olarak borçlunun ve üçüncü kişilerin haksız hacizden kaynaklanabilecek olası zararlarını karşılamak üzere teminat göstermek zorundadır. Ancak kanun koyucu bu kurala iki önemli istisna getirmiştir. Bunlardan ilki, alacağın bir 'ilama' dayanması durumudur. Alacak mahkeme ilamına dayanıyorsa, alacağın varlığı bir yargı kararıyla sabit hale geldiğinden, ihtiyati haciz talebinde bulunulurken alacaklıdan teminat aranmaz. Seçenekler incelendiğinde, alacağın ilama dayandığı durumlarda teminat aranmayacağını net biçimde ifade eden seçenek yasal düzenlemeye tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki alacağın hukuki niteliğinin tespiti
Alacaklının yerel mahkemede davayı kazanması sonucunda elde ettiği karar, hukuken bir 'ilam' teşkil etmektedir.
İhtiyati haciz şartlarının ve bu şartlara ilişkin istisnaların doğru uygulanabilmesi için dayanak belgenin türünün kesin olarak belirlenmesi gerekir.
2
İhtiyati hacizde teminat kuralı ve kanuni istisnalarının değerlendirilmesi
İİK madde 259 uyarınca ihtiyati hacizde kural olarak haksız haciz ihtimaline karşı teminat alınması zorunludur; ancak alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz.
Kanun koyucu, alacağın varlığı bir mahkeme kararıyla (ilam) resmi olarak tespit edildiği için haksızlık ihtimalini düşük görmüş ve teminat zorunluluğunu ortadan kaldırmıştır.
3
Doğru sonucun olayla ilişkilendirilmesi
Mahkeme, Mimar KK'nin talebini değerlendirirken alacağın mahkeme ilamına dayanması sebebiyle kendisinden herhangi bir teminat isteyemez.
Kanundaki açık ve mutlak istisna hükmünün somut olaya doğrudan uygulanması zorunluluğudur.

Anahtar Kavram

İhtiyati Hacizde Teminat İstisnaları (İlam ve İlam Niteliğindeki Belgeler)
Bu soruyu puanla